De blazers van Merkel, de meisjes van Berlusconi, de lach van Rutte en de handtasjes van Carla Bruni... Met de website The Spectacle of the Tragedy vertelt ontwerper Noortje van Eekelen het verhaal achter de symbolen uit de Europese politiek.
Wat in Brussel wordt besloten, blijft niet in Brussel. De Europese regelgeving werkt door tot op het zuidelijkste eilandje van Griekenland en tot in het kleinste dorpje van Gallië. Of de EU nu een idealistisch verbond is of een economische constructie, haar bestaansrecht ontleent ze aan het vertrouwen van de Europese burger. Wanneer dat ontbreekt kan het overkoepelende politieke systeem moeilijk functioneren. De leiders van Europa doen er dan ook alles aan om glimlach in plooi te houden. Crisis? Hoezo?
Europa verkeert in een lastige situatie. De munt die voor eenheid en economische voorspoed had moeten zorgen, drijft landen vandaag de dag juist verder uit elkaar. Sterke, Noord-Europese landen willen niet opdraaien voor de financiële rampspoed in het zuiden, maar gluren ook met argusogen in elkaars huishoudboekjes. De neuro is niet zomaar een kreet uit het verkiezingsprogramma van Hero Brinkman. Deze denkbeeldige munt werd de afgelopen tijd al in verschillende (welvarende) landen ter sprake gebracht. Het onderstreept nog maar eens hoezeer de unie door de economische crisis ontwricht geraakt is. Met man en macht proberen Europese leiders deze tegengestelde belangen om te smelten tot verdragen en conventies. Europese beslissingen die grote gevolgen hebben op nationale schaal. Maar hoewel de betrokkenheid en het vertrouwen van de burgers noodzakelijk is voor de daadkracht van Europa, is de communicatie vanuit dit politieke systeem ambigu en onduidelijk, en bovendien verdacht positief.
In dagbladen, op televisie en op het internet worden we doodgegooid met nieuws uit Europa. Maar waarvoor staat die IKEA-blauwe boodschap met gele sterretjes eigenlijk? Wat zegt die politieke glimlach, dat staatsbezoek en het gezamenlijk kijken naar een Champions League finale? In haar berichtgeving probeert Europa ten alle tijden gecontroleerd en uniform over te komen. De communicatie is echter zo overdadig dat dit niet zorgt voor transparantie maar juist voor vertroebeling. De politieke elite slaagt er niet in de burgers te betrekken bij hun onduidelijke systeem. Misschien is dat juist de bedoeling. Misschien is dat precies waarom Sarkozy telkens zo ontluikend glimlacht en wie weet wat voor een masterplan er zit achter de kleurkeuze van Merkels blazers.
Ontwerper Noortje van Eekelen legde een archief aan over de financiële crisis. Ze verzamelde artikelen en beeldmateriaal van de huidige politieke elite van Europa. Informatie uit de media die voor iedereen beschikbaar is. Door de beelden naast elkaar te zetten en op een website te presenteren, vertelt Noortje echter een nieuw verhaal. Op de website The Spectacle of the Tragedy wordt de informatie in een nieuwe context getoond. Door de hoofdrolspelers te isoleren en zo hun mediagedrag te observeren, legt Noortje pijnlijk bloot wat zo vaak onbelicht blijft. Ze toont de symbolen van de Europese politiek. Elementen die de leiders keer op keer inzetten. De collectie blazers van Merkel, een stalenkaart aan kleuren maar altijd dezelfde schnitt. Wat zegt dat over haar standvastigheid, haar politieke stijl? Of de meisjes van Berlusconi, pas nu ze naast elkaar staan, vertellen echt iets over hun minnaar. De lach van Rutte en een inventarisatie van minister-presidenten die tijdens de eurocrisis niet herkozen werden of vervroegd ontslag indienden. De website is een compilatie van informatie over de grote Europese Show. De onmiskenbare neergang van de euro als gevolg van onduidelijke financiële transacties en menselijk falen wordt visueel uiteengezet. Een verhaal dat de Europese top ongetwijfeld probeert te verhullen. De serie snapshots getiteld The German French Affair illustreert dit misschien wel het best. De begroetingen tussen Sarkozy en Merkel lezen als de fotoroman. Een verstandshuwelijk dat zich langzaam maar zeker ontwikkelt tot romantische affaire. 'Ach Sarko, so schön das du wieder da bist...' fluisterde ze.
--
The Spectacle of the Tragedy is het afstudeerproject van Noortje van Eekelen (1982) van haar studie aan het Sandberg Instituut Amsterdam, Master of Design Department.
