Asset 14

Een dag op een gesloten psychiatrische afdeling ten tijde van de pandemie (IV)

Een dag op een gesloten psychiatrische afdeling ten tijde van de pandemie (IV)

Doris ter Horst werkt als psychiater in opleiding. Door de coronacrisis wordt ze als behandelaar voor nog meer ethische dilemma's gesteld dan normaal. Haar vierluik biedt een inkijk in een dag op een gesloten afdeling tijdens een pandemie. In deel 4 geeft ze het woord aan de heer Alaoui.

In vrijheid leven, weet jij een groter goed te bedenken? En toch: als uiterste middel kan ik, als arts in opleiding tot psychiater, verplichte zorg aan iemand verlenen. Dit mag als er sprake is van ernstig nadeel, veroorzaakt door een psychische aandoening, maar alleen wanneer er geen alternatieven meer voor handen zijn. Voorbeelden van zo’n acuut gevaar? Dat iemands gedrag zo hinderlijk is dat het agressie van anderen kan oproepen of de veiligheid van anderen in het geding komt. Vormen van verplichte zorg zijn bijvoorbeeld opname op een afdeling, maar ook: het beperken van iemands bewegingsvrijheid. Stel je voor! De besluitvorming hiertoe gaat in de huidige coronaomstandigheden eens te meer met morele dilemma’s voor behandelaren gepaard. Die dilemma’s ken ik goed, ik ben zelf zo’n behandelaar.

In dit verhalenvierluik probeer ik al mijn hoofdpersonen eerlijk aan het woord te laten. Het open gesprekconcept, waarin betrokkenen hun eigen perspectief delen, zonder tussenkomst of toelichting van een ander, heb ik ontleend aan het werk van onderzoeksjournalist en schrijfster Svetlana Aleksijevitsj. De fictieve personages zijn illustratief voor mijn eigen indrukken gedurende de huidige COVID-19 pandemie en zijn niet een-op-een herleidbaar tot bestaande personen.

De heer Alaoui, taxichauffeur, 58 jaar: Over licht, liefde en ‘rode vrijheden’!

Ik wil nú de psychiater spreken! Ik sliep niet meer, lukte niet. Ik werd met de ambulance naar het ziekenhuis gebracht, er is een dokter bij me geweest. Ze konden niets vinden: genezen, gezond! Het is mijn grote dag vandaag: ik ga gauw weer naar huis.

Wie uit Marokko komt, ziet de dingen anders. In Nederland is het vrijheid-blijheid – zo is het, toch? Ik kom van een andere planeet, wat zeg ik, een ander sterrenstelsel! Toen ik acht was, legde mijn vader het uit. Een vrouw is speciaal, heel gevoelig, heel verfijnd. Als een citrusboompje moet je haar verzorgen. Je voelt het ineens in je hart, je longen: je bent waanzinnig blij, uitbundig! Ik houd van mijn vrouw.

Maar ik vind andere vrouwen ook leuk. Ik zie hun blozende blikken, de zusters op de afdeling, een beetje verliefd! Geen probleem, zoals ik al zei: lieve, mooie meisjes, ik zeg het eerlijk. ‘Kom meneer Alaoui, uw avondmedicatie.’ Boefjes! (We schieten allebei in de lach.)

Ik kom van het platteland. Mijn vader trouwde de knapste kop van het dorp. Haar vader was onderwijzer, mijn moeder zat altijd met haar neus in de boeken, stapels boeken hadden we. Ik ruik de geur van oud papier nu nog! (Snuift diep, uitmondend in een hoestbui.) Om vier uur ’s ochtends molken mijn broers en ik de koeien. Mijn eigen zoons krijg ik nu met geen mogelijkheid uit bed, maar toen was dat normaal. ‘s Zomers wachtten we op de regen. ‘s Winters kropen we in ons hol: extreem koud! Mijn moeder droeg nooit een hoofddoek, zij was vrij. Mijn vader dronk niet, hij was vroom. Arme man! Hij hoedde de koeien, zij las hem de les. Ik ben het beste van twee: vrij en vroom! (Hij knipoogt.)

Ik ben het coronamedicijn.

Komt de dokter nog, waar blijft ze? Ik heb mijn koffer al gepakt, voorgoed. Ik had kunnen studeren, de slimste leerling van de klas, maar mijn vader weigerde te betalen. Ik moest werken. Maar ik heb verstand van zaken, ik ben ook scheikundige, natuurkundige, wiskunde, biologie, dokter, psychiater. Vier jaar geleden sloten ze me op. Ik was paranoïde, boos, nog meer, katatonie! Eerst lieten ze me alleen en daarna belde het Witte Huis. Maar ik had geen psychotherapie nodig, ik genas mijn eigen ziel.

Er heerst wanorde in het land, er is niemand meer op straat. Behalve bij de kiosk: lange mensenrijen voor sigaretten. (Lacht hoestend.) Allemaal grote en kleine mensjes, ver uit elkaar, bang dat ze ziek zullen worden. In hun ogen flakkert de duivel. Ik ben midden tussen hen in gaan staan, een menselijk gebaar, snap je? Ik ben het coronamedicijn. Het licht in mij kan alle ongelukkigen genezen. Ik heb het ze laten zien. Yvonne stond er, ze beefde van angst, ik heb haar innig omhelsd. ‘Ik heb de corona, lieve mensen!’ Hoesten, hoesten, lachen, niks ergs. Iedereen liep weg. Maar ik preekte door tot de broeders me hebben meegenomen.

Ik heb heel mijn leven nooit iets verkeerds gedaan. Zal dat nooit doen ook, de Hemel behoede mij! Maar om de een of andere reden willen ze me de afdeling niet meer aflaten. ‘Rode vrijheden’, zo noemt de verpleging dat. De ironie, dit zijn geen vrijheden! (Hij loopt naar het raam.) Vrijheid zit in de buitenlucht.

Mail

Doris ter Horst (1991) is werkzaam als arts in opleiding tot psychiater in het UMC Utrecht. Ze woont met haar man in Amsterdam. Haar debuutroman is in de maak.

Zep de Bruyn (1990) is illustrator, visueel ontwerper en redacteur werkzaam in Amsterdam en Eindhoven. Hij maakt 2D, 3D en bewegend beeld, vaak verhalend en zowel figuratief als expressief.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Dit is geen ode 2

Dit is geen ode

'In dit land word je aan stukken gescheurd. / Ik verzamel jouw gescheurde stukken vlees. / Ik bak je op 200 graden. / Ik deel je uit.' In harde dichtregels verkent Shabnam Baqhiri hoe het is om je echt aan te passen en waarom dit soms noodzakelijk en juist goed is. Lees meer

Train je ego (maar zorg dat het tegen een stootje kan) 1

Train je ego (maar zorg dat het tegen een stootje kan)

Luuk Schokker leerde dat een groot ego bij het schrijven geen overbodige luxe is. Je onzekerheid omarmen maar tegelijkertijd een ego kweken. Hoe doe je dat? Luuk legt het uit. Lees meer

A Sacred Slut_Daan Timmer_Lena Plantinga

A Sacred Slut

Je bent vrouw, het is zomer en je wil wat. Klaarkomen, bijvoorbeeld. In dit broeierige nieuwe kortverhaal van Lena Plantinga speelt een jonge vrouw met zichzelf en het lot. Een verhaal over zoeken naar je seksuele zelf, en haar aantreffen onder het juk van je seksuele verleden. Lees meer

Een lichaam dat liefde opwekt

Een lichaam dat liefde opwekt

Een fragment uit Emy Koopmans 'Tekenen van het universum' over een lichaam dat gelooft dat het moet krimpen om het waard te zijn te worden liefgehad. Lees meer

Mijn Arabisch is verstomd

Mijn Arabisch is verstomd

"Mijn Arabisch is schichtig / ze vermomt zich stilletjes als Hebreeuws." Pelumi Adejumo en Esha Guy Hadjadj vertaalden een gedicht van de Israëlische dichter Almog Behar. Over twee moedertalen, waarvan de één de ander overstemt. Lees meer

Ratrace

Ratrace

Een kort anti-kapitalitsch verhaal van Emma Stomp over De Prestatiemaatschappij, havermelk latte's en mannen met bivakmutsen. Lees meer

Zwarte luiken

Zwarte luiken

Hoe schrijf je over iets ontastbaars zoals rouw? Geïnspireerd door de schilderijen van Francis Bacon verkent Thijs Joores in deze gedichtenreeks de impact van verlies. Lees meer

Gezocht z.s.m. 1

Gezocht z.s.m.

Liefde is te vervangen, althans dat houden datingapps ons voor. Maar wat als je iemand bent verloren van wie je er maar één had, zoals je moeder? Babet te Winkel bijt het spits af van een nieuwe reeks waarvoor Stichting Literaire Activiteiten Amsterdam de samenwerking aangaat met verschillende literaire platforms. Lees meer

Kopje suiker

Kopje suiker

Souvenirsmokken, feestmokken, mokken met rare handvaten, mokken met popcultuurfiguren en mokken van de IKEA. In dit korte verhaal over verbinding en contact geven mokken een intiem kijkje in het leven van de buurt. Lees meer

Nieuwe coronificatie

Nieuwe coronificatie

Marthe van Bronkhorst opent het nieuwe jaar op poëtische wijze. Lees meer

Stop met schrijven!

Stop met schrijven!

Jens Meijen vergelijkt het schrijfproces met auto-onderhoud en weet hoe je als schrijver goed zorgt voor je mentale gezondheid. Wat heeft schrijven te maken met het worden van een popster en waarom moet je volgens Jens eerst stoppen met schrijven? Lees meer

Ballen en Engelen

Ballen en Engelen

Na een klassiek ongemakkelijke kerstborrel op kantoor gaat Sascha mee naar huis met Ariane van hr. Maar dan neemt de avond een griezelige onverwachte wending... Een kerstverhaal van Loren Snel. Lees meer

Masterclass

Een vrouw die met zichzelf in de knoop zit besluit om een masterclass acteren te volgen. Een kort verhaal door Renske van den Broek over opnieuw leren lopen, majorettemeisjes en vrede sluiten met wie je bent. Lees meer

Pen + papier + buitenlucht 3

Pen + papier + buitenlucht

Hoe zorg je er als schrijver voor dat je niet alleen gemotiveerd, maar ook gedisciplineerd blijft? Imme Visser kraakte de code. Lees meer

Paviljoen van het tijdelijke geluk

Paviljoen van het tijdelijke geluk

In deze voorpublicatie uit 'Paviljoen van het tijdelijke geluk' maken we kennis met een aantal bewoners van Kristalstad: Benjamin, Julia en Rachael. In korte scènes met een haast stripachtige stijl laat Laurens van de Linde de personages elkaar in een achterbuurt kruisen en biedt hij een inkijkje in deze toekomstige samenleving. Lees meer

Een vuistslag

Een vuistslag

Geïnspireerd door Dante besluit een schrijver om in haar korte verhalen op een gruwelijke manier af te rekenen met haar vijanden. Lees meer

Zoely

Zoely

In een zevendelig gedicht vol roodtinten - van cassis tot Aldispaarvarkenroze - gaat Ka(a)te Dejonckheere in op de effecten van verschillende anticonceptiepillen op menstruatie. Lees meer

Slaap lekker, Hiroshi Yoshimura 1

Slaap lekker, Hiroshi Yoshimura

Slaap lekker, Hiroshi Yoshimura is een bundeling van vijf korte verhalen over personages die willen geloven in iets groters, een uitweg naar een mooier en zinvoller bestaan. Lees hier alvast het titelverhaal, over twee middelbareschoolvriendinnen die elkaar na jaren weer zien op het concert van hun grote idool, Hiroshi Yoshimura. Lees meer

Djinn 1

Djinn

Om in hun relatie de onoverbrugbare meningsverschillen te vermijden hadden Barbara en Claudel  een spel bedacht. Djinn, noemden ze het, naar het verhaal van de geest in de fles. Ieder jaar mocht een van hen drie wensen doen en de ander moest deze inwilligen, althans twee daarvan, compromisloos, en daarna draaiden de rollen om. Op een avond die misschien wel een van de laatste zou kunnen zijn, blijft er nog één wens over. Lees meer

Overwoekerdagen

Overwoekerdagen

In de serie Natuurgeweld maakt schrijverscollectief Wildgewelf verhalen bij een zoekplaat van Emile Weisz. Welke verhalen weet jij te vinden? Lars Meijer vertelt over het besef dat je 's nachts niet langer een kacheltje bent om naast te liggen en elkaar weer zien voordat de winter begint in een brief die wel eens de laatste zou kunnen zijn. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd! 

Als je je nu aansluit, dan ontvang je jaarlijks gesigneerde kunstwerken van veelbelovende kunstenaars. Meld je vóór 1 juni aan en ontvang deze zomer al je eerste kunstwerk én je eigen Hard//hoofd-tasje. Veel verzamelplezier!

Steun en verzamel