Asset 14

Stopknop

Mijn dochter kan vier woorden lezen: ‘mama’, ‘papa’, ‘Annika’ en ‘stop’. De eerste twee woorden kan ze ook schrijven en met een beetje hulp lukt dat met de laatste twee eveneens. Het is goed mogelijk dat ze nog meer kan lezen of schrijven, maar dat houdt ze dan liever voor zichzelf. Met de magneetjes op onze koelkast laat ik zien hoe eenvoudig je nieuwe woorden kan vormen. Als je de ‘p’ van ‘stop’ vervangt door de ‘m’ van ‘mama’, staat er opeens ‘stom’. En als je dan de ‘o’ weer wegschuift om daar de ‘a’ van ‘Annika’ neer te zetten, is er ‘stam’ te lezen. Elke keer ben ik opnieuw onder de indruk hiervan. ‘Knap hoor, papa,’ zegt Annika dan en schuift driftig alle magneetjes door elkaar, waardoor er nu ‘pstrknocro’ staat. ‘Er staat "djingonimo", dat is Engels voor "nou en of'’’, legt mijn vierjarige dochter uit. Ze gaat nog maar twee-en-een-halve week naar school, maar weet nu al zoveel meer dan ik.

Annika leerde het woordje ‘stop’ lezen in de bus. Ze ontdekte dat de letters op het knopje boven ons identiek waren aan de letters voor ons, die rood oplichten wanneer je op het knopje drukt. Zeer beheerst liet ze haar vingers langs die vier letters glijden. ‘Pas nou op, zo direct druk je nog,’ had ik gefluisterd. Een kindervinger zo dicht bij die verrukkelijke knop, je moet de verleiding ook niet groter maken dan nodig. En we weten allebei hoe buschauffeurs kunnen reageren wanneer er verkeerd wordt omgesprongen met deze cruciale knop.

Op weg naar familie in de provincie, zoals we dat in Amsterdam noemen, drukten we eens een halte te vroeg. Al die dorpen lijken ook zo op elkaar. ‘Zijn we lekker grappen aan het maken?’ had de chauffeur vanuit zijn hokje omgeroepen. ‘Niks zeggen,’ wilde ik nog naar mijn dochter fluisteren, maar het was te laat. ‘Ik heb dat gedaan,’ bekende Annika trots. ‘Ik zei nog: pas op het knopje drukken als papa dat zegt,’ vermaande ik op luide toon. ‘Maar jij zei dat het mocht,’ sprak mijn dochter. ‘Maak het nou niet erger dan het is,’ siste ik haar toe. ‘Ik blijf hier net zo lang staan tot er iemand uitstapt,’ bulderde de buschauffeur. Onbeholpen grijnzend keek ik om mij heen, om daar de gebiedende blikken van onze reisgenoten te ontmoeten. Buiten was net een noodweer losgebarsten. Toen Annika en ik halverwege het weiland waren, bedacht ik pas dat we niet hadden uitgechipt.

Uit angst voor herhaling van dit voorval, houd ik voortaan nauwlettend in de gaten dat ik Annika pas toestemming geef op het knopje te drukken wanneer ik honderd procent zeker weet dat we de juiste halte naderen. ‘Mag ik al op het knopje drukken?’ blijft Annika vragen, als een junk bedelend om een volgend shot, terwijl ik krampachtig starend uit het raam ‘nog even wachten’ herhaal. Slechts twee keer kwam het verlossende ‘ja, NU!’ net te laat, waardoor we een halte terug moesten lopen.

Illustratie: Erik Wallert

Het stopknopje op het juiste moment indrukken is al met al precisiewerk, dat ik gelukkig steeds meer onder de vingers lijk te krijgen. Toegegeven, met enige hulp van Annika, die op een stuk vanzelfsprekendere wijze dan haar vader de omgeving weet te herkennen. Als we een route nemen die vrij nieuw voor ons is, dan bereid ik dit de avond tevoren nauwkeurig voor met behulp van Google Earth. Op een notitieblokje teken ik de kaart na en zet een kruisje bij het juiste stopmoment.

We maken een vertrouwde bustocht door de stad. ‘Volgens mij moet ik nu drukken, toch?’ vraagt Annika voor de vorm wanneer we onze straat inrijden. Ondanks al onze eerdere mislukkingen, blijft de sympathieke schat mij als autoriteit benaderen. ‘Ja, nog een halve seconde, ja, NU!’ hoor ik mezelf roepen, als een oververhitte ouder aan de kant van een voetbalveld. Net op dat moment horen we ‘ting’ en zien we het lampje aangaan. Iemand anders is ons blijkbaar een tiende seconde voor geweest.

‘Oh, wat misselijk vind ik dat,’ snuift een breedgeschouderde man achter ons. Hij knikt naar een man met rastahaar aan de andere kant van het gangpad.
‘Doe nou maar niet alsof je van niets weet. Een beetje op dat knopje drukken, net wanneer dat kind dat wil gaan doen. Durf je wel, iemands lolletje verpesten? Je traumatiseert dat arme schaap.’
‘Ja,’ bemoeit een vrouw in de gehandicaptenzitplaats zich ermee, ‘ik vind dit ook niet kunnen hoor. Op het busknopje drukken is voor de kinderen. Dat is al een eeuwenlange traditie in dit land.’
‘Voor tradities hebben jullie ook helemaal geen respect,’ valt de man haar bij.
‘Oh, het spijt me zo,’ mompelt de knopdrukker. ‘Ik zat niet op te letten. Als ik het uit kon drukken zou ik het meteen doen.’
‘Ze zouden jou uit moeten drukken,’ snauwt de invalide vrouw.
‘Geen ruzie maken,’ roept Annika. ‘Er staat "stop", maar het is "stom". Een stomme stopknop.’
‘Djingonimo,’ zucht ik in mijn beste Engels. Morgen nemen we weer eens de fiets.

Mail

Kasper van Royen is Hard//hoofd-redactielid, is naast vader ook filosoof, ex-docent, ex-dichter, ex-echtgenoot, popfetisjist en postbode.

Erik Wallert gaf zijn baan als journalist eraan om aan de Koninklijke Academie te Antwerpen schilderkunst te studeren. Op die academie worden nog technische vaardigheden geleerd, vaardigheden die Erik nu inzet in autonome tekeningen en illustraties. Hij put inspiratie uit oude grafiek, zoals krantenillustraties en strips uit het fin-de-siècle waarvan hij de sfeer en gratie toepast in tekeningen die evenwel over hedendaagse onderwerpen handelen.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Nieuws in beeld: In de klauwen van de blauwe leeuw

In de klauwen van de blauwe leeuw

Gedupeerden in de toeslagenaffaire moeten de 30.000 euro, die zij ter compensatie krijgen, grotendeels weer terugbetalen. Lees meer

Koop online bij je favoriete boekhandel 1

Koop online bij je favoriete boekhandel

Max Beijneveld ziet met lede ogen aan hoe de boekhandels uit het straatbeeld verdwijnen door de coronacrisis, ondanks het feit dat we het afgelopen jaar gezamenlijk meer boeken hebben gekocht. Steun juist nu je favoriete boekhandels door direct op hun site onze aankopen te doen. Lees meer

Een dag op een gesloten psychiatrische afdeling ten tijde van de pandemie (IV)

Een dag op een gesloten psychiatrische afdeling ten tijde van de pandemie (IV)

Doris ter Horst werkt als psychiater in opleiding. Door de coronacrisis wordt ze als behandelaar voor nog meer ethische dilemma's gesteld dan normaal. In haar vierluik geeft ze het woord aan haar (fictieve) patiënten. Een inkijkje in een dag op een gesloten afdeling tijdens een pandemie. Lees meer

 1

Waarom ik geen danser kon worden

In het Hoofd//stuk doen schrijvers een poging om de weg naar het verhaal vast te leggen. Welke tips hadden zij willen krijgen toen ze begonnen? Welk advies zullen ze nooit en dan ook nooit meer opvolgen? Wat is hun advies? Lees het in het Hoofd//stuk. Annelies van Wijk trapt af met de vraag hoe je (g)een alwetende verteller wordt. Lees meer

Succes is geen keuze

Succes is geen keuze

Krijgen we in onze samenleving altijd wat ons toekomt? Bas van Weegberg ziet meritocratie als een optimistisch rookgordijn waarachter sociale ongelijkheid makkelijker in stand wordt gehouden. Lees meer

Een dag op een gesloten psychiatrische afdeling ten tijde van de pandemie (III)

Een dag op een gesloten psychiatrische afdeling ten tijde van de pandemie (III)

Doris ter Horst werkt als psychiater in opleiding. Door de coronacrisis wordt ze als behandelaar voor nog meer ethische dilemma's gesteld dan normaal. In haar vierluik geeft ze het woord aan haar (fictieve) patiënten. Een inkijkje in een dag op een gesloten afdeling tijdens een pandemie. Lees meer

Ik wacht hier 2

Ik wacht hier

''Terwijl ik door de winkel liep, hield ik haar in de gaten. Ze had lang, donker haar, dat bijna tot haar middel viel. Ze droeg een spijkerbroek en een shirt met een naamplaatje. Ik pakte een kaart en legde hem weer terug. Iets dichterbij kon ik haar naam lezen: Alice.'' Lees meer

Vanaf het moment dat ze elkaar ontmoeten, zijn Erin en Alice onafscheidelijk. Dankzij Alice wordt alles beter. Niets lijkt een intense vriendschap in de weg te staan. Of toch niet? Lees het in een voorpublicatie van Ik wacht hier, het debuut van Else Boer. Lees meer

Het populisme van de VVD, gekraakt

Het populisme van de VVD, gekraakt

De #DanielKoerhuisChallenge begon als een ludieke hashtag, maar bleek gaandeweg om veel meer te gaan, schrijft Sander van der Kraan. Lees meer

Hard//talk: De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

Het beste van 2020

Tien hoogtepunten van een jaar discussies, ruzies en gepassioneerde betogen die de revue passeerden. Lees meer

Column: In de kruipruimte

In de kruipruimte

In het huis dat Eva van den Boogaard bewoont, bevindt zich een kruipruimte dat de nodige vragen oproept. Lees meer

Een dag op een gesloten psychiatrische afdeling ten tijde van de pandemie (II)

Een dag op een gesloten psychiatrische afdeling ten tijde van de pandemie (II)

Doris ter Horst werkt als psychiater in opleiding. Door de coronacrisis wordt ze als behandelaar voor nog meer ethische dilemma's gesteld dan normaal. In haar vierluik geeft ze het woord aan haar (fictieve) patiënten. Een inkijkje in een dag op een gesloten afdeling tijdens een pandemie. Lees meer

AVS: 1

Kerstrituelen

Deze week geven onze redacteurs tips om de kerst mee door te komen. Lees meer

Dit. Is. Goddelijk. Alternatief kerstverhaal Annemieke Dannenberg Dymphie Huijsen

Dit. Is. Goddelijk.

Joost is op vakantie in Spanje met zijn zwangere vriendin. Maar is de baby van hem, of van Marina’s open relatiescharrel HG? Begint Joost ongelovig te worden, of moet hij zijn liefdesbaby maar gewoon omarmen?
Een tragikomisch kerstverhaal door Annemieke Dannenberg. Lees meer

Alain Bachellier

Te vaccineren of niet te vaccineren, dat is de kwestie

De keuze om je wel te vaccineren is vaak net zo irrationeel als de keuze om je niet te vaccineren. Uiteindelijk is niet kennis, maar vertrouwen de doorslaggevende factor. Jihane Chaara heeft vertrouwen. Lees meer

Column: Veelzeggende kiepau

Veelzeggende kiepauto

In haar laatste column op Hard//hoofd deelt Iduna Paalman een mistroostig inzicht: hoe beter we kunnen praten, hoe minder we kunnen zeggen. Toch brengt het haar tot een hartverwarmende conclusie. Lees meer

Een dag op een gesloten psychiatrische afdeling ten tijde van de pandemie (I)

Een dag op een gesloten psychiatrische afdeling ten tijde van de pandemie (I)

Doris ter Horst werkt als psychiater in opleiding. Door de coronacrisis wordt ze als behandelaar voor nog meer ethische dilemma's gesteld dan normaal. In haar vierluik geeft ze het woord aan haar (fictieve) patiënten. Een inkijkje in een dag op een gesloten afdeling tijdens een pandemie. Lees meer

Het Vertrek (7) - De Beweging

Het Vertrek (7) - De Beweging

Klankkunstenaar Marieke van de Ven wekt met audio bestaande en imaginaire plekken tot leven. Ze maakte een podcastserie over vertrekken: betekent vertrekken weggaan, of juist ruimtes om je in thuis te voelen? Vandaag de zevende en laatste aflevering. Lees meer

 Staat er een doctor voor de zaal?

Staat er een doctor voor de zaal?

Epsteins gastbijdrage was tekenend voor het seksisme en de neerbuigendheid waarmee vrouwelijke academici te maken krijgen. Lees meer

Gaat het Renzo Martens lukken de kapitaalstroom in de kunstwereld eerlijker te verdelen? 1

Gaat het Renzo Martens lukken de kapitaalstroom in de kunstwereld eerlijker te verdelen?

In de docu White Cube, die onlangs op het IDFA in première ging, zien we dat Renzo Martens zich naast documentairemaker en kunstenaar ook opstelt als hulpverlener en bedrijfsleider in de Democratische Republiek Congo. Hij wil iets terugdoen voor voormalige plantagearbeiders. Iris van der Werff vraagt zich af hoe houdbaar dat is. Lees meer

Vergeet het lichaam van de ander niet 1

Vergeet het lichaam van de ander niet

Juist in een tijd waarin gezondheid als een individuele verplichting wordt gezien, dwingt een pandemie ons om over onze lichamelijkheid na te denken, merkt Rijk Kistemaker. En over die van de ander. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan