Asset 14

De wunderkammer

Hard//hoofd zoekt donateurs/kunstverzamelaars! Geniet je met enige regelmaat van onze artikelen? Ondersteun Hard//hoofd dan en hang ons aan je muur.

Mees' vriendin Jasmijn wil een wunderkammer inrichten in hun huis, met beelden die verwijzen naar Griekse mythologie, en schilderijen met dobberende vissers. Een kort verhaal over hoe ver je kunt gaan om een beetje avant-garde te blijven.

Als er iemand is die haar innerlijke rust nog niet gevonden heeft, dan is het mijn vriendin wel. Laatst stond ze midden in de woonkamer met een pot verf in haar handen, omdat ze vond dat de muren een andere kleur moesten krijgen.
‘Wat is er mis met de muren die we nu hebben?’ vroeg ik.
‘Alles,’ zei Jasmijn vol overtuiging. ‘Ik kan er niet van slapen.’
Dus hebben we de muren een mintgroene kleur gegeven. ’s Avonds kroop Jasmijn tegen me aan en zei ze dat alles goed was zoals het was. Maar ik wist dat het niet lang zou duren voordat zich een nieuw plan aan zou dienen.

Nu wil ze een wunderkammer in ons huis. Ik weet niet precies waar ze het idee vandaan heeft, alleen dat het er nu is en we er niet omheen kunnen. Ze wil er schilderijen ophangen, beelden plaatsen die verwijzen naar de Griekse mythologie en meer van dat soort onzin.
‘Al onze vrienden gaan het ook geweldig vinden,’ zegt ze nu we op de bank zitten. ‘Dan komt iedereen bij ons langs. Vind je dat niet leuk, Mees? Alsjeblieft, zeg nou wat!’ ze trekt aan mijn arm. Jasmijn heeft een uitzonderlijk talent om ieder belachelijk idee te transformeren tot iets dat geweldig lijkt. Zo was er die keer dat ze me als sumoworstelaar naar een verkleedfeestje stuurde omdat ze in haar Japan-fase zat. Ik heb het haar nooit helemaal vergeven.
‘Het lijkt me gewoon iets voor oude mensen,’ zeg ik. ‘En ik heb een stofallergie. Weet je nog?’
‘Het is juist avant-garde,’ zegt Jasmijn. ‘En van een paar schilderijen is nog nooit iemand doodgegaan.’

Twee uur later staan we voor de deur van een galerie in het centrum. De witte muren doen me denken aan de tandarts waar ik een ongemakkelijk gevoel van in mijn buik krijg. Maar Jasmijn zegt dat dit precies is wat ze bedoelde en ze trekt me mee naar binnen. Bij de balie staat een meisje met zwartgeverfd haar en een neuspiercing dat ongelukkig uit haar ogen kijkt.
‘Komen jullie voor het werk van Johan Sonnichsen?’ vraagt ze.
‘Ja,’ zegt Jasmijn. ‘We willen een wunderkammer in ons huis.’
‘Dat willen er wel meer,’ zegt het meisje achter de balie. Ik snap niet zo goed wat ze daarmee bedoelt. Alsof een wunderkammer inrichten een heel moeilijk proces is waar maar weinig mensen in slagen. ‘Willen jullie informatie?’ vraagt ze.
‘Ja,’ zegt Jasmijn.
Het meisje begint met monotone stem een folder voor te lezen.
‘Johan Sonnichsen was een Noorse schilder die leefde van 28 september 1952 tot en met 19 augustus 2015. Zijn werk wordt gekenmerkt door het abstract expressionisme. Thema’s die in zijn schilderijen nadrukkelijk naar voren komen zijn eenzaamheid, de nietigheid van de mens en de dood. Sonnichsen kwam om het leven tijdens een expeditie in Antarctica.’
‘Wat romantisch,’ zegt Jasmijn.
Het meisje kijkt Jasmijn met een uitdrukkingloos gezicht aan. ‘Alle schilderijen die hier hangen zijn te koop. Hebben jullie nog vragen?’
Die hebben we niet, dus haalt het meisje haar telefoon tevoorschijn als teken dat het gesprek ten einde is.

Ik weet niet zo goed wat ik van de schilderijen moet vinden. Op één schilderij dobbert een visser moederziel alleen op zee. Op een andere staat een groep houthakkers verdwaasd om zich heen te kijken in een bos met enorme dennenbomen. En dan is er nog het schilderij waar ik niet naar durf te kijken: een gewonde vrouw die door een gebombardeerde stad strompelt met haar handen om haar gezicht gevouwen, en haar mond die zich opent voor een schreeuw.
‘Misschien moeten we op zoek gaan naar iets vrolijks,’ opper ik.
‘Ik vind het fantastisch,’ zegt Jasmijn. ‘Er zit zoveel emotie in.’

Het is de dobberende visser geworden en hij hangt nu midden in onze voormalige studeerkamer die Jasmijn plechtig heeft omgedoopt. Op de deur heeft ze zelfs in sierlijke letters wunderkammer geschreven zodat het voor iedereen duidelijk is waar de kamer voor dient. Naast het schilderij staat een opgezette pauw die je met zijn glazen ogen nauwlettend in de gaten houdt, en op de grond ligt een Perzisch tapijt. Jasmijn heeft via internet nog meer schilderijen besteld, maar die moeten verscheept worden vanuit Japan. Als ze onze, champagne drinkende vrienden rondleidt, wiebelt ze van haar ene op haar andere been, als een enthousiaste kleuter.
‘De kunstenaar die dit heeft gemaakt kwam uit Noorwegen,’ ze wijst trots naar het schilderij. ‘Hij kwam om tijdens een expeditie naar Antarctica.’
‘Tragisch,’ zegt Hugo.
‘Romantisch,’ zegt Daphne.
Ik sta in de hoek van de kamer en drink mijn champagne. Ik neem mezelf voor gelukkig te zijn zolang Jasmijn dat ook is.

Nadat onze vrienden de deur uit zijn, vallen we uit vermoeidheid boven op elkaar in slaap. Misschien tolt mijn hoofd nog steeds wel van de alcohol als Jasmijn me een paar uur later wakker maakt, want ik heb even geen idee waar ik ben. Ze zit rechtop in bed en grijpt me vast.
‘Wat is er?’ vraag ik en Jasmijn kijkt me verward aan.
‘Ik droomde dat ik midden op zee zat,’ zegt ze. ‘Iemand had me vastgebonden, in een vissersbootje gestopt en de zee opgeduwd. Ik probeerde om hulp te roepen, maar ik was mijn stem verloren. Het was afschuwelijk.’
Het is heel even stil. Jasmijn kruipt tegen me aan.
‘Mees,’ fluistert ze. ‘Misschien wil ik wel geen wunderkammer meer.’

-
Gelukkig kun je ook zonder wunderkammer kunstverzamelaar worden:

Mail

Emma Stomp (zij/haar) is schrijver, communicatiemedewerker en cultuursocioloog. Haar gedichten, verhalen en essays verschenen onder andere in Trouw, de VPRO Gids en de Optimist. Ze stond twee keer in de finale van Write Now! en won CJP’s Grote Schrijfwedstrijd. Ze houdt van de zee, heeft een stiekeme voorliefde voor astrologie en drinkt meer koffie dan goed voor haar is.

Mieke Stuiver

Verzamel kunst en steun ons
of word magazine abonnee

Sluit je aan

Wil je meer Hard//hoofd?
Meld je aan voor een nieuwsbrief!

Schrijf je in
Lees meer
test
het laatste
Auto Draft 24

Een caleidoscoop van verlangen

‘De zoektocht naar een gemeenschap gaat door. Een gemeenschap die mijn caleidoscopische zijn kan accepteren, waarin ik niet hoef te kiezen tussen delen van mezelf, waarin ik niet exotisch, verdund of onverenigbaar ben.’ In dit essay beschrijft Rocher Koendjbiharie welke moeilijkheden hij ondervindt in zijn levenslange zoektocht naar een gemeenschap waarvan hij zich volwaardig onderdeel kan voelen. Lees meer

Eat the rich! Or get eaten?

Eat the rich! Or get eaten?

‘Munch Musk’, ‘bite Bezos’ of ‘suck Zuck’? Stijn Voogt onderzoekt hoe ook aan kapitaalkritiek flink geld verdiend kan worden. ‘Eat-the-rich-films wakkeren geen honger naar verandering aan, maar lijken deze vooral te stillen.’ Lees meer

Bubbel

Bubbel

‘Ik probeer te begrijpen waarom ik de hele tijd overal onderdoor glip, ook onder de term lesbie, het is een woord waarvan ik de ingang niet vind.’ Tijdens een schrijfresidentie in Parijs verkent Leonore Spee de spanning tussen identiteit, verlangen en lichamelijkheid. Het wordt een zoektocht naar het overbruggen van afstand – tussen mensen en steden, liefdes en labels, gedachten en ervaringen, en hoofd en lijf. Lees meer

Vlindereffect

Vlindereffect

Een wapenfabriek is van nature een harde, troosteloze plek, maar zo kleurrijk als in dit verhaal, heb je het nog nooit gezien. Drie dystopische levens komen samen rondom een fabriek, waardoor de donkerte van de oorlogsindustrie feilloos bloot komt te liggen. Fester Vogels geeft ons drie perspectieven op een vlijmscherpe ontwikkeling, kritisch en tegelijkertijd zó beeldend dat het aan je scherm wil ontsnappen. Lees meer

De stilte (is niet het antwoord)

De stilte (is niet het antwoord)

Stilte. Sinds Marthe van Bronkhorst die zelf niet meer kan horen, luistert ze er heel anders naar. Echte stilte is zeldzaam in ons leven, of lijkt dat maar zo? In delen van mijn oor is het stil. Na een ongelukje deze zomer zijn de trilhaartjes beschadigd. Dat hoor ik niet, want het lichaam overcompenseert daarvoor... Lees meer

Meehuilen met ijskruid

Meehuilen met ijskruid

‘We zijn zo ver verwijderd van ons eigen eten dat we kunst nodig hebben om die verbinding zichtbaar te maken.’ Lisanne Brouwer laaft zich aan (theater)kunst met voedsel in de hoofdrol en neemt je mee in de manieren waarop kunstenaars ecologisch bewustzijn aan de eettafel creëren. Het blijkt een ontdekking van zowel verlangen als walging. Lees meer

De gisting

De gisting

Mara van Herpen vertelt het poëtische en surrealistische verhaal van Toni. Hen werkt in een broodfabriek en begint daardoor te gisten en te schimmelen en verandert in… Ja, in wat eigenlijk? Lees meer

We moeten vaker synchroon dansen

We moeten vaker synchroon dansen

‘Ik betrap mezelf erop dat het moeilijk is hoopvol te zijn in deze tijden, soms voelt het zelfs verkeerd.’ Toch vindt Loïs in haar column ruimte voor hoop. Niet door ons terug te trekken, maar door ons uit te spreken én elkaar te vinden. Minder polarisatie, meer synchronisatie. Lees meer

Soms mis ik mijn handen

Soms mis ik mijn handen

‘Soms mis ik de magnetron / soep uit blik / ingevroren aardappels in partjes.’ Middels essay en poëzie illustreert Martijn van Bruggen met stekende precisie het verband tussen voedsel en klasse en wat het betekent je aan te moeten passen naar hiërarchisch geladen verwachtingen. Lees meer

Moeder van een mislukt idee

Moeder van een mislukt idee

‘Breek ik een idee echt af zoals een zwangerschap beëindigd wordt?’ Roosje van der Kamp voelt een grote noodzaak om iets blijvends te creëren, maar komt niet verder dan vluchtig neergepende fragmenten in haar notities. In dit essay onderzoekt ze – naast de vraag of ouderschap eventueel een valide, tweede optie is – haar worsteling met het professionele schrijverschap. Lees meer

Auto Draft 23

we verbleven in ledikanten / in het huis met zeventig kinderen

'Dat ik gil in een vreemde taal / elke moedertaal breekt zonder bekenden.' Wat voor sporen laat het na als je je moedertaal verliest? Waar blijft de taal en hoe verhoudt je je tot je eigen identiteit na gedwongen migratie? In dit gedicht vangt Bożena Kacica de rouw en de vervreemding die volgden. Lees meer

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

In de media wemelt het van oorlogstaal. Marthe van Bronkhorst laat zien hoe je de frames kan herkennen: 'Sterf je liever terwijl je je verdedigt of passief?' Lees meer

Denkbeeldige ruimte

Denkbeeldige ruimte

In dit essay onderzoekt Sytske Frederika van Koeveringe hoe schrijven een ruimte opent waarin kwetsbaarheid, verbinding en saamhorigheid zichtbaar worden. ‘Sinds ik ziek ben, voel ik bij vlagen een afgesneden gevoel van de medemens die geen kanker van binnenuit kent.’ Lees meer

Meneer Ouka en de streep

Meneer Ouka en de streep

'‘Het gaat over uw kabouter,’ zegt meneer Ouka.' En dat doet het: in dit verhaal verheft Makki Aimar een niet-lachende tuinkabouter tot het glinsterende middelpunt van zijn verhaal. Waar ieder ander een tuinkabouter niet eens zou zien staan, lijkt het voor de hoofdpersoon in dit verhaal een metafoor voor zingeving te worden. Met dit verhaal won Makki Aimar de schrijfwedstrijd 'Door de ogen van Palomar', georganiseerd door uitgeverij Cossee en Hard//hoofd. Lees meer

No Spend September, maar zou het leven niet meer moeten zijn dan vaste lasten?

No Spend September, maar zou het leven niet meer moeten zijn dan vaste lasten?

Brengt tijdelijke onthouding van kleding, koffie en verjaardagscadeaus ons dichter bij een koopwoning? Of is het enkel in onze dromen dat een financiële detox grote, blijvende veranderingen weet te bewerkstelligen? Loïs Blank vraagt zich af wat er buiten beeld raakt wanneer we ons verliezen in de survival van No Spend September. Lees meer

:Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen 2

Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen

Lam Ngo was vierentwintig toen hij vluchtte uit een ideologisch verscheurd Vietnam. In dit essay vertelt hij hoe hij weer leerde luisteren naar de pijnlijke en lang verzwegen herinneringen, hoe het was om in Nederland opnieuw te moeten beginnen en over de blijvende band met zijn geboortestad Saigon. ‘Want pas als we zien wat er verzwegen is, kunnen we echt luisteren.’ Lees meer

 1

pantser / piertotum locomotor

In deze twee gedichten van Roan Kasanmonadi kijken we naar een aflevering van Kamp Van Koningsbrugge, leren we onszelf op te rollen als pissebedden, en vliegen de zwaarden, harnassen en kikkers je om de oren. Lees meer

Het weefsel van geheugen

Het weefsel van geheugen

Vanaf de jaren zestig strijdden avant-garde kunstenaars Ana Lupas en Magdalena Abakanowicz tegen het vooroordeel dat textiel alleen decoratief kan zijn. Sander Bortier laat zien dat hun verwantschap verder gaat dan het innovatieve gebruik van het materiaal dat mede door hen van betekenis verschoof, van traditioneel naar subversief. Vezels werden drager van een stille taal: een vertaling van menselijke kwetsbaarheid binnen een collectieve orde. Lees meer

Westerse schoonheidsidealen onder een hoofddoek

Westerse schoonheidsidealen onder een hoofddoek

Tessy Ouwens kreeg op jonge leeftijd te maken met onrealistische schoonheidsidealen en dit leidde tot een strijd met haar eigen lichaam en zelfbeeld. Onverwachts was het de islam en het bedekken van haar lichaam, dat haar uit deze strijd hielp. ‘Met mijn hoofddoek op, voelde mijn lichaam voor het eerst weer als de mijne.’ Lees meer

 1

Zinkstukken

Dealen met fysieke ongemakken, de dood, en afgelegen, kale landschappen spelen vaak een centrale rol in de boeken van Jilt Jorritsma - zelfs zijn proefschrift ging over zinkende steden. Het is daarom niet verrassend dat Jilt Jorritsma gegrepen werd door de Biesbosch en haar spookachtige arbeidshistorie toen literair productiehuis Tilt en Cultuurfonds Noord-Brabant hem vroegen het achtste Brabants Boek Present te schrijven. De verhalen die hij ontdekte en opschreef zijn des te grilliger - vandaag lichten we alvast een tipje van de sluier. Lees meer