Asset 14

Stopknop

Mijn dochter kan vier woorden lezen: ‘mama’, ‘papa’, ‘Annika’ en ‘stop’. De eerste twee woorden kan ze ook schrijven en met een beetje hulp lukt dat met de laatste twee eveneens. Het is goed mogelijk dat ze nog meer kan lezen of schrijven, maar dat houdt ze dan liever voor zichzelf. Met de magneetjes op onze koelkast laat ik zien hoe eenvoudig je nieuwe woorden kan vormen. Als je de ‘p’ van ‘stop’ vervangt door de ‘m’ van ‘mama’, staat er opeens ‘stom’. En als je dan de ‘o’ weer wegschuift om daar de ‘a’ van ‘Annika’ neer te zetten, is er ‘stam’ te lezen. Elke keer ben ik opnieuw onder de indruk hiervan. ‘Knap hoor, papa,’ zegt Annika dan en schuift driftig alle magneetjes door elkaar, waardoor er nu ‘pstrknocro’ staat. ‘Er staat "djingonimo", dat is Engels voor "nou en of'’’, legt mijn vierjarige dochter uit. Ze gaat nog maar twee-en-een-halve week naar school, maar weet nu al zoveel meer dan ik.

Annika leerde het woordje ‘stop’ lezen in de bus. Ze ontdekte dat de letters op het knopje boven ons identiek waren aan de letters voor ons, die rood oplichten wanneer je op het knopje drukt. Zeer beheerst liet ze haar vingers langs die vier letters glijden. ‘Pas nou op, zo direct druk je nog,’ had ik gefluisterd. Een kindervinger zo dicht bij die verrukkelijke knop, je moet de verleiding ook niet groter maken dan nodig. En we weten allebei hoe buschauffeurs kunnen reageren wanneer er verkeerd wordt omgesprongen met deze cruciale knop.

Op weg naar familie in de provincie, zoals we dat in Amsterdam noemen, drukten we eens een halte te vroeg. Al die dorpen lijken ook zo op elkaar. ‘Zijn we lekker grappen aan het maken?’ had de chauffeur vanuit zijn hokje omgeroepen. ‘Niks zeggen,’ wilde ik nog naar mijn dochter fluisteren, maar het was te laat. ‘Ik heb dat gedaan,’ bekende Annika trots. ‘Ik zei nog: pas op het knopje drukken als papa dat zegt,’ vermaande ik op luide toon. ‘Maar jij zei dat het mocht,’ sprak mijn dochter. ‘Maak het nou niet erger dan het is,’ siste ik haar toe. ‘Ik blijf hier net zo lang staan tot er iemand uitstapt,’ bulderde de buschauffeur. Onbeholpen grijnzend keek ik om mij heen, om daar de gebiedende blikken van onze reisgenoten te ontmoeten. Buiten was net een noodweer losgebarsten. Toen Annika en ik halverwege het weiland waren, bedacht ik pas dat we niet hadden uitgechipt.

Uit angst voor herhaling van dit voorval, houd ik voortaan nauwlettend in de gaten dat ik Annika pas toestemming geef op het knopje te drukken wanneer ik honderd procent zeker weet dat we de juiste halte naderen. ‘Mag ik al op het knopje drukken?’ blijft Annika vragen, als een junk bedelend om een volgend shot, terwijl ik krampachtig starend uit het raam ‘nog even wachten’ herhaal. Slechts twee keer kwam het verlossende ‘ja, NU!’ net te laat, waardoor we een halte terug moesten lopen.

Illustratie: Erik Wallert

Het stopknopje op het juiste moment indrukken is al met al precisiewerk, dat ik gelukkig steeds meer onder de vingers lijk te krijgen. Toegegeven, met enige hulp van Annika, die op een stuk vanzelfsprekendere wijze dan haar vader de omgeving weet te herkennen. Als we een route nemen die vrij nieuw voor ons is, dan bereid ik dit de avond tevoren nauwkeurig voor met behulp van Google Earth. Op een notitieblokje teken ik de kaart na en zet een kruisje bij het juiste stopmoment.

We maken een vertrouwde bustocht door de stad. ‘Volgens mij moet ik nu drukken, toch?’ vraagt Annika voor de vorm wanneer we onze straat inrijden. Ondanks al onze eerdere mislukkingen, blijft de sympathieke schat mij als autoriteit benaderen. ‘Ja, nog een halve seconde, ja, NU!’ hoor ik mezelf roepen, als een oververhitte ouder aan de kant van een voetbalveld. Net op dat moment horen we ‘ting’ en zien we het lampje aangaan. Iemand anders is ons blijkbaar een tiende seconde voor geweest.

‘Oh, wat misselijk vind ik dat,’ snuift een breedgeschouderde man achter ons. Hij knikt naar een man met rastahaar aan de andere kant van het gangpad.
‘Doe nou maar niet alsof je van niets weet. Een beetje op dat knopje drukken, net wanneer dat kind dat wil gaan doen. Durf je wel, iemands lolletje verpesten? Je traumatiseert dat arme schaap.’
‘Ja,’ bemoeit een vrouw in de gehandicaptenzitplaats zich ermee, ‘ik vind dit ook niet kunnen hoor. Op het busknopje drukken is voor de kinderen. Dat is al een eeuwenlange traditie in dit land.’
‘Voor tradities hebben jullie ook helemaal geen respect,’ valt de man haar bij.
‘Oh, het spijt me zo,’ mompelt de knopdrukker. ‘Ik zat niet op te letten. Als ik het uit kon drukken zou ik het meteen doen.’
‘Ze zouden jou uit moeten drukken,’ snauwt de invalide vrouw.
‘Geen ruzie maken,’ roept Annika. ‘Er staat "stop", maar het is "stom". Een stomme stopknop.’
‘Djingonimo,’ zucht ik in mijn beste Engels. Morgen nemen we weer eens de fiets.

Mail

Kasper van Royen is Hard//hoofd-redactielid, is naast vader ook filosoof, ex-docent, ex-dichter, ex-echtgenoot, popfetisjist en postbode.

Erik Wallert gaf zijn baan als journalist eraan om aan de Koninklijke Academie te Antwerpen schilderkunst te studeren. Op die academie worden nog technische vaardigheden geleerd, vaardigheden die Erik nu inzet in autonome tekeningen en illustraties. Hij put inspiratie uit oude grafiek, zoals krantenillustraties en strips uit het fin-de-siècle waarvan hij de sfeer en gratie toepast in tekeningen die evenwel over hedendaagse onderwerpen handelen.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
AI: Nooit meer eenzaamheid?

AI: Nooit meer eenzaamheid?

Ferenz Jacobs bespreekt het futuristische kunstproject van Alicia Framis. Deze zomer trouwt Francis met een hologram gebaseerd op haar eerdere relaties. AI en liefde: een gelukkig huwelijk? Lees meer

Bericht vanaf de Biënnale van Venetië

Bericht vanaf de Biënnale van Venetië

Afgelopen woensdag opende het Nederlandse paviljoen op de Biënnale van Venetië. Onze chef kunst Jorne Vriens zag hoe kunstenaar Renzo Martens in huilen uitbarstte toen hij sprak over zijn samenwerking met zijn Congolese medekunstenaars. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 1

Het is een ondiepe sloot voor een fantasy-schrijver: deel 1

Bijna een kwart van de Nederlandse volwassenen leest het liefst fantasy of sciencefiction. Toch verschijnt er bijna geen Nederlandstalige fantasy. In dit eerste deel van een tweeluik onderzoekt Ida Hondelink waarom fantasy als volwassen literair genre zo ondergeschikt is in Nederland. Lees meer

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Wanneer Eva op bezoek is bij haar zus, vraagt die of Eva haar eicellen al in heeft laten vriezen. Het laat Eva nadenken over hoe ze de vraag 'Wil ik een kind?' überhaupt kan beantwoorden. 'De vraag omtrent het ouderschap is bij uitstek een gevoelskwestie, en mijn gevoel volgen is nooit mijn sterkste punt geweest.' Lees meer

De buschauffeur

De buschauffeur

'Kijk door me heen als door de voorruit'. In deze gedichtenreeks van Angelika Geronymaki probeert een buschauffeur krampachtig de kortstondigheid - in tijd, plaats, interactie - te behouden die eigen is aan zijn baan. Lees meer

Niet

Niet

'Naarmate die vakantie vorderde, begon ik die ‘niet’ te bezien in het licht van een oude angst die soms omhoogkomt. Wanneer namelijk mijn vriendin zei: ‘dat is een lantaarnpaal’ en ik zei ‘niet’, begon ik me af te vragen of we inderdaad wel dezelfde lantaarnpaal zagen.' In deze column schrijft Anne Schepers over het woord 'niet' en de gevolgen die het kan hebben voor een discussie. Lees meer

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom blijven we schrijven als kunstmatige intelligentie dat straks beter kan dan wij? In dit essay bespreekt Shimanto Reza de verbinding die teksten bieden. Ze gaan in dialoog met elkaar, met onszelf, met anderen. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Mijn week met morele ambitie: wat ik leerde ondanks Rutger Bregman

Marthe van Bronkhorst probeerde morele ambitie een week uit en leerde ervan - ondanks Rutger Bregman. Lees meer

Vacature Lid Raad van Toezicht

Vacature Lid Raad van Toezicht

Hard//hoofd wil per 1 juni de driekoppige Raad van Toezicht uitbreiden met twee nieuwe leden waaronder een voorzitter. Mocht je willen reageren dan ontvangen wij graag voor 1 mei een reactie. Lees meer

:Oproep: Wie illustreert de erotische verhalen van het Rode Oor?

Oproep: Wie illustreert de erotische verhalen van het Rode Oor?

De Stoute Stift is de gloednieuwe illustratiewedstrijd van deBuren, Stripgids, Hard//hoofd en Stichting Nieuwe Helden. Meedoen? De deadline is 1 mei 2024 (10:00). Lees meer

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva nodigt twee vrienden uit om bij haar te komen eten. Ze hoopt dat dit het begin zal zijn van een nieuwe vriendengroep. Lees meer

Witte tranen

Witte tranen

Vaak kan geconfronteerd worden met een racistische misstap veel losmaken in witte vrouwen. Waar komt dat door? Fleur den Boer onderzocht het perfectionisme van witte vrouwen en hoe zogeheten 'witte tranen' racisme in de hand werken. Lees meer

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Wat hebben stieren en vrouwen gemeen? In dit essay ziet Barbara Haenen tijdens het bezoeken van een stierengevecht gelijkenissen met haar eigen ervaringen. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn 1

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Marthe van Bronkhorst bekijkt hypocrisie als spectrum: hoe hypocriet ben jij op een schaal van Frans Bauer tot Johan Derksen? Lees meer

Bijsturen 1

Bijsturen

In dit essay legt Belle de Rode de vinger op de zere plek. Ze beschrijft hoe zij de rol van bijsturende kapitein op zich moet nemen omwille van haar zieke vader, terwijl ze juist afscheid had willen nemen van de kritische kapitein die in haar huisde. Lees meer

In je eentje achterblijven

In je eentje achterblijven

Als vriendin K. op een date gaat, denkt Eva van den Boogaard na over hun onuitgesproken pact. Zo lang ze beiden ongelukkig in de liefde zijn, hebben ze elkaar. Maar wat als er iemand dat pact uitstapt? Lees meer

Gelukkig zien jonge mensen het verband tussen toen en nu

Durf te leren van het verleden

Op Dag 150 van de wrede vergeldingsactie van Israël is een eind van de ‘slachting’ van Palestijnen nog niet in zicht. Schrijver Marte Hoogenboom vestigt haar hoop op activisten en journalisten die het verband tussen ‘toen’ en ‘nu’ durven zien. Lees meer

Fatma Shanan: de lichtelijke melancholie van het zomerse alleen zijn 1

Fatma Shanan | De lichtelijke melancholie van het zomerse alleen zijn

Een oase van rust midden in Berlijn. De kleine geschilderde landschappen en zelfportretten in de natuur van Fatma Shanan (1986, Israël) komen goed tot hun recht in de expositieruimte van Dittriech en Schlechtriem. De tentoonstelling ‘The Inn River’ bestaat uit een bescheiden aantal van negen schilderijen. Aucke Paulusma laat zien dat een aandachtige observatie loont, maar dat de schilderijen laten niet per se een vrolijke indruk achterlaten. Lees meer

Reden tot paniek

Reden tot paniek

In dit droomachtige en persoonlijke essay blikt Wouter Degreve terug op zijn jeugd, en hij onderzoekt de effecten daarvan op het heden. Want 'de kracht van de plek waar je bent opgegroeid mag je nooit onderschatten.' Lees meer

Geld lenen

Geld lenen

‘Het spijt me,’ zeg ik. ‘Voor dit alles.’ Ik gebaar om me heen. ‘Voor Nederland.’ In deze column van Anne Schepers ontmoeten twee vrouwen, die uitkijken naar hun avond in een wijnbar, een man die een treinkaartje naar Ter Apel bij elkaar probeert te sprokkelen. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer