Illustratie: Anne Brakema

Als het op groen denken aankomt, is Nederland wereldkampioen." />

Illustratie: Anne Brakema

Als het op groen denken aankomt, is Nederland wereldkampioen." />
Asset 14

Amsterdam

Duurzaamheid is hip, maar inmiddels ontkent zelfs de grootste scepticus niet meer dat het nodig is om te kunnen blijven leven op een overbevolkte aardkloot met beperkte fossiele brandstoffen. Maar hoe pakken we dat aan? Hard//hoofd stuurde vijf redacteuren naar vijf steden voor een reportage over duurzaamheid: Parijs, Amsterdam, New York, Tel Aviv en Londen. Deze week bespreken we het milieubewustzijn aan de Amsterdamse grachten.

Toen tientallen jaren geleden, tijdens een demonstratie, de eerste fiets wit werd gespoten, droeg de milieubewuste Nederlandse burger nog sandalen. Afval scheiden deed je het beste in een bohemien bloemetjesjurk en als je tijdens een gure Hollandse winter de fiets op stapte hield je jezelf warm met bij voorkeur zelfgebreide geitenwollen sokken. Het afgelopen decennium noemde je jezelf als milieubewuste ziel weliswaar al geen hippie meer, maar hip was je allerminst. Ons bekommeren om het milieu deden we voor onze kinderen. Voor de volgende generatie. Waar voorheen gedacht werd dat mensen die zich bezig houden met het milieu zijn blijven hangen in de jaren zestig, lijkt de jonge Nederlander nu te beseffen dat hippies en provo’s hun tijd ver vooruit waren. Is groen dan werkelijk het nieuwe zwart?

Op handen gedragen

Duurzaamheid en Amsterdam lijken al sinds jaar en dag hand in hand te gaan. In onze hoofdstad knarren meer mensen rond op hun stalen ros dan in de elders zo populaire heilige koe. De Vélib van Parijs, de Bicing van Barcelona en de Duitse Call-a-Bike zijn niet meer dan een minder ambitieuze kopie van ons uit 1965 stammende en inmiddels opgedoekte Witte Fietsenplan. De OV-fiets wint vandaag de dag terrein, al gaat het ver te concluderen dat de straten blauw en geel kleuren. Dit heeft niets te maken met de onachtzaamheid van Nederlanders. De belangrijkste reden daarvoor lijkt het feit dat we simpelweg, in tegenstelling tot de Parijsenaar en Barcalonees, niet meer in het zadel geholpen hoeven te worden. Met opgeheven hoofd leggen we dagelijks het gros van de kilometers al fietsend af.

Waar elders in Europa hoofdsteden zwart zien van relatief goedkope taxi’s en stadsbussen, springt in Amsterdam niet de auto of bus, maar de elektrische en duurzame tram in het oog. De tram, die al sinds 1875 rondrijdt, is er één van de meest populaire vervoersmiddelen. Met een eeuwig tekort aan parkeergelegenheid en peperdure parkeerplekken is Amsterdam geen walhalla voor de yup die op een regenachtige herfstdag besluit met een auto de binnenstad te trotseren. Nu de gemeente heeft besloten om tientallen oplaadpunten voor elektrische auto’s te plaatsen en de bestuurders ervan op handen te dragen met gratis parkeerplekken, lijkt het gekkenwerk om nog in een benzineauto te stappen.

Niet geheel onverdiend belandde Amsterdam dan ook in de top vijf van meest ‘groene’ Europese hoofdsteden. Een titel die overigens wel meteen genuanceerd moet worden. Waar wij Nederlanders de tram pakken en goed scoren op bijvoorbeeld waterverbruik en afvalrecycling, kampen we daarentegen met aanzienlijke hoeveelheden luchtvervuiling. We stappen weliswaar vaak op de fiets, maar de zware industrie en vrachtvervoer maken dat de fijnstofgehaltes en CO2-uitstoot van grote gemeentes als Rotterdam, Amsterdam en Utrecht bij de hoogste van Europa horen. En de elektrische boten die rondvaren in de grachten, varen vooralsnog door water waar je ziek van wordt. Jan Wolkers merkte hierover jaren geleden al op: "In Rotterdam is het water zo vervuild en rot van smaak dat mensen die een kind krijgen blij zijn als het een waterhoofd heeft."

Illustratie: Anne Brakema

Als je er bij stilstaat, is die uitkomst niet eens zo verrassend: Rotterdam is een wereldhaven en Nederland is een handelsland, met alle vervuilende gevolgen van dien. Het is minstens naïef te noemen dat Nederlanders, wanneer ze tijdens een zondagse rit over lieflijke provinciaalse wegen met trots een blik op het glooiende Hollandse landschap werpen, niet beseffen dat Nederland in 2007 één van de dichtst vertakte wegennetten ter wereld had. Met 58 kilometer snelweg per duizend vierkante kilometer hebben we de grootste autosnelwegdichtheid van de Europese Unie. Het feit dat voor 124.000 Nederlandse huishoudens de kost wordt verdiend ‘op de wagen’ zegt genoeg. Vrachtwagenchauffeur is het meest voorkomende beroep onder mannen. Overigens ook het meest eenzame. ‘Op de wagen’ zit je doorgaans immers alleen. Oftewel: zo’n 124.000 chauffeurs rijden allemaal met een eigen vrachtwagen zo’n veertig uur per week rond. Maak dat maar eens CO2-neutraal.

Groen feest

En toch houden we vol. 'Vechten tegen de bierkaai' is nu precies wat je aan Nederlanders wel over kunt laten. Als klein landje wisten we ons op tal van gebieden al naar de top te worstelen. Die winnaarsmentaliteit zien we terug in de manier waarop we met duurzaamheid omgaan. Blijkbaar staat menig fanatiekeling trouw de etiketten van blikjes af te peuteren, om het papiertje te scheiden met de ochtendkrant, want veertig procent van ons afval wordt gerecycled. Daarin zijn we meteen de beste van Europa. Onze vraag naar biologische producten blijft groeien, met als gevolg dat de vraag op het moment zelfs groter is dan het aanbod. En door de interesse van Nederlanders in duurzame innovaties, geldt Nederland na Ierland het belangrijkste introductieland voor de elektrisch auto.

Dat mag gevierd worden, als je het de Nederlander vraagt. We zijn verzot op feestjes. De uitbundige vieringen van iedere WK-overwinning, Koninginnenacht, carnaval en de Gay Pride behoeven geen uitleg. In de jaren ’90 stond onze hoofdstad wereldwijd bekend om haar extravagante clubs zoals de Roxy en iT. In Amsterdam gooit men in die laatste club sinds kort weer zorgeloos de handen in de lucht. Vorig jaar opende, op het adres van de voormalige iT, club AIR: waar we onze nieuwste moves kunnen oefenen op een dansvloer gemaakt van gerecyclede autobanden en onder een sterrenhemel of lichtshow van LED-verlichting; waar de toiletten niet spoelen maar zuigen; waar we meedeinen op beats uit boxen die groene energie trekken; waar we onze dorstige keeltjes niet bevochtigen met Spa Blauw, maar met gezuiverd kraanwater. Met de zomer op komst verplaatst het feest zich naar buiten. Sinds vorig jaar duiken er, rondom de laadpalen voor elektrische auto’s, Plug ‘n Party’s op, waarbij de DJ zijn apparatuur inplugt in een laadpunt. Met een biologisch biertje in de hand en de avondzon op onze bol zal worden genoten van het schone Nederland en zal gevierd worden dat er weer een benzineauto plaatst heeft gemaakt voor een elektrische. Driewerf hoera voor duurzaamheid.

Duurzaamheid II: Amsterdam is een gastbijdrage van Loes Perree

Mail

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Hard//talk: het nieuwste EU-migratiepact houdt ongelijkheid in stand

Het EU-migratiepact versterkt ongelijkheid

Het nieuwe EU-migratiepact is geen ‘oplossing’ voor het ‘probleem’ van migratie. Lees meer

 Kerkgangers gaan viraal

Kerkgangers gaan viraal

Voor fervente kerkgangers is het te hopen dat het virus zich deze maand niet van zijn vrome kant laat zien. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Niet direct vangbaar

Niet direct vangbaar

Deze week worden onze redacteurs blij van de lokale Perzische supermarkt, een tentoonstellingsruimte die er nu nog is en unnanaaanikotoq. Lees meer

Het Waait 5

Het Waait

'Een groot gedeelte van ouder zijn is voor mij niet begrijpen waarom iedereen hetzelfde klinkt.' Daniëlle Zawadi onderzoekt in deze poëtische monoloog de eenzaamheid van in het midden staan, het begrip Sonder en hoe je moet praten met een zielenknijper. Lees meer

Alfa's en Omega's

Alfa's en Omega's

Marthe van Bronkhorst verkent de verhoudingen in het dierenrijk, waarin de mens als absolute alfa de wereld domineert. Lees meer

Het Vertrek (2) - Alles brokkelt

Het Vertrek (2) - Alles brokkelt

Klankkunstenaar Marieke van de Ven wekt met audio bestaande en imaginaire plekken tot leven. Ze maakte een podcastserie over vertrekken: betekent vertrekken weggaan, of juist ruimtes om je in thuis te voelen? Vandaag de tweede aflevering. Lees meer

 Kolven tegen corona

Kolven tegen corona

Vanaf volgende week wordt de moedermelk van zo'n 7500 oud-coronapatiënten opgehaald. Die bevat antistoffen, en is dus een perfect ingrediënt in - bijvoorbeeld - ijsjes! Lees meer

 1

Eenzaamheid ontleden in 'A-Lonely Show'

Met de pop-uptentoonstelling ‘A-Lonely Show’ nodigen Ka-Tjun Hau en Nanine van Smoorenburg ons uit om van een afstand te reflecteren op onze eigen eenzaamheid. Roos Wolthers nam de uitnodiging aan en zag: ‘A-Lonely Show’ deed veel meer dan eenzaamheid in beeld brengen. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Proeven en zien

Proeven en zien

Deze week worden onze redacteurs (en een spontane inzender) blij van pittige patat, een dansdocumentaire en het laatste nummer van een kunstmagazine. Lees meer

Vacature Chef Kunst 1

Hard//hoofd zoekt kunstcritici!

Krijgt jouw toetsenbord ervanlangs, elke keer dat je een expo of voorstelling hebt bezocht? Lees meer

Schrödingers Donnie

Schrödingers Donnie

De dood van Eva's kat Donnie beweegt haar tot filosofisch mijmeren over een natuurkundig experiment. Lees meer

 Inktviswijsheid

Inktviswijsheid

Gaat de inktvis ons een pijnstillend medicijn leveren, beter leren plannen of de oorzaken van autisme blootleggen? Lees meer

Trialoog: Antebellum

Antebellum

Onze redacteuren durfden het aan om de horrorfilm Antebellum te gaan zien. Ze hopen op een golf aan sociaalbewuste horror, maar twijfelen of deze film een van de klassiekers van die stroming wordt. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 34

Als het regent

Deze week geven onze redacteurs tips voor druilerig weer. Lees meer

Kind zonder uitknop

Kind zonder uitknop

Frederike Luijten schreef een experimentele reeks gedichten over ADHD, waarin mensen in bomen veranderen en lucky paper stars vouwen als oplossing voor hun angsten. Lees meer

Column: Boomstronk-achtig

Boomstronk-achtig

‘Is dit een gouden match of settelen we voor less omdat we te druk en niet wanhopig genoeg zijn om verder te zoeken?’, vraagt Iduna Paalman aan haar geliefde. Lees meer

Oproep: Hard//hoofd zoekt opiniemakers!

Hard//hoofd zoekt opiniemakers!

Voor de vaste rubriek Hard//talk zijn wij op zoek naar scherpe schrijvers met een mening die durven te verrassen en weten te overtuigen. Lees meer

Het Vertrek (1) - Het Raam 1

Het Vertrek (1) - Het Raam

Klankkunstenaar Marieke van de Ven wekt met audio bestaande en imaginaire plekken tot leven. Ze maakte een podcastserie over vertrekken: betekent vertrekken weggaan, of juist ruimtes om je in thuis te voelen? Vandaag de eerste aflevering. Lees meer

Tip: Bereken je deadline

Bereken je deadline

Else Boer kreeg een deadline opgelegd waar niet alleen een kersverse roman uit voortkwam, maar ook een ontnuchterend inzicht. Een tip over stilstaan bij je eigen sterfelijkheid. Lees meer

 Zij kozen níet voor deze mannen

Zij kozen níet voor deze mannen

Over iets meer dan vijf weken mogen de Amerikanen ja zeggen tegen een van deze mannen. Illustrator Veerle van der Veer toont ons de mensen die dat eerder níet deden. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan