Asset 14

Onbevreesd terugkijken

Column: Onbevreesd terugkijken

In een tochtige schuur in Brabant zijn zo’n veertien redacteuren bijeengekomen. We zijn op heiweekend met het platform waarop deze column verschijnt en aan het einde van de eerste vergadering – de wijn staat op tafel en de alcohol doet bij sommigen al haar werk – gaat een foto van de jonge Joseph Stalin langs. ‘Hier,’ zegt de redacteur die de afbeelding heeft opgezocht op zijn telefoon, ‘kijk hoe hot hij was.’

Hij heeft gelijk. Google young joseph stalin en je krijgt een knappe vent te zien met een volle bos donker haar dat in een perfect geproportioneerde kuif lijkt te zijn geaaid. Keurig getrimde baard, Arafat-achtige sjaal, kaaklijn zo scherp als de baan van een frisbee. De afbeeldingen zijn afkomstig van websites als 9gag, Pinterest en awwmemes. De titel boven één van de foto’s: How to get a haircut similar to Joseph Stalin without showing the girl who cuts my hair a picture of Joseph Stalin?

Er wordt hard gelachen in de schuur in Brabant. Dat kan en dat mag, want het dictatoriale regime van Stalin is alweer vijfenzestig jaar voorbij en we hebben net uren vergaderd over politiek, kunst en de uitdagingen van ons decennium, dus er moet wat stoom worden afgeblazen. Als ik de foto voor me heb kijk ik lang in de ogen van de jonge Stalin. ‘Niks tirannieks te zien,’ zeg ik. ‘Bestelde ik een koffie en was hij de barista, zou ik met hem flirten.’

Ik moet denken aan de Poolse kunstenaar Piotr Uklánski. In 2000 maakte hij de tentoonstelling The Nazis, bestaande uit een collectie van 164 kleurenfoto’s waarop Poolse acteurs waren afgebeeld in hun filmrol als nazi. Er kwam stevige kritiek: Uklánski had de nazi’s als knappe, elegante mannen afgebeeld. Veel mensen vonden dat smakeloos, er werden zelfs werken vernield. Uklánski moest de tentoonstelling voortijdig afbreken.
In de zomer van 2017 bezocht ik de Neue Galerie in het Duitse Kassel, ik wist nog niets van het werk van Uklánski. Ik kwam een zaal binnen en schrok me wezenloos. Over de gehele lengte van een wand hingen 203 portretten van blakende, onbevreesde mensen; het was het nieuwste werk van Uklánski en heette Real nazis. Hier hingen honderden nazikopstukken, verzameld naast elkaar, trots en gezond. Het werk was duidelijk een reactie op zijn eigen werk uit 2000. Hier hingen geen acteurs, dit waren de echte slechteriken. Ik kon er niet van weglopen, ik bleef kijken. Na twintig minuten had ik nog niet elk gezicht gezien, ik ontdekte telkens weer nieuwe ogen. Ik werd misselijk, niet omdat het zulke lelijke, gemene en van Het Kwaad doordrenkte koppen waren, maar juist omdat Uklánski tussen alle bekende figuren vooral mooie, verheugde mensen had verzameld. Jonge mannen en vrouwen. Vrolijk, knap.

Als ik een redacteur naast me aan tafel over het kunstwerk heb verteld is hij even stil. ‘Misschien moeten we dat als één van de uitdagingen van ons decennium notuleren,’ zegt hij terwijl hij onze glazen bijvult. ‘Het kwaad kijkt ons zelfverzekerd en onbevreesd en verheugd aan. Aan ons om net zo zelfverzekerd en onbevreesd en verheugd terug te kijken.’

Mail

Iduna Paalman (1991) is al bijna vier jaar columnist voor Hard//hoofd. Haar poëziedebuut ‘De grom uit de hond halen’ verscheen in het najaar van 2019 bij Querido. Ze won er de Poëziedebuutprijs 2020 mee. Ze publiceerde onder meer in De Gids, De Revisor, De Groene Amsterdammer en NRC Handelsblad.

Daphne Prochowski is een illustrator uit Groningen. Haar werk is te omschrijven als kleurrijk en verhalend.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Column: Ik wens je alle goeds

Ik wens je alle goeds

Een afwijzing komt Eva koud op haar dak vallen. ‘Ik vond hem leuk, hij vond mij ook leuk, hij vond mij dus niet leuk, ik ben gewoon niet leuk genoeg.’ Lees meer

Koop de roze bril

Koop de roze bril

Lang geloofde Shulamit Löwensteyn dat een ingebouwd stapelbed de oplossing zou zijn voor al haar moeilijkheden. Had ze daar gelijk in? Een tip over tulpen, taart en het kopen van troost. Lees meer

Column: Het enige woord dat het omschrijft

Het enige woord dat het omschrijft

Het voorlopig laatste uitstapje naar de bios met haar vader krijgt voor Eva een duistere lading. Lees meer

Kon je maar aanbeden worden

Kon je maar aanbeden worden

Hologrammen, goud licht en een religieus lam laten Marthe van Bronkhorst zich klein voelen tijdens een kerkbezoek. Lees meer

Wees talentloos

Wees talentloos

Tijdens een date raakt Wolter de Boer verwikkeld in een socratisch vraaggesprek rond talent. Een tip over het afschaffen van aanleg. Lees meer

'Het kán dus wel.'

'Het kán dus wel'

Eva is dolblij voor (en stikjaloers op) haar smoorverliefde vriendin. Lees meer

Column

In een te specifieke vorm geslepen

Op ieder potje past een dekseltje, toch? Marthe van Bronkhorst vraagt zich af of ze daarvoor niet té veel eigenaardigheden heeft: "Als ik nog groter groei, dan moet een bosbrand mij snoeien. En wat voor allesverzengende liefde moet dat zijn waardoor het specifieke houtsnijwerkje dat je bent geworden af fikt, helemaal ombuigt, en opnieuw wortel schiet?" Lees meer

Column: Ik ben geen dreumes, ik ben Julie!

Ik ben geen dreumes, ik ben Julie!

Eva's nichtje van twee geeft tijdens een bezoek aan de speeltuin blijk van een opvallende afkeer van hokjesdenken. Lees meer

Breek het brutalisme

Breek het brutalisme

In een distrack over het brutalisme maakt Marthe van Bronkhorst duidelijk dat ze helemaal klaar is met de betonnen architectuurstijl: "Wat is de deal met al die bouw freaking putten, nog minder fundament voor kunst dan vier keer Rutte?" Lees meer

Column: Zullen we vrienden worden?

Zullen we vrienden worden?

Corona of geen corona, Eva blijft haar sociale cirkel onderhouden en zo nodig verversen met aanwas. Lees meer

Column: Tegen vrienden zeg ik nooit goed 'doei'

Tegen vrienden zeg ik nooit goed 'doei'

Over de dood van haar grootouders dacht Eva van den Boogaard vroeger wel na, maar over die van een goede vriend? Lees meer

Achtbaantester 1

Achtbaantester

Marthe van Bronkhorst hangt op de kop in een looping en weet één ding zeker: achtbanen worden alleen spannend als ze een goed verhaal hebben. Lees meer

Column: Weten of je ooit moeder wil worden

Weten of je ooit moeder wil worden

Eva wordt geconfronteerd met de beruchte wel-of-geen-kinderen-vraag en zet de voor- en nadelen tegenover elkaar. Lees meer

Vrees de cocon niet: ze is nog warm

Vrees de cocon niet

Nu de feestjes voorzichtig weer op gang komen, beseft Rijk Kistemaker hoeveel hij níet heeft gemist. Gestrand tussen veganistische sneakers en gesprekken over Jeff Bezos verzint hij voor zichzelf een stiller leven. Een tip over verlangen naar lauwe thee en warme cocons. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Steek die maar in je zak!

Steek die maar in je zak!

Deze week worden onze redacteurs blij van enthousiaste opstekers (op gepast volume), kunst in je broekzak en een wisselaccount op Twitter. Lees meer

De maakbare mens

De maakbare mens

Zijn mensen net als machines? Het bezoek van een monteur laat Marthe van Bronkhorst nadenken over haar eigen bedrading. Lees meer

Column: Tot op het bot

Tot op het bot

Een oude brief van een vriendin voert Eva terug naar een periode waarin het wat minder lekker met haar ging. Lees meer

Framer geframed

Framer geframed

Marthe van Bronkhorst ziet haar angst onder ogen en besluit haar ervaring als psycholoog te verrijken door zelf de patiënt te worden. De belangrijkste les? Ook therapeuten weten niet alles. Lees meer

Dingen die niet kloppen, maar die ik wel geloof

Dingen die niet kloppen, maar die ik wel geloof

Hoe goedgelovig mag een mens eigenlijk zijn? Waar Eva van den Boogaard soms dwangmatig eerlijk is, blijkt haar neef F. regelmatig informatie aan haar te verstrekken die niet klopt. Lees meer

 Weet je nog, de nacht?

Weet je nog, de nacht?

Het ‘vergeten’ nachtleven krabbelt terug, en onze eigen lichamen blijken zich als gisteren te herinneren hoe ze van hun eigen bewegingen kunnen genieten. Lees meer