Asset 14

De twee realiteiten van Rusland

De twee realiteiten van Rusland

Russische feministen zijn al jaren een luis in de pels van het Kremlin, maar sinds Poetins invasie van Oekraïne is hun stem zelfs nog luider gaan klinken. We spraken Gladys, Vera en Sofia over actievoeren in oorlogstijd. Een vierde feminist was niet meer bereikbaar nadat ze onverhoopt het land moest verlaten.

Er zijn ondertussen tientallen feministische groepen actief in minstens dertig Russische steden. Ze nemen deel aan anti-oorlogsdemonstraties en roepen feministen over heel de wereld op om zich te verenigen in het verzet tegen Russische militaire agressie. Bij het uitbreken van de oorlog schreven ze een manifest onder de naam van de Feminist Anti-War Resistance.

Via het Instagramaccount van de Feminist Anti-War Resistance kwam ik in contact met Gladys, Vera en Sofia [we gebruiken gefingeerde namen om hun privacy te beschermen]: drie feministen die actievoeren tegen het regime van Poetin. Wat motiveert hen om zich aan te sluiten bij een feministische beweging?

Sofia vertelt via Telegram dat er in 2014 veel informatie over feminisme en de geschiedenis van vrouwen op het internet werd verspreid, waardoor ze besloot om zich aan te sluiten bij de feministische beweging. “Ik groeide op in een conservatief gezin, waardoor ik me lange tijd schaamde omdat ik niet wilde trouwen en geen kinderen wilde. Door feministische ideeën op het internet begon ik in te zien dat vrouwen ook andere levens kunnen leiden. Ik was niet de enige: goede vrienden werden door dezelfde ideeën beïnvloed en nu protesteren we samen tegen het regime van Poetin.”

Mijn vriendin werd door haar vader ontvoerd en met hulp van de Russische politie onder dwang in een psychiatrische kliniek geplaatst

Alina sloot zich in 2019 aan bij de feministische beweging, nadat een vriendin van haar in een moeilijke situatie terecht was gekomen. “Mijn vriendin werd door haar vader ontvoerd en met hulp van de Russische politie onder dwang in een psychiatrische kliniek geplaatst. Hij keurde de relatie die ze met haar vriend had af. Uiteindelijk beroofden de artsen mijn vriendin van alle communicatiemiddelen en injecteerden verschillende medicijnen in haar lichaam. De eerste en enige personen die zich vrijwillig aanmeldden om ons te helpen waren Russische feministen uit Moskou. Daarom sloot ik me kort daarna aan bij een feministische organisatie.”

Gladys identificeerde zichzelf al vanaf haar achttiende als feminist. “Onrecht omringde mij en mensen om me heen deden alsof het normaal was. Iedereen keurde geweld van mannen tegen vrouwen goed. Lange tijd dacht ik dat er iets mis was met mij, maar ik vond dezelfde stemmen terug in het feminisme. Ik las veel over Russische feministen en verschillende suffragettebewegingen. Kort daarna vond ik een plaatselijke feministische groep waar ik me bij aansloot.”

Op 24 februari viel Poetin Oekraïne binnen. Wat was jullie reactie toen dit gebeurde?

Vera: “Gek genoeg lanceerden we al vóór 24 februari een anti-oorlogscampagne met onze organisatie de “Achtste Initiatiefgroep”. Russische troepen verzamelden zich al aan de grens met Oekraïne, we begrepen allemaal wat er ging gebeuren. Op de dag van de invasie deelden we anti-oorlogspamfletten uit. Na de eerste dag van de invasie gingen we door met het ontwikkelen van de anti-oorlogscampagne, begonnen we ons te verenigen met andere feministische organisaties en bespraken we mogelijke acties.”

Het leek alsof het een grap was, ik kon het nauwelijks geloven

“Het leek alsof het een grap was, ik kon het nauwelijks geloven”, vertelt Gladys. “Daarna voelde ik heel veel angst en kreeg ik een mentale instorting. Ik besloot te kalmeren en het hoofd koel te houden.
Via social media vond ik de Feminist Anti-War Resistance en begon ik samen te werken met mijn vrienden om te kijken hoe ik zelf actie kon voeren.”

Wat betekent de Feminist Anti-War Resistance voor jullie? En hoe proberen jullie deel te nemen aan deze beweging?

“De Feminist Anti-War Resistance is een verzamelplaats van verschillende feministische organisaties”, vertelt Sofia. “Betrouwbare informatie wordt voornamelijk via Telegram verspreid, waar ondertussen al 27.000 mensen abonnee zijn. Omdat demonstreren in Rusland verboden is en mensen hun leven riskeren als ze protesteren, plakken ik en mijn vrienden anti-oorlogsfolders in de stad. Ook leren we andere leden hoe ze dit op een veilige manier kunnen doen. In de metro’s delen we teksten en folders uit over de verschrikkingen van de oorlog. Veel Russische feministen naaien de tekst ‘Нет войне!’ (Geen oorlog!) op rugzakken en tassen zodat anderen het kunnen lezen.”

In de metro’s delen we teksten en folders uit over de verschrikkingen van de oorlog

Vera: “Ik was al direct aanwezig bij het ontstaan van de Feminist Anti-War Resistance. We staan voortdurend met elkaar in contact en nemen deel aan collectieve discussies over toekomstige acties. Iedereen kan lid worden van de Feminist Anti-War Resistance. Vandaag de dag nemen
duizenden vrouwen in Rusland en in de rest van de wereld deel aan deze acties. Ze gebruiken het symbool van de Feminist Anti-War Resistance, bedenken eigen ideeën en voeren verschillende protestacties uit.”

Tegenwoordig is demonstreren en het verspreiden van informatie nog gevaarlijker geworden. Hoe gaan jullie hiermee om?

Vera: “Nadat er op 5 maart massale huiszoekingen en arrestaties plaatsvonden besloot ik om Rusland een dag later te verlaten. Daarvoor werkten we vanuit de Feminist Anti-War Resistance met verschillende organisaties samen aan een feministische column die onderdeel was van de grote anti-oorlogsmars op 6 maart. We hielden ons bezig met het oplossen van problemen, zoals de coördinatie en veiligheid van de routes. Ook organiseerden we groepen van vrijwilligers en operationele communicatiemiddelen. Zelf begreep ik dat het slechts een kwestie van tijd was voordat de politie achter mijn adres zou komen, dus daar wachtte ik niet op. Deze gedwongen emigratie heeft mijn leven verwoest. Ik ben mijn baan verloren en ik moest mijn familie en vrienden achterlaten.”

Deze gedwongen emigratie heeft mijn leven verwoest

Gladys: “Vandaag de dag verspreiden we nog steeds informatie op sociale netwerken met gebruik van een VPN. Het is gevaarlijk, maar er zijn weinig manieren om openlijk te protesteren, dus we grijpen elke kans om dit online en offline te doen. We plakken overal anti-oorlogsstickers en we schrijven op contant geld anti-oorlogsteksten. Hoe meer vormen van protest verboden zijn, hoe meer vormen wij creëren.”

In Rusland wordt er veel desinformatie en propaganda verspreid. Hebben jullie ook met familie of kennissen moeilijke gesprekken gehad?

“Tegenwoordig kunnen familieleden en kennissen niet meer met elkaar praten. Veel Russen hebben het gevoel dat Rusland verdeeld is in twee realiteiten”, vertelt Sofia.

Gladys: “Omdat ik in een overheidsbibliotheek werk, confronteren mijn collega’s me bijna elke dag met Poetins propaganda. De meesten van hen geloven dat ‘tegen de oorlog zijn’ gelijk staat aan ‘tegen Rusland zijn’. Overheidsinstellingen onderdrukken hun oppositionele arbeiders. Om vernederende werkvergaderingen vol propaganda te vermijden, meldde ik me in de eerste week van de oorlog ziek.”

Voor mij is het vooral moeilijk te begrijpen dat mijn moeder de oorlog steunt. We hebben nu besloten geen contact meer te hebben

Vera: “Voor mij is het vooral moeilijk te begrijpen dat mijn moeder de oorlog steunt. We hebben nu besloten geen contact meer te hebben. Ze kijkt alleen naar de Russische staatstelevisie en het is me niet gelukt haar te overtuigen. Ook had ik een onaangename discussie met mijn collega’s op het werk, die geen toegang hebben tot onafhankelijke media en alleen maar in Poetins propaganda geloven. Elke inwoner van Rusland voelt nu een duidelijke scheiding in de samenleving van de vaak oudere generatie die in ‘de bevrijding van het Oekraïense volk van de Nazi-Oekraïense staat’ gelooft, en de jongere generatie, voor wie Rusland de agressor is.

Kunnen jullie iets meer vertellen over politiegeweld in Rusland? Hoe gevaarlijk is het om lid te zijn van een feministische beweging?

Vera: “We hebben allemaal in mindere of meerdere mate politiegeweld meegemaakt. In onze organisatie zijn er harde detenties geweest, pijnlijke vernederingen door de politie, zoals het creëren van erbarmelijke omstandigheden in een cel. Ze geven geen warme kleding of beddengoed, laten je niet naar het toilet gaan en geven advocaten geen toegang. Maar er zijn ook ergere situaties. Russische politie martelde feministen in Moskou tijdens de anti-oorlogsmars op 6 maart. Ze sloegen de demonstranten, wurgden hen met een plastic zak en overgoten hen met koud water. Ze bedreigden sommigen zelfs met verkrachting. Onder hen ken ik een paar persoonlijk.”

Ze sloegen de demonstranten, wurgden hen met een plastic zak en overgoten hen met koud water

Gladys: “Sinds het begin van de oorlog is er veel politie op straat. Op 25 februari werd ik aangehouden met een stil piket (vorm van protest). Er waren de afgelopen weken veel gevallen van politiegeweld in Rusland, vooral op 27 februari (Nemtsov’s Memorial Day) en op 6 maart. Mijn
vrienden en ik waren getuige van gewelddadige arrestaties in de straten van onze stad. Feministen staan momenteel onder druk van het regime. De politie doorzoekt appartementen van feministen en beboet ons voor vreedzame acties. Ook lekken andere extremistische groepen onze gegevens uit.”

Hoe ziet jullie toekomst eruit?

Gladys: De komende tijd ga ik blijven deelnemen aan protesten, artikelen vertalen over feministische anti-oorlogsbewegingen en informatie verspreiden. Eerlijk gezegd ben ik erg bang, maar dit is wat het regime van Poetin wil dat ik voel. Ik ga mijn land niet verlaten.”

Sofia: “​​Het nieuws uit Oekraïne doet pijn en de sancties treffen de meest kwetsbare mensen in Rusland. Ondanks alles blijf ik actievoeren tegen het regime van Poetin. Als mijn activisme zichtbaar wordt voor de politie en wetshandhavers, dan is het enige plan om Rusland te ontvluchten.”

Het nieuws uit Oekraïne doet pijn en de sancties treffen de meest kwetsbare mensen in Rusland

Voor Vera is het moeilijk om nieuwe plannen te maken, omdat ze nog steeds op zoek is naar huisvesting en werk. Ze kan ieder moment het land waar ze nu verblijft uitgezet worden, maar ze zet haar werk in de organisatie voort. Ook legt ze contacten met lokale activisten voor gezamenlijke acties. “Het is vrij lastig om iets te plannen als je een ongewenste bezoeker bent in het buitenland. Na mijn vertrek heeft de “Achtste Initiatiefgroep” geen nieuwe acties meer georganiseerd. De komende tijd blijven we de acties van de Feminist Anti-War Resistance steunen.”

We kennen de woonprotesten, de landelijke klimaatmars en Kick Out Zwarte Piet. Maar hoe gaan activisten binnen en buiten Nederland eigenlijk te werk? Wat kunnen wij leren van een actiegroep in Zimbabwe of van oorspronkelijke bewoners in de Amazone?

Het Actiefonds en Hard//Hoofd slaan de handen ineen en laten activisten uit verschillende landen aan het woord over hun inspirerende en soms gevaarlijke werk. Zo brengen we activisme dichterbij en schijnen we nieuw licht op de strijd voor systeemverandering wereldwijd.

Beeld: Ben Kaden via Flickr

Mail

Stefanie Volodina gebruikt schrijven als haar uitlaatklep, wanneer ze de wereld niet meer begrijpt.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent

Warning: Undefined variable $articleCount in /home/hardhoof/hardhoofd.com/releases/20220413071826/public/content/themes/hardhoofd6/components/ctas/latest-posts.php on line 24
het laatste
Nieuws in beeld: Bomen zijn klaar met de hitte en zetten de herfst in

Bomen zijn klaar met de hitte en zetten de herfst in

Sommige loofbomen begonnen vorige maand al hun bladeren af te stoten - veel vroeger dan normaal. Lees meer

Nieuws in beeld: Iedereen voor? Hallo?

Iedereen voor? Hallo?

De weinige Tunesiërs die kwamen opdagen voor het referendum, stemden massaal voor meer macht voor de zittende president. Lees meer

Nieuws in beeld: We moeten kopen, reizen, vliegen, drinken, eten, feesten, zo niet doorgaan

We moeten kopen, reizen, vliegen, drinken, eten, feesten, zo niet doorgaan

Hoelang kunnen we nog boven de zelfgegraven afgrond blijven bungelen? Lees meer

Hard//hoofd zoekt een nieuwe Chef Eindredactie!

Hard//hoofd zoekt een nieuwe Chef Essay & Opinie!

Als Chef Essay & Opinie onderhoud je contact met getalenteerde essayisten en opiniemakers, en draag je de verantwoordelijkheid over jouw tak op Hard//hoofd. Lees meer

Nee, Anna Sorokin is geen Robin Hood en dit is waarom

Nee, Anna Sorokin is geen Robin Hood en dit is waarom

Netflix zet in Inventing Anna een oplichtster op een voetstuk. Emma Stomp zet daar vraagtekens bij. Lees meer

Nieuws in beeld: We zitten krap bij gas (dus kolencentrales mogen weer)

We zitten krap bij gas (dus kolencentrales mogen weer)

Om de gasvoorraden te ontzien, mogen de (uiterst vervuilende) kolencentrales jarenlang op volle toeren draaien. Lees meer

Nieuws in beeld: Blokkeert de boer zijn eigen protest?

Blokkeert de boer zijn eigen protest?

Driekwart van de Nederlanders vindt de acties tijdens boerenprotesten te ver gaan. Lees meer

Automatische concepten 75

Filmmaker liet angst achter zich

Dit jaar werden de Olympische Winterspelen ‘gewoon ’in China gehouden. In het licht van deze – voor mensenrechtenactivisten – verbijsterende keuze door het Internationaal Olympisch Comité maakte de Tibetaanse documentairemaker Dhondrub Wangchen een tournee door Europa. Op het moment dat hij tot zes jaar gevangenisstraf werd veroordeeld was de eerste keer dat de wereld hoorde... Lees meer

Nieuws in beeld: Een wereld zonder plastic, kunnen we ons die nog wel voorstellen?

Een wereld zonder plastic, kunnen we ons die nog wel voorstellen?

Illustrator Finn Rogers liet zich inspireren door een gedachte-experiment: wat als we - met één zwaai van een toverstaf - al het plastic lieten verdwijnen? Lees meer

Evi Aarens is een troll 1

Evi Aarens is een troll

Je als gearriveerde schrijver verschuilen achter een pseudoniem om kritiek op anderen te spuiwen geeft geen pas, aldus Marthe van Bronkhorst. Lees meer

Een groot avontuur begint met een klein rugzakje

Een groot avontuur begint met een klein rugzakje

Op een waddenvakantie dringt de vervreemding zich aan Nina op bij zoveel ingekaderd vertier. “Er klopt iets niet aan dit uitstapje.” Als de weidsheid van het Wad niet meer voldoende blijkt om uit de aangeharkte realiteit van onze maatschappij te ontsnappen, vindt ze elders een ervaring van oneindigheid. Lees meer

Nieuws in beeld: 'Hyperkapitalistische middelvinger' gaat voortaan wat bescheidener door het leven

'Hyperkapitalistische middelvinger' gaat voortaan wat bescheidener door het leven

Voor de lezers van het 'lijfblad voor 's werelds allerrijksten' komt de echte wereld toch iets te dichtbij. Lees meer

Nieuws in beeld: Als genezen niet meer gaat, rest een zachte overtocht

Als genezen niet meer gaat, rest een zachte overtocht

Artsen en verpleegkundigen krijgen 'les in vreedzaam sterven'. Lees meer

Aanrommelen

Aanrommelen

De afvalcontainer in mijn straat staat ter adoptie aangeboden. Als adoptant gooi je het afval dat je buurtgenoten naast de container hebben geplaatst er alsnog in, of je maakt een melding bij de gemeente als het ruimtelijk niet past. Zo’n dergelijke adoptie is nodig, want er staat regelmatig nijpend veel afval náást de container. De... Lees meer

Dit is geen NFT, maar een simpele jpeg - weliswaar zonder uitstoot

Ook feministische NFT’s zijn een aanslag op het milieu

Feministisch platform The TittyMag wil het NFT-aanbod diverser maken. Kan het platform die markt niet beter links laten liggen? Lees meer

 1

Vat het nou alsjeblieft niet persoonlijk op

Corona lijkt alweer bijna iets uit het verleden maar de financiële effecten ervan zijn nog steeds voelbaar in de culturele sector. Vivian Mac Gillavry blikt terug op een periode waarin bestuurders kunstenaars zonder schuld of schaamte voor de bijl gooiden. Lees meer

 1

Pim Fortuyn, aartsvader van conservatieve camp

Twintig jaar na de moord op Pim Fortuyn is camp een belangrijk onderdeel van extreem-rechtse politiek geworden. Hoe komt de bal weer bij 'ons' te liggen? Lees meer

Nieuws in beeld: Voor de klas? Mij niet gezien!

Voor de klas? Mij niet gezien!

Tien jaar geleden waren er zo'n 3000 à 4000 docenten nodig. Vorig jaar 18.000. Lees meer

Nieuws in beeld: Steek je hand op als ook jij...

Steek je hand op als ook jij...

De politie registreerde bijna 40 procent meer gevallen van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Lees meer

Vrouwen van kleur! Stop met uitblinken en sluit je aan bij de dutjesrevolutie! 1

Vrouwen van kleur! Stop met uitblinken en sluit je aan bij de dutjesrevolutie!

Bij uitstek vrouwen van kleur gaan onderdoor aan de hoge eisen die hun werkomgevingen aan hen stellen, omdat ze constant moeten bewijzen even harde werkers te zijn als hun witte mannelijke collega's door veel meer dan hen te doen. Tijd dus om eens languit dwars te zitten: tijd voor de dutjesrevolutie! Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd! 

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe kunstenaars en schrijvers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Wij zijn al meer dan twaalf jaar bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Onze kunstverzamelaars maken dit mogelijk. Als je je nu aansluit, dan ontvang je jaarlijks gesigneerde kunstwerken van veelbelovende kunstenaars én je eigen Hard//hoofd-tasje. Veel verzamelplezier!

Steun en verzamel