Asset 14

Bold, authentic and shy

De assertiviteit van de verlegen mens 1

Julia Josephina heeft een ingewikkelde relatie met haar eigen verlegenheid. In een driedelig essay onderzoekt ze de weg naar een succesvol verlegen leven. Vorige week schreef ze een brief aan de schrijver van een zelfhulpboek over verlegenheid. Deze week doet ze verslag van een ontmoeting met een provocatief coach.

Ik zit aan de keukentafel met een kop koffie voor mijn neus. Na het lezen van twee weekendkranten ben ik in een discussie met mezelf verzeild geraakt. Ik had het idee dat mijn gedachten interessant waren, in mijn fantasie knikte de wereld instemmend mee. Net vulde ik online een test in waaruit bleek dat ik medium social anxiety heb.

Eerder moedigde Bernardo Carducci me aan uit mijn comfortzone te treden (dat is kort de strekking van zijn 300 pagina’s tellende betoog). Misschien ben ik niet verlegen genoeg om de noodzaak van zijn verhaal te voelen. Waarschijnlijker nog voel ik afkeer bij het idee te moeten ‘genezen’. Terwijl de assertiviteit en schaamteloosheid hun hoogtijdagen vieren, raakt verlegenheid in de vergetelheid. Het is nu eenmaal geen begerenswaardige eigenschap. Volgens Rachel Cooke in The Guardian is verlegenheid a word to be whispered these days, iets waar geen ruimte voor is in het openbare leven. Ik ben verknocht aan mijn verlegenheid, moeten genezen klinkt in mijn oren als het afstaan van mijn rode haar of de moedervlekken op mijn hand. Dan mist er iets.

Dus je vindt het vervelend dat je een grijze muis bent?

Vandaag sleur ik mezelf de comfortzone uit, de trein in, richting Hoogeveen. Er staat een gesprek met een provocatief coach op de planning. Hopelijk vind ik het juiste moment om naar de wc te vragen. Op internet lees ik, zoals de naam al doet vermoeden, dat de provocatief coach er een andere benadering op na houdt dan traditionele therapeuten. De provocatief coach verwerpt de gedachte dat de ik een broze ziel zou zijn die bescherming en bevestiging nodig heeft, en omarmt de helende werking van humor. Het gesprek zou een nauwkeurige afspiegeling kunnen zijn van hoe ik me in dagelijkse situaties gedraag.

We zitten op een terras. Ellis van Schaik, provocatief coach, heeft me net opgehaald van het station. Zo op het eerste gezicht lijken de problemen ver weg. Dit is de eerste terrasdag na een grijze winter. Toch wil Ellis tot irritatie toe weten wat mijn probleem nu eigenlijk is. Ik stamel iets over verlegenheid, over assertiviteit, het gevoel hebben achter te lopen in sociale vaardigheid, niet kunnen netwerken, het tegenovergestelde zijn van bold and authentic. Ze vergroot mijn zwakke punten uit: ‘Dus je vindt het vervelend dat je een grijze muis bent?’, en geeft absurde verklaringen: ‘Ben je niet gewoon stil omdat je eigenlijk niets te zeggen hebt?’ Ergens in de chaos probeer ik een weg te vinden naar wat mijn probleem nu eigenlijk is, maar die krijg ik niet meer helder geformuleerd. ‘Vind je het niet verschrikkelijk vermoeiend zo sociaal onhandig te zijn?’

Ellis’ open, assertieve houding werkt aanstekelijk, maar is ook intimiderend. Ze drijft me in de hoek. Dat gevoel herken ik uit mijn dagelijkse sociale leven, en is misschien de reden dat ik aversie voel tegen assertiviteit. Vanwege mijn verlegenheid ben ik vaak volgend (in plaats van leidend) in een gesprek. Hoe groter het verschil in volgen en leiden tussen gesprekspartners, hoe groter de disbalans in machtsverhouding. Ellis laat mij niet met rust. Sterker nog, ze doet er nog een schep bovenop: ‘Ben jij eigenlijk niet algemeen onderontwikkeld?’ Nu sta ik echt in de hoek. In een vlaag van zwak zelfvertrouwen stamel ik dat ik het met haar eens ben.

Gesprekken voeren is moeilijk voor de verlegen mens.

‘Echt?’ vraagt Ellis. Een verontwaardigde blik. Ze slaat een andere toon aan dan daarnet, serieuzer. ‘Je bent het met me eens als ik zeg dat je een onderontwikkeld mens bent?’ De stilte maakt zich zwaar in mijn lichaam. ‘Het valt me op dat je geen grens aangeeft. Op geen enkel moment in het gesprek zeg je dat je het niet eens bent met wat ik over jou zeg. En ik ken je pas een uur! Hoe zou ik nou iets kunnen zeggen over wie jij bent?’

Op lichtvoetige maar indringende wijze heeft Ellis me laten ervaren waar het al die tijd al mis ging: ik laat mijn zelfbeeld afhangen van wat anderen over mij zeggen. Dit gesprek illustreert hoe ik me opstel in dagelijkse gesprekken, zij het minder subtiel, waarin ik die ander dien in zijn of haar mening. Met de signalen die ik opvang, probeer ik een beeld te schetsen van hoe diegene over mij denkt. Die observerende houding is er altijd, en is in zekere zin de voedingsbodem van mijn schrijverschap, maar kan, zo weet ik nu, ook mijn zelfbeeld aantasten. Mijn gesprekspartner is namelijk helemaal niet met mij bezig, laat staan dat hij of zij actief signalen mijn kant op stuurt die iets weggeven over hoe leuk ik ben.

Gesprekken voeren is moeilijk voor de verlegen mens. Volgens Joe Moran komt dat door de waarde die een verlegene aan menselijk contact hecht. We zouden te veel twijfelen in onze pogingen tot contact. Maar de moeilijkheid en het ongemak van een ‘echt’ gesprek dragen ook een enorme aantrekkingskracht in zich. We hunkeren naar wat voor ons niet vanzelfsprekend is.

Het probleem is niet mijn verlegenheid, maar mijn onzekere houding ten opzichte van mijn verlegenheid. Waarom kan ik mijn verlegenheid niet zelfverzekerd dragen? Wil ik, net zoals de stemmen op het internet, bold and authentic zijn? Waarom niet bold, authentic and shy?

Mail

Julia Josephina

Joëlle de Ruiter (1994) is een illustrator uit Groningen met een stevig zwak voor vorm en vlak.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomChef Papier
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Over racistisch politiegeweld zing je geen aria’s – of wel?

Over racistisch politiegeweld zing je geen aria’s – of wel?

Het publiek bij de allerlaatste voorstelling van Blue, over racistisch politiegeweld, hoefde niet verteld te worden hoe hyperactueel de voorstelling was die ze zagen. Lees meer

Afscheidsrede: ‘Hard//hoofd is een vrije ruimte, niet een vrije markt’

‘Hard//hoofd is een vrije ruimte, geen vrije markt’

Marte Hoogenboom blikt terug op haar tijd als hoofdredacteur van Hard//hoofd. Na tweeënhalf jaar dienst vraagt ze zich nog steeds af wat Hard//hoofd eigenlijk is. Lees meer

Van 0-en en 1-en of: waarom ik me eindelijk programmeur durf te noemen

Van 0'en naar 1'en, of: waarom ik me eindelijk programmeur durf te noemen

Als schrijver die 'iets' met computers doet, krijgt Marten Hoekstra vaak de vraag wat dat werk precies inhoudt. In dit essay onderbouwt hij de kracht achter dit ambacht. Lees meer

Nieuws in beeld: De macht van het volk

De macht van het volk

De beelden die uit Iran naar buiten komen zijn schaars. Dat raakt illustrator Pirmin Rengers, die een wereld gewend is waarin media volledig worden gedomineerd door beeld. Lees meer

Hard//talk: Evita 3.0 1

Evita 3.0

De voormalige Argentijnse president Cristina Fernández de Kirchner overleeft een aanslag op haar leven, maar een twaalfjarige gevangenisstraf vanwege corruptie hangt boven haar hoofd. Lees meer

In ieder geval bleven we stuurloos 3/3: Métro

In ieder geval bleven we stuurloos - Métro

Zelfs de sterkste vriendschappen leden aan betonrot. Vrienden verjaren hier als sprinkhanen, hele groepen ontstonden en verdwenen in enkele seizoenen. Lees meer

In ieder geval bleven we stuurloos 2/3: Á pied

In ieder geval bleven we stuurloos - À pied

 Voor eenzaamheid heb je geen kostschool nodig. Niemand keek op wanneer ik ‘DRRRAAAAK’ schreeuwde zonder mijn pas te vertragen. Lees meer

In ieder geval bleven we stuurloos 1/3: Vélo

In ieder geval bleven we stuurloos - Vélo

Tijdens een afdaling vol kinderkoppen ging mijn hangslot uit zichzelf op slot, waarna mijn sleutelbos in een nabijgelegen afvoerputje verdween. Lees meer

Nieuws in beeld: Het kind in het badwater terugvinden

Het kind in het badwater terugvinden

Amerikaanse onderzoekers wisten het geheugen van 150 ouderen te verbeteren middels een schokkend badmutsje. Lees meer

Automatische concepten 78

De natuur huilt droge tranen

Europa maakt waarschijnlijk het ergste droogteseizoen mee in ruim 500 jaar. Lees meer

 1

Tijd voor een dekoloniale Indië-herdenking!

Benjamin Caton organiseert jaarlijks op 16 augustus een dekoloniale Indië/Indonesië-Nederland Herdenking, omdat een grote en groeiende groep mensen zich niet gezien voelt door de Nationale Indië-herdenking, een dag ervoor. Lees meer

Nieuws in beeld: Van Trump mag de FBI de pot op

Van Trump mag de FBI de pot op

Elf 'topgeheime' documenten nam de FBI mee van Donald Trumps landgoed. Hij wil ze terug. Lees meer

Nieuws in beeld: Bomen zijn klaar met de hitte en zetten de herfst in

Bomen zijn klaar met de hitte en zetten de herfst in

Sommige loofbomen begonnen vorige maand al hun bladeren af te stoten - veel vroeger dan normaal. Lees meer

Nieuws in beeld: Iedereen voor? Hallo?

Iedereen voor? Hallo?

De weinige Tunesiërs die kwamen opdagen voor het referendum, stemden massaal voor meer macht voor de zittende president. Lees meer

Nieuws in beeld: We moeten kopen, reizen, vliegen, drinken, eten, feesten, zo niet doorgaan

We moeten kopen, reizen, vliegen, drinken, eten, feesten, zo niet doorgaan

Hoelang kunnen we nog boven de zelfgegraven afgrond blijven bungelen? Lees meer

Nee, Anna Sorokin is geen Robin Hood en dit is waarom

Nee, Anna Sorokin is geen Robin Hood en dit is waarom

Netflix zet in Inventing Anna een oplichtster op een voetstuk. Emma Stomp zet daar vraagtekens bij. Lees meer

Nieuws in beeld: We zitten krap bij gas (dus kolencentrales mogen weer)

We zitten krap bij gas (dus kolencentrales mogen weer)

Om de gasvoorraden te ontzien, mogen de (uiterst vervuilende) kolencentrales jarenlang op volle toeren draaien. Lees meer

Nieuws in beeld: Blokkeert de boer zijn eigen protest?

Blokkeert de boer zijn eigen protest?

Driekwart van de Nederlanders vindt de acties tijdens boerenprotesten te ver gaan. Lees meer

Automatische concepten 75

Filmmaker liet angst achter zich

Dit jaar werden de Olympische Winterspelen ‘gewoon ’in China gehouden. In het licht van deze – voor mensenrechtenactivisten – verbijsterende keuze door het Internationaal Olympisch Comité maakte de Tibetaanse documentairemaker Dhondrub Wangchen een tournee door Europa. Op het moment dat hij tot zes jaar gevangenisstraf werd veroordeeld was de eerste keer dat de wereld hoorde... Lees meer

Nieuws in beeld: Een wereld zonder plastic, kunnen we ons die nog wel voorstellen?

Een wereld zonder plastic, kunnen we ons die nog wel voorstellen?

Illustrator Finn Rogers liet zich inspireren door een gedachte-experiment: wat als we - met één zwaai van een toverstaf - al het plastic lieten verdwijnen? Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd!

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe kunstenaars en schrijvers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Wij zijn al meer dan twaalf jaar bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Onze kunstverzamelaars maken dit mogelijk. Sluit je vóór 1 januari aan en ontvang jaarlijks gesigneerde kunstwerken van veelbelovende kunstenaars én je eigen Hard//hoofd-tasje. Veel verzamelplezier!

Steun en verzamel