Asset 14

'Proberen is laveren'

Ik lees in de krant dat een van mijn leerlingen, een hippe jongen van twaalf, een schrijfwedstrijd heeft gewonnen. Hij blijkt zelfs al wat publicaties op zijn naam te hebben. ‘Dag schrijver!’ zeg ik tegen hem als hij mijn lokaal binnenkomt. Ik prijs hem uitvoerig, vertel over mijn eigen schrijfbezigheden en jubel dan: ‘Ik denk dat we elkaar collega’s kunnen noemen!’ De leerling haalt zijn schouders op. ‘Kijk weet je,’ zegt hij, ‘schrijven is m’n passie. Maar school is ook belangrijk, dus ik probeer een prettige en werkbare balans te vinden. Mezelf als ‘schrijver’ zien zou op dit moment die balans verstoren. Snap je wel?’

Het leven biedt naast schrijven nog veel meer. Dat weet ik heus, maar soms is het goed om dat ook eens van een ander te horen. Niet lang na het gesprekje met de leerling zit ik met een groep bevriende (aspirant-)schrijvers bijeen. We kunnen nog niet van het schrijven leven, en houden er allerlei bezigheden buiten het schrijven op na. Daar moeten we het eens over hebben, vinden we. ‘De grote vraag,’ zeg ik terwijl ik een slok van mijn thee neem en net zo achteloos probeer te kijken als mijn leerling, ‘is natuurlijk: hoe vind je een prettige en werkbare balans?’

De eerste die antwoordt is Wessel, en hij begint direct met een succesverhaal. Zijn bedrijfje Working typewriters, waarmee hij typemachines koopt, repareert en doorverkoopt, heeft hem inmiddels vele duizenden euro’s opgeleverd. Zonder haperen vertelt hij over zijn klanten in Abu Dhabi, de dochter van Kurt Cobain die zijn mooiste exemplaar wilde hebben, en de bijzondere typemachine die hij voor veel geld aan een groot museum in Londen verkocht. Toen de kopers erachter kwamen dat die machine nog geen maand eerder voor minder dan de helft van het geld op Ebay aan een Nederlander was verkocht, vroegen ze Wessel of dit niet wat scheef was en hij niet een beetje kon inbinden met zijn prijs. Wessel dacht even na over moraliteit en karma. Toen dacht hij na over het budget van het museum en over de geest van zakendoen en zei: ‘No, take it or leave it, bye.’ En het museum kocht de typemachine voor de prijs die Wessel vroeg.
Hij eindigt zijn verhaal met een wijze les: ‘Lieve vrienden,’ zegt hij, ‘shit bereiken kost tijd. Gebruik alle tijd die je hebt om te investeren in waar je heen wilt. En laat nooit je prijs zakken.’

Als we bekomen zijn van vooral die ‘vele duizenden euro’s,’ neemt Marlies het woord. ‘Ik maak films,’ zegt ze, ‘in vijf dagen, met een budget van zestien euro en op locaties waar je alleen op de grond kunt slapen. Dat kun je niet direct een prettige en werkbare balans noemen, maar het is fantastisch.’ We bekijken een paar van haar korte films, sterke, grappige films. ‘Ik denk,’ zegt Marlies, ‘dat wat je ook doet of maakt, je ervan uit moet gaan dat er in eerste instantie niemand op zit te wachten. De grote kunst is dan: daar schijt aan hebben.’

Ten slotte komt Sadaf overeind. Zij is bezig om arts te worden en ze vertelt over haar onderzoek: een behandelmethode met een apparaatje dat in het lichaam wordt geplaatst en waarmee spierimpulsjes of hersengolven kunnen worden gedetecteerd. ‘Er was een volledig verlamde patiënt,’ zegt Sadaf, ‘die nog heel helder kon denken. De vrouw zat opgesloten in haar eigen lichaam, ze kon op geen enkele manier communiceren, al jaren niet. Toen is dat apparaatje in haar hersenen geplaatst en konden haar hersengolven, na oefenen en oefenen en oefenen, het toetsenbord van een computer aansturen. De allereerste zin die de vrouw schreef was: “Proberen is laveren.”’

Sadaf kijkt ons blij aan, wij blijven een poosje stil. Regen timmert tegen de ruit, een slokje thee glijdt door iemands slokdarm. Ik hoor een nies, een zucht, Wessel staat op, pakt een typemachine, aait over de toetsen. Proberen is laveren. De zin blijft de rest van de week in mijn hoofd hangen.

Mail

Iduna Paalman (1991) is al bijna vier jaar columnist voor Hard//hoofd. Haar poëziedebuut ‘De grom uit de hond halen’ verscheen in het najaar van 2019 bij Querido. Ze won er de Poëziedebuutprijs 2020 mee. Ze publiceerde onder meer in De Gids, De Revisor, De Groene Amsterdammer en NRC Handelsblad.

Tsjisse Talsma gaat het liefst met zijn schetsboek de wereld rond.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
Lees meer
test
het laatste
Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

"Ofwel we noemen mij voortaan een tokkie, en ik zal de titel met trots dragen. Of we stoppen met het gebruik van het woord tokkie en laten het weer alleen een familienaam zijn." In deze gastcolumn geeft Anne Schepers een ijzersterk pleidooi tegen het negatieve gebruik van het woord 'tokkie'. Lees meer

Tot morgen

Tot morgen

Na bijna vier jaar als columnist voor Hard//hoofd is het voor Eva tijd voor iets nieuws, maar afscheid nemen is niet haar ding. 'Dus lieve lezers: voor jullie nu een kus op de wang, en tot morgen!' Lees meer

Wat je niet zult zien op het nieuws

Wat je niet zult zien op het nieuws

Marthe van Bronkhorst beschrijft dat wat ongezien blijft op het nieuws over de demonstaties bij de UvA. 'Maar het is wel gezien. Het is niet onopgemerkt gebleven.' Lees meer

:‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven 2

‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven

Booking.com pretendeert op te komen voor mensenrechten en verdient tegelijkertijd geld aan verhuur in illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Juul Kruse beschrijft hoe het is om tegen dit bedrijf te demonstreren. Lees meer

:Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Daria Rizvic zag de film Perfect Days op precies het juiste moment in haar leven. Een persoonlijk verhaal over de kracht van regelmaat. Lees meer

Enge man

De echte ‘sfeerboosdoener’ was de ME

Hoe kan een universiteit die in bijna elk curriculum aandacht besteedt aan dekolonisatie en de kritische blik van haar studenten, zich hier in de praktijk, wanneer het over hun eigen rol gaat, aan onttrekken? Lees meer

Relatietherapie voor een  meningsverschil over AI en kunst 1

Relatietherapie voor een meningsverschil over AI en kunst

Drie kunstenaars komen samen om te praten over de relatie tussen AI en kunst. Twee verschillen flink van mening, de derde bemiddelt. Lees meer

 1

Museumwanden heringericht: Hoe moeten vrouwelijke kunstenaars nu gecureerd worden?

Waarom hangt er nog steeds zo weinig werk van vrouwelijke makers in Nederlandse musea? Isabella Legebeke onderzoekt dit aanhoudende gebrek in een hoopvol essay. Lees meer

Mooi weer spelen

Mooi weer spelen

Als Aisha’s eerste therapiesessie niet voelt als de warme deken waar ze op hoopte, mist ze groepsgenoot S., die haar een spiegel voorhield. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

In het tweede deel van dit essay onderzoekt Ida de complexe verhouding tussen de ‘nuchtere’ Nederlandse cultuur en fantasy. Druist fantasie eigenlijk wel zo tegen onze natuur in als we denken? Hoe is dat eigenlijk mogelijk, als we tegelijkertijd zo van fantasy houden? Lees meer

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Gaza kan halverwege mei de meest extreme vorm van hongersnood verwachten. Volgens de VN bestaat deze door de mens gecreëerde catastrofe nu al in delen van Gaza. David Meijers ontleedt hoe Nederlandse politici en media actief het Israëlisch beleid vertekenen en wegkijken van de genocide. Lees meer

Verdomme, ik heb wel geleefd

Maar verdomme, we hebben wel gelééfd

Marthe van Bronkhorst schreef in 2019 een toneelstuk dat bijna volledig werkelijkheid is geworden. Kan ze de slotscène nog weren uit de realiteit? Lees meer

AI: Nooit meer eenzaamheid?

AI: Nooit meer eenzaamheid?

Ferenz Jacobs bespreekt het futuristische kunstproject van Alicia Framis. Deze zomer trouwt Francis met een hologram gebaseerd op haar eerdere relaties. AI en liefde: een gelukkig huwelijk? Lees meer

Bericht vanaf de Biënnale van Venetië

Bericht vanaf de Biënnale van Venetië

Afgelopen woensdag opende het Nederlandse paviljoen op de Biënnale van Venetië. Onze chef kunst Jorne Vriens zag hoe kunstenaar Renzo Martens in huilen uitbarstte toen hij sprak over zijn samenwerking met zijn Congolese medekunstenaars. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 1

Het is een ondiepe sloot voor een fantasy-schrijver: deel 1

Bijna een kwart van de Nederlandse volwassenen leest het liefst fantasy of sciencefiction. Toch verschijnt er bijna geen Nederlandstalige fantasy. In dit eerste deel van een tweeluik onderzoekt Ida Hondelink waarom fantasy als volwassen literair genre zo ondergeschikt is in Nederland. Lees meer

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Wanneer Eva op bezoek is bij haar zus, vraagt die of Eva haar eicellen al in heeft laten vriezen. Het laat Eva nadenken over hoe ze de vraag 'Wil ik een kind?' überhaupt kan beantwoorden. 'De vraag omtrent het ouderschap is bij uitstek een gevoelskwestie, en mijn gevoel volgen is nooit mijn sterkste punt geweest.' Lees meer

De buschauffeur

De buschauffeur

'Kijk door me heen als door de voorruit'. In deze gedichtenreeks van Angelika Geronymaki probeert een buschauffeur krampachtig de kortstondigheid - in tijd, plaats, interactie - te behouden die eigen is aan zijn baan. Lees meer

Niet

Niet

'Naarmate die vakantie vorderde, begon ik die ‘niet’ te bezien in het licht van een oude angst die soms omhoogkomt. Wanneer namelijk mijn vriendin zei: ‘dat is een lantaarnpaal’ en ik zei ‘niet’, begon ik me af te vragen of we inderdaad wel dezelfde lantaarnpaal zagen.' In deze column schrijft Anne Schepers over het woord 'niet' en de gevolgen die het kan hebben voor een discussie. Lees meer

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom blijven we schrijven als kunstmatige intelligentie dat straks beter kan dan wij? In dit essay bespreekt Shimanto Reza de verbinding die teksten bieden. Ze gaan in dialoog met elkaar, met onszelf, met anderen. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Mijn week met morele ambitie: wat ik leerde ondanks Rutger Bregman

Marthe van Bronkhorst probeerde morele ambitie een week uit en leerde ervan - ondanks Rutger Bregman. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer