Het toneelstuk ROES (geschreven door Hanna Bervoets) gaat over uitgaan, onzingesprekken, drank, drugs, keuzes, tijd en spijt." /> Het toneelstuk ROES (geschreven door Hanna Bervoets) gaat over uitgaan, onzingesprekken, drank, drugs, keuzes, tijd en spijt." />
Asset 14

Dronken op de dames-wc

ROES is weer een toneelstuk over twintigers. Gespeeld door het Haagse gezelschap Firma Mes en geschreven door Volkskrant-columniste Hanna Bervoets, pretendeert het niet -in tegenstelling tot een stuk als Late Avond Idealen- een afgebakende definitie over deze generatie paraat te hebben. Het gaat over uitgaan, onzingesprekken, keuzes, tijd en spijt en geeft daarmee misschien wel een beter antwoord op de vraag: wie zijn die twintigers in godsnaam?

Voorstellingen over de huidige generatie twintigers, het lijkt een trend te worden in theaterland. Een paar weken geleden zag ik Late Avond Idealen van De Vogelfabriek, waar ik hier verslag van deed. Geen onverdeeld succes, met als belangrijkste reden toch wel dat ik me, als heuse twintiger, geen moment aangesproken voelde door wat er op het podium te zien was. Maar theatertrends zijn soms net zo hardnekkig als UGG’s en zo ging op 18 mei de voorstelling ROES in première. Gelukkig niet nog meer van hetzelfde maar een voorstelling die over jou (ja, jij!) en je vrienden blijkt te gaan.

Dansvloeren, dames-wc's, rookruimtes

ROES wordt gespeeld door Firma Mes, een jong Haags theatergezelschap dat bestaat uit drie spelers en een regisseur, allen afkomstig van de Toneelacademie Maastricht. Het stuk is geschreven door Hanna Bervoets, die vorig jaar debuteerde met de roman Of Hoe Waarom en nu een wekelijkse column heeft in het Volkskrant Magazine. Een heleboel jonge mensen bij elkaar dus, die een voorstelling maakten waarin drie twintigers (daar zijn ze weer) worden gevolgd tijdens een uitgaansavond. Hanna Bervoets mag dan ook wel expert op uitgaansgebied genoemd worden: zo schreef ze eerder voor NL20 over het uitgaansleven in Amsterdam en ook in haar columns en artikelen in het Volkskrant Magazine wordt vaak verslag gedaan vanaf dansvloeren, dames-wc’s en rookruimtes. Maar een toneeltekst schrijven is uiteraard iets heel anders dan een roman of een column schrijven, hoe zou dat Hanna bevallen zijn? Zoveel jonge toneelschrijvers hebben we immers ook weer niet, dus nieuwe aanwas kunnen we wel gebruiken. Bovendien vroeg ik me af of deze voorstelling net als Late Avond Idealen weer een poging zou zijn om de twintiger van nu te definiëren en vooral of ik het met deze definitie wel eens zou zijn.

Dus belde ik met Hanna en kwam erachter dat ze verfrissend weinig oordelen en meningen heeft. “Ik wil helemaal niets zeggen met m’n werk en schrijf ook nooit vanuit een bepaalde mening. Ik focus liever op de personages waar ik over schrijf.” De reden dat ze nu een toneelstuk heeft geschreven was simpelweg dat ze daarvoor gevraagd werd en, zoals het een twintiger betaamd, geen keuzes kan maken. Ze doet wat er op haar pad komt en een stuk schrijven leek leuk omdat het iets was wat ze nog nooit gedaan had. Firma Mes benaderde haar naar aanleiding van een artikel dat ze in 2008 voor de Volkskrant had geschreven over uitgaan in Amsterdam. De enige eisen die de Firma stelde aan het stuk was dat het een avond moest beslaan en gespeeld moest kunnen worden door drie acteurs. Omdat Hanna vaak in dialogen schrijft was de overgang naar de vorm van een toneeltekst niet enorm. Haar vertrouwen in wat de makers van Firma Mes met haar stuk zouden doen was groot, wat blijkt uit het feit dat ze niet bij de première was vanwege een reis door Azië.

Een strijd tegen de spijt

Ik was wel bij de première in Den Haag en had in de trein een uur de tijd om na te denken over Hanna’s beschrijving van ROES: “Ik omschrijf het zelf altijd als Alice in Wonderland meets M.U.L.T.I.S.E.X.I. meets David Lynch on acid.” Met zo’n slogan heb je eigenlijk geen publiciteitstekstjes meer nodig. Maar hoe was de voorstelling? Drie personages zijn op weg naar een feest, raken op dat feest aangekomen de grip op de realiteit kwijt en verdwijnen in een soort ‘Wonderland’ met behulp van rode paddenstoelen met witte stippen. In hun afzonderlijke tripjes door dat Wonderland leren we ze beter kennen, Bo heeft helemaal niet zo’n succes gehad met z’n laatste expo als hij de anderen wil doen geloven, Aya zit in een identiteitscrisis en Venus weet niet wat ze met zichzelf en haar leven aan moet. Geen wereldschokkende problemen, maar wel herkenbaar. Tijdens de tripjes speelt de tijd ook een grote rol, de personages krijgen omstebeurt een grote wekker omgehangen die we meedogenloos de minuten horen wegtikken. Inderdaad, voor de oplettende kijker een verwijzing naar Alice in Wonderland. In de tekst gaat het een paar keer over de strijd tegen de tijd, die eigenlijk een strijd tegen de spijt is. Spijt van verkeerde keuzes of niet gemaakte keuzes. Het verlammende idee dat je alles uit jezelf en anderen moet zien te halen voor het te laat is en dat elke keuze ook een beslissing is om iets niet te doen.

Terugdenken aan je eigen onzingesprekken

Ondanks het feit dat ROES helemaal niet pretendeert een beeld te willen geven van de huidige generatie twintigers, heb ik wel het idee dat de voorstelling ons verder helpt in het nadenken over wat twintigers van nu gemeen hebben. Om nog even terug te komen op Late Avond Idealen: deze voorstelling trapte met een hoop uiterlijk vertoon massa’s open deuren in en was vooral bezig met het bevestigen van vooroordelen over twintigers, waardoor ik het idee kreeg dat deze voorstelling helemaal niet voor twintigers bedoeld was, maar juist voor mensen van andere generaties. Zodat er vooral gezegd kon worden dat we lui zijn en geen idealen of doorzettingsvermogen hebben. ROES houdt het allemaal wat kleiner en toont de dingen zoals ze zijn: de momenten waarop het gezellig moet zijn maar het niet is, gesprekken op de dansvloer die nooit ergens over gaan en vooral de onophoudelijke stroom vragen en twijfels die iedereen rondzeult.

ROES geeft geen antwoorden, Hanna Bervoets en Firma Mes pretenderen die ook helemaal niet te hebben. Dat maakt ROES tot een sympathieke poging om een stukje realiteit in het theater te vangen, waar je vervolgens als kijker zelf nog iets mee moet. Terugdenken aan al die momenten dat je zelf nietszeggende gesprekken had op de dansvloer of blij was dat je met je dronken kop veilig het toilethokje had bereikt. Of bedenken hoe jij of de mensen die je kent lijken op de drie personages die ROES toont. In de trein terug had ik in ieder geval genoeg stof tot nadenken over die verrekte twintigers en wat ons tot generatie maakt. We willen niet moeilijk doen, maar we zijn het wel. We hebben wel ambities, maar doen er lacherig over. We zouden keuzes moeten maken, maar we doen het niet, omdat het eigenlijk ook niet meer nodig is. Die dubbelheid lijkt bij ons te horen, we zitten altijd ergens tussenin. Geen wonder dat het lastig is om ons te begrijpen en zelf hebben we het antwoord ook niet. Maar uiteindelijk zijn twintigers eigenlijk net mensen.

De “twintigerstrend” in het theater zet overigens door, Het Toneel Speelt brengt volgend seizoen de voorstelling Expats die ze zelf omschrijven als: “Een komedie over de generatie die opgroeide met Kinderen voor Kinderen en The A-Team, de jeugd van de jaren ’80 die meer dan alle generaties voor hen weet van wat er in de wereld aan de hand is maar die de verantwoordelijkheid niet lijkt te nemen.” Dat klinkt als voer voor verhitte discussies, ik verheug me alvast.

Je kunt ROES nog van 15 t/m 19 juni gaan zien in Theater aan het Spui in Den Haag.

Mail

Rosanne

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Niet

Niet

'Naarmate die vakantie vorderde, begon ik die ‘niet’ te bezien in het licht van een oude angst die soms omhoogkomt. Wanneer namelijk mijn vriendin zei: ‘dat is een lantaarnpaal’ en ik zei ‘niet’, begon ik me af te vragen of we inderdaad wel dezelfde lantaarnpaal zagen.' In deze column schrijft Anne Schepers over het woord 'niet' en de gevolgen die het kan hebben voor een discussie. Lees meer

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom blijven we schrijven als kunstmatige intelligentie dat straks beter kan dan wij? In dit essay bespreekt Shimanto Reza de verbinding die teksten bieden. Ze gaan in dialoog met elkaar, met onszelf, met anderen. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Mijn week met morele ambitie: wat ik leerde ondanks Rutger Bregman

Marthe van Bronkhorst probeerde morele ambitie een week uit en leerde ervan - ondanks Rutger Bregman. Lees meer

Vacature Lid Raad van Toezicht

Vacature Lid Raad van Toezicht

Hard//hoofd wil per 1 juni de driekoppige Raad van Toezicht uitbreiden met twee nieuwe leden waaronder een voorzitter. Mocht je willen reageren dan ontvangen wij graag voor 1 mei een reactie. Lees meer

:Oproep: Wie illustreert de erotische verhalen van het Rode Oor?

Oproep: Wie illustreert de erotische verhalen van het Rode Oor?

De Stoute Stift is de gloednieuwe illustratiewedstrijd van deBuren, Stripgids, Hard//hoofd en Stichting Nieuwe Helden. Meedoen? De deadline is 1 mei 2024 (10:00). Lees meer

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva nodigt twee vrienden uit om bij haar te komen eten. Ze hoopt dat dit het begin zal zijn van een nieuwe vriendengroep. Lees meer

Witte tranen

Witte tranen

Vaak kan geconfronteerd worden met een racistische misstap veel losmaken in witte vrouwen. Waar komt dat door? Fleur den Boer onderzocht het perfectionisme van witte vrouwen en hoe zogeheten 'witte tranen' racisme in de hand werken. Lees meer

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Wat hebben stieren en vrouwen gemeen? In dit essay ziet Barbara Haenen tijdens het bezoeken van een stierengevecht gelijkenissen met haar eigen ervaringen. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn 1

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Marthe van Bronkhorst bekijkt hypocrisie als spectrum: hoe hypocriet ben jij op een schaal van Frans Bauer tot Johan Derksen? Lees meer

Bijsturen 1

Bijsturen

In dit essay legt Belle de Rode de vinger op de zere plek. Ze beschrijft hoe zij de rol van bijsturende kapitein op zich moet nemen omwille van haar zieke vader, terwijl ze juist afscheid had willen nemen van de kritische kapitein die in haar huisde. Lees meer

In je eentje achterblijven

In je eentje achterblijven

Als vriendin K. op een date gaat, denkt Eva van den Boogaard na over hun onuitgesproken pact. Zo lang ze beiden ongelukkig in de liefde zijn, hebben ze elkaar. Maar wat als er iemand dat pact uitstapt? Lees meer

Gelukkig zien jonge mensen het verband tussen toen en nu

Durf te leren van het verleden

Op Dag 150 van de wrede vergeldingsactie van Israël is een eind van de ‘slachting’ van Palestijnen nog niet in zicht. Schrijver Marte Hoogenboom vestigt haar hoop op activisten en journalisten die het verband tussen ‘toen’ en ‘nu’ durven zien. Lees meer

Fatma Shanan: de lichtelijke melancholie van het zomerse alleen zijn 1

Fatma Shanan | De lichtelijke melancholie van het zomerse alleen zijn

Een oase van rust midden in Berlijn. De kleine geschilderde landschappen en zelfportretten in de natuur van Fatma Shanan (1986, Israël) komen goed tot hun recht in de expositieruimte van Dittriech en Schlechtriem. De tentoonstelling ‘The Inn River’ bestaat uit een bescheiden aantal van negen schilderijen. Aucke Paulusma laat zien dat een aandachtige observatie loont, maar dat de schilderijen laten niet per se een vrolijke indruk achterlaten. Lees meer

Reden tot paniek

Reden tot paniek

In dit droomachtige en persoonlijke essay blikt Wouter Degreve terug op zijn jeugd, en hij onderzoekt de effecten daarvan op het heden. Want 'de kracht van de plek waar je bent opgegroeid mag je nooit onderschatten.' Lees meer

Geld lenen

Geld lenen

‘Het spijt me,’ zeg ik. ‘Voor dit alles.’ Ik gebaar om me heen. ‘Voor Nederland.’ In deze column van Anne Schepers ontmoeten twee vrouwen, die uitkijken naar hun avond in een wijnbar, een man die een treinkaartje naar Ter Apel bij elkaar probeert te sprokkelen. Lees meer

Vijftig jaar vrijheid van beweging

Vijftig jaar vrijheid van beweging

Tom Kniesmeijer leerde dansen op de remixes van discopionier Tom Moulton. Nu zijn eerste kennismaking met de muziek van deze sterproducent bijna vijftig jaar geleden is, blikt hij terug en komt hij tot een inzicht over onze tijd. Lees meer

Kür op muziek

Kür op muziek

”Onlangs las ik over wezentjes die alleen bestaan in de droom van een slapende vrouw.” Nelson Morus schreef een kort verhaal over geforceerde gezelligheid, chatbotgesprekken over lievelingsgerechten, hectiek en de alledaagse sleur. Lees meer

Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

'Als je je psycholoog écht een brevet van onkunde wil geven, moet je haar uitnodigen voor je euthanasiefeest.' Lees meer

Neoliberaal Lang Covid 2

Neoliberaal Lang Covid

Voor ons 'Aaah'-magazine, schreef Harriët Bergman een essay over hoe long covid-patiënten vallen tussen pech en onrecht. "Er is iets grondig mis met hoe we in Nederland omgaan met mensen met een beperking en chronisch zieke mensen." Lees meer

Zo het begon 1

Zo het begon

Nele Peeters schreef een ontroerend verhaal, vol treffende zinnen en beelden. Het is dromerig verhaal, over eenzaamheid, hoop, zorgzaamheid en zwaarte. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer