Het toneelstuk ROES (geschreven door Hanna Bervoets) gaat over uitgaan, onzingesprekken, drank, drugs, keuzes, tijd en spijt." /> Het toneelstuk ROES (geschreven door Hanna Bervoets) gaat over uitgaan, onzingesprekken, drank, drugs, keuzes, tijd en spijt." />
Asset 14

Dronken op de dames-wc

ROES is weer een toneelstuk over twintigers. Gespeeld door het Haagse gezelschap Firma Mes en geschreven door Volkskrant-columniste Hanna Bervoets, pretendeert het niet -in tegenstelling tot een stuk als Late Avond Idealen- een afgebakende definitie over deze generatie paraat te hebben. Het gaat over uitgaan, onzingesprekken, keuzes, tijd en spijt en geeft daarmee misschien wel een beter antwoord op de vraag: wie zijn die twintigers in godsnaam?

Voorstellingen over de huidige generatie twintigers, het lijkt een trend te worden in theaterland. Een paar weken geleden zag ik Late Avond Idealen van De Vogelfabriek, waar ik hier verslag van deed. Geen onverdeeld succes, met als belangrijkste reden toch wel dat ik me, als heuse twintiger, geen moment aangesproken voelde door wat er op het podium te zien was. Maar theatertrends zijn soms net zo hardnekkig als UGG’s en zo ging op 18 mei de voorstelling ROES in première. Gelukkig niet nog meer van hetzelfde maar een voorstelling die over jou (ja, jij!) en je vrienden blijkt te gaan.

Dansvloeren, dames-wc's, rookruimtes

ROES wordt gespeeld door Firma Mes, een jong Haags theatergezelschap dat bestaat uit drie spelers en een regisseur, allen afkomstig van de Toneelacademie Maastricht. Het stuk is geschreven door Hanna Bervoets, die vorig jaar debuteerde met de roman Of Hoe Waarom en nu een wekelijkse column heeft in het Volkskrant Magazine. Een heleboel jonge mensen bij elkaar dus, die een voorstelling maakten waarin drie twintigers (daar zijn ze weer) worden gevolgd tijdens een uitgaansavond. Hanna Bervoets mag dan ook wel expert op uitgaansgebied genoemd worden: zo schreef ze eerder voor NL20 over het uitgaansleven in Amsterdam en ook in haar columns en artikelen in het Volkskrant Magazine wordt vaak verslag gedaan vanaf dansvloeren, dames-wc’s en rookruimtes. Maar een toneeltekst schrijven is uiteraard iets heel anders dan een roman of een column schrijven, hoe zou dat Hanna bevallen zijn? Zoveel jonge toneelschrijvers hebben we immers ook weer niet, dus nieuwe aanwas kunnen we wel gebruiken. Bovendien vroeg ik me af of deze voorstelling net als Late Avond Idealen weer een poging zou zijn om de twintiger van nu te definiëren en vooral of ik het met deze definitie wel eens zou zijn.

Dus belde ik met Hanna en kwam erachter dat ze verfrissend weinig oordelen en meningen heeft. “Ik wil helemaal niets zeggen met m’n werk en schrijf ook nooit vanuit een bepaalde mening. Ik focus liever op de personages waar ik over schrijf.” De reden dat ze nu een toneelstuk heeft geschreven was simpelweg dat ze daarvoor gevraagd werd en, zoals het een twintiger betaamd, geen keuzes kan maken. Ze doet wat er op haar pad komt en een stuk schrijven leek leuk omdat het iets was wat ze nog nooit gedaan had. Firma Mes benaderde haar naar aanleiding van een artikel dat ze in 2008 voor de Volkskrant had geschreven over uitgaan in Amsterdam. De enige eisen die de Firma stelde aan het stuk was dat het een avond moest beslaan en gespeeld moest kunnen worden door drie acteurs. Omdat Hanna vaak in dialogen schrijft was de overgang naar de vorm van een toneeltekst niet enorm. Haar vertrouwen in wat de makers van Firma Mes met haar stuk zouden doen was groot, wat blijkt uit het feit dat ze niet bij de première was vanwege een reis door Azië.

Een strijd tegen de spijt

Ik was wel bij de première in Den Haag en had in de trein een uur de tijd om na te denken over Hanna’s beschrijving van ROES: “Ik omschrijf het zelf altijd als Alice in Wonderland meets M.U.L.T.I.S.E.X.I. meets David Lynch on acid.” Met zo’n slogan heb je eigenlijk geen publiciteitstekstjes meer nodig. Maar hoe was de voorstelling? Drie personages zijn op weg naar een feest, raken op dat feest aangekomen de grip op de realiteit kwijt en verdwijnen in een soort ‘Wonderland’ met behulp van rode paddenstoelen met witte stippen. In hun afzonderlijke tripjes door dat Wonderland leren we ze beter kennen, Bo heeft helemaal niet zo’n succes gehad met z’n laatste expo als hij de anderen wil doen geloven, Aya zit in een identiteitscrisis en Venus weet niet wat ze met zichzelf en haar leven aan moet. Geen wereldschokkende problemen, maar wel herkenbaar. Tijdens de tripjes speelt de tijd ook een grote rol, de personages krijgen omstebeurt een grote wekker omgehangen die we meedogenloos de minuten horen wegtikken. Inderdaad, voor de oplettende kijker een verwijzing naar Alice in Wonderland. In de tekst gaat het een paar keer over de strijd tegen de tijd, die eigenlijk een strijd tegen de spijt is. Spijt van verkeerde keuzes of niet gemaakte keuzes. Het verlammende idee dat je alles uit jezelf en anderen moet zien te halen voor het te laat is en dat elke keuze ook een beslissing is om iets niet te doen.

Terugdenken aan je eigen onzingesprekken

Ondanks het feit dat ROES helemaal niet pretendeert een beeld te willen geven van de huidige generatie twintigers, heb ik wel het idee dat de voorstelling ons verder helpt in het nadenken over wat twintigers van nu gemeen hebben. Om nog even terug te komen op Late Avond Idealen: deze voorstelling trapte met een hoop uiterlijk vertoon massa’s open deuren in en was vooral bezig met het bevestigen van vooroordelen over twintigers, waardoor ik het idee kreeg dat deze voorstelling helemaal niet voor twintigers bedoeld was, maar juist voor mensen van andere generaties. Zodat er vooral gezegd kon worden dat we lui zijn en geen idealen of doorzettingsvermogen hebben. ROES houdt het allemaal wat kleiner en toont de dingen zoals ze zijn: de momenten waarop het gezellig moet zijn maar het niet is, gesprekken op de dansvloer die nooit ergens over gaan en vooral de onophoudelijke stroom vragen en twijfels die iedereen rondzeult.

ROES geeft geen antwoorden, Hanna Bervoets en Firma Mes pretenderen die ook helemaal niet te hebben. Dat maakt ROES tot een sympathieke poging om een stukje realiteit in het theater te vangen, waar je vervolgens als kijker zelf nog iets mee moet. Terugdenken aan al die momenten dat je zelf nietszeggende gesprekken had op de dansvloer of blij was dat je met je dronken kop veilig het toilethokje had bereikt. Of bedenken hoe jij of de mensen die je kent lijken op de drie personages die ROES toont. In de trein terug had ik in ieder geval genoeg stof tot nadenken over die verrekte twintigers en wat ons tot generatie maakt. We willen niet moeilijk doen, maar we zijn het wel. We hebben wel ambities, maar doen er lacherig over. We zouden keuzes moeten maken, maar we doen het niet, omdat het eigenlijk ook niet meer nodig is. Die dubbelheid lijkt bij ons te horen, we zitten altijd ergens tussenin. Geen wonder dat het lastig is om ons te begrijpen en zelf hebben we het antwoord ook niet. Maar uiteindelijk zijn twintigers eigenlijk net mensen.

De “twintigerstrend” in het theater zet overigens door, Het Toneel Speelt brengt volgend seizoen de voorstelling Expats die ze zelf omschrijven als: “Een komedie over de generatie die opgroeide met Kinderen voor Kinderen en The A-Team, de jeugd van de jaren ’80 die meer dan alle generaties voor hen weet van wat er in de wereld aan de hand is maar die de verantwoordelijkheid niet lijkt te nemen.” Dat klinkt als voer voor verhitte discussies, ik verheug me alvast.

Je kunt ROES nog van 15 t/m 19 juni gaan zien in Theater aan het Spui in Den Haag.

Mail

Rosanne

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
het laatste
Echte schrijvers stellen uit

Echte schrijvers stellen uit

Elke schrijver is bekend met uitstelgedrag. Professioneel uitsteller Nicolas Voet legt in zijn essay uit waar het gelummel vandaan komt, en waarom het broodnodig is. Lees meer

Terra Infirma (deel 1)

Terra Infirma (deel 1)

Terwijl het coronavirus zich in de eerste maanden van 2020 over de wereld verspreidde en verschillende overheden verschillende maatregelen troffen, observeerde Nicky Runge de gang van zaken in haar woonplaats Hongkong. Lees meer

Automatische concepten 39

Vraag geen cadeaus (en krijg iets beters)

Jarig zijn én wereldproblematiek willen aanpakken, Jozien Wijkhuis leed eronder. Haar tip aan de (virtuele) verjaardagsbezoeker: geef cadeaus die geen geld kosten, of stort een bedrag dat de jarige zelf cadeau kan doen aan een medemens in nood. Lees meer

 Anderhalvemetergymnastiek

Anderhalvemetergymnastiek

Voor illustrator Jente Hoogeveen kan 1 juli niet snel genoeg komen: dan mogen de eerste mensen weer mondjesmaats naar de sportschool. Hoe dat eruitziet? Lees meer

Alles vijf sterren: 25

Je bent niet alleen

Deze week worden we blij van kleine dingen die je tijdens je zelfisolatie kan doen. Zonder dat we de druk voelen deze tijd te gebruiken om de rubbers van je koelkast te vervangen of De ontdekking van de hemel te lezen. Lees meer

Tip: Ga naar je werk

Ga naar je werk

Ook als je kantoortuin of favoriete koffietentje met laptopaansluiting gesloten is, kun je naar werk. Nora van Arkel liet zich betoveren door het sprankje magie dat nodig is om onszelf van eindeloze pyjamadagen te bevrijden. Lees meer

 O, Big Brother, Where Art Thou?

O, Big Brother, Where Art Thou?

Camera's op kruispunten en in gebouwen die je niet alleen volgen, maar zelfs herkennen en gegevens van je verzamelen. Hoe dichtbij is die dystopische toekomst? Lees meer

 1

Een radslag weg

Deze week worden we blij van kleine dingen die je tijdens je zelfisolatie kan doen. Zonder dat we de druk voelen deze tijd te gebruiken om een Ottolenghi-recept uit te proberen of de badkamer opnieuw te betegelen. Lees meer

Ons hulsel ligt verscholen

Emma Zuiderveen onderzoekt de digitale werkelijkheid in deze twee gedichten over performance, schijn en vega-worst. Lees meer

Tip: Ga een potje schaken

Ga een potje schaken

Jihane Chaara heeft een hobby uit de oude doos nieuw leven ingeblazen: het schaken. Het spel blijkt een grote metafoor voor het echte leven. Een tip om niet te haasten, je verbeelding in te zetten en natuurlijk om een vermakelijk spel te spelen. Lees meer

Kosmische Mixtape 1

Kosmische Mixtape

Een playlist met kosmische muziek om onze themaweek uit te luiden in stijl! Lees meer

Automatische concepten 36

So simple that we couldn't

Twee mannen zoeken antwoorden op vragen die ze niet begrijpen, om tot een allesomvattend inzicht te komen. Lees meer

 Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Hemel en aarde worden bewogen om levens te redden, en je slaat aan het protesteren tegen het dragen van mondkapjes en de kortstondige inperking van je vrijheid. Illustrator Rueben Millenaar keek van boven op de aarde neer en zag een mensheid die elk gevoel van perspectief kwijt is. Lees meer

Hemellichaamgedichten

Alle sterrenstelsels drijven langzaam uit elkaar

Yentl van Stokkum is behoorlijk fan van sterrenkunde. Voor de Kosmische Week schreef ze een reeks gedichten over astronauten, zwarte gaten en afgebeeld worden met een stralenkrans (ook al ben je daar eigenlijk te bescheiden voor). Lees meer

Alles Vijf Sterrenbeelden: Een kosmische quarantaine 7

De kosmische kijk- en luisterhoroscoop

Onze mediums hebben een horoscoop gemaakt om je weer terug op aarde te brengen. Voor als je even uit je hoofd en in je scherm of je speakers wilt. Lees meer

De aarde als jukebox

De aarde als jukebox

Imre van Son nodigt je met dit verhaal uit om deel te nemen aan een kosmische Zoom-vergadering. Wees gewaarschuwd: ‘Subtiele signalen die je in een offline-gesprek opvangt – lichaamstaal gezichtsuitdrukkingen, robot-expressie – ontbreken of worden vertekend in een online conversatie.’ Lees meer

Wat zich ontvouwt in de ruimte

Wat zich ontvouwt in de ruimte

Al jaren kijkt Marte Hoogenboom uit naar de lancering van James Webb, de opvolger van de beroemde Hubble-telescoop. We doen alles om onze plek in het heelal te begrijpen, terwijl we soms alleen maar willen horen dat het wel goedkomt met ons. Lees meer

Het Archief der Verloren Gedachten

Het Archief der Verloren Gedachten

Voor de Kosmische Week schreef Annemieke Dannenberg een kort verhaal over Gijsje Nachtegaal: een eenzame oudere die op zoek is naar een verloren gedachte... en daarbij wordt geholpen door een mysterieus call-center. Lees meer

 Kosmisch perspectief

Kosmisch perspectief

Tomas Mutsaers zoekt in zijn werk naar het wonderlijke van de wereld. Doelloos flanerend richt hij zijn lens met een kosmisch perspectief, zoals een telescoop door een wazige voorgrond van de atmosfeer kijkt, en scherpstelt op wat zich daarachter bevindt. Lees meer

Azul

Azul

'Azul', een kort verhaal van Nora van Arkel, verkent de uitwassen van een driehoeksverhouding. Hoe verwerk je verlies wanneer je aan de kant bent gezet? Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan