Asset 14

Een dag op een gesloten psychiatrische afdeling ten tijde van de pandemie (I)

Een dag op een gesloten psychiatrische afdeling ten tijde van de pandemie (I)

 

Doris ter Horst werkt als psychiater in opleiding. Door de coronacrisis wordt ze als behandelaar voor nog meer ethische dilemma's gesteld dan normaal. Haar vierluik biedt een inkijk in een dag op een gesloten afdeling tijdens een pandemie. In deel 1 geeft ze het woord aan natuurkundestudente Christine.

In vrijheid leven, weet jij een groter goed te bedenken? En toch: als uiterste middel kan ik, als arts in opleiding tot psychiater, verplichte zorg aan iemand verlenen. Dit mag als er sprake is van ernstig nadeel, veroorzaakt door een psychische aandoening, maar alleen wanneer er geen alternatieven meer voor handen zijn. Voorbeelden van zo’n acuut gevaar? Het behoorlijke risico op zelfdoding of ernstig lichamelijk letsel bij anderen. Vormen van verplichte zorg zijn bijvoorbeeld opname op een afdeling, maar ook: insluiting in een afgesloten ruimte. Stel je voor! De besluitvorming hiertoe gaat in de huidige coronaomstandigheden eens te meer met morele dilemma’s voor behandelaren gepaard. Die dilemma’s ken ik goed, ik ben zelf zo’n behandelaar.

In dit verhalenvierluik probeer ik al mijn hoofdpersonen eerlijk aan het woord te laten. Het open gesprekconcept, waarin betrokkenen hun eigen perspectief delen, zonder tussenkomst of toelichting van een ander, heb ik ontleend aan het werk van onderzoeksjournalist en schrijfster Svetlana Aleksijevitsj. De fictieve personages zijn illustratief voor mijn eigen indrukken gedurende de huidige COVID-19 pandemie en zijn niet een-op-een herleidbaar tot bestaande personen.

 

Christine, natuurkundestudente, 24 jaar: Hoop op het einde der tijden

Ik wil zo graag dood! Ik ijsbeer door de kliniek en onderzoek mijn mogelijkheden. Ik ben bang, toch. Maar de redding van boven zal een troost zijn. De eerste keer dat ik uit het leven stapte, gebeurde er niets. Ik werd maar wakker en wakker, telkens weer. Achter de ramen wemelde het van geuren en geluiden, de maanden op de afdeling kropen als slakken voorbij.

Ik ben van kindsbeen een gelovige, geboren in Apeldoorn, waar ik heb gewoond met mijn broers en zussen, mijn ouders, onze hond Bello, ooms, tantes, lieve buren ook. We gingen drie keer per week naar de kerk. De mensen deden dezelfde dingen, zagen er hetzelfde uit. Ik kon het best met mijn vader opschieten. Hij vertelde me dat ik als kind een angsthaas was, dat hij me moest smeken om naar school te gaan. Ik hield van boeken lezen, de rest van mijn leven werd inderdaad bestierd door onzekerheden. Ik liet me alleen door hem overhalen om uit mijn schulp te kruipen. (Pauzeert.)

In mijn ouderlijk huis hangt een oude zwartwit foto van mijn vader aan de muur: een gewone jongeman. Secuur, ernstig, eigenlijk heel aardig, maar ook, als je goed kijkt, een ballende vuist. Ik was blij dat ik op hem leek, hij redde zich immers, toch?

Ik moet erover praten. Maar waarover? Ik ben alle moed kwijt.

Toen het lente werd, stierf mijn vader plotsklaps. Sindsdien haat ik alles. Vooral mezelf... ik begrijp niet waarom ik een voorstelling van een mooi leven maakte. Ik zat aan zijn IC-bed en begreep als enige dat hij er al niet meer was. Zijn wang was koud, zijn ogen traanloos. Een walgelijk hol cocon. ‘s Nachts pieker ik me een ongeluk. Ineens zie ik mijn vader, rottend, een enorme stank! Ik wil me verstoppen, ik wil me losrukken van alle anderen, ik wil verliefd en geliefd worden! Heer, ik ben zover, verlos mij. Maar met Hem praten doe ik ook niet meer.

Ik wil dood en dus moet ik naar een psychiater, zit ik gevangen tussen de onnozelen (lacht spottend en verontschuldigend tegelijk). Ik moet erover praten. Maar waarover? Ik ben alle moed kwijt. Wanhoop is een blubber waar je gemakkelijk in uitglijdt, maar schier onmogelijk uit overeind komt.

Toen ik om twee uur vannacht opstond, zakte ik in een soort ijltoestand in elkaar. Ik hoest. ’s Morgens kwam de arts, ze leek eerder een marsmannetje. Alleen haar vertrouwde blik, gepantserd achter een spatbril, herkende ik.

‘Christine, ben je niet goed?’ – Ik kreeg er rillingen van: ‘Ja hèhè, wordt er één wakker, ik voel me al maanden KUT!’

We zijn met zestien op de afdeling. Dus werd ik in quarantaine geplaatst, zodat ik niemand kan besmetten. Ik hoop dat ik zwaar ziek word, binnen één week dood. Maar in totale afzondering? Geen bezoek, geen dagprogramma meer? Ik zeg het je, alsjeblieft, dat trek ik niet, dan implodeer ik. (Huilt.) De rest van de ochtend is in nevelen gehuld. Het laatste wat ik me herinner is dat ik vluchtte. Maar waarheen? De apenkooi zit op slot, dat wist ik dondersgoed. Ik verzette me, puur principieel, zoals ook mijn vader zich verzette met een gebalde vuist diep in zijn broekzak. Ik trapte spullen omver, poogde de deur in te slaan zonder succes, ik zie nog de verpleegkundige zeggen: ‘Doe nou niet, Christine.’ Er verscheen meer personeel, ik raakte in paniek. Ik wist niet goed wat er gebeurde, ik knapte haast van woede! Meteen begon ik om mij heen te slaan en door de vijand omsingeld besloot ik, tot aan mijn laatste kracht, moedwillig om mij heen te hoesten.

Hoe kwam ik in deze afgesloten kamer terecht? De ruimte was leeg, geen mens te zien, een desinfecteerlucht. Ik droomde dat ik om hulp riep en ineens zag ik mijn vader. Een grote witte kosmonaut, met een plastic glas water.

Mail

Doris ter Horst (1991) is werkzaam als arts in opleiding tot psychiater in het UMC Utrecht. Ze woont met haar man in Amsterdam. Haar debuutroman is in de maak.

Zep de Bruyn (1990) is illustrator, visueel ontwerper en redacteur werkzaam in Amsterdam en Eindhoven. Hij maakt 2D, 3D en bewegend beeld, vaak verhalend en zowel figuratief als expressief.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
Lees meer
test
het laatste
Kür op muziek

Kür op muziek

”Onlangs las ik over wezentjes die alleen bestaan in de droom van een slapende vrouw.” Nelson Morus schreef een kort verhaal over geforceerde gezelligheid, chatbotgesprekken over lievelingsgerechten, hectiek en de alledaagse sleur. Lees meer

Zo het begon 1

Zo het begon

Nele Peeters schreef een ontroerend verhaal, vol treffende zinnen en beelden. Het is dromerig verhaal, over eenzaamheid, hoop, zorgzaamheid en zwaarte. Lees meer

 1

Het model

De hoofdpersoon in dit verhaal van Feico Sobel poseert op een doordeweekse avond naakt voor een schilderklasje in Spijkenisse. De sessie ontaardt in een bizarre erotische nachtmerrie waarin onze verteller zich totaal verliest. Lees meer

Weke delen

Weke delen

Op de laatste dag van de zomervakantie bedenken vier vrienden een ultieme streek om ‘de Pedofiel’ in het dorp te leveren. Maar tussen Reinout en Jordan is iets anders aan de hand. Een coming of age- verhaal van Nelson Morus over vriendschap, angst, en schaamte. Lees meer

De kieuwbogen kleuren zalmroze

De kieuwbogen kleuren zalmroze

In de zomer van 2022 voltrok zich een milieuramp in de rivier de Oder. Honderdduizenden dode vissen dreven toen naar het oppervlak van de rivier. Emma Zuiderveen schreef een gedichtenreeks waarin ze de oorzaken en gevolgen van deze ramp op zowel individuele als collectieve schaal onderzoekt. Lees meer

De vrouw met de rode haren (ILY)

De vrouw met de rode haren (ILY)

Een verhaal van Ida Blom over de beklemming van verlies en herinnering en het zoeken naar het verleden in het heden. Lees meer

Roku City/heterotopie/spiegels

Roku City / heterotopie / spiegels

Mel Kikkert schreef een multimedia verhaal over Roku een streamingdienst die in de VS ontstaan is. In 2017 bracht Roku een screen saver uit, die je zag als je niets aan het kijken was op hun service. Lees meer

De sofaconstante

De sofaconstante

Uschi Cop schreef een claustrofobische verhalenbundel over zes levens die getekend zijn door een verlangen naar zingeving. De sofaconstante is een voorpublicatie van een van die verhalen uit haar bundel 'Zwaktebod'. Lees meer

Voesten

Voesten

"Misschien is dat man zijn hier: hetzelfde bewegen als de anderen." Voesten van Werner de Valk is een kort verhaal over een eiland met een duistere traditie en over het moeten bewijzen van mannelijkheid. Lees meer

Muze

Muze

Loren Snel schreef een roman over hoe samen te zijn met een ander en intussen trouw te blijven aan jezelf. Haar debuut verschijnt 25 oktober bij uitgeverij Prometheus. Hier lees je een voorpublicatie. Lees meer

Jari

Jari

Dave Boomkens schreef een verhaal over troosteloosheid, onmacht en opgroeien. Over hoe je in een treurig flatgebouw, tussen de nieuwsprogrammering en sportwedstrijden door, een vriend kunt vinden en verliezen. Lees meer

Geef de dag een naam

Geef de dag een naam

Op een hete zomerdag wordt Felipe zwetend wakker. Deze dag, die heet en broeierig is, brengt hem uit evenwicht, tot hij uiteindelijk doet wat hij gezworen had nooit te doen: hij begint te drinken. Een fragment uit de afstudeernovelle van Tiemen Hageman over het verleden proberen los te laten, het leven ruimte geven en adolescent worden. Lees meer

Tussen de randen van een aquarium

Tussen de randen van een aquarium

Wie ben je als je alles kunt zijn? In het fragmentarische afstudeerwerk van Ettie Edens veranderen mensen onder andere in een hoopje, een steen, een natuurkundedocent, water, iemand die limonade drinkt en een lantaarnpaal. Lees meer

Mycelium

Mycelium

Wat als schimmelsporen zich met iedere adem dieper in je longen graven? Met ‘Mycelium’ won Olga Ponjee de juryprijs van Het Rode Oor 2023, de erotische schrijfwedstrijd van Vlaams-Nederlands huis deBuren. Lees meer

Bösendorfer 1

Bösendorfer

Bij Snelders blinkt de piano van het poetsen en de handen van de vijftigjarige eigenaar zijn door ouderdom stram geworden. Wat gebeurt er als een twintiger op bezoek komt om de Bösendorfer te bezichtigen? Met ‘Bösendorfer’ won Nick De Weerdt Het Rode Oor 2023, de erotische schrijfwedstrijd van Vlaams-Nederlands huis deBuren. Lees meer

In mijn droom besta ik uit pixels

In mijn droom besta ik uit pixels

Terra van Dorst keek maandenlang naar livestreams van pleinen en stranden. Dit vertaalde ze naar gedichten over een straat waarin ze haar ouders vindt, een man die haar een sjaal wil verkopen waar je in kan wonen en de zee. Het resultaat is de bundel 'in mijn droom besta ik uit pixels' waarmee ze deze zomer afstudeerde bij de opleiding Creative Writing aan ArtEZ. Lees meer

Pulpa

Pulpa

Ileen Rook schreef een afstudeernovelle over autoriteit, de supermarkt en een teveel aan tanden. Wie is Aline, waar komen al die tanden vandaan en hoe kan ze grip krijgen op een realiteit die steeds verder van haar verwijderd raakt? Lees meer

:Voorpublicatie Magazine Aaah: Mijn vader de eendenmosseljager

🎧 Mijn vader de eendenmosseljager

‘Dat zijn de zenuwen, die horen erbij. Een goede percebeiro is altijd bang.’ Een voorpublicatie uit Aaah!, het nieuwe magazine van Hard//hoofd. Lees meer

Ik kan u nergens vinden

Ik kan u nergens vinden

In dit verhaal van Werner de Valk, praten twee huisgenoten onder het genot van een glas wijn over het bestaan van God. Nooit een goed idee als je je ergert aan elkaar. Lees meer

Biecht

Biecht

‘Ik ben buschauffeur en ik rijd altijd expres de halte een paar meter voorbij zodat alle wachtende mensen een drafje moeten inzetten om de bus toch te halen.’ Een verhaal van Hanne Craye dat je leidt langs zonden, intieme geheimen en de juridische voorwaarden van een biecht. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer