Asset 14

Stopknop

Mijn dochter kan vier woorden lezen: ‘mama’, ‘papa’, ‘Annika’ en ‘stop’. De eerste twee woorden kan ze ook schrijven en met een beetje hulp lukt dat met de laatste twee eveneens. Het is goed mogelijk dat ze nog meer kan lezen of schrijven, maar dat houdt ze dan liever voor zichzelf. Met de magneetjes op onze koelkast laat ik zien hoe eenvoudig je nieuwe woorden kan vormen. Als je de ‘p’ van ‘stop’ vervangt door de ‘m’ van ‘mama’, staat er opeens ‘stom’. En als je dan de ‘o’ weer wegschuift om daar de ‘a’ van ‘Annika’ neer te zetten, is er ‘stam’ te lezen. Elke keer ben ik opnieuw onder de indruk hiervan. ‘Knap hoor, papa,’ zegt Annika dan en schuift driftig alle magneetjes door elkaar, waardoor er nu ‘pstrknocro’ staat. ‘Er staat "djingonimo", dat is Engels voor "nou en of'’’, legt mijn vierjarige dochter uit. Ze gaat nog maar twee-en-een-halve week naar school, maar weet nu al zoveel meer dan ik.

Annika leerde het woordje ‘stop’ lezen in de bus. Ze ontdekte dat de letters op het knopje boven ons identiek waren aan de letters voor ons, die rood oplichten wanneer je op het knopje drukt. Zeer beheerst liet ze haar vingers langs die vier letters glijden. ‘Pas nou op, zo direct druk je nog,’ had ik gefluisterd. Een kindervinger zo dicht bij die verrukkelijke knop, je moet de verleiding ook niet groter maken dan nodig. En we weten allebei hoe buschauffeurs kunnen reageren wanneer er verkeerd wordt omgesprongen met deze cruciale knop.

Op weg naar familie in de provincie, zoals we dat in Amsterdam noemen, drukten we eens een halte te vroeg. Al die dorpen lijken ook zo op elkaar. ‘Zijn we lekker grappen aan het maken?’ had de chauffeur vanuit zijn hokje omgeroepen. ‘Niks zeggen,’ wilde ik nog naar mijn dochter fluisteren, maar het was te laat. ‘Ik heb dat gedaan,’ bekende Annika trots. ‘Ik zei nog: pas op het knopje drukken als papa dat zegt,’ vermaande ik op luide toon. ‘Maar jij zei dat het mocht,’ sprak mijn dochter. ‘Maak het nou niet erger dan het is,’ siste ik haar toe. ‘Ik blijf hier net zo lang staan tot er iemand uitstapt,’ bulderde de buschauffeur. Onbeholpen grijnzend keek ik om mij heen, om daar de gebiedende blikken van onze reisgenoten te ontmoeten. Buiten was net een noodweer losgebarsten. Toen Annika en ik halverwege het weiland waren, bedacht ik pas dat we niet hadden uitgechipt.

Uit angst voor herhaling van dit voorval, houd ik voortaan nauwlettend in de gaten dat ik Annika pas toestemming geef op het knopje te drukken wanneer ik honderd procent zeker weet dat we de juiste halte naderen. ‘Mag ik al op het knopje drukken?’ blijft Annika vragen, als een junk bedelend om een volgend shot, terwijl ik krampachtig starend uit het raam ‘nog even wachten’ herhaal. Slechts twee keer kwam het verlossende ‘ja, NU!’ net te laat, waardoor we een halte terug moesten lopen.

Illustratie: Erik Wallert

Het stopknopje op het juiste moment indrukken is al met al precisiewerk, dat ik gelukkig steeds meer onder de vingers lijk te krijgen. Toegegeven, met enige hulp van Annika, die op een stuk vanzelfsprekendere wijze dan haar vader de omgeving weet te herkennen. Als we een route nemen die vrij nieuw voor ons is, dan bereid ik dit de avond tevoren nauwkeurig voor met behulp van Google Earth. Op een notitieblokje teken ik de kaart na en zet een kruisje bij het juiste stopmoment.

We maken een vertrouwde bustocht door de stad. ‘Volgens mij moet ik nu drukken, toch?’ vraagt Annika voor de vorm wanneer we onze straat inrijden. Ondanks al onze eerdere mislukkingen, blijft de sympathieke schat mij als autoriteit benaderen. ‘Ja, nog een halve seconde, ja, NU!’ hoor ik mezelf roepen, als een oververhitte ouder aan de kant van een voetbalveld. Net op dat moment horen we ‘ting’ en zien we het lampje aangaan. Iemand anders is ons blijkbaar een tiende seconde voor geweest.

‘Oh, wat misselijk vind ik dat,’ snuift een breedgeschouderde man achter ons. Hij knikt naar een man met rastahaar aan de andere kant van het gangpad.
‘Doe nou maar niet alsof je van niets weet. Een beetje op dat knopje drukken, net wanneer dat kind dat wil gaan doen. Durf je wel, iemands lolletje verpesten? Je traumatiseert dat arme schaap.’
‘Ja,’ bemoeit een vrouw in de gehandicaptenzitplaats zich ermee, ‘ik vind dit ook niet kunnen hoor. Op het busknopje drukken is voor de kinderen. Dat is al een eeuwenlange traditie in dit land.’
‘Voor tradities hebben jullie ook helemaal geen respect,’ valt de man haar bij.
‘Oh, het spijt me zo,’ mompelt de knopdrukker. ‘Ik zat niet op te letten. Als ik het uit kon drukken zou ik het meteen doen.’
‘Ze zouden jou uit moeten drukken,’ snauwt de invalide vrouw.
‘Geen ruzie maken,’ roept Annika. ‘Er staat "stop", maar het is "stom". Een stomme stopknop.’
‘Djingonimo,’ zucht ik in mijn beste Engels. Morgen nemen we weer eens de fiets.

Mail

Kasper van Royen is Hard//hoofd-redactielid, is naast vader ook filosoof, ex-docent, ex-dichter, ex-echtgenoot, popfetisjist en postbode.

Erik Wallert gaf zijn baan als journalist eraan om aan de Koninklijke Academie te Antwerpen schilderkunst te studeren. Op die academie worden nog technische vaardigheden geleerd, vaardigheden die Erik nu inzet in autonome tekeningen en illustraties. Hij put inspiratie uit oude grafiek, zoals krantenillustraties en strips uit het fin-de-siècle waarvan hij de sfeer en gratie toepast in tekeningen die evenwel over hedendaagse onderwerpen handelen.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Je wordt niet thuisgebracht

Je wordt niet thuisgebracht

Een kort verhaal over Passoã, natte patat op de grond van het zwembad, ontsnappingsplannen en verlangens die schuren als zand. Lees meer

Achtbaantester 1

Achtbaantester

Marthe van Bronkhorst hangt op de kop in een looping en weet één ding zeker: achtbanen worden alleen spannend als ze een goed verhaal hebben. Lees meer

Zwamvolk 2

Zwamvolk

In de serie Natuurgeweld maakt schrijverscollectief Wildgewelf verhalen bij een zoekplaat van Emile Weisz. Welke verhalen weet jij te vinden? Lotte Bijl trapt af met een verhaal over het mos dat je komt halen, over hoe een heksenkring ontstaat en zwammen die op gezichten groeien. Lees meer

Nieuws in beeld: Geen heil in het 'onheilshuis'

Geen heil in het 'onheilshuis'

Het ogenschijnlijk onschuldige adres Qingcheng Park 14-3-202 in Bejing werd na een zesvoudige moord een 'xiongzhai': een huis dat ongeluk brengt en schier onverkoopbaar is. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Horror, honden en verlangen 1

Horror, honden en verlangen

Deze week worden onze redacteurs blij van een film die de Gouden Palm waard is, een uitkomst voor hondenbezitters met een volle agenda en een debuutroman. Lees meer

10 procent is genoeg om een klimaatramp te voorkomen

10 procent is al genoeg om een klimaatramp te voorkomen

Volgens het laatste IPCC-rapport zijn we al cruciale kantelpunten in de opwarming van de aarde gepasseerd. Toch vindt Max Beijneveld hoop in de sociale wetenschap, die aantoont dat we voor duurzame verandering ook bereikbare kantelpunten bestaan. Lees meer

Column: Weten of je ooit moeder wil worden

Weten of je ooit moeder wil worden

Eva wordt geconfronteerd met de beruchte wel-of-geen-kinderen-vraag en zet de voor- en nadelen tegenover elkaar. Lees meer

Vrees de cocon niet: ze is nog warm

Vrees de cocon niet

Nu de feestjes voorzichtig weer op gang komen, beseft Rijk Kistemaker hoeveel hij níet heeft gemist. Gestrand tussen veganistische sneakers en gesprekken over Jeff Bezos verzint hij voor zichzelf een stiller leven. Een tip over verlangen naar lauwe thee en warme cocons. Lees meer

Nieuws in beeld: Remkes haalt de rem eraf

Remkes haalt de rem eraf

De nieuwe informateur Johan Remkes heeft duidelijk minder geduld dan zijn voorgangers. En terecht, vindt Rueben Millenaar. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 51

Wees jezelf, ook achter glittercoulissen

Deze week worden onze redacteurs blij van authenticiteit, een nieuw boek van een favoriete schrijver en glitter. Lees meer

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Net als in Amsterdam rijzen de huren in Berlijn de pan uit. Regelingen om die stijging tegen te houden - zoals de zogenaamde Mietendeckel ('huurdeksel') - worden teruggedraaid, met grote protesten als resultaat. Nina Läuger sloot zich bij een van de protesten aan. Lees meer

Nu wordt er niet meer in mijn wangen geknepen 5

Nu wordt er niet meer in mijn wangen geknepen

Hoe schrijf je over iets wat niet meer tastbaar is? Miray van der Bend schreef een collagegedicht over vakanties van vroeger in Turkije. Over de geur van het vliegveld, de granaatappels in de tuin van haar oma, de rimpels op haar gezicht. Lees meer

Pijn en glorie

Pijn en glorie

Jonathan van der Horst onderzoekt mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag deel 3, over Pedro Almodóvars film Dolor y Gloria. Lees meer

Gebroken Kaars van Sanne Balen over yoga, liefde en leed

Gebroken Kaars

De hoofdpersoon schrikt ondersteboven wakker. Hoe geef je jezelf een houding als je wereld op zijn kop staat? De titel van dit kortverhaal van Sanne van Balen over yoga, liefde en leed is tevens de aanbevolen leeshouding. Leg je kamer eens langs je benen omhoog, en begin. Lees meer

Hard//hoofd zoekt eindredacteuren! 1

Hard//hoofd zoekt eindredacteuren!

Hard//hoofd is op zoek naar scherpzinnige eindredacteuren (fictie/non-fictie) die ons tijdschrift structureel willen komen versterken. Lees meer

Nieuws in beeld: Alleen samen houden we de crisis gaande?

Alleen samen houden we de crisis gaande?

Vaker dan elk ander Europees volk geven Nederlanders hun medemens ervan de schuld dat de coronacrisis nog steeds voortduurt. Lees meer

Blik of een Lappendeken 3

Blik of een lappendeken

Een fragment uit het afstudeerwerk van Dino de Haas, een sciencefictionstrip over de alledaagse horror van productiviteit, over queer relaties en queer geluk. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Steek die maar in je zak!

Steek die maar in je zak!

Deze week worden onze redacteurs blij van enthousiaste opstekers (op gepast volume), kunst in je broekzak en een wisselaccount op Twitter. Lees meer

De maakbare mens

De maakbare mens

Zijn mensen net als machines? Het bezoek van een monteur laat Marthe van Bronkhorst nadenken over haar eigen bedrading. Lees meer

Baldwin en het vuur dat de illusie verbrandt

Baldwin en het vuur dat de illusie verbrandt

Naast de indrukwekkende documentaire 'I Am Not Your Negro' zijn ook de boeken en essays van James Baldwin de moeite waard, meent Roel Meijvis. Baldwin leert ons wat het betekent om mens te zijn, juist door geen antwoord te geven op die vraag. Lees meer