Asset 14

De lichtschakelaar in de badkamer is grijs

"Stilaan vergrijst het huis", schrijft Joyce. Haar vriend, kunstenaar Rinus van de Velde trekt zijn houtskoolsporen door de kamers. Speciaal voor de vergrijzingsdag een bijdrage van hen samen, met tekst van Joyce en tekeningen van Rinus.

In dit huis brengen wij de nachten door. Overdag trekt hij naar zijn atelier, daar verzint hij verhalen en tekent ze in houtskool op metersgrote canvassen. Hij maakt een scène met props en figuranten, fotografeert die en tekent. Per doek verzint hij een leven: als wetenschapper, sportheld, als schaakgrootmeester. Er zijn kunstcritici die zijn werk beter uitleggen, dat is niet mijn taak.
Maar na de arbeid komt hij hier, naar dit huis.
De lichtschakelaar in de badkamer is grijs. Eerst kon je de ellipsvormige ringen van een vingerafdruk nog zien. Die verdwenen ook weer na een schoonmaakbeurt. Nu helpt ook een schoonmaakbeurt niet meer. Met Cif misschien, maar dat vergeet ik iedere keer te kopen.
De poriën: opgevuld met koolstof. Soms denk ik een mee-eter te vinden, maar het is de houtskool die naar buiten stulpt. De delen van het lichaam die steeds bedekt blijven, steken af tegen armen, handen, nek, gezicht en het haar van carbon. Na het douchen geeft het vlees de suggestie van frisheid, dan bloost het zelfs. Maar geef het een halfuurtje en kijk: het warme water drijft al de diep opgeslagen houtskool met wat vertraging naar de oppervlakte. Nu is het lichaam omhuld door een grauwe schijn. In bed vergelijken we onze lichamen. Mijn vel is roze, ziet er zwak en week uit naast dat grijs. Op de muur boven het hoofdeinde plakt een vettige, donkere waas van het door carbon doordrenkte haar dat ertegen schuurt.

In september was er de expositie in Los Angeles. Het hotel waar we logeerden had een zwembad, een bar waar je voor acht dollar een glas wijn kon drinken en een bed met verblindend witte lakens.
Ik was vergeten hoe wit lakens konden zijn.
Aan het einde van die week in L.A., waar we zwommen in de oceaan en waar een hele week geen werk met houtskool was, enkel hamburgers en cocktails en veel te vriendelijke mensen en Mulholland Drive die minder raar was dan we ons hadden voorgesteld en een roze Franz West ergens langs Beverly Hills Boulevard, aan het einde van die week besloot hij: “Ik ben in geen jaren zo schoon geweest”.
Terug thuis dacht ik aan die maagdelijk witte hotellakens. Ik bekeek mijn grijze vodden en kocht een pakje zwarte Dylon textielverf. Dan moet het zo maar, dacht ik terwijl mijn beddengoed zwarte rondjes draaide in de wasmachine.
De lichtschakelaars. De deuren. De keukenkastjes. De gordijnen. Het snoer van de Mac. Stilaan vergrijst het huis, het parcours dat hij hier aflegt ligt almaar duidelijker vast.
Hier liggen we dan. Twee personages onder donkergrijze lakens, de scène is compleet.

RVDV01-0663
165 cm x 200 cm charcoal on canvas, 2012, courtesy Tim Van Laere Gallery

“I have not quite been myself since that wondrous night when I asked myself whether I was actually eating an ice-cream, or in fact creating a story about me doing so in doing it.”

RVDV01-0677
360 cm x 250 cm, charcoal on canvas, 2012, courtesy Galerie Zink

"Me and Conrad M. during one of our silent rehearsals with Xx Xxxxxx, our band in the becoming, surrounded by trash and bottles of a fictive whisky blend I have secretly created in the office, a huge mirror in front of us, in which we can’t stop glancing as we try to get our band’s attitude straight, and in which we both discover that we are playing out very different fantasies of rock ‘n roll life, which afterwards leads to heavy discussions over which image we have to project, fights that already cast a dark shadow over the band’s future before we have even played one single note."

RVDV01-0695
250cm x 370cm, charcoal on canvas, 2012, Courtesy Galerie Zink

“Self-portrait as a young Sir Isaac Newton, rendered as an eccentric hero who performs dangerous experiments on himself to force a breakthrough in the field of optics. (As a matter of fact, Newton once inserted a long, flat needle behind his eye just to see what the effect the distortion of his eyeball would have on his vision. According to his notebook ‘white, darke & coloured circles’ appeared.) So, as a young Newton, I am dripping drops of black and white paint onto my iris, hoping my sight itself will transform and I will move freely through some sort of action painting universe, a contemporary art galaxy, a cosmos of artistic vision. In that parallel black-and-white world, I am a pioneer of what one may call ‘optics of the self’, a field of study that focuses on how I am perceived and on what parameters define that perception. I have already discovered that the universe is a collection of all possible images. Its laws of nature are beautifully flexible and clear. The centre of gravity is the artist.”

RVDV01-0698
250 cm x 370 cm, charcoal on canvas, 2012, courtesy Tim Van Laere Gallery

“Self-portrait as a human being, almost classically baroque in style, in which I am surrounded by stuffed animals and animal parts — heads and tails — a nightmarish, transgressive image with an iconography mysterious to my well composed mind, an image you can read better than I can, possibly, as it came to me just before I dozed off in the afternoon, having worked for hours on end on yet another self-portrait and staring blankly at my collection of stuffed animals (god only knows why I have one, maybe just because they might be of use for a drawing), and to be honest didn’t make good sense at all when it came to me. Perhaps you will say it speaks of my vanity and its inherent aggression, Conrad, perhaps that I am but a docile servant to my mutilated drives, a fragile, schizophrenic slave to my desire for control (‘The dogs, Rinus, the dogs!’, I can hear you thinking already), that anything animal in me is dead and sculpted. But however readable it might be to you, it will never be exactly what you read in it. It will always be a well-balanced composition as well, dear Conrad, a good image, something you will never really get, will you?”

Mail

Joyce de Badts is Hard//hoofd-redactielid.

Verzamel kunst en steun ons
of word magazine abonnee

Sluit je aan

Wil je meer Hard//hoofd?
Meld je aan voor een nieuwsbrief!

Schrijf je in
test
het laatste
Soms mis ik mijn handen

Soms mis ik mijn handen

‘Soms mis ik de magnetron / soep uit blik / ingevroren aardappels in partjes.’ Middels essay en poëzie illustreert Martijn van Bruggen met stekende precisie het verband tussen voedsel en klasse en wat het betekent je aan te moeten passen naar hiërarchisch geladen verwachtingen. Lees meer

Moeder van een mislukt idee

Moeder van een mislukt idee

‘Breek ik een idee echt af zoals een zwangerschap beëindigd wordt?’ Roosje van der Kamp voelt een grote noodzaak om iets blijvends te creëren, maar komt niet verder dan vluchtig neergepende fragmenten in haar notities. In dit essay onderzoekt ze – naast de vraag of ouderschap eventueel een valide, tweede optie is – haar worsteling met het professionele schrijverschap. Lees meer

Auto Draft 23

we verbleven in ledikanten / in het huis met zeventig kinderen

'Dat ik gil in een vreemde taal / elke moedertaal breekt zonder bekenden.' Wat voor sporen laat het na als je je moedertaal verliest? Waar blijft de taal en hoe verhoudt je je tot je eigen identiteit na gedwongen migratie? In dit gedicht vangt Bożena Kacica de rouw en de vervreemding die volgden. Lees meer

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

In de media wemelt het van oorlogstaal. Marthe van Bronkhorst laat zien hoe je de frames kan herkennen: 'Sterf je liever terwijl je je verdedigt of passief?' Lees meer

Denkbeeldige ruimte

Denkbeeldige ruimte

In dit essay onderzoekt Sytske Frederika van Koeveringe hoe schrijven een ruimte opent waarin kwetsbaarheid, verbinding en saamhorigheid zichtbaar worden. ‘Sinds ik ziek ben, voel ik bij vlagen een afgesneden gevoel van de medemens die geen kanker van binnenuit kent.’ Lees meer

Meneer Ouka en de streep

Meneer Ouka en de streep

'‘Het gaat over uw kabouter,’ zegt meneer Ouka.' En dat doet het: in dit verhaal verheft Makki Aimar een niet-lachende tuinkabouter tot het glinsterende middelpunt van zijn verhaal. Waar ieder ander een tuinkabouter niet eens zou zien staan, lijkt het voor de hoofdpersoon in dit verhaal een metafoor voor zingeving te worden. Met dit verhaal won Makki Aimar de schrijfwedstrijd 'Door de ogen van Palomar', georganiseerd door uitgeverij Cossee en Hard//hoofd. Lees meer

No Spend September, maar zou het leven niet meer moeten zijn dan vaste lasten?

No Spend September, maar zou het leven niet meer moeten zijn dan vaste lasten?

Brengt tijdelijke onthouding van kleding, koffie en verjaardagscadeaus ons dichter bij een koopwoning? Of is het enkel in onze dromen dat een financiële detox grote, blijvende veranderingen weet te bewerkstelligen? Loïs Blank vraagt zich af wat er buiten beeld raakt wanneer we ons verliezen in de survival van No Spend September. Lees meer

:Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen 2

Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen

Lam Ngo was vierentwintig toen hij vluchtte uit een ideologisch verscheurd Vietnam. In dit essay vertelt hij hoe hij weer leerde luisteren naar de pijnlijke en lang verzwegen herinneringen, hoe het was om in Nederland opnieuw te moeten beginnen en over de blijvende band met zijn geboortestad Saigon. ‘Want pas als we zien wat er verzwegen is, kunnen we echt luisteren.’ Lees meer

 1

pantser / piertotum locomotor

In deze twee gedichten van Roan Kasanmonadi kijken we naar een aflevering van Kamp Van Koningsbrugge, leren we onszelf op te rollen als pissebedden, en vliegen de zwaarden, harnassen en kikkers je om de oren. Lees meer

Het weefsel van geheugen

Het weefsel van geheugen

Vanaf de jaren zestig strijdden avant-garde kunstenaars Ana Lupas en Magdalena Abakanowicz tegen het vooroordeel dat textiel alleen decoratief kan zijn. Sander Bortier laat zien dat hun verwantschap verder gaat dan het innovatieve gebruik van het materiaal dat mede door hen van betekenis verschoof, van traditioneel naar subversief. Vezels werden drager van een stille taal: een vertaling van menselijke kwetsbaarheid binnen een collectieve orde. Lees meer

Westerse schoonheidsidealen onder een hoofddoek

Westerse schoonheidsidealen onder een hoofddoek

Tessy Ouwens kreeg op jonge leeftijd te maken met onrealistische schoonheidsidealen en dit leidde tot een strijd met haar eigen lichaam en zelfbeeld. Onverwachts was het de islam en het bedekken van haar lichaam, dat haar uit deze strijd hielp. ‘Met mijn hoofddoek op, voelde mijn lichaam voor het eerst weer als de mijne.’ Lees meer

 1

Zinkstukken

Dealen met fysieke ongemakken, de dood, en afgelegen, kale landschappen spelen vaak een centrale rol in de boeken van Jilt Jorritsma - zelfs zijn proefschrift ging over zinkende steden. Het is daarom niet verrassend dat Jilt Jorritsma gegrepen werd door de Biesbosch en haar spookachtige arbeidshistorie toen literair productiehuis Tilt en Cultuurfonds Noord-Brabant hem vroegen het achtste Brabants Boek Present te schrijven. De verhalen die hij ontdekte en opschreef zijn des te grilliger - vandaag lichten we alvast een tipje van de sluier. Lees meer

:De DSM is science fiction, iedereen is gek: psychiater Jim van Os in de laatste Zomergasten

De DSM is science fiction, iedereen is gek: psychiater Jim van Os in de laatste Zomergasten

Hij wil de DSM weggooien, spreekt controversieel over euthanasie, drank, de ggz... wat niet? Wie ís de allerlaatste Zomergast? Psychiater Jim van Os, dus. ‘Wat je uiteindelijk nodig hebt, is een ander mens.’ Lees meer

Oh Sultan, pахмат, maar ik voel niet hetzelfde

Oh Sultan, pахмат, maar ik voel niet hetzelfde

Na een paardentocht in Kirgizië wordt voor Jip van Steenis duidelijk dat haar connectie met gids Sultan een andere wending nam dan ze had verwacht. Wat gaat er allemaal verloren in de interculturele vertaling wanneer je als toerist een band opbouwt met iemand in het buitenland? En hoe begeef je je in deze heteronormatieve dynamiek als biseksueel, in een land waar je niet queer mag of durft te zijn? Lees meer

Sigrid Kaag blijft diplomatisch bij Zomergasten, heel even komt ze los

Sigrid Kaag blijft diplomatisch bij Zomergasten, heel even komt ze los

Janine Abbring begint het gesprek met de woorden: “Je bent de afgelopen paar jaren veelvuldig bekeken door andermans ogen, maar vanavond kies jij de beelden.” Dat zet meteen de toon, maar roept ook de vraag op: zal doorgewinterde diplomaat Sigrid Kaag, met haar altijd politiek correcte antwoorden, het achterste van haar tong laten zien, of... Lees meer

Dingen die ik nooit gedaan heb

Dingen die ik nooit gedaan heb

Op een warme avond in een koele loods loopt een jonge vrouw een bekende professor tegen het lijf. Met de geur van opgedroogd zweet en de aanblik van een duur kapsel neemt Faye Schumacher ons mee in een ontmoeting tussen Vanessa en Meneer de Professor. Lees meer

:Zomergast Tommy Wieringa ziet ruimte: 'Er is nog heel veel te redden'

Zomergast Tommy Wieringa ziet ruimte: 'Er is nog heel veel te redden'

Tommy Wieringa verleidt je op fantastische wijze om samen met hem een doodlopende steeg in te lopen. Met een lach en een handig gebaar wijst hij de kijker op de fonkelende scherven onder ieders voeten. 'Er is nog heel veel te redden.' Lees meer

Zolang je me maar niet in pumps begraaft

Zolang je me maar niet in pumps begraaft

'Een uitvaart is toch meer voor de nabestaanden.' Steef probeert zichzelf een houding te geven wanneer ze hoort dat haar vervreemde zus is overleden. Nadine Ronde neemt je mee in de eerste stadia van het rouwproces dat begint met een ongemakkelijk potje airhockey, een Super Mario PEZ-dispenser en gesprekken over de prijsstijging van komijnekaas. Lees meer

Auto Draft 22

Merel Pauw/Elmer zoekt naar vorm in Zomergasten: ‘Mag ik hier eeuwig over twijfelen?’

Astrid Goossens ziet hoe Zomergast Merel Pauw (/Elmer) zich comfortabel voelt als buitenstaander, terwijl ze praat over haar idolen, ingewikkelde mannen, blinde vlekken, het loslaten van controle, nationalisme en de schoonheid van harige kostuums. Maar krijgen we ook de mens ‘Merel’ te zien, of genieten we vooral van een performance? Lees meer

Meisjes

Meisjes

Op een dag krijgt een jonge vrouw de vraag om voor een standbeeld te zorgen. Samen met haar botte schaar vertrekt ze naar het bos. In dit verhaal onderzoekt Mei-yun Boswinkel de spanning tussen het strakke keurslijf van de middelbare school en het verlangen naar een ongedwongen ruimte. Lees meer