Het toneelstuk ROES (geschreven door Hanna Bervoets) gaat over uitgaan, onzingesprekken, drank, drugs, keuzes, tijd en spijt." /> Het toneelstuk ROES (geschreven door Hanna Bervoets) gaat over uitgaan, onzingesprekken, drank, drugs, keuzes, tijd en spijt." />
nieuwsbrief
Asset 14

Dronken op de dames-wc

ROES is weer een toneelstuk over twintigers. Gespeeld door het Haagse gezelschap Firma Mes en geschreven door Volkskrant-columniste Hanna Bervoets, pretendeert het niet -in tegenstelling tot een stuk als Late Avond Idealen- een afgebakende definitie over deze generatie paraat te hebben. Het gaat over uitgaan, onzingesprekken, keuzes, tijd en spijt en geeft daarmee misschien wel een beter antwoord op de vraag: wie zijn die twintigers in godsnaam?

Mail

Voorstellingen over de huidige generatie twintigers, het lijkt een trend te worden in theaterland. Een paar weken geleden zag ik Late Avond Idealen van De Vogelfabriek, waar ik hier verslag van deed. Geen onverdeeld succes, met als belangrijkste reden toch wel dat ik me, als heuse twintiger, geen moment aangesproken voelde door wat er op het podium te zien was. Maar theatertrends zijn soms net zo hardnekkig als UGG’s en zo ging op 18 mei de voorstelling ROES in première. Gelukkig niet nog meer van hetzelfde maar een voorstelling die over jou (ja, jij!) en je vrienden blijkt te gaan.

Dansvloeren, dames-wc's, rookruimtes

ROES wordt gespeeld door Firma Mes, een jong Haags theatergezelschap dat bestaat uit drie spelers en een regisseur, allen afkomstig van de Toneelacademie Maastricht. Het stuk is geschreven door Hanna Bervoets, die vorig jaar debuteerde met de roman Of Hoe Waarom en nu een wekelijkse column heeft in het Volkskrant Magazine. Een heleboel jonge mensen bij elkaar dus, die een voorstelling maakten waarin drie twintigers (daar zijn ze weer) worden gevolgd tijdens een uitgaansavond. Hanna Bervoets mag dan ook wel expert op uitgaansgebied genoemd worden: zo schreef ze eerder voor NL20 over het uitgaansleven in Amsterdam en ook in haar columns en artikelen in het Volkskrant Magazine wordt vaak verslag gedaan vanaf dansvloeren, dames-wc’s en rookruimtes. Maar een toneeltekst schrijven is uiteraard iets heel anders dan een roman of een column schrijven, hoe zou dat Hanna bevallen zijn? Zoveel jonge toneelschrijvers hebben we immers ook weer niet, dus nieuwe aanwas kunnen we wel gebruiken. Bovendien vroeg ik me af of deze voorstelling net als Late Avond Idealen weer een poging zou zijn om de twintiger van nu te definiëren en vooral of ik het met deze definitie wel eens zou zijn.

Dus belde ik met Hanna en kwam erachter dat ze verfrissend weinig oordelen en meningen heeft. “Ik wil helemaal niets zeggen met m’n werk en schrijf ook nooit vanuit een bepaalde mening. Ik focus liever op de personages waar ik over schrijf.” De reden dat ze nu een toneelstuk heeft geschreven was simpelweg dat ze daarvoor gevraagd werd en, zoals het een twintiger betaamd, geen keuzes kan maken. Ze doet wat er op haar pad komt en een stuk schrijven leek leuk omdat het iets was wat ze nog nooit gedaan had. Firma Mes benaderde haar naar aanleiding van een artikel dat ze in 2008 voor de Volkskrant had geschreven over uitgaan in Amsterdam. De enige eisen die de Firma stelde aan het stuk was dat het een avond moest beslaan en gespeeld moest kunnen worden door drie acteurs. Omdat Hanna vaak in dialogen schrijft was de overgang naar de vorm van een toneeltekst niet enorm. Haar vertrouwen in wat de makers van Firma Mes met haar stuk zouden doen was groot, wat blijkt uit het feit dat ze niet bij de première was vanwege een reis door Azië.

Een strijd tegen de spijt

Ik was wel bij de première in Den Haag en had in de trein een uur de tijd om na te denken over Hanna’s beschrijving van ROES: “Ik omschrijf het zelf altijd als Alice in Wonderland meets M.U.L.T.I.S.E.X.I. meets David Lynch on acid.” Met zo’n slogan heb je eigenlijk geen publiciteitstekstjes meer nodig. Maar hoe was de voorstelling? Drie personages zijn op weg naar een feest, raken op dat feest aangekomen de grip op de realiteit kwijt en verdwijnen in een soort ‘Wonderland’ met behulp van rode paddenstoelen met witte stippen. In hun afzonderlijke tripjes door dat Wonderland leren we ze beter kennen, Bo heeft helemaal niet zo’n succes gehad met z’n laatste expo als hij de anderen wil doen geloven, Aya zit in een identiteitscrisis en Venus weet niet wat ze met zichzelf en haar leven aan moet. Geen wereldschokkende problemen, maar wel herkenbaar. Tijdens de tripjes speelt de tijd ook een grote rol, de personages krijgen omstebeurt een grote wekker omgehangen die we meedogenloos de minuten horen wegtikken. Inderdaad, voor de oplettende kijker een verwijzing naar Alice in Wonderland. In de tekst gaat het een paar keer over de strijd tegen de tijd, die eigenlijk een strijd tegen de spijt is. Spijt van verkeerde keuzes of niet gemaakte keuzes. Het verlammende idee dat je alles uit jezelf en anderen moet zien te halen voor het te laat is en dat elke keuze ook een beslissing is om iets niet te doen.

Terugdenken aan je eigen onzingesprekken

Ondanks het feit dat ROES helemaal niet pretendeert een beeld te willen geven van de huidige generatie twintigers, heb ik wel het idee dat de voorstelling ons verder helpt in het nadenken over wat twintigers van nu gemeen hebben. Om nog even terug te komen op Late Avond Idealen: deze voorstelling trapte met een hoop uiterlijk vertoon massa’s open deuren in en was vooral bezig met het bevestigen van vooroordelen over twintigers, waardoor ik het idee kreeg dat deze voorstelling helemaal niet voor twintigers bedoeld was, maar juist voor mensen van andere generaties. Zodat er vooral gezegd kon worden dat we lui zijn en geen idealen of doorzettingsvermogen hebben. ROES houdt het allemaal wat kleiner en toont de dingen zoals ze zijn: de momenten waarop het gezellig moet zijn maar het niet is, gesprekken op de dansvloer die nooit ergens over gaan en vooral de onophoudelijke stroom vragen en twijfels die iedereen rondzeult.

ROES geeft geen antwoorden, Hanna Bervoets en Firma Mes pretenderen die ook helemaal niet te hebben. Dat maakt ROES tot een sympathieke poging om een stukje realiteit in het theater te vangen, waar je vervolgens als kijker zelf nog iets mee moet. Terugdenken aan al die momenten dat je zelf nietszeggende gesprekken had op de dansvloer of blij was dat je met je dronken kop veilig het toilethokje had bereikt. Of bedenken hoe jij of de mensen die je kent lijken op de drie personages die ROES toont. In de trein terug had ik in ieder geval genoeg stof tot nadenken over die verrekte twintigers en wat ons tot generatie maakt. We willen niet moeilijk doen, maar we zijn het wel. We hebben wel ambities, maar doen er lacherig over. We zouden keuzes moeten maken, maar we doen het niet, omdat het eigenlijk ook niet meer nodig is. Die dubbelheid lijkt bij ons te horen, we zitten altijd ergens tussenin. Geen wonder dat het lastig is om ons te begrijpen en zelf hebben we het antwoord ook niet. Maar uiteindelijk zijn twintigers eigenlijk net mensen.

De “twintigerstrend” in het theater zet overigens door, Het Toneel Speelt brengt volgend seizoen de voorstelling Expats die ze zelf omschrijven als: “Een komedie over de generatie die opgroeide met Kinderen voor Kinderen en The A-Team, de jeugd van de jaren ’80 die meer dan alle generaties voor hen weet van wat er in de wereld aan de hand is maar die de verantwoordelijkheid niet lijkt te nemen.” Dat klinkt als voer voor verhitte discussies, ik verheug me alvast.

Je kunt ROES nog van 15 t/m 19 juni gaan zien in Theater aan het Spui in Den Haag.

Rosanne

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Beeldbrekers (VII): 'Kunst en sport gaan ontzettend goed samen'

'Kunst en sport gaan ontzettend goed samen'

In deze serie interviewt Hard//hoofd beeldbrekers: mensen die het kunst- en cultuurveld openbreken en de spelregels veranderen. Aflevering 7: In een oude kogelfabriek op het Hembrugterrein is sinds deze zomer Het HEM te bezoeken, ‘een nieuw huis voor cultuur’. In gesprek met Laura Kemper. Lees meer

Automatische concepten 27

Ben je wel echt verslaafd aan je smartphone?

Dagelijks besteden we eindeloos veel tijd aan onze smartphones. Sommigen wijten dat aan een verslaving. Gatool Katawazi pleit ervoor dat we onze verantwoordelijkheid nemen voor dit gedrag, en spaarzaam om te springen met het woord 'verslaving'. Lees meer

Tip: Leer elkaars taal van de liefde

Leer elkaars taal van de liefde

Kiki Bolwijn heeft een bijzondere manier van communiceren met haar vader: zonder veel woorden te wisselen begrijpen ze elkaar heel goed. Een tip om elkaars taal van de liefde te leren spreken, ook als dat soms niet de jouwe is. Lees meer

 Vega Whopperwolf

Vega Whopperwolf

Alsof je een hongerige wolf aan de soja krijgt, zo kun je de prestatie van De Vegetarische Slager zien. Het bedrijf verovert langzaam maar zeker de Europese markt voor vleesvervangers. Het nieuws in beeld door Katja Grosskinsky. Lees meer

Red zaterdag onze democratie 1

Red zaterdag onze democratie

Als terrorisme en doodsbedreigingen niet meer worden geschuwd om een racistische traditie in stand te houden, is jezelf uitspreken niet meer genoeg, ziet Naomí Combrink. De vrijheid van vergadering en de democratie staan op het spel. Lees meer

Alles vijf sterren: 15

Persoonlijke revoluties en opdringerige aansporingen

Deze week worden we blij van een eeuwenoude schoolkrant, een handig polsbandje en een kostuumdrama zoals we dat niet gewend zijn. Lees meer

Tip: Ga saneren

Ga saneren

De nachtmerrie van elke boekenliefhebber: Esmé van den Boom moet voor haar werk in de bibliotheek boeken wegdoen. Of word je hier juist ook wel zen van? Lees meer

 Mag ik nog even vangen?

Mag ik nog even vangen?

Honderden Amerikanen ontvingen eerder deze week opeens een nachtelijk berichtje van een vriend, kennis, collega... Maar die wisten op hun beurt nergens van. Oude berichten van jaren eerder werden 'gerecycled'. Het nieuws in beeld door Nastia Cistakova. Lees meer

Alles vijf sterren: Over straat in een andere wereld

Over straat in een andere wereld

Deze week worden we blij van een ontroerende, grappige bewerking van Oorlog en Vrede, een hilarische podcast over porno, en een app die hardlopen combineert met zombies. Lees meer

Column: Een brief op de schoorsteenmantel

Een brief op de schoorsteenmantel

In de jaren '70 hadden veel dertigers iets uit te vechten met hun moeder. Zo ook Trudy, die de hare speciaal daarvoor uitnodigde voor een weekend op het strand. Lees meer

Waterlanders

Waterlanders

Annelies van Wijk beschrijft een tragische familiegeschiedenis in de vorm van een kort verhaal. Lees meer

Poortwachters van de Homogemeenschap

Poortwachters van de homogemeenschap

Sebastiaan van der Lubbe ontmaskert het dunne laagje vernis dat we in Nederland ‘tolerantie’ noemen. Hij strijdt tegen de regenboogvlag als goedkoop fashion statement en vóór de regenboogvlag als pleitbezorger van inclusiviteit. Lees meer

 Wie stoot koning Netflix van de bank?

Wie stoot koning Netflix van de bank?

Voor koning Netflix staat er veel op het spel. Het is dringen geblazen voor de troonopvolgers. Het nieuws in beeld door Jente Hoogeveen. Lees meer

Filmtrialoog: Light Of My Life 1

Light Of My Life

Onze redacteuren werden meegesleept in de vlucht van Casey Affleck en zijn filmdochter in 'Light of my Life'. Lees meer

Hard//talk: Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Met enige verbazing ziet Vivian Mac Gillavry hoe goede doelen geld ophalen met acties die patiënten zelf vaak niet meer kunnen uitvoeren. Lees meer

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen 1

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen

Intenties om (nog) gelukkiger/gezonder/succesvoller te leven? Filosofe Lieke Knijnenburg onthult hoe de kapitalistische samenleving deze intenties in ons programmeert, en hoe we ertegen in opstand kunnen komen. Een bevrijdend essay over tijdverspilling, zelfverwoesting en liefde. Lees meer

Tip: Neem geen kat 1

Neem geen kat

Eva van den Boogaard heeft een kat. Een hele mooie, die het goed doet op Instagram. Maar toch had ze hem liever niet gehad. Een tip om niet onwillekeurig te gaan houden van een dier. Lees meer

 Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Zodra de trailer verzegeld werd, waren de 39 Chinese migranten die zich erin hadden verstopt kansloos. Het nieuws in beeld door Rob Worst. Lees meer

Alles vijf sterren 2

Zo komen we de herfst wel door

Deze week worden we blij van een ouderwetse spelletjesavond (bij jou thuis), het elegie van Kate Tempest en een fotoarchief. Lees meer

Column: Joh wat origineel

Joh wat origineel

Iduna Paalman had een zinnelijke droom over iemand die niet haar vriend is. Wat moet ze daarvan maken? Lees meer

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5