Asset 14

'Proberen is laveren'

Ik lees in de krant dat een van mijn leerlingen, een hippe jongen van twaalf, een schrijfwedstrijd heeft gewonnen. Hij blijkt zelfs al wat publicaties op zijn naam te hebben. ‘Dag schrijver!’ zeg ik tegen hem als hij mijn lokaal binnenkomt. Ik prijs hem uitvoerig, vertel over mijn eigen schrijfbezigheden en jubel dan: ‘Ik denk dat we elkaar collega’s kunnen noemen!’ De leerling haalt zijn schouders op. ‘Kijk weet je,’ zegt hij, ‘schrijven is m’n passie. Maar school is ook belangrijk, dus ik probeer een prettige en werkbare balans te vinden. Mezelf als ‘schrijver’ zien zou op dit moment die balans verstoren. Snap je wel?’

Het leven biedt naast schrijven nog veel meer. Dat weet ik heus, maar soms is het goed om dat ook eens van een ander te horen. Niet lang na het gesprekje met de leerling zit ik met een groep bevriende (aspirant-)schrijvers bijeen. We kunnen nog niet van het schrijven leven, en houden er allerlei bezigheden buiten het schrijven op na. Daar moeten we het eens over hebben, vinden we. ‘De grote vraag,’ zeg ik terwijl ik een slok van mijn thee neem en net zo achteloos probeer te kijken als mijn leerling, ‘is natuurlijk: hoe vind je een prettige en werkbare balans?’

De eerste die antwoordt is Wessel, en hij begint direct met een succesverhaal. Zijn bedrijfje Working typewriters, waarmee hij typemachines koopt, repareert en doorverkoopt, heeft hem inmiddels vele duizenden euro’s opgeleverd. Zonder haperen vertelt hij over zijn klanten in Abu Dhabi, de dochter van Kurt Cobain die zijn mooiste exemplaar wilde hebben, en de bijzondere typemachine die hij voor veel geld aan een groot museum in Londen verkocht. Toen de kopers erachter kwamen dat die machine nog geen maand eerder voor minder dan de helft van het geld op Ebay aan een Nederlander was verkocht, vroegen ze Wessel of dit niet wat scheef was en hij niet een beetje kon inbinden met zijn prijs. Wessel dacht even na over moraliteit en karma. Toen dacht hij na over het budget van het museum en over de geest van zakendoen en zei: ‘No, take it or leave it, bye.’ En het museum kocht de typemachine voor de prijs die Wessel vroeg.
Hij eindigt zijn verhaal met een wijze les: ‘Lieve vrienden,’ zegt hij, ‘shit bereiken kost tijd. Gebruik alle tijd die je hebt om te investeren in waar je heen wilt. En laat nooit je prijs zakken.’

Als we bekomen zijn van vooral die ‘vele duizenden euro’s,’ neemt Marlies het woord. ‘Ik maak films,’ zegt ze, ‘in vijf dagen, met een budget van zestien euro en op locaties waar je alleen op de grond kunt slapen. Dat kun je niet direct een prettige en werkbare balans noemen, maar het is fantastisch.’ We bekijken een paar van haar korte films, sterke, grappige films. ‘Ik denk,’ zegt Marlies, ‘dat wat je ook doet of maakt, je ervan uit moet gaan dat er in eerste instantie niemand op zit te wachten. De grote kunst is dan: daar schijt aan hebben.’

Ten slotte komt Sadaf overeind. Zij is bezig om arts te worden en ze vertelt over haar onderzoek: een behandelmethode met een apparaatje dat in het lichaam wordt geplaatst en waarmee spierimpulsjes of hersengolven kunnen worden gedetecteerd. ‘Er was een volledig verlamde patiënt,’ zegt Sadaf, ‘die nog heel helder kon denken. De vrouw zat opgesloten in haar eigen lichaam, ze kon op geen enkele manier communiceren, al jaren niet. Toen is dat apparaatje in haar hersenen geplaatst en konden haar hersengolven, na oefenen en oefenen en oefenen, het toetsenbord van een computer aansturen. De allereerste zin die de vrouw schreef was: “Proberen is laveren.”’

Sadaf kijkt ons blij aan, wij blijven een poosje stil. Regen timmert tegen de ruit, een slokje thee glijdt door iemands slokdarm. Ik hoor een nies, een zucht, Wessel staat op, pakt een typemachine, aait over de toetsen. Proberen is laveren. De zin blijft de rest van de week in mijn hoofd hangen.

Mail

Iduna Paalman (1991) is al bijna vier jaar columnist voor Hard//hoofd. Haar poëziedebuut ‘De grom uit de hond halen’ verscheen in het najaar van 2019 bij Querido. Ze won er de Poëziedebuutprijs 2020 mee. Ze publiceerde onder meer in De Gids, De Revisor, De Groene Amsterdammer en NRC Handelsblad.

Tsjisse Talsma gaat het liefst met zijn schetsboek de wereld rond.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Automatische concepten 57

Word jezelf (ook als je dat niet wilt)

Rietveld-student Vivian Mac Gillavry vraagt haar docenten naar de beste adviezen die zij ooit kregen. Allereerst: beeldend kunstenaar en publicist Q.S. Serafijn. Lees meer

'De derde generatie kijkt met een bredere blik naar dekolonisatie, zien het in een mondiaal verband'

'De derde generatie kijkt met een bredere blik naar dekolonisatie, zien die in een mondiaal verband'

Curator en onderzoeker Maria Rey-Lamslag is een graag geziene gast in de cultuursector. Jason Keizer gaat met haar in gesprek over haar Indische roots, over hoe het koloniale verleden doorklinkt in haar werk en over haar 'Indotiteit'. Lees meer

Automatische concepten 56

Een Afrikaanse kritiek op het Antropoceen

In het Antropoceen zou 'de mens' een bepalende factor zijn in het verstoren van het klimaat en de biodiversiteit. Maar wie kan zich eigenlijk tot mens rekenen? En wie wordt als object behandeld? Grâce Ndjako verwerpt het Antropoceen als een eurocentrisch idee. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Uitzonderingen

Uitzonderingen daargelaten

Deze week worden onze redacteurs blij van een maas in de wet, meermaals dezelfde film kijken en de kunst van Isabelle Wenzel. Lees meer

Ruimtes

Een vertrouwd lichaam om in samen te zijn

Een jaar geleden moest Charlotte de Beus opnieuw leren praten, lezen en schrijven. In deze drie gedichten onderzoekt ze met poëtische scherpte haar herstel en het lichaam als “een onbetrouwbare woning voor dakloze gedachtes.” Lees meer

Je partner slaan is nog geen doodvonnis voor je carrière

Je partner slaan is (nog) geen doodvonnis voor je carrière

Het onderscheid tussen de publieke en de privésfeer is soms vaag, maar geweld achter de voordeur zouden we nóóit door de vingers moeten zien, meent Jihane Chaara. Waarom komen zoveel publieke figuren ermee weg? Lees meer

'Naar buiten toe zijn we allemaal familie, zo gaat dat in de Molukse gemeenschap'

'Naar buiten toe zijn we allemaal familie, zo gaat dat in de Molukse gemeenschap'

'Ontdekken wie je voorouders zijn geeft kracht en vertrouwen.' Zainal Umarella heeft diep verdriet gekend, maar zijn toekomstbeeld is er een van hoop dat hij aan zijn kinderen wil meegeven. Lees meer

Geef geen namen aan koeien die je van plan bent te slachten

Geef geen namen aan koeien die je van plan bent te slachten

Een voorpublicatie uit de afstudeerbundel van Elianne van Elderen 'Geef geen namen aan koeien die je van plan bent te slachten'. Over opgroeien als buitenstaander in een dorp, een vluchtmisdrijf op een veulen, over drie vrienden en iemand die probeert om onvoorzichtig te worden. Lees meer

Kunst is werk

Kunst is werk

Brood noemen we essentieel, theater niet. Maar wat als je in het theater je brood verdient? Lees meer

Column: Over geld

Over geld

Eva vergelijkt de manier waarop ze toen en nu tegen geld aankijkt en hoe het verschil in inkomen binnen haar vriendengroep de verhoudingen heeft veranderd. Lees meer

 Klop, klop, wie is waar?

Klop, klop, wie is waar?

De klopjacht op de voortvluchtige militair Jürgen Conings doet de in België woonachtige Amerikaanse illustrator Sebastian Eisenberg denken aan iets wat in zijn thuisland zou gebeuren; niet in Europa. Lees meer

Flaneur versus voyeur

Flaneur versus voyeur

Sarah Vergaerde onderzoekt het doelloos ronddwalen én het al dan niet onopgemerkt gluren naar de ander aan de hand van boeken, films, podcasts en documentaires, waaronder My Amsterdam van Ed van der Elsken. Lees meer

Filmtrialoog: Ruben Brandt: Collector

Ruben Brandt: Collector

Onze redacteuren Jorne Vriens en Oscar Spaans en illustrator Friso Blankevoort bekeken de animatiefilm Ruben Brandt: Collector en zagen een verhaal dat niet in een andere vorm had kunnen worden verteld. Lees meer

Slaapkamerraam, wereld

Slaapkamerraam, wereld

Buiten is het nacht. Maar wat gebeurt er als je je ogen sluit? Dan kan het buiten net zo goed een zomerse dag in New York zijn. Of een sneeuwlandschap uit je jeugd. De mogelijkheden zijn eindeloos. Lees meer

Nieuws in beeld: Is het kunst of geeft het winst?

Is het kunst of geeft het winst?

Illustrator Loes van Gils kijkt met afgrijzen naar de afwegingen die het kabinet maakt. Dierentuinen, sportscholen en binnenzwembaden werden geopend, culturele instellingen moesten de deuren gesloten houden. Lees meer

Lang leve de slush pile 1

Lang leve de slush pile

Hoe kan literair Nederland inclusiever worden als het steeds vaker weigert ongevraagde manuscripten aan te nemen? Een pleidooi voor een openboekbeleid. Lees meer

'Het 'Indische zwijgen’ werd een collectief fenomeen omdat er niet geluisterd werd'

'Het 'Indische zwijgen' werd een collectief fenomeen omdat er niet geluisterd werd'

Myrthe Groot en Romée Mulder deden samen onderzoek naar hun familiegeschiedenissen. En ze begonnen een modelabel dat nauw met die persoonlijke zoektocht samenhangt: Guave. Lees meer

ALL-IN

Een levendig gebrek aan bescheidenheid

De allereerste kunsttrialoog op Hard//hoofd. Wat vonden redacteuren Jorne Vriens, Iris van der Werff en Vivian Mac Gillavry van de tentoonstelling ALL-INN in het HEM? Lees meer

Alles Vijf Sterren: Schreeuwen naar de televisie

Schreeuwen naar de televisie

Deze week worden onze redacteurs blij van het voetenwerk van Het nationale Ballet, de schoenen van Chantal Janzen en aandacht voor Palestijnse filmmaaksters. Lees meer

Hadden we dat altijd maar geweten

Hadden we dat altijd maar geweten

Emma Laura Schouten zit niet op de stoel van de schrijver, maar aan de andere kant van de tafel. Als manuscript-begeleider krijgt ze vaak de vraag of een tekst potentie heeft om Het Boek te worden. Maar heb je eigenlijk wel iets aan die vraag, en wat is het antwoord? Lees meer