Asset 14

Straf

Mijn dochter heeft een obsessie met ziekenhuizen en gevangenissen. Elke keer dat ze zich bezeerd heeft – en dat is met vrij grote regelmaat – vraagt ze na enkele seconden hoopvol door haar tranen heen ‘‘ziekenhuis?’’. Van de enige keer dat ze een hospitaal van binnen heeft gezien, lijkt ze zich niets meer te kunnen herinneren. De stoere foto waarop ze met haar armpje in het gips staat is het enige bewijsstuk van haar commodeval. Naar dit kiekje kan ze met zeer geconcentreerde blik turen, waarschijnlijk hopend dat er zo toch wat beelden naar boven zullen drijven. Misschien is het wel omdat ervoor gekozen werd haar in huiselijke sferen ter wereld te laten komen, dat ze altijd een verlangen naar een klinische omgeving zal blijven behouden. Haar verlangen naar gevangenissen is daarmee nog niet verklaard. Als ik haar betrapt heb op het pikken van een smartie uit de kast, vraagt ze na enkele seconden hoopvol door haar tranen heen ‘‘gevangenis?’’, maar ik heb haar niet meer te bieden dan een hoek van de gang. Misschien wordt Annika later chirurg, maar het kan ook zijn dat ze hypochonder wordt. Misschien gaat ze het criminele pad op, maar wie weet valt haar keuze wel op het vak van cipier.

Onlangs had ze mij opgesloten in de schuur.

‘‘Papa, je zit nu in de gevangenis!’’ hoorde ik haar glunderen aan de andere kant van de deur. Het was mijn eigen schuld. Ik had haar de laatste tijd met veel geduld uitgelegd hoe je een sleutel om moet draaien. Mijn sleutelbos laat ik altijd zitten in de schuurdeur, omdat ik in het krappe hokje weinig meer te zoeken heb dan het parkeren van mijn fiets.
‘‘Heel grappig, Annika. En nu ga jij papa weer bevrijden,’’ riep ik op een zo luchtig mogelijke toon. Er kwam geen reactie.
Annika was al in een baldadige bui toen we bij de crèche vandaan fietsten. ‘‘Dat mag niet, stoute papa!’’ beet ze me toe, toen we door een licht fietsten dat net op rood sprong. Nu moest ik boeten voor deze verkeersovertreding.

‘‘Mensen maken fouten. Je moet ze wel eerst een waarschuwing geven, of op z’n minst een eerlijk proces,’’ riep ik al bonzend op de deur. Het enige wat ik hoorde was het huilen van de wind. Ik vroeg me af om wie ik mij nu het meeste zorgen moest maken, mijn dochter of mijzelf. Zij kon met de sleutels ons huis betreden, wellicht was ze daar nu al een maaltijd aan het bereiden van smarties, smeerkaas en poezenvoer. Het enige wat ik hier had om te kunnen overleven was een vertrapte stroopwafel die al een half jaar op de grond lag en die mijn vrouw en ik al tientallen keren bijna hadden opgeruimd, maar die er toch altijd net te smerig uitzag voor het moment.

Illustratie: Merlijn van Bijsterveld

Vaag stond me bij dat mijn vrouw haar gereedschap hier ergens opborg. Het was aardedonker, want een licht hadden we nooit nodig geacht. Op de tast ging ik op zoek naar een zaagje, of iets anders waarmee ik mezelf zou kunnen bevrijden. Ik stootte tegen van alles aan, maar dat was goed, want als iemand die geluiden zou horen kon dat mijn redding betekenen. Vervolgens kwam ik op het idee om met mijn achterlicht morsesignalen te verspreiden, al had ik geen idee of dat van buiten te zien zou zijn. Mijn fiets werkte nog met een ouderwetse dynamo, dus met een voet op een van de trappers probeerde ik drie lange en dan drie korte bewegingen te maken. Of moesten het nou drie korte en dan drie lange zijn? Zou ik op deze plek aan mijn einde komen? Ik voelde een duizeling door mij heen gaan en stortte met mijn gezicht neer in de beschimmelde stroopwafel.

Een ijzige kou maakte mij wakker. Op mijn sokken na was ik helemaal naakt. ‘‘Hier word je beter van,’’ hoorde ik een kinderstem zeggen en een smartie werd in mijn mond gepropt. Blijkbaar was ze naar huis gegaan om dit medicijn uit de kast te halen. ‘‘Mag ik nu weer uit de gevangenis?’’ hoorde ik mezelf smeken.
‘‘Dit is het ziekenhuis,’’ zei mijn dochter op een vermoeide toon, alsof ze me al tientallen keren eerder verbeterd had.

Voorzichtig krabbelde ik overeind. Ik had geen idee hoeveel tijd er verstreken was, maar wat mij betreft was het speelkwartier nu wel voorbij.

-

DIENSTMEDEDELING: Deze zondag viert hard//hoofd zijn vijfde verjaardag. Kom ook naar HET PROCES! Kasper interviewt Peter Jan Rens!

Mail

Kasper van Royen is Hard//hoofd-redactielid, is naast vader ook filosoof, ex-docent, ex-dichter, ex-echtgenoot, popfetisjist en postbode.

Merlijn van Bijsterveld is illustrator. Zijn illustraties zijn vaak humoristisch van aard waarbij hij een andere draai aan de context geeft.

Verzamel kunst en steun ons
of word magazine abonnee

Sluit je aan

Wil je meer Hard//hoofd?
Meld je aan voor een nieuwsbrief!

Schrijf je in
test
het laatste
Meehuilen met ijskruid

Meehuilen met ijskruid

‘We zijn zo ver verwijderd van ons eigen eten dat we kunst nodig hebben om die verbinding zichtbaar te maken.’ Lisanne Brouwer laaft zich aan (theater)kunst met voedsel in de hoofdrol en neemt je mee in de manieren waarop kunstenaars ecologisch bewustzijn aan de eettafel creëren. Het blijkt een ontdekking van zowel verlangen als walging. Lees meer

De gisting

De gisting

Mara van Herpen vertelt het poëtische en surrealistische verhaal van Toni. Hen werkt in een broodfabriek en begint daardoor te gisten en te schimmelen en verandert in… Ja, in wat eigenlijk? Lees meer

We moeten vaker synchroon dansen

We moeten vaker synchroon dansen

‘Ik betrap mezelf erop dat het moeilijk is hoopvol te zijn in deze tijden, soms voelt het zelfs verkeerd.’ Toch vindt Loïs in haar column ruimte voor hoop. Niet door ons terug te trekken, maar door ons uit te spreken én elkaar te vinden. Minder polarisatie, meer synchronisatie. Lees meer

Soms mis ik mijn handen

Soms mis ik mijn handen

‘Soms mis ik de magnetron / soep uit blik / ingevroren aardappels in partjes.’ Middels essay en poëzie illustreert Martijn van Bruggen met stekende precisie het verband tussen voedsel en klasse en wat het betekent je aan te moeten passen naar hiërarchisch geladen verwachtingen. Lees meer

Moeder van een mislukt idee

Moeder van een mislukt idee

‘Breek ik een idee echt af zoals een zwangerschap beëindigd wordt?’ Roosje van der Kamp voelt een grote noodzaak om iets blijvends te creëren, maar komt niet verder dan vluchtig neergepende fragmenten in haar notities. In dit essay onderzoekt ze – naast de vraag of ouderschap eventueel een valide, tweede optie is – haar worsteling met het professionele schrijverschap. Lees meer

Auto Draft 23

we verbleven in ledikanten / in het huis met zeventig kinderen

'Dat ik gil in een vreemde taal / elke moedertaal breekt zonder bekenden.' Wat voor sporen laat het na als je je moedertaal verliest? Waar blijft de taal en hoe verhoudt je je tot je eigen identiteit na gedwongen migratie? In dit gedicht vangt Bożena Kacica de rouw en de vervreemding die volgden. Lees meer

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

In de media wemelt het van oorlogstaal. Marthe van Bronkhorst laat zien hoe je de frames kan herkennen: 'Sterf je liever terwijl je je verdedigt of passief?' Lees meer

Denkbeeldige ruimte

Denkbeeldige ruimte

In dit essay onderzoekt Sytske Frederika van Koeveringe hoe schrijven een ruimte opent waarin kwetsbaarheid, verbinding en saamhorigheid zichtbaar worden. ‘Sinds ik ziek ben, voel ik bij vlagen een afgesneden gevoel van de medemens die geen kanker van binnenuit kent.’ Lees meer

Meneer Ouka en de streep

Meneer Ouka en de streep

'‘Het gaat over uw kabouter,’ zegt meneer Ouka.' En dat doet het: in dit verhaal verheft Makki Aimar een niet-lachende tuinkabouter tot het glinsterende middelpunt van zijn verhaal. Waar ieder ander een tuinkabouter niet eens zou zien staan, lijkt het voor de hoofdpersoon in dit verhaal een metafoor voor zingeving te worden. Met dit verhaal won Makki Aimar de schrijfwedstrijd 'Door de ogen van Palomar', georganiseerd door uitgeverij Cossee en Hard//hoofd. Lees meer

No Spend September, maar zou het leven niet meer moeten zijn dan vaste lasten?

No Spend September, maar zou het leven niet meer moeten zijn dan vaste lasten?

Brengt tijdelijke onthouding van kleding, koffie en verjaardagscadeaus ons dichter bij een koopwoning? Of is het enkel in onze dromen dat een financiële detox grote, blijvende veranderingen weet te bewerkstelligen? Loïs Blank vraagt zich af wat er buiten beeld raakt wanneer we ons verliezen in de survival van No Spend September. Lees meer

:Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen 2

Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen

Lam Ngo was vierentwintig toen hij vluchtte uit een ideologisch verscheurd Vietnam. In dit essay vertelt hij hoe hij weer leerde luisteren naar de pijnlijke en lang verzwegen herinneringen, hoe het was om in Nederland opnieuw te moeten beginnen en over de blijvende band met zijn geboortestad Saigon. ‘Want pas als we zien wat er verzwegen is, kunnen we echt luisteren.’ Lees meer

 1

pantser / piertotum locomotor

In deze twee gedichten van Roan Kasanmonadi kijken we naar een aflevering van Kamp Van Koningsbrugge, leren we onszelf op te rollen als pissebedden, en vliegen de zwaarden, harnassen en kikkers je om de oren. Lees meer

Het weefsel van geheugen

Het weefsel van geheugen

Vanaf de jaren zestig strijdden avant-garde kunstenaars Ana Lupas en Magdalena Abakanowicz tegen het vooroordeel dat textiel alleen decoratief kan zijn. Sander Bortier laat zien dat hun verwantschap verder gaat dan het innovatieve gebruik van het materiaal dat mede door hen van betekenis verschoof, van traditioneel naar subversief. Vezels werden drager van een stille taal: een vertaling van menselijke kwetsbaarheid binnen een collectieve orde. Lees meer

Westerse schoonheidsidealen onder een hoofddoek

Westerse schoonheidsidealen onder een hoofddoek

Tessy Ouwens kreeg op jonge leeftijd te maken met onrealistische schoonheidsidealen en dit leidde tot een strijd met haar eigen lichaam en zelfbeeld. Onverwachts was het de islam en het bedekken van haar lichaam, dat haar uit deze strijd hielp. ‘Met mijn hoofddoek op, voelde mijn lichaam voor het eerst weer als de mijne.’ Lees meer

 1

Zinkstukken

Dealen met fysieke ongemakken, de dood, en afgelegen, kale landschappen spelen vaak een centrale rol in de boeken van Jilt Jorritsma - zelfs zijn proefschrift ging over zinkende steden. Het is daarom niet verrassend dat Jilt Jorritsma gegrepen werd door de Biesbosch en haar spookachtige arbeidshistorie toen literair productiehuis Tilt en Cultuurfonds Noord-Brabant hem vroegen het achtste Brabants Boek Present te schrijven. De verhalen die hij ontdekte en opschreef zijn des te grilliger - vandaag lichten we alvast een tipje van de sluier. Lees meer

:De DSM is science fiction, iedereen is gek: psychiater Jim van Os in de laatste Zomergasten

De DSM is science fiction, iedereen is gek: psychiater Jim van Os in de laatste Zomergasten

Hij wil de DSM weggooien, spreekt controversieel over euthanasie, drank, de ggz... wat niet? Wie ís de allerlaatste Zomergast? Psychiater Jim van Os, dus. ‘Wat je uiteindelijk nodig hebt, is een ander mens.’ Lees meer

Oh Sultan, pахмат, maar ik voel niet hetzelfde

Oh Sultan, pахмат, maar ik voel niet hetzelfde

Na een paardentocht in Kirgizië wordt voor Jip van Steenis duidelijk dat haar connectie met gids Sultan een andere wending nam dan ze had verwacht. Wat gaat er allemaal verloren in de interculturele vertaling wanneer je als toerist een band opbouwt met iemand in het buitenland? En hoe begeef je je in deze heteronormatieve dynamiek als biseksueel, in een land waar je niet queer mag of durft te zijn? Lees meer

Sigrid Kaag blijft diplomatisch bij Zomergasten, heel even komt ze los

Sigrid Kaag blijft diplomatisch bij Zomergasten, heel even komt ze los

Janine Abbring begint het gesprek met de woorden: “Je bent de afgelopen paar jaren veelvuldig bekeken door andermans ogen, maar vanavond kies jij de beelden.” Dat zet meteen de toon, maar roept ook de vraag op: zal doorgewinterde diplomaat Sigrid Kaag, met haar altijd politiek correcte antwoorden, het achterste van haar tong laten zien, of... Lees meer

Dingen die ik nooit gedaan heb

Dingen die ik nooit gedaan heb

Op een warme avond in een koele loods loopt een jonge vrouw een bekende professor tegen het lijf. Met de geur van opgedroogd zweet en de aanblik van een duur kapsel neemt Faye Schumacher ons mee in een ontmoeting tussen Vanessa en Meneer de Professor. Lees meer

:Zomergast Tommy Wieringa ziet ruimte: 'Er is nog heel veel te redden'

Zomergast Tommy Wieringa ziet ruimte: 'Er is nog heel veel te redden'

Tommy Wieringa verleidt je op fantastische wijze om samen met hem een doodlopende steeg in te lopen. Met een lach en een handig gebaar wijst hij de kijker op de fonkelende scherven onder ieders voeten. 'Er is nog heel veel te redden.' Lees meer