Asset 14

Een klein beetje Selbstvergessenheit

Wanneer je jezelf vergeet

‘Waar ben je naar op zoek?’ Ik zit in de vensterbank van mijn geliefde die me dit vraagt. ‘Weet ik niet,’ antwoord ik.
Het is dat tijdsvacuüm in de eerste fase van de liefde, waarin je allerlei dingen gemakshalve vergeet (of ervoor kiest ze nog niet te weten). Ik weet nog niet dat ik straks niet meer in de vensterbank, maar in mijn eigen column zit. En hoe romances daarin doorgaans aflopen. Fuck het weten.
Ignorance is bliss, right? De zon bedenkt pas om onder te gaan als de maan er al staat. Mijn voornemen om niet te roken? Dat herinner ik me pas als ik een trekje neem. Ruzie, verlating – ik ben vergeten wat het is. Ik denk tot mijn eigen verbazing allerlei absurditeiten als “misschien is er wel een toekomst” en “wie weet komt het toch goed met me.” (Ben ik dit wel?)
‘Wat zoek jij eigenlijk?’ vraag ik. De meeste mensen zeggen nu iets als “een maatje”, “somebody to explore the city with” of “een hondenliefhebber, die ook leuk is met drie kids.”

De ander is filosoof. Een definitie van het begrip geeft hij niet

‘Gewoon, een beetje Selbstvergessenheit,’ is het antwoord. De ander is filosoof. Een definitie van het begrip geeft hij niet.
Welja, Selbstvergessenheit. U vraagt, wij draaien. Is dat jezelf verliezen in het moment, peins ik. Of in een ander?
(Terwijl hij me begint te zoenen sluit hij zijn ogen. De mijne zijn open.)
Of is het: letterlijk je eigen gedachten en behoeftes vergeten? Selbstvergennener Liebe – de ander zal jou niet tot the best version of yourself maken – maar van jezelf loskoppelen. Of nee, het zou ook nog over seks kunnen gaan natuurlijk. Iets dat de grenzen tussen ‘dit ben ik’ en ‘dit ben jij’ vervaagt… Compleet vergeten lukt mij niet, daarvoor moet je brein een stand-by knop hebben voor het Zelf. Bij mij razen de gedachten en het zelfbewustzijn altijd door, met continue crashrapporten. Nooit wordt eens iets uit het geheugen gewist.
De gesprekken met de filosoof zijn van een heel andere aard dan ik gewend ben. Het obligate praatje over het weer (‘Warm hè’) wordt overgeslagen, net als de zonsondergang, we bespreken onder meer systematische oplossingen voor klimaatverandering, de etymologie van het woord ‘dak’, provo’s en hondenmensen.
‘Ga je mee naar mijn huis?’ vraagt hij als het al licht wordt.
‘Ik weet niet, ik wil niet te hard van stapel lopen,’ zeg ik koeltjes. ‘Stel je voor dat de één zichzelf vergeet en de ander niet? Dat de één het veel grager wil dan de ander? Snap je, ik wil niet degene zijn die gekwetst wordt, of iemand kwetst.’ Ik vind het geniale zet van mezelf, kijk nou toch hoe ik de touwtjes in handen houd!
‘Er is wel risico op kwetsuur, ja.’
Even later zit ik in de vensterbank. Ik voel nog steeds dat ik hier als de top dog en niet de underdog uit ga komen. Ergens knaagt het gevoel van iets vergeten zijn. Maar wat?

Ik schaam me voor mijn creatieve gefröbel, overdreven gesport, voor hoezeer ik me aanpas aan ieder gezelschap

Ik vergeet de komende maanden op de normale signalen te letten dat iemand je waardeert in heel je zijn, leuk vindt en met respect behandelt. De filosoof geeft me bloemen. Appt dagen niet terug. Wil dan dezelfde avond nog iets doen. Stelt veel vragen, geeft weinig complimenten. Noemt me ‘fotogeniek’ maar niet mooi. Slaapt lang uit terwijl ik me verveel, en Wittgensteins traktaten maar van een nachtkastje pak. De filosoof heeft niets in huis wat ik kan eten. Vindt kunst saai, komt niet naar mijn toneelstuk. Leest de recensie, is lovend. Wil niet smalltalken, wel wandelen. Heeft zijn niche gevonden in het leven, past zich niet aan. Stuurt me foto’s van ons aanloopkatje, Wittgenstein II, en obscure twittermemes.
Langzaam verlies ik mezelf uit het oog. Ik lees na Wittgenstein Marx, Gadamer en Weber, volg het twitterdebat over het vermarkten van ecologisch kapitaal in een post-growth model en problematische CO2-vouchers. Ik schaam me voor mijn creatieve gefröbel, overdreven gesport, voor hoezeer ik me aanpas aan ieder gezelschap. Ik krijg zin om te koken, te wandelen en doe allerlei dingen waar ik mezelf nooit voor aanzag.

Alles wat ik hiervoor heb gedaan voelt kinderachtig en nietig

De filosoof, aan de andere kant, doet niets waar hij geen zin in heeft. Mij zien, bijvoorbeeld. Dat stopt, de vreemde vlaag van zelfvergetenheid waait over als de hitte.
Maar bij mij zijn de grenzen tussen het ‘dit ben ik’ en ‘dit ben jij’ vervaagd. Ik ben er niet over uit of ik bij de ander wil zijn, of hem zijn. Alles wat ik hiervoor heb gedaan voelt kinderachtig en nietig. Mijn lichaam wil zichzelf het liefst afwerpen als een oude slangenhuid. Dagen voelen als ploegen door een woestijn van oppervlakkigheid. Wat ik nou eigenlijk mis weet ik ook niet meer: de filosoof als persoon, een ander leven waarin ik me gekend voelde, of gewoon een vriend. Als dit nou die geweldige zelfvergetenheid is, hoe raap ik dan nog de brokstukken waar ik uit bestond op en ploeg ik verder?

 

Selbstvergessenheit

 

Kom op, vergeet jezelf

Gooi jezelf uit als een slangenhuid

Zaag waar je zit de boomtak af, val in het water, in jezelf. Word klankkast, word schrikkeldag.

Kom op nimf, ontpop je
aan de oever ligt een rupsenlijk. Word een bidsprinkhaan na de daad.
Neem nou

de zelfvergetenheid van een beek die zich zilverlintig uitrolt

en het nu of het nooit omarmt (loslaat, ontplooit, voortgaat)

Elke druppel is een voetsoldaat die een weg naar de laagte vindt

Het enige dat stilstaat, zonnevlek op water, krijgsgevangenen

Neem nou

de onzelfzuchtigheid van een bries die moet waaien voor een beetje bestaansrecht,

de lederschildpad die zijn hele leven zwemmen moet om warm te blijven – dat is toewijding!

 

Je dacht toch niet dat een beek bij de pakken neer ging zitten? Dan was het wel een sloot

Al wat het water in de beek moet doen om beek te zijn is stromen
Al wat jij moet doen om jezelf te worden is veranderen
Nu
Continu

Een beetje Selbstvergessenheit graag, dank je

 

Golf volgt op golf

Je ontglipt jezelf aan alle kanten

ziet jezelf steeds op nieuwe oevers stukslaan

 

Je weet niet eens meer of jij ik of ik jij

alleen dat alles nooit

altijd

maar dat in dat alles ik nog steeds

Mail

Marthe van Bronkhorst (zij/haar) is schrijver, theatermaker en psycholoog en studeerde aan de VU Amsterdam en Harvard Medical School. Ze schreef voor onder meer Theater Ins Blau, Sonnevanck, Over het IJ festival, Kluger Hans, Meander, De Revisor en werkt aan een roman over duikers bij uitgeverij De Geus.

Jill Heesbeen is een illustrator die graag werk maakt over de relaties tussen personen op maatschappelijk en op persoonlijk niveau. Zo laat ze je nadenken over de omgang met je medemens. Ook de relatie met jezelf (en de mentale problematiek die daarmee gepaard kan gaan) is een onderwerp dat ze graag verbeeldt.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
:Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Marthe van Bronkhorst bekijkt Europa als een treinreis en stemmen voor de Europese Parlementsverkiezingen als het zijn van de conducteur op die rammelende trein. Lees meer

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

"Ofwel we noemen mij voortaan een tokkie, en ik zal de titel met trots dragen. Of we stoppen met het gebruik van het woord tokkie en laten het weer alleen een familienaam zijn." In deze gastcolumn geeft Anne Schepers een ijzersterk pleidooi tegen het negatieve gebruik van het woord 'tokkie'. Lees meer

Tot morgen

Tot morgen

Na bijna vier jaar als columnist voor Hard//hoofd is het voor Eva tijd voor iets nieuws, maar afscheid nemen is niet haar ding. 'Dus lieve lezers: voor jullie nu een kus op de wang, en tot morgen!' Lees meer

Wat je niet zult zien op het nieuws

Wat je niet zult zien op het nieuws

Marthe van Bronkhorst beschrijft dat wat ongezien blijft op het nieuws over de demonstaties bij de UvA. 'Maar het is wel gezien. Het is niet onopgemerkt gebleven.' Lees meer

Mooi weer spelen

Mooi weer spelen

Als Aisha’s eerste therapiesessie niet voelt als de warme deken waar ze op hoopte, mist ze groepsgenoot S., die haar een spiegel voorhield. Lees meer

Verdomme, ik heb wel geleefd

Maar verdomme, we hebben wel gelééfd

Marthe van Bronkhorst schreef in 2019 een toneelstuk dat bijna volledig werkelijkheid is geworden. Kan ze de slotscène nog weren uit de realiteit? Lees meer

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Wanneer Eva op bezoek is bij haar zus, vraagt die of Eva haar eicellen al in heeft laten vriezen. Het laat Eva nadenken over hoe ze de vraag 'Wil ik een kind?' überhaupt kan beantwoorden. 'De vraag omtrent het ouderschap is bij uitstek een gevoelskwestie, en mijn gevoel volgen is nooit mijn sterkste punt geweest.' Lees meer

Niet

Niet

'Naarmate die vakantie vorderde, begon ik die ‘niet’ te bezien in het licht van een oude angst die soms omhoogkomt. Wanneer namelijk mijn vriendin zei: ‘dat is een lantaarnpaal’ en ik zei ‘niet’, begon ik me af te vragen of we inderdaad wel dezelfde lantaarnpaal zagen.' In deze column schrijft Anne Schepers over het woord 'niet' en de gevolgen die het kan hebben voor een discussie. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Mijn week met morele ambitie: wat ik leerde ondanks Rutger Bregman

Marthe van Bronkhorst probeerde morele ambitie een week uit en leerde ervan - ondanks Rutger Bregman. Lees meer

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva nodigt twee vrienden uit om bij haar te komen eten. Ze hoopt dat dit het begin zal zijn van een nieuwe vriendengroep. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn 1

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Marthe van Bronkhorst bekijkt hypocrisie als spectrum: hoe hypocriet ben jij op een schaal van Frans Bauer tot Johan Derksen? Lees meer

In je eentje achterblijven

In je eentje achterblijven

Als vriendin K. op een date gaat, denkt Eva van den Boogaard na over hun onuitgesproken pact. Zo lang ze beiden ongelukkig in de liefde zijn, hebben ze elkaar. Maar wat als er iemand dat pact uitstapt? Lees meer

Geld lenen

Geld lenen

‘Het spijt me,’ zeg ik. ‘Voor dit alles.’ Ik gebaar om me heen. ‘Voor Nederland.’ In deze column van Anne Schepers ontmoeten twee vrouwen, die uitkijken naar hun avond in een wijnbar, een man die een treinkaartje naar Ter Apel bij elkaar probeert te sprokkelen. Lees meer

Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

'Als je je psycholoog écht een brevet van onkunde wil geven, moet je haar uitnodigen voor je euthanasiefeest.' Lees meer

Ik ook op jou

Ik ook op jou

Op een avond zegt iemand tegen Eva dat hij verliefd op haar is. Terwijl hij wacht op een antwoord, denkt Eva na over wat verliefd zijn eigenlijk is. Lees meer

Herhaalrecept

Herhaalrecept

Op een ochtend wordt Aisha Mansaray wakker in een parelmoeren bubbel. Ze onderzoekt hoe ze met haar depressie op de randen van de realiteit kan leven, zonder de grip erop te verliezen. ‘Mijn aandoening was een zuigend ding geweest dat zich om mij heen had gewikkeld, lelijk, en meer levend dan ik.’ Lees meer

Geen geld maakt ook niet gelukkig

Geen geld maakt ook niet gelukkig

Marthe van Bronkhorst maakt de balans op tussen S en M, die beide alles kwijt zijn: de een is ingebed in het zorgsysteem, de ander moet niks hebben van de verzorgingsstaat. Lees meer

‘Stel je voor dat het gewoon wérkt’

‘Stel je voor dat het gewoon wérkt’

Grootgebracht met het idee dat 'natuurlijke' oplossingen de voorkeur hebben boven synthetische medicatie stond Eva niet te springen om angstremmers te gaan gebruiken. Maar wat als het nou gewoon werkt? Lees meer

Column: Keihard chillen 2

Keihard chillen

Eva zet haar vraagtekens bij het fenomeen chillen. 'Eerlijk gezegd denk ik dat een wereld als deze, waarin fascisme oprukt, waarin genocide nog steeds bestaat, waarin het onrecht en de pijn en het verdriet van mijn schermen afspat, weinig reden geeft tot chillen.' Lees meer

We zijn tenminste allemaal nog mensen

We zijn tenminste allemaal nog mensen

In een overvolle trein ontwaart Aisha de eerste tekenen van het nieuwe verhaal waar ze - of iedereen? - naar op zoek is. Lees meer

Steun Hard//hoofd en verzamel kunst!

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe schrijvers en kunstenaars. We zijn al dertien jaar gratis toegankelijk en advertentievrij. Zo’n vrije ruimte is harder nodig dan ooit. Steun de makers van de toekomst; sluit je vóór 1 juli aan als kunstverzamelaar en ontvang in juli je eerste kunstwerk!

Word kunstverzamelaar