nieuwsbrief
Asset 14

Bold, authentic and shy

De assertiviteit van de verlegen mens 1

Julia de Dreu heeft een ingewikkelde relatie met haar eigen verlegenheid. In een driedelig essay onderzoekt ze de weg naar een succesvol verlegen leven. Vorige week schreef ze een brief aan de schrijver van een zelfhulpboek over verlegenheid. Deze week doet ze verslag van een ontmoeting met een provocatief coach.

Mail

Ik zit aan de keukentafel met een kop koffie voor mijn neus. Na het lezen van twee weekendkranten ben ik in een discussie met mezelf verzeild geraakt. Ik had het idee dat mijn gedachten interessant waren, in mijn fantasie knikte de wereld instemmend mee. Net vulde ik online een test in waaruit bleek dat ik medium social anxiety heb.

Eerder moedigde Bernardo Carducci me aan uit mijn comfortzone te treden (dat is kort de strekking van zijn 300 pagina’s tellende betoog). Misschien ben ik niet verlegen genoeg om de noodzaak van zijn verhaal te voelen. Waarschijnlijker nog voel ik afkeer bij het idee te moeten ‘genezen’. Terwijl de assertiviteit en schaamteloosheid hun hoogtijdagen vieren, raakt verlegenheid in de vergetelheid. Het is nu eenmaal geen begerenswaardige eigenschap. Volgens Rachel Cooke in The Guardian is verlegenheid a word to be whispered these days, iets waar geen ruimte voor is in het openbare leven. Ik ben verknocht aan mijn verlegenheid, moeten genezen klinkt in mijn oren als het afstaan van mijn rode haar of de moedervlekken op mijn hand. Dan mist er iets.

Dus je vindt het vervelend dat je een grijze muis bent?

Vandaag sleur ik mezelf de comfortzone uit, de trein in, richting Hoogeveen. Er staat een gesprek met een provocatief coach op de planning. Hopelijk vind ik het juiste moment om naar de wc te vragen. Op internet lees ik, zoals de naam al doet vermoeden, dat de provocatief coach er een andere benadering op na houdt dan traditionele therapeuten. De provocatief coach verwerpt de gedachte dat de ik een broze ziel zou zijn die bescherming en bevestiging nodig heeft, en omarmt de helende werking van humor. Het gesprek zou een nauwkeurige afspiegeling kunnen zijn van hoe ik me in dagelijkse situaties gedraag.

We zitten op een terras. Ellis van Schaik, provocatief coach, heeft me net opgehaald van het station. Zo op het eerste gezicht lijken de problemen ver weg. Dit is de eerste terrasdag na een grijze winter. Toch wil Ellis tot irritatie toe weten wat mijn probleem nu eigenlijk is. Ik stamel iets over verlegenheid, over assertiviteit, het gevoel hebben achter te lopen in sociale vaardigheid, niet kunnen netwerken, het tegenovergestelde zijn van bold and authentic. Ze vergroot mijn zwakke punten uit: ‘Dus je vindt het vervelend dat je een grijze muis bent?’, en geeft absurde verklaringen: ‘Ben je niet gewoon stil omdat je eigenlijk niets te zeggen hebt?’ Ergens in de chaos probeer ik een weg te vinden naar wat mijn probleem nu eigenlijk is, maar die krijg ik niet meer helder geformuleerd. ‘Vind je het niet verschrikkelijk vermoeiend zo sociaal onhandig te zijn?’

Ellis’ open, assertieve houding werkt aanstekelijk, maar is ook intimiderend. Ze drijft me in de hoek. Dat gevoel herken ik uit mijn dagelijkse sociale leven, en is misschien de reden dat ik aversie voel tegen assertiviteit. Vanwege mijn verlegenheid ben ik vaak volgend (in plaats van leidend) in een gesprek. Hoe groter het verschil in volgen en leiden tussen gesprekspartners, hoe groter de disbalans in machtsverhouding. Ellis laat mij niet met rust. Sterker nog, ze doet er nog een schep bovenop: ‘Ben jij eigenlijk niet algemeen onderontwikkeld?’ Nu sta ik echt in de hoek. In een vlaag van zwak zelfvertrouwen stamel ik dat ik het met haar eens ben.

Gesprekken voeren is moeilijk voor de verlegen mens.

‘Echt?’ vraagt Ellis. Een verontwaardigde blik. Ze slaat een andere toon aan dan daarnet, serieuzer. ‘Je bent het met me eens als ik zeg dat je een onderontwikkeld mens bent?’ De stilte maakt zich zwaar in mijn lichaam. ‘Het valt me op dat je geen grens aangeeft. Op geen enkel moment in het gesprek zeg je dat je het niet eens bent met wat ik over jou zeg. En ik ken je pas een uur! Hoe zou ik nou iets kunnen zeggen over wie jij bent?’

Op lichtvoetige maar indringende wijze heeft Ellis me laten ervaren waar het al die tijd al mis ging: ik laat mijn zelfbeeld afhangen van wat anderen over mij zeggen. Dit gesprek illustreert hoe ik me opstel in dagelijkse gesprekken, zij het minder subtiel, waarin ik die ander dien in zijn of haar mening. Met de signalen die ik opvang, probeer ik een beeld te schetsen van hoe diegene over mij denkt. Die observerende houding is er altijd, en is in zekere zin de voedingsbodem van mijn schrijverschap, maar kan, zo weet ik nu, ook mijn zelfbeeld aantasten. Mijn gesprekspartner is namelijk helemaal niet met mij bezig, laat staan dat hij of zij actief signalen mijn kant op stuurt die iets weggeven over hoe leuk ik ben.

Gesprekken voeren is moeilijk voor de verlegen mens. Volgens Joe Moran komt dat door de waarde die een verlegene aan menselijk contact hecht. We zouden te veel twijfelen in onze pogingen tot contact. Maar de moeilijkheid en het ongemak van een ‘echt’ gesprek dragen ook een enorme aantrekkingskracht in zich. We hunkeren naar wat voor ons niet vanzelfsprekend is.

Het probleem is niet mijn verlegenheid, maar mijn onzekere houding ten opzichte van mijn verlegenheid. Waarom kan ik mijn verlegenheid niet zelfverzekerd dragen? Wil ik, net zoals de stemmen op het internet, bold and authentic zijn? Waarom niet bold, authentic and shy?

Julia de Dreu (1996) studeert Writing for Performance aan de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht. Ze schrijft voornamelijk absurde familiedrama’s, ter compensatie van haar eigen onbezonnen jeugd.

Joëlle de Ruiter (1994) is een illustrator uit Groningen met een stevig zwak voor vorm en vlak.

Lees verder Lees verder

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
 Mag ik nog even vangen?

Mag ik nog even vangen?

Honderden Amerikanen ontvingen eerder deze week opeens een nachtelijk berichtje van een vriend, kennis, collega... Maar die wisten op hun beurt nergens van. Oude berichten van jaren eerder werden 'gerecycled'. Het nieuws in beeld door Nastia Cistakova. Lees meer

Poortwachters van de Homogemeenschap

Poortwachters van de homogemeenschap

Sebastiaan van der Lubbe ontmaskert het dunne laagje vernis dat we in Nederland ‘tolerantie’ noemen. Hij strijdt tegen de regenboogvlag als goedkoop fashion statement en vóór de regenboogvlag als pleitbezorger van inclusiviteit. Lees meer

 Wie stoot koning Netflix van de bank?

Wie stoot koning Netflix van de bank?

Voor koning Netflix staat er veel op het spel. Het is dringen geblazen voor de troonopvolgers. Het nieuws in beeld door Jente Hoogeveen. Lees meer

Filmtrialoog: Light Of My Life 1

Light Of My Life

Onze redacteuren werden meegesleept in de vlucht van Casey Affleck en zijn filmdochter in 'Light of my Life'. Lees meer

Hard//talk: Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Met enige verbazing ziet Vivian Mac Gillavry hoe goede doelen geld ophalen met acties die patiënten zelf vaak niet meer kunnen uitvoeren. Lees meer

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen 1

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen

Intenties om (nog) gelukkiger/gezonder/succesvoller te leven? Filosofe Lieke Knijnenburg onthult hoe de kapitalistische samenleving deze intenties in ons programmeert, en hoe we ertegen in opstand kunnen komen. Een bevrijdend essay over tijdverspilling, zelfverwoesting en liefde. Lees meer

 Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Zodra de trailer verzegeld werd, waren de 39 Chinese migranten die zich erin hadden verstopt kansloos. Het nieuws in beeld door Rob Worst. Lees meer

Is het demonstratierecht in Nederland een farce?

Is het demonstratie­recht in Nederland een farce?

Na roerige protestweken met boze boeren en blokkades door Extinction Rebellion maakt Jarmo Berkhout de balans op. Hoe staat het er eigenlijk voor met het demonstratierecht in Nederland? Lees meer

Een vuile plas regenwater

Een vuile plas regenwater

Alexander van der Weide bespreekt op intuïtieve wijze de klassieke film Stalker van Tarkovski. ‘Probeer nooit je idee over te brengen aan het publiek — het is een ondankbare en zinloze taak. Laat ze het leven zien en ze zullen in zichzelf de middelen vinden om het te beoordelen en te waarderen.’ Lees meer

Mevrouw Rouw in Zomergasten 2

Mevrouw Rouw in Zomergasten

Hard//hoofd grijpt terug op de Zomergasten-verslagen van deze zomer met een onconventionele gast die toepasselijk is voor de grauwe dagen. Lees meer

 China trekt zich er niets van aan

China trekt zich er niets van aan

China gaat zijn eigen gang, terwijl de internationale gemeenschap niet veel meer doet dan waarschuwingen uitdelen. Lees meer

Hard//talk: Betrokkenheid begint bij meer geld en tijd 4

Betrokkenheid begint bij meer geld en tijd

Diederik Samsom stelde onlangs dat welvaart uit meer bestaat dan inkomen. Wolter de Boer ziet dat geld en tijd wel noodzakelijk zijn om je als burger te engageren met de problemen van deze tijd. Lees meer

800 meter jezelf behouden

800 meter jezelf behouden

'In de sportwereld ben je enkel een held als je wint. Semenya’s zwarte, te mannelijke lichaam heeft in de ogen van de atletiekfederatie gefaald.' Lees meer

Nieuws in Beeld: Kamikazeplastics

Kamikaze­plastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen

We laten ons niet sussen

De 35.000 klimaatdemonstranten konden rekenen op een stuk minder steun dan 2500 boeren. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen? Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5