Asset 14

Horrorhoofd

Ze mocht best laat thuiskomen, maar niet te laat. Na talrijke overtredingen in haar vroegste discojaren besloot Laura beter te gaan plannen. Nu leeft ze in een woud van snoozende reminders.

CPB’tje word ik soms genoemd, vanwege mijn ziekelijke neiging tot plannen. Als je het optimistischer wilt omschrijven kun je zeggen dat ik veel met de toekomst bezig ben. Weer wat minder aantrekkelijk: controledwang. In strijd met de constante chaos in mijn hoofd probeer ik alles wat daar rondtolt vast te spijkeren. Met agendapunten, lijstjes en overzichten. Als ik mijn ogen sluit zie ik een blokkenschema van mijn dagen, dat er ongeveer zo uitziet:

Een blokkenschema van ontwerpster Melissa Easton

Horror vacui regeert mijn hoofd, angst voor de leegte. Niet dat ik bang ben voor rust en stilte, integendeel, onder die omstandigheden gedij ik vaak het best, maar ín dat hoofd gebeurt hetzelfde als op een vaas uit de Geometrische Tijd in het oude Griekenland. Ieder ongebruikt stukje wordt beklad. Het was een groots moment van herkenning toen ik tijdens mijn studie oog in oog kwam te staan met het toonbeeld van dit stijlkenmerk, de Dipylon-amfoor.

Dat de kaarten zo geschud zijn heb ik regelrecht te danken aan mijn ouders. Niet alleen vanwege hun genetisch materiaal, maar meer nog door het feit dat ze in mijn pubertijd nogal rigide waren, vooral waar het uitgaan betrof.

Ik mocht heus uit, ik mocht zelfs behoorlijk laat thuiskomen: zaterdagnacht om half vijf. Maar wee mijn broze gebeente als dat acht over half vijf werd. Dan stond mijn vader in zijn verwassen groene badjas naast de bijkeuken te wachten met een donderattaque rechtstreeks uit de hel (ongeacht het bijzijn van vrienden).

Dat nooit meer, besloot ik na talrijke overtredingen in mijn vroegste discojaren. Maar, ik wilde ook weer niets missen van de nacht, waarin elke seconde van levensbelang was. Daarom ontwikkelde ik noodgedwongen steeds verfijndere technieken om die nacht maar tot het maximum te rekken en tóch op tijd af te kloppen op de slaapkamerdeur van mijn lieve ouders, die met gespitste oren lagen te wachten op het piepende tuinhek, de krakende traptrede, de zo nuchter mogelijk uitgevoerde bonk op de deur. Het vereiste een complex intern organisatievermogen om dat op tijd klaar te spelen, zeker na een bezoek aan het grootst mogelijke aantal etablissementen dat op één avond waar te maken was, de langdradige maar broodnodige afscheidsrituelen onderweg en dan nog de keuze uit de verschillende manieren om me zo snel mogelijk van de laatste zuipschuur naar de overloop van mijn ouderlijk huis te begeven. Voor het eerst in mijn bestaan ontdekte ik werkelijk het nut en de noodzaak van plannen en daaruit voortvloeiend de uitstekende functie ervan als tijdverdrijf.

De aanzet voor een verslaving was geboren (overigens niet de enige uit die periode). Ik durf trouwens te zweren dat heel veel mensen ongewenst verslaafd zijn aan plannen en ik durf ook een klein beetje te zweren dat de meesten dat niet eens doorhebben. Volgens het horror vacui-principe dat zich naast de kunst en de natuurkunde (het was Aristoteles die ontdekte dat lege ruimtes in de natuur steevast als vanzelf weer werden ingevuld) ook in de filosofie heeft genesteld, komt dit voort uit een existentiële angst voor de leegte, waarbij de leegte 'het onbekende' is en de dood daarvan natuurlijk weer het meest afschrikkende voorbeeld. Om de angsten die daaruit voortkomen te beheersen is de mens volgens deze weinig opbeurende theorie voortdurend bezig zekerheid te creëren: benoemend en invullend slaat hij zich door het leven. Onze hersenen zijn zelfs al zo ver geëvolueerd dat ze dit constant én automatisch doen.

Die dwangmatige werking van mijn eigen hersenen ontdekte ik tijdens een poging tot mediteren. Bedoeld, meende ik, om dan in ieder geval wat rustiger te worden. Het kwam er echter op neer dat ik ging zitten, gefocust op mijn ademhaling met het voornemen alle langskomende gedachten te bezien en vervolgens los te laten maar shit! Wat een parade! Ik kon niet eens uitademen zonder te denken aan het uitsterven van de blauwvintonijn, mijn lekkende dak, de boekenbon en wie daar ook alweer op afgebeeld stond en hoeveel geld bij dat hoofd hoorde en of Harry Mulisch ook op de tientjesboekenbon zou kunnen staan of dat die hele bon alweer ouderwets was want heb je tegenwoordig geen pasjes en straks korianderzaadjes kopen bij Yammie Yammie de groenteboer die er ook precies uitziet als een Yammie Yammie hij begint veel vroeger met werken dan ik en kut die e-mail!

In 2,4 seconden.

Sinds dat mediteren is het een gemeen zware last om me verzekerd te weten van het denkgeweld dat zich overal tussendoor perst. Ooit was het nog slechts achtergrondrumoer, redelijk draaglijk, maar sinds mijn aandacht er als een schijnwerper langs scheerde, zie ik mijn gedachten constant in hun ware lelijkheid voorbijspringen. Samen met mijn telefoon probeer ik deze gedrochten nu te bestrijden door apps als things, notes, 2Days en agendapunten en vernuftige alarmsystemen in te zetten (dit uiteraard toegejuicht door mijn planmanie). Mijn lievelingsstrijdwapens hierbij zijn de reminders die je op een bepaalde tijd en vooral locatie kunt laten afgaan. Maar ondanks de aantrekkelijke interface die orde en rust belooft, werkt het volgens hetzelfde principe als de muur die ik ooit met schoolbordverf beschilderde (in de veronderstelling dat mijn leven meer gestroomlijnd zou verlopen als ik daar iedere dag op kon schrijven en vooral wegstrepen).

Het treurige resultaat destijds was dat ik allereerst wekenlang bij thuiskomst herinnerd werd aan de dingen die ik dus nog stééds niet had gedaan (Spaans leren, afstuderen). Niet veel later was mijn goede voornemen verworden tot een dofgrijze veegwand. Gek genoeg paste ik het zo geliefde horror vacui-principe hier nou eens níet toe en bleef de muur tot ik verhuisde effen vuilgrijs. Jammer voor je, Aristoteles, met je "elke leegte wordt opgevuld".

Alhoewel, sporadisch verscheen er toch een lief krijtbericht van een bezoeker. Precies zoals nu op mijn telefoon eigenlijk. In het woud van snoozende reminders (vooral de locatiereminders zijn funest, want die zie ik meestal pas als ik in volle vaart langs de betreffende locatie ben geracet) blijf ik de opdrachten aan mijzelf gedachteloos wegvegen, wegvegen, wegvegen. Met goddank af en toe een lief berichtje tussendoor.

Overigens is dit jaar de eerste vrouwelijke directeur van het CPB aangetreden. Laura heet ze.

Mail

Laura van der Haar is archeoloog en schrijver.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Kür op muziek

Kür op muziek

”Onlangs las ik over wezentjes die alleen bestaan in de droom van een slapende vrouw.” Nelson Morus schreef een kort verhaal over geforceerde gezelligheid, chatbotgesprekken over lievelingsgerechten, hectiek en de alledaagse sleur. Lees meer

Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

'Als je je psycholoog écht een brevet van onkunde wil geven, moet je haar uitnodigen voor je euthanasiefeest.' Lees meer

Neoliberaal Lang Covid 2

Neoliberaal Lang Covid

Voor ons 'Aaah'-magazine, schreef Harriët Bergman een essay over hoe long covid-patiënten vallen tussen pech en onrecht. "Er is iets grondig mis met hoe we in Nederland omgaan met mensen met een beperking en chronisch zieke mensen." Lees meer

Zo het begon 1

Zo het begon

Nele Peeters schreef een ontroerend verhaal, vol treffende zinnen en beelden. Het is dromerig verhaal, over eenzaamheid, hoop, zorgzaamheid en zwaarte. Lees meer

Ik ook op jou

Ik ook op jou

Op een avond zegt iemand tegen Eva dat hij verliefd op haar is. Terwijl hij wacht op een antwoord, denkt Eva na over wat verliefd zijn eigenlijk is. Lees meer

 1

Het model

De hoofdpersoon in dit verhaal van Feico Sobel poseert op een doordeweekse avond naakt voor een schilderklasje in Spijkenisse. De sessie ontaardt in een bizarre erotische nachtmerrie waarin onze verteller zich totaal verliest. Lees meer

Waarom het over mij gaat als het over trans literatuur gaat

Waarom het over mij gaat als het over trans literatuur gaat

In dit persoonlijke essay reflecteert Tom Kniesmeijer op queer activisme en literatuur, oftewel: de reden dat we strijden en schrijven. Lees meer

:Oproep: nieuwe Chef Illustratie en Beeldredacteur online

Oproep: nieuwe Chef Illustratie en Beeldredacteur online

Hard//hoofd zoekt twee getalenteerde, assertieve, breed onderlegde beelddenker (x/v/m) die de beeldredactie willen komen versterken! Lees meer

Herhaalrecept

Herhaalrecept

Op een ochtend wordt Aisha Mansaray wakker in een parelmoeren bubbel. Ze onderzoekt hoe ze met haar depressie op de randen van de realiteit kan leven, zonder de grip erop te verliezen. ‘Mijn aandoening was een zuigend ding geweest dat zich om mij heen had gewikkeld, lelijk, en meer levend dan ik.’ Lees meer

Stop met het onderschatten van de gevolgen van het slavernijverleden

Stop met het onderschatten van de gevolgen van het slavernijverleden

Zelfs 150 jaar na de afschaffing van de slavernij, zijn de gevolgen daarvan nog steeds voelbaar. Veel Nederlanders zien helaas niet in hoe de koloniale geschiedenis het heden heeft vormgegeven. Pas als je de bloedrode draad door de Nederlandse geschiedenis begrijpt, kun je de huidige ontwikkelingen echt begrijpen stelt Jazz Komproe. ‘Een onzichtbare wond laat zich immers moeilijk genezen.’ Lees meer

:Het voorleesuur heeft geslagen: een essay over morele paniek

Het voorleesuur heeft geslagen: een essay over morele paniek

In april 2023 werd een onschuldige dragqueen-voorleesmiddag plots het middelpunt van ophef. Opgefokt door radicaal-rechtse groeperingen, werd er die middag luid geprotesteerd tegen het initiatief. Op het verkeerde tijdstip, maar toch: de morele paniek was niet te overzien. Reden genoeg voor Rijk Kistemaker om na te gaan: die paniek, waar komt die vandaan? En wat zit er eigenlijk achter? Lees meer

Geen geld maakt ook niet gelukkig

Geen geld maakt ook niet gelukkig

Marthe van Bronkhorst maakt de balans op tussen S en M, die beide alles kwijt zijn: de een is ingebed in het zorgsysteem, de ander moet niks hebben van de verzorgingsstaat. Lees meer

Navelstaren als rebellie

Navelstaren als rebellie

Voor ons vorige magazine, schreef Lena Plantinga een essay over waarom het revolutionair is als vrouwen schrijven over emoties, liefde, alledaagse dingen en seks. ‘Ik schrijf omdat ik boos ben terwijl iedereen me altijd lief noemt.’ Lees meer

Weke delen

Weke delen

Op de laatste dag van de zomervakantie bedenken vier vrienden een ultieme streek om ‘de Pedofiel’ in het dorp te leveren. Maar tussen Reinout en Jordan is iets anders aan de hand. Een coming of age- verhaal van Nelson Morus over vriendschap, angst, en schaamte. Lees meer

‘Stel je voor dat het gewoon wérkt’

‘Stel je voor dat het gewoon wérkt’

Grootgebracht met het idee dat 'natuurlijke' oplossingen de voorkeur hebben boven synthetische medicatie stond Eva niet te springen om angstremmers te gaan gebruiken. Maar wat als het nou gewoon werkt? Lees meer

De kieuwbogen kleuren zalmroze

De kieuwbogen kleuren zalmroze

In de zomer van 2022 voltrok zich een milieuramp in de rivier de Oder. Honderdduizenden dode vissen dreven toen naar het oppervlak van de rivier. Emma Zuiderveen schreef een gedichtenreeks waarin ze de oorzaken en gevolgen van deze ramp op zowel individuele als collectieve schaal onderzoekt. Lees meer

Wie blijft? De kennisvlucht in Suriname

Het Sranantongo leeft

Het Sranantongo wordt steeds meer gesproken in Suriname om de massa aan te spreken. Toch is het Nederlands nog steeds de enige officiële taal van het land. Voor het drieluik dat Kevin Headley schrijft over hoe het koloniale verleden nog voortleeft in Suriname, gaat hij in dit derde en laatste deel in op de geschiedenis... Lees meer

De vrouw met de rode haren (ILY)

De vrouw met de rode haren (ILY)

Een verhaal van Ida Blom over de beklemming van verlies en herinnering en het zoeken naar het verleden in het heden. Lees meer

Wie blijft? De kennisvlucht in Suriname 1

Wie blijft er over na de kennisvlucht in Suriname?

Hoogopgeleiden trekken steeds vaker weg uit Suriname. In dit tweede deel van een drieluik over hoe het koloniale verleden doorleeft in Suriname, gaat Kevin Headley in op hoe de kennisvlucht zich verhoudt tot de economische staat van het land. Lees meer

Eenzaamheid trekt me niet, maar ik heb er behoefte aan

Eenzaamheid trekt me niet, maar ik heb er behoefte aan

Eva van den Boogaard schreef een brief aan Roland Barthes, die in zijn dagboeken over eenzaamheid en vrijheid schreef wat zij zelf niet kon verwoorden. ‘Je hebt me lang gerustgesteld, maar waar ik de herkenning eerst geruststellend vond, vind ik haar de laatste tijd steeds verontrustender.’ Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer