Asset 14

Een dag op een gesloten psychiatrische afdeling ten tijde van de pandemie (III)

Een dag op een gesloten psychiatrische afdeling ten tijde van de pandemie (III)

 

Doris ter Horst werkt als psychiater in opleiding. Door de coronacrisis wordt ze als behandelaar voor nog meer ethische dilemma's gesteld dan normaal. Haar vierluik biedt een inkijk in een dag op een gesloten afdeling tijdens een pandemie. In deel 3 geeft ze het woord aan scholier Babette.

In vrijheid leven, weet jij een groter goed te bedenken? En toch: als uiterste middel kan ik, als arts in opleiding tot psychiater, verplichte zorg aan iemand verlenen. Dit mag als er sprake is van ernstig nadeel, veroorzaakt door een psychische aandoening, maar alleen wanneer er geen alternatieven meer voor handen zijn. Voorbeelden van zo’n acuut gevaar? Het behoorlijke risico dat iemand zichzelf in levensgevaar brengt of ernstig lichamelijk letsel oploopt. Vormen van verplichte zorg zijn bijvoorbeeld opname op een afdeling, maar ook: het onvrijwillig toedienen van vocht en voeding. Bij het idee krijg ik het al benauwd. De besluitvorming hiertoe gaat in de huidige omstandigheden eens te meer met morele dilemma’s voor behandelaren gepaard. Die dilemma’s ken ik goed, ik ben zelf zo’n behandelaar.

In dit verhalenvierluik probeer ik al mijn hoofdpersonen eerlijk aan het woord te laten. Het open gesprekconcept, waarin betrokkenen hun eigen perspectief delen, zonder tussenkomst of toelichting van een ander, heb ik ontleend aan het werk van onderzoeksjournalist en schrijfster Svetlana Aleksijevitsj. De fictieve personages zijn illustratief voor mijn eigen indrukken gedurende de huidige COVID-19 pandemie en zijn niet een-op-een herleidbaar tot bestaande personen.

 

Babette, derde klas middelbare school, 18 jaar: Met een uitzichtloze blik

Ik stel geen vragen meer. Ik blijf me verbazen over de gesprekken die we voeren. ‘Heb jij dingen die je wil bespreken vandaag, Babette?’ Niemand interesseert zich voor mijn waarheden, ik heb geleerd me afzijdig te houden. Dingen bespreken heeft geen zin. (Ze kijkt weg, de armen gekruist.)

Mijn dromen? Die leven niet meer. Ze hebben hier met me te doen. Maar daar koop je nog geen vrijheid voor. Mij lijkt het heel simpel. Vroeger wilde ik een huis, een baan als professor of minister, een eigen paard. Nu wil ik een normaal, klein leventje, dat van mijzelf is.

Ik begon op het gymnasium. Mijn moeder hoefde nooit te zeggen: ‘Ga je huiswerk maken.’ Op het schoolplein zag je jongens en meiden lachen en flirten. Naar zakken chips graaien, of naar Milka chocoladerepen. Slurpend van hun blikjes energydrink. Zo ging dat! Het woord ‘thinspiration’ las ik in die eerste brugpieperdagen. Ik begreep het meteen.

Jaren later kwam ik uit de jeugdkliniek terug. Krachteloos, met een sonde via mijn neus. ‘Ze heeft het overleefd!’ Ik herinner me dat mijn moeder huilde. Maar mijn ogen stonden vol angst, de angst is nooit gezakt.

Mijn moeder zegt dat ik anders ben. Op onze koelkast thuis staat: ‘Vertel mij van tevoren wat er gaat gebeuren.’ Hoe dat hier gaat? Ze maken me elke dag wakker met een antidepressivum. Dan om halftien de eerste sondevoeding, vaste prik. Maar vandaag was er om 10 over 10 nog niemand, een lawaai dat er van de afdeling kwam! Christine ging helemaal door het lint. De ochtend leek eeuwig te duren. En ik kon alleen maar aan mijn 39.8 kilo denken, telkens weer: te veel! Te veel!

Vroeger dacht ik niet in calorieën. Ik liep naar school en daarna door naar vioolles. Ik kon heel mooi Black Beauty-portretten schilderen en reed als beste paard. Ik was bang in het donker. ’s Nachts kwam mijn moeder en vertelde dan het sprookje over Doornroosje. Ik sliep in met mijn dromenvangster dichtbij op een stretcher. De rechter vroeg: ‘Bij wie ga je wonen?’ Ik kreeg te weinig tijd om erover na te denken! Mijn vader stond op en vertrok. Ik wacht nog steeds op hem.

Een begeleide woonplek is er in heel het land niet voor mij.

Op het whiteboard op de afdeling staat mijn naam met de dagen van de week erbij. Vanmorgen zag ik: mijn persoonlijk begeleider is een invaller. Jan van beeldende therapie zit ziek thuis, het dagprogramma is opgedeeld in groepjes van twee om het verspreidingsrisico te beperken. Bij het lezen kreeg ik hartkloppingen. Ik raak van streek van onbekende omstandigheden.

En precies op dat moment dat telefoontje. Nog zestien nachtjes, hield ik in mijn schrift bij. Ik heb het inktzwart weggekrast, ik stikte zowat van woede. ‘Zodra dit alles met de corona voorbij is, ben jij de eerste.’ Mijn vriendinnen wonen op kamers, studeren in Groningen, één in Delft. Maar een begeleide woonplek is er in heel het land niet voor mij.

En toen? Ze bleven onvermoeid de sonde telkens weer aanleggen, vijf man met schort, handschoenen en mondneusmasker op, een zich herhalende en pijnlijke strijd. Best, ik trek hem er toch wel weer uit. (Barst in tranen uit.) Sadisten! Ik weet niet waarom ik nog verdrietig word, na alles wat ik al heb meegemaakt. De arts stond bij de deur. Ze tekende op papier een nieuwe weekstructuur voor me, mijn tijdsloten voor verlof met rood omcirkeld. Wat zei ze toen precies? ‘Iedereen draagt op zijn beurt een steentje bij’? Ze komen in het ziekenhuis rampzalig tekort aan beschermingsmateriaal. Iedere keer dat ik met verlof ga, is er een kans dat ik het virus met me meedraag, de afdeling op, dat ik de verpleging nog eens extra blootstel door mijn sonde steeds uit te trekken. Of we het op een akkoordje konden gooien. Alsof ik omkoopbaar ben! De dokter vraagt, ergo: de dokter commandeert. Zo doen ze dat allemaal. Mij een zorg, ik doe mooi niet meer mee.

Mail

Doris ter Horst (1991) is werkzaam als arts in opleiding tot psychiater in het UMC Utrecht. Ze woont met haar man in Amsterdam. Haar debuutroman is in de maak.

Zep de Bruyn (1990) is illustrator, visueel ontwerper en redacteur werkzaam in Amsterdam en Eindhoven. Hij maakt 2D, 3D en bewegend beeld, vaak verhalend en zowel figuratief als expressief.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
Lees meer
test
het laatste
De buschauffeur

De buschauffeur

'Kijk door me heen als door de voorruit'. In deze gedichtenreeks van Angelika Geronymaki probeert een buschauffeur krampachtig de kortstondigheid - in tijd, plaats, interactie - te behouden die eigen is aan zijn baan. Lees meer

Kür op muziek

Kür op muziek

”Onlangs las ik over wezentjes die alleen bestaan in de droom van een slapende vrouw.” Nelson Morus schreef een kort verhaal over geforceerde gezelligheid, chatbotgesprekken over lievelingsgerechten, hectiek en de alledaagse sleur. Lees meer

Zo het begon 1

Zo het begon

Nele Peeters schreef een ontroerend verhaal, vol treffende zinnen en beelden. Het is dromerig verhaal, over eenzaamheid, hoop, zorgzaamheid en zwaarte. Lees meer

 1

Het model

De hoofdpersoon in dit verhaal van Feico Sobel poseert op een doordeweekse avond naakt voor een schilderklasje in Spijkenisse. De sessie ontaardt in een bizarre erotische nachtmerrie waarin onze verteller zich totaal verliest. Lees meer

Weke delen

Weke delen

Op de laatste dag van de zomervakantie bedenken vier vrienden een ultieme streek om ‘de Pedofiel’ in het dorp te leveren. Maar tussen Reinout en Jordan is iets anders aan de hand. Een coming of age- verhaal van Nelson Morus over vriendschap, angst, en schaamte. Lees meer

De kieuwbogen kleuren zalmroze

De kieuwbogen kleuren zalmroze

In de zomer van 2022 voltrok zich een milieuramp in de rivier de Oder. Honderdduizenden dode vissen dreven toen naar het oppervlak van de rivier. Emma Zuiderveen schreef een gedichtenreeks waarin ze de oorzaken en gevolgen van deze ramp op zowel individuele als collectieve schaal onderzoekt. Lees meer

De vrouw met de rode haren (ILY)

De vrouw met de rode haren (ILY)

Een verhaal van Ida Blom over de beklemming van verlies en herinnering en het zoeken naar het verleden in het heden. Lees meer

Roku City/heterotopie/spiegels

Roku City / heterotopie / spiegels

Mel Kikkert schreef een multimedia verhaal over Roku een streamingdienst die in de VS ontstaan is. In 2017 bracht Roku een screen saver uit, die je zag als je niets aan het kijken was op hun service. Lees meer

De sofaconstante

De sofaconstante

Uschi Cop schreef een claustrofobische verhalenbundel over zes levens die getekend zijn door een verlangen naar zingeving. De sofaconstante is een voorpublicatie van een van die verhalen uit haar bundel 'Zwaktebod'. Lees meer

Voesten

Voesten

"Misschien is dat man zijn hier: hetzelfde bewegen als de anderen." Voesten van Werner de Valk is een kort verhaal over een eiland met een duistere traditie en over het moeten bewijzen van mannelijkheid. Lees meer

Muze

Muze

Loren Snel schreef een roman over hoe samen te zijn met een ander en intussen trouw te blijven aan jezelf. Haar debuut verschijnt 25 oktober bij uitgeverij Prometheus. Hier lees je een voorpublicatie. Lees meer

Jari

Jari

Dave Boomkens schreef een verhaal over troosteloosheid, onmacht en opgroeien. Over hoe je in een treurig flatgebouw, tussen de nieuwsprogrammering en sportwedstrijden door, een vriend kunt vinden en verliezen. Lees meer

Geef de dag een naam

Geef de dag een naam

Op een hete zomerdag wordt Felipe zwetend wakker. Deze dag, die heet en broeierig is, brengt hem uit evenwicht, tot hij uiteindelijk doet wat hij gezworen had nooit te doen: hij begint te drinken. Een fragment uit de afstudeernovelle van Tiemen Hageman over het verleden proberen los te laten, het leven ruimte geven en adolescent worden. Lees meer

Tussen de randen van een aquarium

Tussen de randen van een aquarium

Wie ben je als je alles kunt zijn? In het fragmentarische afstudeerwerk van Ettie Edens veranderen mensen onder andere in een hoopje, een steen, een natuurkundedocent, water, iemand die limonade drinkt en een lantaarnpaal. Lees meer

Mycelium

Mycelium

Wat als schimmelsporen zich met iedere adem dieper in je longen graven? Met ‘Mycelium’ won Olga Ponjee de juryprijs van Het Rode Oor 2023, de erotische schrijfwedstrijd van Vlaams-Nederlands huis deBuren. Lees meer

Bösendorfer 1

Bösendorfer

Bij Snelders blinkt de piano van het poetsen en de handen van de vijftigjarige eigenaar zijn door ouderdom stram geworden. Wat gebeurt er als een twintiger op bezoek komt om de Bösendorfer te bezichtigen? Met ‘Bösendorfer’ won Nick De Weerdt Het Rode Oor 2023, de erotische schrijfwedstrijd van Vlaams-Nederlands huis deBuren. Lees meer

In mijn droom besta ik uit pixels

In mijn droom besta ik uit pixels

Terra van Dorst keek maandenlang naar livestreams van pleinen en stranden. Dit vertaalde ze naar gedichten over een straat waarin ze haar ouders vindt, een man die haar een sjaal wil verkopen waar je in kan wonen en de zee. Het resultaat is de bundel 'in mijn droom besta ik uit pixels' waarmee ze deze zomer afstudeerde bij de opleiding Creative Writing aan ArtEZ. Lees meer

Pulpa

Pulpa

Ileen Rook schreef een afstudeernovelle over autoriteit, de supermarkt en een teveel aan tanden. Wie is Aline, waar komen al die tanden vandaan en hoe kan ze grip krijgen op een realiteit die steeds verder van haar verwijderd raakt? Lees meer

:Voorpublicatie Magazine Aaah: Mijn vader de eendenmosseljager

🎧 Mijn vader de eendenmosseljager

‘Dat zijn de zenuwen, die horen erbij. Een goede percebeiro is altijd bang.’ Een voorpublicatie uit Aaah!, het nieuwe magazine van Hard//hoofd. Lees meer

Ik kan u nergens vinden

Ik kan u nergens vinden

In dit verhaal van Werner de Valk, praten twee huisgenoten onder het genot van een glas wijn over het bestaan van God. Nooit een goed idee als je je ergert aan elkaar. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer