Hier verschijnt elke dag een tip van een Hardhoofd-redactielid. Ze raden je aan om iets te eten, te lezen, te voelen, te luisteren, te betasten of te zien. Volg ze op en word weer gelukkig, zoals vroeger. Vandaag: hartverscheurende muziek en een symbolische dood. LEES MEER" /> Hier verschijnt elke dag een tip van een Hardhoofd-redactielid. Ze raden je aan om iets te eten, te lezen, te voelen, te luisteren, te betasten of te zien. Volg ze op en word weer gelukkig, zoals vroeger. Vandaag: hartverscheurende muziek en een symbolische dood. LEES MEER" />
Asset 14

Claude Vivier

“Ik ben het niet zelf die mijn muziek schrijft. Misschien zijn het de bloemen die ik heb geroken, een gebaar dat ik heb gemaakt, mensen die ik heb gezien, de sterren, je weet het nooit,” aldus de in 1984 vermoordde Canadese componist Claude Vivier. Zijn muziek bezet een plekje dicht bij mijn hart, want er zijn weinig modern componisten die zulke volslagen unieke, herkenbare en persoonlijke muziek wisten te schrijven als dit weeskind uit Quebec. Vivier schreef muziek die recht uit zijn binnenste kwam. Geen simpele muziek, geen ‘begrijpelijke’ muziek, maar de muziek van Vivier komt altijd aan.

Viviers werk en leven zijn innig verweven. Hij worstelde met het feit dat hij, als vondeling, niets wist van zijn afkomst en zijn homoseksualiteit veroorzaakte gevoelens van miskenning, eenzaamheid en onbegrip; zijn favorieten thema’s zijn eenzaamheid, liefde en dood. Onder invloed van een reis door Azië in 1977, die hij tevens beschouwde als een reis in zijn “diepste innerlijk,” is de dood echter niet een westerse, treurige, onaangename gebeurtenis, maar veeleer een door oosterse mystiek beïnvloed fenomeen: verlossing en berusting, opstijgen naar een andere, hogere, betere dimensie.

Viviers veelal vocale muziek ontbeert elke logische of verhaaltechnische structuur en wordt dikwijls in een door hemzelf verzonnen taal gezongen. Het gaat bij hem niet om uiterlijke verschijningsvormen, maar om naar binnen gekeerde reflectie. Hij gaf zijn innerlijke belevingswereld, zijn ‘binnenwereld,’ door middel van muziek vorm. Muziek die, anders dan veel andere moderne muziek, ongekend melodisch van aard is. In zijn laatste stukken vormt telkens één enkele eindeloze melodie de basis. Vivier laat dan het hele ensemble de boventonen inkleuren: elk instrument staat in dienst van die ene melodie. Zo speelt de componist een uiterst geraffineerd en fascinerend spel met klank, kleur en structuur.

Uiteindelijk werden Claude Vivier en zijn werk op ijzingwekkende wijze door de tijd, het leven en de dood ingehaald. Op zeven maart 1984 werd hij dood gevonden in zijn huis in Parijs. Op zijn bureau de onvoltooide partituur van het stuk “Glaubst du an die Unsterblichkeit der Seele” (‘Geloof je in de onsterfelijkheid van de ziel’), waarin, in het tweede deel, een stem het verhaal vertelt van ene ‘Claude’ die in de metro een fascinerend aantrekkelijke jongenman ontmoet, die hem, na een kort gesprek, een dolk ‘midden in zijn hart’ steekt. Ondertussen zingt een sopraan doorlopend “j’étais froid, il faisait nuit et j’avais peur” (‘het was koud, het was nacht en ik was bang’). Tegelijk met de laatste woorden ‘midden in mijn hart,’ klinken de laatste noten en stokt zij midden in de zin: “het was nacht en ik was…” Claude Vivier werd in zijn huis gevonden, om het leven gebracht door messteken, ingehaald door zijn eigen mystieke wereld, 35 jaar. En het klinkt hartverscheurend prachtig.

Mail

Melle Kromhout

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Hard//talk: het nieuwste EU-migratiepact houdt ongelijkheid in stand

Het EU-migratiepact versterkt ongelijkheid

Het nieuwe EU-migratiepact is geen ‘oplossing’ voor het ‘probleem’ van migratie. Lees meer

 Kerkgangers gaan viraal

Kerkgangers gaan viraal

Voor fervente kerkgangers is het te hopen dat het virus zich deze maand niet van zijn vrome kant laat zien. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Niet direct vangbaar

Niet direct vangbaar

Deze week worden onze redacteurs blij van de lokale Perzische supermarkt, een tentoonstellingsruimte die er nu nog is en unnanaaanikotoq. Lees meer

Het Waait

Het Waait

'Een groot gedeelte van ouder zijn is voor mij niet begrijpen waarom iedereen hetzelfde klinkt.' Daniëlle Zawadi onderzoekt in deze poëtische monoloog de eenzaamheid van in het midden staan, het begrip Sonder en hoe je moet praten met een zielenknijper. Lees meer

Alfa's en Omega's

Alfa's en Omega's

Marthe van Bronkhorst verkent de verhoudingen in het dierenrijk, waarin de mens als absolute alfa de wereld domineert. Lees meer

Het Vertrek (2) - Alles brokkelt

Het Vertrek (2) - Alles brokkelt

Klankkunstenaar Marieke van de Ven wekt met audio bestaande en imaginaire plekken tot leven. Ze maakte een podcastserie over vertrekken: betekent vertrekken weggaan, of juist ruimtes om je in thuis te voelen? Vandaag de tweede aflevering. Lees meer

 Kolven tegen corona

Kolven tegen corona

Vanaf volgende week wordt de moedermelk van zo'n 7500 oud-coronapatiënten opgehaald. Die bevat antistoffen, en is dus een perfect ingrediënt in - bijvoorbeeld - ijsjes! Lees meer

 1

Eenzaamheid ontleden in 'A-Lonely Show'

Met de pop-uptentoonstelling ‘A-Lonely Show’ nodigen Ka-Tjun Hau en Nanine van Smoorenburg ons uit om van een afstand te reflecteren op onze eigen eenzaamheid. Roos Wolthers nam de uitnodiging aan en zag: ‘A-Lonely Show’ deed veel meer dan eenzaamheid in beeld brengen. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Proeven en zien

Proeven en zien

Deze week worden onze redacteurs (en een spontane inzender) blij van pittige patat, een dansdocumentaire en het laatste nummer van een kunstmagazine. Lees meer

Vacature Chef Kunst 1

Hard//hoofd zoekt kunstcritici!

Krijgt jouw toetsenbord ervanlangs, elke keer dat je een expo of voorstelling hebt bezocht? Lees meer

Schrödingers Donnie

Schrödingers Donnie

De dood van Eva's kat Donnie beweegt haar tot filosofisch mijmeren over een natuurkundig experiment. Lees meer

 Inktviswijsheid

Inktviswijsheid

Gaat de inktvis ons een pijnstillend medicijn leveren, beter leren plannen of de oorzaken van autisme blootleggen? Lees meer

Trialoog: Antebellum

Antebellum

Onze redacteuren durfden het aan om de horrorfilm Antebellum te gaan zien. Ze hopen op een golf aan sociaalbewuste horror, maar twijfelen of deze film een van de klassiekers van die stroming wordt. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 34

Als het regent

Deze week geven onze redacteurs tips voor druilerig weer. Lees meer

Kind zonder uitknop

Kind zonder uitknop

Frederike Luijten schreef een experimentele reeks gedichten over ADHD, waarin mensen in bomen veranderen en lucky paper stars vouwen als oplossing voor hun angsten. Lees meer

Column: Boomstronk-achtig

Boomstronk-achtig

‘Is dit een gouden match of settelen we voor less omdat we te druk en niet wanhopig genoeg zijn om verder te zoeken?’, vraagt Iduna Paalman aan haar geliefde. Lees meer

Oproep: Hard//hoofd zoekt opiniemakers!

Hard//hoofd zoekt opiniemakers!

Voor de vaste rubriek Hard//talk zijn wij op zoek naar scherpe schrijvers met een mening die durven te verrassen en weten te overtuigen. Lees meer

Het Vertrek (1) - Het Raam 1

Het Vertrek (1) - Het Raam

Klankkunstenaar Marieke van de Ven wekt met audio bestaande en imaginaire plekken tot leven. Ze maakte een podcastserie over vertrekken: betekent vertrekken weggaan, of juist ruimtes om je in thuis te voelen? Vandaag de eerste aflevering. Lees meer

Tip: Bereken je deadline

Bereken je deadline

Else Boer kreeg een deadline opgelegd waar niet alleen een kersverse roman uit voortkwam, maar ook een ontnuchterend inzicht. Een tip over stilstaan bij je eigen sterfelijkheid. Lees meer

 Zij kozen níet voor deze mannen

Zij kozen níet voor deze mannen

Over iets meer dan vijf weken mogen de Amerikanen ja zeggen tegen een van deze mannen. Illustrator Veerle van der Veer toont ons de mensen die dat eerder níet deden. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan