Hier verschijnt elke dag een tip van een Hardhoofd-redactielid. Ze raden je aan om iets te eten, te lezen, te voelen, te luisteren, te betasten of te zien. Volg ze op en word weer gelukkig, zoals vroeger. Vandaag: hartverscheurende muziek en een symbolische dood. LEES MEER" /> Hier verschijnt elke dag een tip van een Hardhoofd-redactielid. Ze raden je aan om iets te eten, te lezen, te voelen, te luisteren, te betasten of te zien. Volg ze op en word weer gelukkig, zoals vroeger. Vandaag: hartverscheurende muziek en een symbolische dood. LEES MEER" />
Asset 14

Claude Vivier

“Ik ben het niet zelf die mijn muziek schrijft. Misschien zijn het de bloemen die ik heb geroken, een gebaar dat ik heb gemaakt, mensen die ik heb gezien, de sterren, je weet het nooit,” aldus de in 1984 vermoordde Canadese componist Claude Vivier. Zijn muziek bezet een plekje dicht bij mijn hart, want er zijn weinig modern componisten die zulke volslagen unieke, herkenbare en persoonlijke muziek wisten te schrijven als dit weeskind uit Quebec. Vivier schreef muziek die recht uit zijn binnenste kwam. Geen simpele muziek, geen ‘begrijpelijke’ muziek, maar de muziek van Vivier komt altijd aan.

Viviers werk en leven zijn innig verweven. Hij worstelde met het feit dat hij, als vondeling, niets wist van zijn afkomst en zijn homoseksualiteit veroorzaakte gevoelens van miskenning, eenzaamheid en onbegrip; zijn favorieten thema’s zijn eenzaamheid, liefde en dood. Onder invloed van een reis door Azië in 1977, die hij tevens beschouwde als een reis in zijn “diepste innerlijk,” is de dood echter niet een westerse, treurige, onaangename gebeurtenis, maar veeleer een door oosterse mystiek beïnvloed fenomeen: verlossing en berusting, opstijgen naar een andere, hogere, betere dimensie.

Viviers veelal vocale muziek ontbeert elke logische of verhaaltechnische structuur en wordt dikwijls in een door hemzelf verzonnen taal gezongen. Het gaat bij hem niet om uiterlijke verschijningsvormen, maar om naar binnen gekeerde reflectie. Hij gaf zijn innerlijke belevingswereld, zijn ‘binnenwereld,’ door middel van muziek vorm. Muziek die, anders dan veel andere moderne muziek, ongekend melodisch van aard is. In zijn laatste stukken vormt telkens één enkele eindeloze melodie de basis. Vivier laat dan het hele ensemble de boventonen inkleuren: elk instrument staat in dienst van die ene melodie. Zo speelt de componist een uiterst geraffineerd en fascinerend spel met klank, kleur en structuur.

Uiteindelijk werden Claude Vivier en zijn werk op ijzingwekkende wijze door de tijd, het leven en de dood ingehaald. Op zeven maart 1984 werd hij dood gevonden in zijn huis in Parijs. Op zijn bureau de onvoltooide partituur van het stuk “Glaubst du an die Unsterblichkeit der Seele” (‘Geloof je in de onsterfelijkheid van de ziel’), waarin, in het tweede deel, een stem het verhaal vertelt van ene ‘Claude’ die in de metro een fascinerend aantrekkelijke jongenman ontmoet, die hem, na een kort gesprek, een dolk ‘midden in zijn hart’ steekt. Ondertussen zingt een sopraan doorlopend “j’étais froid, il faisait nuit et j’avais peur” (‘het was koud, het was nacht en ik was bang’). Tegelijk met de laatste woorden ‘midden in mijn hart,’ klinken de laatste noten en stokt zij midden in de zin: “het was nacht en ik was…” Claude Vivier werd in zijn huis gevonden, om het leven gebracht door messteken, ingehaald door zijn eigen mystieke wereld, 35 jaar. En het klinkt hartverscheurend prachtig.

Mail

Melle Kromhout

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Dé vluchteling bestaat niet

Dé vluchteling bestaat niet

Marthe van Bronkhorst hoort bij de huisartsenpraktijk verhalen van vluchtelingen. Ze raakt gefrustreerd, omdat de politiek niet ziet 'dat een individu meer is dan twee vierkante meter ruimte en een lichaam dat gevoed moet worden'. Lees meer

De bomen in Roemenië zijn ook vaderloos 2

De bomen in Roemenië zijn ook vaderloos

'ik miste collectieve haast / treinen waar de airco nooit gewerkt heeft / de eenheid die in eenzaamheid zit'. In gedichten die geuren naar 'oostblokstank' onderzoekt Francesca Birlogeanu vervreemding en verdwenen vaders. Lees meer

Column: Objectief gelukkiger met onszelf

Objectief gelukkiger met onszelf

Ook op vakantie blijkt de tijd niet stil te staan, merken Eva en haar vrienden in Zuid-Frankrijk. Gelukkig gaan ze er qua uiterlijk alleen maar op vooruit, vindt één van hen. Lees meer

Hard//talk: Evita 3.0 1

Evita 3.0

De voormalige Argentijnse president Cristina Fernández de Kirchner overleeft een aanslag op haar leven, maar een twaalfjarige gevangenisstraf vanwege corruptie hangt boven haar hoofd. Lees meer

In ieder geval bleven we stuurloos 3/3: Métro

In ieder geval bleven we stuurloos - Métro

Zelfs de sterkste vriendschappen leden aan betonrot. Vrienden verjaren hier als sprinkhanen, hele groepen ontstonden en verdwenen in enkele seizoenen. Lees meer

In ieder geval bleven we stuurloos 2/3: Á pied

In ieder geval bleven we stuurloos - À pied

 Voor eenzaamheid heb je geen kostschool nodig. Niemand keek op wanneer ik ‘DRRRAAAAK’ schreeuwde zonder mijn pas te vertragen. Lees meer

In ieder geval bleven we stuurloos 1/3: Vélo

In ieder geval bleven we stuurloos - Vélo

Tijdens een afdaling vol kinderkoppen ging mijn hangslot uit zichzelf op slot, waarna mijn sleutelbos in een nabijgelegen afvoerputje verdween. Lees meer

Automatische concepten 77

Lang niet alles klopte bij Zomergast Bessel van der Kolk

Van een echt gesprek kwam het niet, zag Marthe van Bronkhorst. Lees meer

Nieuws in beeld: Het kind in het badwater terugvinden

Het kind in het badwater terugvinden

Amerikaanse onderzoekers wisten het geheugen van 150 ouderen te verbeteren middels een schokkend badmutsje. Lees meer

Dit is ook mijn vakantie

Dit is ook mijn vakantie

"Dit ben ik, met mijn nieuwe wandelschoenen, helemaal uitgerust en braaf nog." Hij hoogtevrees. Zij onverschrokken. In dit korte verhaal van Werner de Valk pakt een hike door de bergen wel heel anders uit dan verwacht. Na afloop zijn daar gelukkig altijd nog de foto's. Lees meer

Wat Chinees porselein ons kan leren over de geschiedenis van de Chinese vrouw

Wat Chinees porselein ons kan leren over de geschiedenis van de Chinese vrouw

Martine Bontjes legt een link tussen de porseleincollecties van het Rijksmuseum en de rol van vrouwen in de Chinese cultuurgeschiedenis. Lees meer

Automatische concepten 78

De natuur huilt droge tranen

Europa maakt waarschijnlijk het ergste droogteseizoen mee in ruim 500 jaar. Lees meer

Wanneer je jezelf vergeet

Een klein beetje Selbstvergessenheit

Jezelf vergeten in een relatie, wat betekent dat eigenlijk? Marthe van Bronkhorst worstelt met hoe ze is veranderd door een geliefde. Lees meer

Automatische concepten 76

Een ontwapenende Raven van Dorst kaatste de bal regelmatig terug

Zomergast Raven van Dorst was openhartig en verlangde hetzelfde van Janine Abbring. Lees meer

Bloed en havermout

Bloed en havermout

Een verhaal van Jan Wester over twee zussen, onvoorwaardelijke liefde, klauwende vingers, mantelzorg en Teletubbies. Lees meer

 1

Tijd voor een dekoloniale Indië-herdenking!

Benjamin Caton organiseert jaarlijks op 16 augustus een dekoloniale Indië/Indonesië-Nederland Herdenking, omdat een grote en groeiende groep mensen zich niet gezien voelt door de Nationale Indië-herdenking, een dag ervoor. Lees meer

Zomergast Lieke Marsman was eenzaam tussen de camera's

Zomergast Lieke Marsman was eenzaam tussen de camera's

Lieke Marsman bleek een eerlijke en grootmoedige Zomergast, met liefde voor het onverklaarbare en het ongemakkelijke. Lees meer

Nieuws in beeld: Van Trump mag de FBI de pot op

Van Trump mag de FBI de pot op

Elf 'topgeheime' documenten nam de FBI mee van Donald Trumps landgoed. Hij wil ze terug. Lees meer

Nieuws in beeld: Bomen zijn klaar met de hitte en zetten de herfst in

Bomen zijn klaar met de hitte en zetten de herfst in

Sommige loofbomen begonnen vorige maand al hun bladeren af te stoten - veel vroeger dan normaal. Lees meer

Nieuws in beeld: Iedereen voor? Hallo?

Iedereen voor? Hallo?

De weinige Tunesiërs die kwamen opdagen voor het referendum, stemden massaal voor meer macht voor de zittende president. Lees meer

Het is eindelijk zover: 12,5 jaar Hard//hoofd in Het HEM!

Op zaterdag 1 oktober viert Hard//hoofd haar 12,5-jarige jubileum in kunsthal Het HEM, een oude munitiefabriek die is omgetoverd tot culturele vrijplaats. In 2020 moesten we ons 10-jarige jubileum om bekende redenen helaas annuleren, nu vieren we alsnog het verleden, het heden en de toekomst van Hard//hoofd!

Bestel je ticket!