Asset 14

De tanden van opa

De tanden van opa

 

Bart en zijn vader brengen het kunstgebit van Barts opa terug naar een Duitse soldaat. Een verhaal van Pieter Drift over het onkenbare verleden en de anoniem gestorven vijand die we nooit helemaal zullen kennen.

Na twee flessen Weingut Geil Frühburgunder uit 2018 vertelde zijn vader dat Barts opa aan het begin van de oorlog, 's ochtends vroeg en licht aangeschoten, een Duitse parachutist had gevonden. Levenloos was hij op het Noordereiland terechtgekomen zonder ooit een schot gelost te hebben. De mond van de dode soldaat stond nog open. Hij leek opa uit te nodigen om zijn gebit over te nemen. Voor opa was het een gelukje omdat zijn tanden al wel waren getrokken, maar zijn kunstgebit nog niet was aangekomen. Zonder verder na te denken had hij de tanden van de soldaat in zijn eigen mond gestopt. Wonderwel had het gepast. Deutsche Gründlichkeit. Altijd had hij verkondigd dat hij het gebit tijdens de oorlog niet één keer uit zijn mond had gehaald. ‘Je moet je tegenstander altijd bij je houden,’ had hij gezegd. Vlak voor zijn sterven had hij aan Barts vader gevraagd of hij de tanden wilde teruggeven. Het was het enige wat hij ooit had gestolen en hij wilde niet dat het hem zijn plek in de hemel zou kosten.

Zijn vader was na het verhaal naar boven gegaan. Aangeschoten liet Bart zich op de bank vallen. Hij keek rond en zag alleen maar spullen die vertrouwd waren. Bart hoorde de vlizotrap naar beneden gaan. Niet veel later kwam zijn vader terug met een bruin pakketje. 'Ik zou niet willen dat door mijn nalatigheid voor hem de hemelpoort gesloten blijft.' Bart kreeg het pakje in zijn handen gedrukt. Hij opende het en zag een bovenprothese met gele tanden. Zijn vader grapte dat het wel schoongemaakt was na opa’s dood.

Nadat Bart afscheid had genomen van zijn vader liep hij een beetje wankelend over straat. Het speeksel van de dode soldaat zag hij telkens weer verdwijnen in opa’s mond. Vaak genoeg had hij opa gekust. De geur uit zijn mond had Bart nooit gestoord, maar nu wist hij wat het geweest was. Bart kokhalsde.

 

‘Weet jij waar we heen moeten?’ vroeg Bart toen hij instapte.
Zijn vader knikte. ‘Ysselsteyn.’ Hij gaf hem een dikke envelop en wachtte. Bart haalde er een stapeltje A4’tjes uit en keek ernaar. Hij verwachtte dat zijn vader direct zou wegrijden maar de auto bleef staan. ‘Waarom gaan we niet?’ vroeg Bart.
Zijn vader wees naar Barts buik. ‘Je gordel.’ Bart sjorde zich vast en op het moment dat de veiligheidsklik klonk, trok zijn vader op.  In de envelop zat een aantal volgeschreven velletjes. Het handschrift was niet goed leesbaar. Al snel begonnen de krabbels voor zijn ogen te draaien. Bart keek recht voor zich.

‘Mag er een raampje open?’ vroeg hij. Zijn vader drukte op de knoppen in zijn portier en alle ramen gingen tegelijk omlaag. De velletjes vlogen door de auto. ‘Dicht, doe dicht!’ schreeuwde Bart. Zijn vader keek even opzij en probeerde met één hand het papier te grijpen. ‘Doe eerst die ramen dicht,’ zei Bart, ‘Handen aan het stuur.’

‘Vroeger wist je ook al niet wat je wilde,’ zei zijn vader. Bart besloot niets terug te zeggen. Hij propte de velletjes terug in de envelop en zette de radio aan.

 

Vanuit Ysselsteyn reden ze de Timmermansweg op. De begraafplaats werd afgeschermd door een dikke rij bomen. Na ruim een kilometer sloeg zijn vader linksaf en zette de auto op de parkeerplaats. Tegelijk stapten ze uit de auto. Bart met de envelop, zijn vader met het bruine pakketje. Het veld leek een zee van doden. Normaal gesproken zijn de kruizen op een militaire begraafplaats wit, maar hier waren ze grijs. ‘Waar ligt onze soldaat?’ vroeg zijn vader. Bart gaf hem de envelop. Al deze jongens waren gestorven voor een zaak die geen sympathie meer opriep. Toch geloofde hij niet dat hij een hekel zou hebben gehad aan de meesten van hen.
‘Er mist een velletje!’ hoorde hij zijn vader briesen. Meteen maakte zijn vader rechtsomkeer en liep naar de auto. Even later kwam hij scheldend terug. ‘Gewoon weg! Het papier waarop de naam staat, is verdwenen!’

‘Weet je niet meer hoe hij heette?’ vroeg Bart verbaasd.

Zijn vader keek hem aan. ‘Nee, hij had zo’n typisch Duitse naam. Er liggen bijna 32.000 doden op dit veld dus…’ Met z’n tweeën keken ze naar de kruizen. Alle graven waren identiek, alleen naam en data waren anders. Hier lag zoveel potentiële levenslust onder de grond. Bart probeerde bij elk kruis een gezicht te bedenken maar strandde al snel. Zijn vader liep iets voor hem en leek alleen maar namen te scannen.

 

Na enig zoeken vonden ze de velden BU, BV en BW waar de militairen lagen die gevallen waren in de meidagen van 1940 te Rotterdam. Hier zou de parachutist moeten liggen. Zijn vader bekeek alle graven met een precisie die Bart niet vaak bij hem zag. Een aantal maal liep hij heen en weer. Soms bleef hij even staan. ‘Ze zouden het allemaal kunnen zijn… Gottfried, Hans, Walter, Rudolf, Willi, ik weet het echt niet.’ Bart keek naar zijn vader die stil stond voor kruis BU-083 waarop ‘Ein Deutscher Soldat’ stond. ‘Een zoon van niks…’ hoorde hij zijn vader mompelen. Met het pakketje voor zijn buik bleef hij naar het kruis kijken.
Toen zijn vader weer verder wilde lopen, vroeg Bart: ‘Zullen we de tanden aan hem geven?’ Hij wees naar graf BU-083.
Even keek zijn vader naar de graven om zich heen om daarna de blik ten hemel te richten. 'Goed...' zuchtte hij, 'Het maakt ook niets uit. Al die jongens hebben hetzelfde gedaan.' Bart nam het bruine pakket uit zijn vaders handen, haalde het papier eraf en legde de gebitsprothese vlak voor het kruis. Nu lag Barts opa ook een beetje op dit kerkhof. Samen keken ze naar de tanden op het graf. Zijn vader draaide zich om en liep zonder iets te zeggen richting uitgang.


Mail

Pieter Drift is een verhalenverteller in woord en beeld. In een ver verleden is hij afgestudeerd aan de kunstacademie te Rotterdam. Sinds 2012 vormt hij een duo met Willem Jakobs met wie hij kunstprojecten en performances doet. // www.pieterdrift.nl

Melcher Oosterman is een freelance illustrator uit Rotterdam. Zijn werk bestaat vooral uit tragische en humoristische karakters die stiekem als een soort zelfportret fungeren. Naast commercieel werk houdt Melcher zich bezig met persoonlijke projecten zoals het maken van strips, bedrukken van t-shirts en het brouwen van bier.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
Lees meer
test
het laatste
De buschauffeur

De buschauffeur

'Kijk door me heen als door de voorruit'. In deze gedichtenreeks van Angelika Geronymaki probeert een buschauffeur krampachtig de kortstondigheid - in tijd, plaats, interactie - te behouden die eigen is aan zijn baan. Lees meer

Kür op muziek

Kür op muziek

”Onlangs las ik over wezentjes die alleen bestaan in de droom van een slapende vrouw.” Nelson Morus schreef een kort verhaal over geforceerde gezelligheid, chatbotgesprekken over lievelingsgerechten, hectiek en de alledaagse sleur. Lees meer

Zo het begon 1

Zo het begon

Nele Peeters schreef een ontroerend verhaal, vol treffende zinnen en beelden. Het is dromerig verhaal, over eenzaamheid, hoop, zorgzaamheid en zwaarte. Lees meer

 1

Het model

De hoofdpersoon in dit verhaal van Feico Sobel poseert op een doordeweekse avond naakt voor een schilderklasje in Spijkenisse. De sessie ontaardt in een bizarre erotische nachtmerrie waarin onze verteller zich totaal verliest. Lees meer

Weke delen

Weke delen

Op de laatste dag van de zomervakantie bedenken vier vrienden een ultieme streek om ‘de Pedofiel’ in het dorp te leveren. Maar tussen Reinout en Jordan is iets anders aan de hand. Een coming of age- verhaal van Nelson Morus over vriendschap, angst, en schaamte. Lees meer

De kieuwbogen kleuren zalmroze

De kieuwbogen kleuren zalmroze

In de zomer van 2022 voltrok zich een milieuramp in de rivier de Oder. Honderdduizenden dode vissen dreven toen naar het oppervlak van de rivier. Emma Zuiderveen schreef een gedichtenreeks waarin ze de oorzaken en gevolgen van deze ramp op zowel individuele als collectieve schaal onderzoekt. Lees meer

De vrouw met de rode haren (ILY)

De vrouw met de rode haren (ILY)

Een verhaal van Ida Blom over de beklemming van verlies en herinnering en het zoeken naar het verleden in het heden. Lees meer

Roku City/heterotopie/spiegels

Roku City / heterotopie / spiegels

Mel Kikkert schreef een multimedia verhaal over Roku een streamingdienst die in de VS ontstaan is. In 2017 bracht Roku een screen saver uit, die je zag als je niets aan het kijken was op hun service. Lees meer

De sofaconstante

De sofaconstante

Uschi Cop schreef een claustrofobische verhalenbundel over zes levens die getekend zijn door een verlangen naar zingeving. De sofaconstante is een voorpublicatie van een van die verhalen uit haar bundel 'Zwaktebod'. Lees meer

Voesten

Voesten

"Misschien is dat man zijn hier: hetzelfde bewegen als de anderen." Voesten van Werner de Valk is een kort verhaal over een eiland met een duistere traditie en over het moeten bewijzen van mannelijkheid. Lees meer

Muze

Muze

Loren Snel schreef een roman over hoe samen te zijn met een ander en intussen trouw te blijven aan jezelf. Haar debuut verschijnt 25 oktober bij uitgeverij Prometheus. Hier lees je een voorpublicatie. Lees meer

Jari

Jari

Dave Boomkens schreef een verhaal over troosteloosheid, onmacht en opgroeien. Over hoe je in een treurig flatgebouw, tussen de nieuwsprogrammering en sportwedstrijden door, een vriend kunt vinden en verliezen. Lees meer

Geef de dag een naam

Geef de dag een naam

Op een hete zomerdag wordt Felipe zwetend wakker. Deze dag, die heet en broeierig is, brengt hem uit evenwicht, tot hij uiteindelijk doet wat hij gezworen had nooit te doen: hij begint te drinken. Een fragment uit de afstudeernovelle van Tiemen Hageman over het verleden proberen los te laten, het leven ruimte geven en adolescent worden. Lees meer

Tussen de randen van een aquarium

Tussen de randen van een aquarium

Wie ben je als je alles kunt zijn? In het fragmentarische afstudeerwerk van Ettie Edens veranderen mensen onder andere in een hoopje, een steen, een natuurkundedocent, water, iemand die limonade drinkt en een lantaarnpaal. Lees meer

Mycelium

Mycelium

Wat als schimmelsporen zich met iedere adem dieper in je longen graven? Met ‘Mycelium’ won Olga Ponjee de juryprijs van Het Rode Oor 2023, de erotische schrijfwedstrijd van Vlaams-Nederlands huis deBuren. Lees meer

Bösendorfer 1

Bösendorfer

Bij Snelders blinkt de piano van het poetsen en de handen van de vijftigjarige eigenaar zijn door ouderdom stram geworden. Wat gebeurt er als een twintiger op bezoek komt om de Bösendorfer te bezichtigen? Met ‘Bösendorfer’ won Nick De Weerdt Het Rode Oor 2023, de erotische schrijfwedstrijd van Vlaams-Nederlands huis deBuren. Lees meer

In mijn droom besta ik uit pixels

In mijn droom besta ik uit pixels

Terra van Dorst keek maandenlang naar livestreams van pleinen en stranden. Dit vertaalde ze naar gedichten over een straat waarin ze haar ouders vindt, een man die haar een sjaal wil verkopen waar je in kan wonen en de zee. Het resultaat is de bundel 'in mijn droom besta ik uit pixels' waarmee ze deze zomer afstudeerde bij de opleiding Creative Writing aan ArtEZ. Lees meer

Pulpa

Pulpa

Ileen Rook schreef een afstudeernovelle over autoriteit, de supermarkt en een teveel aan tanden. Wie is Aline, waar komen al die tanden vandaan en hoe kan ze grip krijgen op een realiteit die steeds verder van haar verwijderd raakt? Lees meer

:Voorpublicatie Magazine Aaah: Mijn vader de eendenmosseljager

🎧 Mijn vader de eendenmosseljager

‘Dat zijn de zenuwen, die horen erbij. Een goede percebeiro is altijd bang.’ Een voorpublicatie uit Aaah!, het nieuwe magazine van Hard//hoofd. Lees meer

Ik kan u nergens vinden

Ik kan u nergens vinden

In dit verhaal van Werner de Valk, praten twee huisgenoten onder het genot van een glas wijn over het bestaan van God. Nooit een goed idee als je je ergert aan elkaar. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer