Illustratie: Anne Brakema

Als het op groen denken aankomt, is Nederland wereldkampioen." />

Illustratie: Anne Brakema

Als het op groen denken aankomt, is Nederland wereldkampioen." />
tickets
Asset 14

Amsterdam

Duurzaamheid is hip, maar inmiddels ontkent zelfs de grootste scepticus niet meer dat het nodig is om te kunnen blijven leven op een overbevolkte aardkloot met beperkte fossiele brandstoffen. Maar hoe pakken we dat aan? Hard//hoofd stuurde vijf redacteuren naar vijf steden voor een reportage over duurzaamheid: Parijs, Amsterdam, New York, Tel Aviv en Londen. Deze week bespreken we het milieubewustzijn aan de Amsterdamse grachten.

Toen tientallen jaren geleden, tijdens een demonstratie, de eerste fiets wit werd gespoten, droeg de milieubewuste Nederlandse burger nog sandalen. Afval scheiden deed je het beste in een bohemien bloemetjesjurk en als je tijdens een gure Hollandse winter de fiets op stapte hield je jezelf warm met bij voorkeur zelfgebreide geitenwollen sokken. Het afgelopen decennium noemde je jezelf als milieubewuste ziel weliswaar al geen hippie meer, maar hip was je allerminst. Ons bekommeren om het milieu deden we voor onze kinderen. Voor de volgende generatie. Waar voorheen gedacht werd dat mensen die zich bezig houden met het milieu zijn blijven hangen in de jaren zestig, lijkt de jonge Nederlander nu te beseffen dat hippies en provo’s hun tijd ver vooruit waren. Is groen dan werkelijk het nieuwe zwart?

Op handen gedragen

Duurzaamheid en Amsterdam lijken al sinds jaar en dag hand in hand te gaan. In onze hoofdstad knarren meer mensen rond op hun stalen ros dan in de elders zo populaire heilige koe. De Vélib van Parijs, de Bicing van Barcelona en de Duitse Call-a-Bike zijn niet meer dan een minder ambitieuze kopie van ons uit 1965 stammende en inmiddels opgedoekte Witte Fietsenplan. De OV-fiets wint vandaag de dag terrein, al gaat het ver te concluderen dat de straten blauw en geel kleuren. Dit heeft niets te maken met de onachtzaamheid van Nederlanders. De belangrijkste reden daarvoor lijkt het feit dat we simpelweg, in tegenstelling tot de Parijsenaar en Barcalonees, niet meer in het zadel geholpen hoeven te worden. Met opgeheven hoofd leggen we dagelijks het gros van de kilometers al fietsend af.

Waar elders in Europa hoofdsteden zwart zien van relatief goedkope taxi’s en stadsbussen, springt in Amsterdam niet de auto of bus, maar de elektrische en duurzame tram in het oog. De tram, die al sinds 1875 rondrijdt, is er één van de meest populaire vervoersmiddelen. Met een eeuwig tekort aan parkeergelegenheid en peperdure parkeerplekken is Amsterdam geen walhalla voor de yup die op een regenachtige herfstdag besluit met een auto de binnenstad te trotseren. Nu de gemeente heeft besloten om tientallen oplaadpunten voor elektrische auto’s te plaatsen en de bestuurders ervan op handen te dragen met gratis parkeerplekken, lijkt het gekkenwerk om nog in een benzineauto te stappen.

Niet geheel onverdiend belandde Amsterdam dan ook in de top vijf van meest ‘groene’ Europese hoofdsteden. Een titel die overigens wel meteen genuanceerd moet worden. Waar wij Nederlanders de tram pakken en goed scoren op bijvoorbeeld waterverbruik en afvalrecycling, kampen we daarentegen met aanzienlijke hoeveelheden luchtvervuiling. We stappen weliswaar vaak op de fiets, maar de zware industrie en vrachtvervoer maken dat de fijnstofgehaltes en CO2-uitstoot van grote gemeentes als Rotterdam, Amsterdam en Utrecht bij de hoogste van Europa horen. En de elektrische boten die rondvaren in de grachten, varen vooralsnog door water waar je ziek van wordt. Jan Wolkers merkte hierover jaren geleden al op: "In Rotterdam is het water zo vervuild en rot van smaak dat mensen die een kind krijgen blij zijn als het een waterhoofd heeft."

Illustratie: Anne Brakema

Als je er bij stilstaat, is die uitkomst niet eens zo verrassend: Rotterdam is een wereldhaven en Nederland is een handelsland, met alle vervuilende gevolgen van dien. Het is minstens naïef te noemen dat Nederlanders, wanneer ze tijdens een zondagse rit over lieflijke provinciaalse wegen met trots een blik op het glooiende Hollandse landschap werpen, niet beseffen dat Nederland in 2007 één van de dichtst vertakte wegennetten ter wereld had. Met 58 kilometer snelweg per duizend vierkante kilometer hebben we de grootste autosnelwegdichtheid van de Europese Unie. Het feit dat voor 124.000 Nederlandse huishoudens de kost wordt verdiend ‘op de wagen’ zegt genoeg. Vrachtwagenchauffeur is het meest voorkomende beroep onder mannen. Overigens ook het meest eenzame. ‘Op de wagen’ zit je doorgaans immers alleen. Oftewel: zo’n 124.000 chauffeurs rijden allemaal met een eigen vrachtwagen zo’n veertig uur per week rond. Maak dat maar eens CO2-neutraal.

Groen feest

En toch houden we vol. 'Vechten tegen de bierkaai' is nu precies wat je aan Nederlanders wel over kunt laten. Als klein landje wisten we ons op tal van gebieden al naar de top te worstelen. Die winnaarsmentaliteit zien we terug in de manier waarop we met duurzaamheid omgaan. Blijkbaar staat menig fanatiekeling trouw de etiketten van blikjes af te peuteren, om het papiertje te scheiden met de ochtendkrant, want veertig procent van ons afval wordt gerecycled. Daarin zijn we meteen de beste van Europa. Onze vraag naar biologische producten blijft groeien, met als gevolg dat de vraag op het moment zelfs groter is dan het aanbod. En door de interesse van Nederlanders in duurzame innovaties, geldt Nederland na Ierland het belangrijkste introductieland voor de elektrisch auto.

Dat mag gevierd worden, als je het de Nederlander vraagt. We zijn verzot op feestjes. De uitbundige vieringen van iedere WK-overwinning, Koninginnenacht, carnaval en de Gay Pride behoeven geen uitleg. In de jaren ’90 stond onze hoofdstad wereldwijd bekend om haar extravagante clubs zoals de Roxy en iT. In Amsterdam gooit men in die laatste club sinds kort weer zorgeloos de handen in de lucht. Vorig jaar opende, op het adres van de voormalige iT, club AIR: waar we onze nieuwste moves kunnen oefenen op een dansvloer gemaakt van gerecyclede autobanden en onder een sterrenhemel of lichtshow van LED-verlichting; waar de toiletten niet spoelen maar zuigen; waar we meedeinen op beats uit boxen die groene energie trekken; waar we onze dorstige keeltjes niet bevochtigen met Spa Blauw, maar met gezuiverd kraanwater. Met de zomer op komst verplaatst het feest zich naar buiten. Sinds vorig jaar duiken er, rondom de laadpalen voor elektrische auto’s, Plug ‘n Party’s op, waarbij de DJ zijn apparatuur inplugt in een laadpunt. Met een biologisch biertje in de hand en de avondzon op onze bol zal worden genoten van het schone Nederland en zal gevierd worden dat er weer een benzineauto plaatst heeft gemaakt voor een elektrische. Driewerf hoera voor duurzaamheid.

Duurzaamheid II: Amsterdam is een gastbijdrage van Loes Perree

Mail

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Zonder advertenties en helemaal gratis.

En dat heeft resultaat. Hard//hoofd’ers Iduna Paalman en Joost Oomen werden dit jaar door de Volkskrant verkozen tot literair talent van het jaar.

Een plek als Hard//hoofd kan alleen bestaan met jouw steun. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunstwerken van veelbelovende makers, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan
het laatste
10 jaar Hard//hoofd in Het HEM

10 jaar Hard//hoofd in Het HEM

Op de eerste lentedag van dit decennium viert Hard//hoofd haar 10-jarig bestaan in Het HEM. Samen met de alchemisten van deze tijd toveren we Het HEM om tot nachtlaboratorium. Vier met ons mee! Lees meer

Tip: Wees een exoot

Wees een exoot

Eva van den Boogaard ontwaakt in een onbekend huis. Is zij hier de vreemdeling? Of is het vooral vreemd dat haar gastheer haar dat laat denken? Een tip om je niet neer te leggen bij xenofobie. Lees meer

 Klimt achter de klimop

Klimt achter de klimop

Italiaanse tuinmannen bevrijdden een vrouw die zo'n 60 tot 100 miljoen euro waard blijkt. Het nieuws in beeld door Veerle van der Veer. Lees meer

Trotse mixtape

Trotse mixtape

Als je buren aan de deur komen bonzen, is dat om de link naar deze playlist te vragen. Lees meer

Automatische concepten 32

Het glas had jouw vorm

Thijs Joores bespreekt in zijn gedichten een donkere kant van trots: over het Imposter Syndrome en thuiskomen bij je ouders waar je kindertekeningen nog op het toilet hangen. Lees meer

Alles vijf sterren: 19

Trots op onze menselijkheid

Deze week worden we blij (en trots) van burlesque, zwart-witfoto's in elke kleur van de regenboog en het tweede seizoen van Sex Education. Lees meer

De humblebrag

De humblebrag

Anne Staal gaat in gesprek met haar miereneter, want er moet haar iets van het hart. Lees meer

Stemmen die wegsterven in de wind

Stemmen die wegsterven in de wind

Een auteur heeft zich teruggetrokken in een grauwe hotelkamer en werkt aan een boek, om niet te hoeven praten en niks uit te hoeven leggen. Voor zolang het duurt. Want van wie is het boek uiteindelijk: van de schrijver of van de lezers? Lees meer

 Wat betekent het om erbij te horen?

Wat betekent het om erbij te horen?

In deze extra Beeldspraak, speciaal voor de Trotse week, zoomt Alex Avgud in op de lichamen van zij die zich niet aan de norm wensen te houden: migranten, lhbt'ers of beide. Lees meer

Zondeval 2.0: hoe (niet) te leven in de klimaathel

Zondeval 2.0 Hoe (niet) te leven in de klimaathel

Terwijl de aarde warmer wordt dan goed voor ons is, ziet Iris Blaak dat mensen naar uitersten grijpen om hiermee om te gaan. Waar de een zijn kop in het zand steekt, neemt de ander juist het drastische besluit om zich niet meer voort te planten. Lees meer

Column: Jouw haar is ook mooi, hoor

Jouw haar is ook mooi, hoor

Iduna Paalman kan nog steeds met schaamte terugdenken aan die keer dat een jongen op het festival vond dat ze tof haar had, en hoe ze dat voor even geloofde. Lees meer

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand

Uiterlijk schoon is zowel een vloek als een zegen voor Jihane Chaara. Ze merkt dat het al te vaak het zicht ontneemt op alles wat er onder de oppervlakte aanwezig is. Ze zoekt haar heil in de filosofie van body neutrality. Lees meer

Trots zoals _ zich verhoudt tot _

Trots zoals _ zich verhoudt tot _

Yentl van Stokkum onderzoekt de trots die ze in haar dagelijks leven om zich heen ziet: in kleedkamers, in opgeruimde kamers en in primetime televisieprogramma's. Lees meer

Waarom etaleren we onze trots op sociale media?

Waarom etaleren we onze trots op sociale media?

Honger en rampspoed te over in de wereld, maar op sociale media ziet Wieneke van Koppen alleen maar voorspoed en persoonlijk geluk. Hoe zit dat? Ze gaat te rade bij emotie-psycholoog Ad Vingerhoets. Lees meer

Train je trots

Train je trots

Roos Wolthers besefte dat ze eigenlijk nooit trots is op zichzelf. Sterker nog: ze ziet vooral wat ze verkeerd doet. Maar trots kun je trainen. Een tip om je eigen prestaties te benoemen. Lees meer

Hard//hoofd hult zich in een fluwelen harnas

Hard//hoofd hult zich in een fluwelen harnas

Deze week paradeert, poseert en flaneert Hard//hoofd erop los, want wij zijn trots, en de hele wereld mag het weten. Lees meer

 Kikker-K'NEX

Kikker-K'NEX

Amerikaanse wetenschappers zijn erin geslaagd kleine robotjes te maken met levende cellen uit kikkerembryo's. Aida de Jong bracht het nieuws in beeld. Lees meer

 1

Lieflijkheid, comfort, en verbeelding

Deze week worden we blij van een boek van Jenny Slate, een fleecepyjama en de horoscopen van Rob Breszny. Lees meer

 1

Collectief protest is nodig voor individueel geluk

Wolter de Boer luisterde naar de kersttoespraak van de koning en was verheugd dat hij over onze geluksobsessie sprak. Wel liet de koning een paar belangrijke maatschappelijke factoren voor de ellende van individuen achterwege in zijn rede. Lees meer

Seoul 2

Seoul

Thijs Joores schreef deze ritmische gedichtencyclus tijdens de jaarwisseling in Seoul. Het begint kalm, maar eindigt in een wervelwind aan gedachten en reflecties. Lees meer

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n platform is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunst, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan