Asset 14

De onwerkbare

De onwerkbare

Vanachter het keukenraam kijk ik hoe ze in de tuin de ketting van haar fiets spant, haar lippen verwrongen van concentratie. Haar blonde haren zijn bleek en pluizig door de zon, haar gezicht zit vol sproeten.
         Enkele jaren hebben we elkaar niet gezien en nauwelijks contact gehad, althans – er was nauwelijks contact vanuit mij. Wat tien jaar terug begonnen was als een vriendschap, veranderde door toedoen van de falende geestelijke gezondheidszorg, in een zorgrelatie. Haar woedeaanvallen trokken daarbij steeds dieper bij me naar binnen.   

Terwijl ik een studie afrondde en verschillende baantjes had en mezelf voorhield dat m’n leven een opwaartse lijn volgt - vertrok zij naar het aardbevingsgebied in Groningen, waar ze met de laatste kruimels van de sociaaldemocratie (een WAJONG-uitkering) iets makkelijker kon rondkomen. Nadat ik haar uitnodigingen om langs te komen bleef afwijzen, begon ze me foto’s en video’s te sturen die ze tijdens haar fietstochten maakte; bloemenvelden, de avondzon boven de wadden, een gedroogde zeester, een schaapskudde, een lange aanloop en een sprong in een meer. Ze vormden een constante beeldenstroom die een sensuele ervaring van de natuur uitdrukken, een beeldenstroom die ik negeerde - soms vanuit ergernis over de grijze ruimte waar ik mezelf bevond - of slechts beantwoordde met een mager hartje. 

In het gele glas van de eikenhouten deur zit een barst die ze gisteren zelf heeft veroorzaakt.

Naast de keukendeur zit een scheur in de muur, die van het plafond tot aan de deurpost loopt, waarin ze plukken wol heeft gestoken. In vergelijking met andere huizen hier in de omgeving, waarvan bij sommige de volledig gevel gestut is, valt het nog mee. In het gele glas van de eikenhouten deur zit een barst die ze gisteren zelf heeft veroorzaakt.
           Met een knal was ze het huis uit gestormd en enkele uren zoek geweest. Later vertelde ze dat het kwam doordat er slechts twee andere gasten waren komen opdagen voor het dag-en-nachtevening-feest dat ze had georganiseerd. Met deze twee andere gasten, die haar maar nauwelijks bleken te kennen, had ik een vuurtje in de achtertuin gemaakt, in de hoop dat ze terug zou komen.  

In mijn schoot ligt mijn dagboek. Nadat de twee andere gasten waren vertrokken had ik teruggetrokken op de zolder en geschreven: 

‘Eerst lijken het dauwdruppeltjes die aan het gras plakken. Vanaf de grond kruipen ze naar het uiteinde van de grassprieten waar ze loslaten. De belletjes doen haar gespreide handen tintelen. Boven haar hoofd klonteren ze met een snelheid die ze nauwelijks kan waarnemen samen tot bellen ter grootte van sinaasappels, ballonnen en skippyballen. Binnen enkele minuten is één bel ontstaan die zich met een diepe zoemende toon uitstrekt. Groene, roze, blauwe, oranje en gele vlekken schuiven voor de wolken, de zon drijft als een eierdooier in het midden. 

Bibberend beweegt de bel zich over de bosschage bij de weg, angstig voor iedere tak. De omgeving plakt vloeibaar op zijn oppervlak. Ze kijkt naar haar eigen trillende reflectie. Haar gebleekte haren zitten in de war, haar lange wollen jas hangt open. Haar lichaam is sterk als dat van een wild dier, door het fietsten, door het zwemmen, door het constant in beweging zijn om haar gedachten voor te zijn – maar nu voelt ze zich week. Voorzichtig legt ze haar rechterhand op het dunne vlies van de bel. De angst tempert, de knijpers in haar buik laten los. 

De vuile blik van haar moeder spoelt terug naar een neutrale uitdrukking, van de scholen en werkplekken waarvan ze is gevlucht blijft alleen de eerste dag over, de man die ze expres aanreed om hulp van hem te krijgen springt weer op zijn fiets en verdwijnt achterwaarts naar het Rokin, het broodmes waarmee ze in haar arm had gesneden keert terug op de buffettafel, de familie van haar vriend is weer rustig aan het dineren aan gedekte tafels in een zonnige achtertuin. Ze kan de muziek horen die de vader van haar vriend waarschijnlijk had uitgekozen: een Zweedse singer-songwriter. 

De aarde begint zacht te trillen.

Dan trekt ze een stuk uit de bel. De bel verliest zijn kleuren, wordt asgrijs. Vanuit het gat dat haar vinger heeft gemaakt, begint de bel zich als een spugende cirkel terug te trekken. Steeds sneller tot de randen bij het uiteinde samenkomen en een ‘puh’ klinkt. De aarde begint zacht te trillen. Het trillen verandert in schokken en ze probeert zich overeind te houden maar valt op haar knieën in de modder. Kleine kluiten aarde springen op. De rij knotwilgen die langs het weiland staan, schudden met een knisperend geluid.’ 

Ze kijkt op van achter de fiets, we glimlachen naar elkaar. Ze draait de fiets om, klapt de standaard uit en roept: ‘Klaar!’
       Ik twijfel of ik zal voorlezen wat ik heb opgeschreven. Ik denk aan het gezin waarin ze opgroeide, dat het meeste weg had van een bunzing hol: een tweekamerflat waarin haar ouders, twee broers en zijzelf ‘s avonds bijeen kropen en hun door vernedering en vermoeidheid gescherpte klauwen lieten zien. Ik voel dat ik de weelde van haar karakter reduceer.
       Ze loopt naar de groentetuin en ontbloot enkele bieten. Ze slaat de klonten aarde er vanaf en gooit ze in het geëmailleerde vergiet. Binnen houdt ze ze onder de kraan.
      ‘Wil je die koken?’ vraagt ze. Ik knik bevestigend. Op een rekje hangen appelringen te drogen, twee bakblikken zijn ingevet voor perentaart, een pan pompoensoep pruttelt op het vuur en de geur van vers brood vult vanuit de oven het huis. Het is zaterdagmiddag, al haar huisgenoten, eveneens met studies, baantjes en vriendjes, zijn bij hun ouders. Het voelt zoals voorheen; een dikke laag van huiselijkheid met daaronder de angst die om de zoveel tijd naar buiten zal spuiten. Gedoseerd kan ik het aan, zeg ik tegen mezelf. Ze laat me een foto van een koolwitje op een distel zien.
       ‘Mooi,’ zeg ik, en na een inademing: ‘sorry dat ik zo lang niet op je foto’s en video’s reageerde.’  

Mail

Jori(k) Amit Galama is filmmaker en schrijver. Hen deed de opleiding Beeld en Taal aan de Gerrit Rietveld Academie en de master Artistic Research in and through Cinema aan de Nederlandse Filmacademie. Hun verhalen en teksten over kunst verschenen onder andere in Tirade, Metropolis M, Tubelight, Kluger Hans en De Revisor.

Caro D’hooge is een illustrator en designer uit Oostende. In 2019 startte ze als freelancer illustrator onder de naam Gorgeous Georges Studio. Haar werk weerspiegelt een Mid-Century esthetiek, waarbij zij haar eigentijdse stijl combineert met een zeer persoonlijke interpretatie die neigt naar een figuratief magisch realisme.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Tot morgen

Tot morgen

Na bijna vier jaar als columnist voor Hard//hoofd is het voor Eva tijd voor iets nieuws, maar afscheid nemen is niet haar ding. 'Dus lieve lezers: voor jullie nu een kus op de wang, en tot morgen!' Lees meer

Wat je niet zult zien op het nieuws

Wat je niet zult zien op het nieuws

Marthe van Bronkhorst beschrijft dat wat ongezien blijft op het nieuws over de demonstaties bij de UvA. 'Maar het is wel gezien. Het is niet onopgemerkt gebleven.' Lees meer

Mooi weer spelen

Mooi weer spelen

Als Aisha’s eerste therapiesessie niet voelt als de warme deken waar ze op hoopte, mist ze groepsgenoot S., die haar een spiegel voorhield. Lees meer

Verdomme, ik heb wel geleefd

Maar verdomme, we hebben wel gelééfd

Marthe van Bronkhorst schreef in 2019 een toneelstuk dat bijna volledig werkelijkheid is geworden. Kan ze de slotscène nog weren uit de realiteit? Lees meer

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Wanneer Eva op bezoek is bij haar zus, vraagt die of Eva haar eicellen al in heeft laten vriezen. Het laat Eva nadenken over hoe ze de vraag 'Wil ik een kind?' überhaupt kan beantwoorden. 'De vraag omtrent het ouderschap is bij uitstek een gevoelskwestie, en mijn gevoel volgen is nooit mijn sterkste punt geweest.' Lees meer

Niet

Niet

'Naarmate die vakantie vorderde, begon ik die ‘niet’ te bezien in het licht van een oude angst die soms omhoogkomt. Wanneer namelijk mijn vriendin zei: ‘dat is een lantaarnpaal’ en ik zei ‘niet’, begon ik me af te vragen of we inderdaad wel dezelfde lantaarnpaal zagen.' In deze column schrijft Anne Schepers over het woord 'niet' en de gevolgen die het kan hebben voor een discussie. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Mijn week met morele ambitie: wat ik leerde ondanks Rutger Bregman

Marthe van Bronkhorst probeerde morele ambitie een week uit en leerde ervan - ondanks Rutger Bregman. Lees meer

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva nodigt twee vrienden uit om bij haar te komen eten. Ze hoopt dat dit het begin zal zijn van een nieuwe vriendengroep. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn 1

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Marthe van Bronkhorst bekijkt hypocrisie als spectrum: hoe hypocriet ben jij op een schaal van Frans Bauer tot Johan Derksen? Lees meer

In je eentje achterblijven

In je eentje achterblijven

Als vriendin K. op een date gaat, denkt Eva van den Boogaard na over hun onuitgesproken pact. Zo lang ze beiden ongelukkig in de liefde zijn, hebben ze elkaar. Maar wat als er iemand dat pact uitstapt? Lees meer

Geld lenen

Geld lenen

‘Het spijt me,’ zeg ik. ‘Voor dit alles.’ Ik gebaar om me heen. ‘Voor Nederland.’ In deze column van Anne Schepers ontmoeten twee vrouwen, die uitkijken naar hun avond in een wijnbar, een man die een treinkaartje naar Ter Apel bij elkaar probeert te sprokkelen. Lees meer

Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

'Als je je psycholoog écht een brevet van onkunde wil geven, moet je haar uitnodigen voor je euthanasiefeest.' Lees meer

Ik ook op jou

Ik ook op jou

Op een avond zegt iemand tegen Eva dat hij verliefd op haar is. Terwijl hij wacht op een antwoord, denkt Eva na over wat verliefd zijn eigenlijk is. Lees meer

Herhaalrecept

Herhaalrecept

Op een ochtend wordt Aisha Mansaray wakker in een parelmoeren bubbel. Ze onderzoekt hoe ze met haar depressie op de randen van de realiteit kan leven, zonder de grip erop te verliezen. ‘Mijn aandoening was een zuigend ding geweest dat zich om mij heen had gewikkeld, lelijk, en meer levend dan ik.’ Lees meer

Geen geld maakt ook niet gelukkig

Geen geld maakt ook niet gelukkig

Marthe van Bronkhorst maakt de balans op tussen S en M, die beide alles kwijt zijn: de een is ingebed in het zorgsysteem, de ander moet niks hebben van de verzorgingsstaat. Lees meer

‘Stel je voor dat het gewoon wérkt’

‘Stel je voor dat het gewoon wérkt’

Grootgebracht met het idee dat 'natuurlijke' oplossingen de voorkeur hebben boven synthetische medicatie stond Eva niet te springen om angstremmers te gaan gebruiken. Maar wat als het nou gewoon werkt? Lees meer

Column: Keihard chillen 2

Keihard chillen

Eva zet haar vraagtekens bij het fenomeen chillen. 'Eerlijk gezegd denk ik dat een wereld als deze, waarin fascisme oprukt, waarin genocide nog steeds bestaat, waarin het onrecht en de pijn en het verdriet van mijn schermen afspat, weinig reden geeft tot chillen.' Lees meer

We zijn tenminste allemaal nog mensen

We zijn tenminste allemaal nog mensen

In een overvolle trein ontwaart Aisha de eerste tekenen van het nieuwe verhaal waar ze - of iedereen? - naar op zoek is. Lees meer

Column: Dat heet ‘een gesprek voeren met elkaar’

Dat heet ‘een gesprek voeren met elkaar’

Als een vriendin van Eva op date gaat met een man waarmee Eva zelf al eerder afsprak, is ze erg benieuwd naar haar bevindingen. Lees meer

Column: Het glas wijn waar ik zin in heb bestaat niet

Het glas wijn waar ik zin in heb bestaat niet

Twee jaar geleden vroeg Eva nog aan een collega waarom ze niet dronk. Inmiddels laat ook zij de alcohol links liggen en is ze zelf degene die wordt bevraagd. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer