Asset 14

Onbevreesd terugkijken

Column: Onbevreesd terugkijken

In een tochtige schuur in Brabant zijn zo’n veertien redacteuren bijeengekomen. We zijn op heiweekend met het platform waarop deze column verschijnt en aan het einde van de eerste vergadering – de wijn staat op tafel en de alcohol doet bij sommigen al haar werk – gaat een foto van de jonge Joseph Stalin langs. ‘Hier,’ zegt de redacteur die de afbeelding heeft opgezocht op zijn telefoon, ‘kijk hoe hot hij was.’

Hij heeft gelijk. Google young joseph stalin en je krijgt een knappe vent te zien met een volle bos donker haar dat in een perfect geproportioneerde kuif lijkt te zijn geaaid. Keurig getrimde baard, Arafat-achtige sjaal, kaaklijn zo scherp als de baan van een frisbee. De afbeeldingen zijn afkomstig van websites als 9gag, Pinterest en awwmemes. De titel boven één van de foto’s: How to get a haircut similar to Joseph Stalin without showing the girl who cuts my hair a picture of Joseph Stalin?

Er wordt hard gelachen in de schuur in Brabant. Dat kan en dat mag, want het dictatoriale regime van Stalin is alweer vijfenzestig jaar voorbij en we hebben net uren vergaderd over politiek, kunst en de uitdagingen van ons decennium, dus er moet wat stoom worden afgeblazen. Als ik de foto voor me heb kijk ik lang in de ogen van de jonge Stalin. ‘Niks tirannieks te zien,’ zeg ik. ‘Bestelde ik een koffie en was hij de barista, zou ik met hem flirten.’

Ik moet denken aan de Poolse kunstenaar Piotr Uklánski. In 2000 maakte hij de tentoonstelling The Nazis, bestaande uit een collectie van 164 kleurenfoto’s waarop Poolse acteurs waren afgebeeld in hun filmrol als nazi. Er kwam stevige kritiek: Uklánski had de nazi’s als knappe, elegante mannen afgebeeld. Veel mensen vonden dat smakeloos, er werden zelfs werken vernield. Uklánski moest de tentoonstelling voortijdig afbreken.
In de zomer van 2017 bezocht ik de Neue Galerie in het Duitse Kassel, ik wist nog niets van het werk van Uklánski. Ik kwam een zaal binnen en schrok me wezenloos. Over de gehele lengte van een wand hingen 203 portretten van blakende, onbevreesde mensen; het was het nieuwste werk van Uklánski en heette Real nazis. Hier hingen honderden nazikopstukken, verzameld naast elkaar, trots en gezond. Het werk was duidelijk een reactie op zijn eigen werk uit 2000. Hier hingen geen acteurs, dit waren de echte slechteriken. Ik kon er niet van weglopen, ik bleef kijken. Na twintig minuten had ik nog niet elk gezicht gezien, ik ontdekte telkens weer nieuwe ogen. Ik werd misselijk, niet omdat het zulke lelijke, gemene en van Het Kwaad doordrenkte koppen waren, maar juist omdat Uklánski tussen alle bekende figuren vooral mooie, verheugde mensen had verzameld. Jonge mannen en vrouwen. Vrolijk, knap.

Als ik een redacteur naast me aan tafel over het kunstwerk heb verteld is hij even stil. ‘Misschien moeten we dat als één van de uitdagingen van ons decennium notuleren,’ zegt hij terwijl hij onze glazen bijvult. ‘Het kwaad kijkt ons zelfverzekerd en onbevreesd en verheugd aan. Aan ons om net zo zelfverzekerd en onbevreesd en verheugd terug te kijken.’

Mail

Iduna Paalman (1991) is schrijver en dichter. Haar poëziedebuut ‘De grom uit de hond halen’ verscheen in het najaar van 2019 bij Querido.

Daphne Prochowski is een illustrator uit Groningen. Haar werk is te omschrijven als kleurrijk en verhalend.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Vriendschapsparadox

Vriendschapsparadox

Tijdens een etentje met vrienden wordt Eva van den Boogaard geconfronteerd met de relativiteit van vriendschappen. Lees meer

Volg de voetnoot

Volg de voetnoot

Laat je ogen vaker afdwalen. Je raadt namelijk nooit welke parels van details er in de voetnoten verborgen liggen. Een tip van Wolter de Boer, die in de marge van zijn ‘imposter syndrome’ een vruchtbare lust voor details ontdekte. Lees meer

Alfa's en Omega's

Alfa's en Omega's

Marthe van Bronkhorst verkent de verhoudingen in het dierenrijk, waarin de mens als absolute alfa de wereld domineert. Lees meer

Schrödingers Donnie

Schrödingers Donnie

De dood van Eva's kat Donnie beweegt haar tot filosofisch mijmeren over een natuurkundig experiment. Lees meer

Column: Boomstronk-achtig

Boomstronk-achtig

‘Is dit een gouden match of settelen we voor less omdat we te druk en niet wanhopig genoeg zijn om verder te zoeken?’, vraagt Iduna Paalman aan haar geliefde. Lees meer

Tip: Bereken je deadline

Bereken je deadline

Else Boer kreeg een deadline opgelegd waar niet alleen een kersverse roman uit voortkwam, maar ook een ontnuchterend inzicht. Een tip over stilstaan bij je eigen sterfelijkheid. Lees meer

Automatische concepten 46

Demoontjes

Marthe van Bronkhorst laat haar demoontjes uit. Dat scheelt, want dan hoeft ze ze even niet zelf te dragen. Lees meer

Fantoompijn Evangeline Habarurema

Fantoompijn

Alle dingen gaan voorbij, de mooiste, maar ook de pijnlijkste dingen. Een troostvolle tip voor iedereen die verliest en rouwt, en het officiële Hard//hoofd-debuut van schrijver en illustrator Evangeline Agape. Lees meer

Als het doek valt

Als het doek valt

De gevoelens van heimwee waardoor Eva als kind geteisterd werd, ervaart ze als volwassen vrouw van tijd tot tijd nog steeds. Lees meer

 Samen alleen op de wereld

Samen alleen op de wereld

Speciaal voor de Heimweek delen tien fotografen beelden die hen doen terugverlangen naar een plek of een moment in hun leven. Het resultaat is een uniek inkijkje in de diversiteit van heimwee en nostalgie; misschien wel de allerindividueelste emoties. Lees meer

Slentermijmeringen uit Oxford

Slentermijmeringen uit Oxford

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneken Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Oxford. Lees meer

Komt een gangster bij de dokter

Komt een gangster bij de dokter

Nu ze zelf psycholoog is, kijkt Marthe van Bronkhorst heel anders naar een van haar favoriete series. Lees meer

Column: Een Bert of een Ernie

Een Bert of een Ernie

Eva van den Boogaard is met vrienden op vakantie in de Ardèche. Liggend bij het zwembad stelt één van haar vrienden een vraag die in alle eenvoud doet nadenken over de groepsverhoudingen. Lees meer

Column: Volhouden stoppen volhouden 3

Volhouden stoppen volhouden

Iduna Paalman bezoekt haar zieke hond, en hoort haar 's nachts onrustig ademen. 'Ze jankt een beetje, dat doen honden als ze dromen. Of heeft ze pijn?' Lees meer

Complete overgave

Complete overgave

Marthe van Bronkhorst liet zich meevoeren door de Waddenzee - om zichzelf te herontdekken. De rustgevende bezigheid maakt haar al snel doodsbenauwd. Lees meer

Slentermijmeringen uit Brussel

Slentermijmeringen uit Brussel

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Brussel. Lees meer

Onder de vraagprijs

Onder de vraagprijs

Vragen als ‘Wat doe jij nu?’ en ‘Waar woon je tegenwoordig?’ bezorgen Eva van den Boogaards vriend M. een rood hoofd en het gevoel te willen verdwijnen. Zij snapt hem maar al te goed. Lees meer

Slentermijmeringen uit Rotterdam

Slentermijmeringen uit Rotterdam

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Rotterdam. Lees meer

Column: Vervuilde idylle

Vervuilde idylle

Iduna Paalman belt vanuit de camping in Frankrijk met haar oma. Net daarvoor las ze nog in de dichtbundel van de Duitse Monika Rinck. Lees meer

Slentermijmeringen uit Londen

Slentermijmeringen uit Londen

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Londen. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan