Asset 14

Onbevreesd terugkijken

Column: Onbevreesd terugkijken

In een tochtige schuur in Brabant zijn zo’n veertien redacteuren bijeengekomen. We zijn op heiweekend met het platform waarop deze column verschijnt en aan het einde van de eerste vergadering – de wijn staat op tafel en de alcohol doet bij sommigen al haar werk – gaat een foto van de jonge Joseph Stalin langs. ‘Hier,’ zegt de redacteur die de afbeelding heeft opgezocht op zijn telefoon, ‘kijk hoe hot hij was.’

Hij heeft gelijk. Google young joseph stalin en je krijgt een knappe vent te zien met een volle bos donker haar dat in een perfect geproportioneerde kuif lijkt te zijn geaaid. Keurig getrimde baard, Arafat-achtige sjaal, kaaklijn zo scherp als de baan van een frisbee. De afbeeldingen zijn afkomstig van websites als 9gag, Pinterest en awwmemes. De titel boven één van de foto’s: How to get a haircut similar to Joseph Stalin without showing the girl who cuts my hair a picture of Joseph Stalin?

Er wordt hard gelachen in de schuur in Brabant. Dat kan en dat mag, want het dictatoriale regime van Stalin is alweer vijfenzestig jaar voorbij en we hebben net uren vergaderd over politiek, kunst en de uitdagingen van ons decennium, dus er moet wat stoom worden afgeblazen. Als ik de foto voor me heb kijk ik lang in de ogen van de jonge Stalin. ‘Niks tirannieks te zien,’ zeg ik. ‘Bestelde ik een koffie en was hij de barista, zou ik met hem flirten.’

Ik moet denken aan de Poolse kunstenaar Piotr Uklánski. In 2000 maakte hij de tentoonstelling The Nazis, bestaande uit een collectie van 164 kleurenfoto’s waarop Poolse acteurs waren afgebeeld in hun filmrol als nazi. Er kwam stevige kritiek: Uklánski had de nazi’s als knappe, elegante mannen afgebeeld. Veel mensen vonden dat smakeloos, er werden zelfs werken vernield. Uklánski moest de tentoonstelling voortijdig afbreken.
In de zomer van 2017 bezocht ik de Neue Galerie in het Duitse Kassel, ik wist nog niets van het werk van Uklánski. Ik kwam een zaal binnen en schrok me wezenloos. Over de gehele lengte van een wand hingen 203 portretten van blakende, onbevreesde mensen; het was het nieuwste werk van Uklánski en heette Real nazis. Hier hingen honderden nazikopstukken, verzameld naast elkaar, trots en gezond. Het werk was duidelijk een reactie op zijn eigen werk uit 2000. Hier hingen geen acteurs, dit waren de echte slechteriken. Ik kon er niet van weglopen, ik bleef kijken. Na twintig minuten had ik nog niet elk gezicht gezien, ik ontdekte telkens weer nieuwe ogen. Ik werd misselijk, niet omdat het zulke lelijke, gemene en van Het Kwaad doordrenkte koppen waren, maar juist omdat Uklánski tussen alle bekende figuren vooral mooie, verheugde mensen had verzameld. Jonge mannen en vrouwen. Vrolijk, knap.

Als ik een redacteur naast me aan tafel over het kunstwerk heb verteld is hij even stil. ‘Misschien moeten we dat als één van de uitdagingen van ons decennium notuleren,’ zegt hij terwijl hij onze glazen bijvult. ‘Het kwaad kijkt ons zelfverzekerd en onbevreesd en verheugd aan. Aan ons om net zo zelfverzekerd en onbevreesd en verheugd terug te kijken.’

Mail

Iduna Paalman (1991) is al bijna vier jaar columnist voor Hard//hoofd. Haar poëziedebuut ‘De grom uit de hond halen’ verscheen in het najaar van 2019 bij Querido. Ze won er de Poëziedebuutprijs 2020 mee. Ze publiceerde onder meer in De Gids, De Revisor, De Groene Amsterdammer en NRC Handelsblad.

Daphne Prochowski is een illustrator uit Groningen. Haar werk is te omschrijven als kleurrijk en verhalend.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Alleen samen krijgen we u eronder

Alleen samen krijgen we u eronder

Mark Rutte is het niet vergeten, vanaf vandaag wordt alles soepel! Geef vooral weer die drie zoenen en alsjeblieft: dicht op de mond graag. Waarom zou je denken aan de uitgeputte zorg en de oplopende IC-cijfers als je ook aan jezelf kan denken? Nou dan. Lees meer

Met (voor het eerst!) een illustratie van Melcher Oosterman. Lees meer

Column: Inferno onder de roltrap

Inferno onder de roltrap

Een defecte roltrap op het station herinnert Eva eraan hoe ze als kind soms verborgen werelden en niet per se bestaande systemen waarnam. Lees meer

De nobele kunst van het missen

De nobele kunst van het missen

Marthe van Bronkhorst mist een hoop dingen in haar leven. Haarelastiekjes, de deuk in de bank die ze maakte in het vakantiehuisje, en ze kan maar niet vergeten dat Philip Freriks gestopt is met het journaal. (kom terug, Philip!). Maar waar komt dit missen vandaan?
Met (voor de laatste keer!) een illustratie van Jessica Bacuna. Lees meer

Column: Wasverzachter

Wasverzachter

Een fietstochtje met twee vrienden voert Eva naar een nieuwbouwwijk, waar het leven bij nader inzien toch zo slecht nog niet zou zijn. Lees meer

Een ezel stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen, maar een kiezer wel

Een ezel stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen, maar een kiezer wel

Marthe van Bronkhorst verdiept zich ter voorbereiding van de verkiezingen in de Archieven der Vergeten Partijen. Ook dit jaar zijn er maar liefst 37 verkiesbare partijen. Wie zijn hen voorgegaan, en zat er dan echt niet een bij die de tand des tijds had moeten overleven? Lees meer

Column: Dingen die we niet gehoord hebben

Dingen die we niet gehoord hebben

Een gehoorbeschadiging is wat Eva van den Boogaard met haar opa gemeen heeft. Verder weet ze niet veel over hem en zijn oorlogsverleden, behalve dat het opgelopen trauma ook zijn nageslacht raakte. Lees meer

Sommige dagen kun je niet oplossen

Sommige dagen kun je niet oplossen

Twee geliefden die niet in elkaar opgaan blijven individuen en in Duo Penotti is eigenlijk best veel van jezelf terug te vinden. Marthe van Bronkhorst neemt een kijkje in haar ijskast, denkt na over wat je bewaart in je vriezer en komt tot de conclusie dat er voor sommige dingen geen oplossing bestaat. Lees meer

Hoe je de maanden op je knokkels telt en andere vragen

Hoe je maanden op knokkels telt en andere vragen

Voor welke simpele zaken heb jij nooit meer opnieuw naar uitleg durven vragen? Voor Vivian MacGillavry was het maanden tellen op haar knokkels. Maar toen ze dat aan een vriendin durfde op te biechten, ontdekte ze iets moois. Lees meer

Interfriention

Interfriention

Eva van den Boogaard viert een vriendschapsjubileum met vriendin I. en blikt terug op een andere vriendschap, die kort daarvoor ten einde moest komen. Lees meer

Tip van Else Boer Wees een meeloper

Wees een meeloper

Soms is een meeloper zijn gewoon een heel goed plan. Schrijver Else Boer legt uit waarom aan de hand van haar nieuwste niet-originele hobby: schaken. Lees meer

Zonder mijn moeder

Zonder mijn moeder

Het wel of niet aanschaffen van een kunstwerk voert Eva van den Boogaard terug naar tijden waarin ze nog niet alle beslissingen zelf nam. Lees meer

Column: In de kruipruimte

In de kruipruimte

In het huis dat Eva van den Boogaard bewoont, bevindt zich een kruipruimte dat de nodige vragen oproept. Lees meer

Column: Veelzeggende kiepau

Veelzeggende kiepauto

In haar laatste column op Hard//hoofd deelt Iduna Paalman een mistroostig inzicht: hoe beter we kunnen praten, hoe minder we kunnen zeggen. Toch brengt het haar tot een hartverwarmende conclusie. Lees meer

Schuldig

Schuldig

Marthe van Bronkhorst maakt een innerlijke reis om haar overleden grootvader te gedenken, die met andere bedoelingen naar Indonesië reisde dan zij lange tijd dacht. Lees meer

 Vergeet de zomer maar (niet)

Vergeet de zomer maar (niet)

Nu fysiek reizen wereldwijd onmogelijk is, rest de verbeelding: fotograaf Cleo Goossens neemt ons mee naar de zonnige uithoeken van onze fantasie. Lees meer

Column: Rommelklanken

Rommelklanken

Het vele videobellen van de afgelopen tijd doet Eva van den Boogaard de waarde inzien van zogenaamde 'rommelklanken'. Lees meer

Tip: Laat alles vallen 1

Laat alles vallen

Annelies van Wijk onderzoekt haar fascinatie voor alledaagse objecten die onverwacht te pletter vallen. Een tip om zelf ook eens als een brokstuk te gronde te gaan, wie weet welke schoonheid er nog oprijst uit de scherven. Lees meer

Column: Zolang je maar geen zware machines bedient

Zolang je maar geen zware machines bedient

Als kind vond Iduna Paalman opvatting dat slapen voor grote mensen was en zij het dus niet nodig had. Nog steeds probeert ze af te komen van haar vooroordeel dat alleen mensen die niet genoeg van het leven houden, van slapen houden. Lees meer

Column: The mask is the face

The mask is the face

Een versleten meubelstuk zet Eva van den Boogaard tijdens haar verhuizing aan het denken over de betekenis van uiterlijk vertoon. Lees meer

Beeldspraak: The City is a Choreography

Vraag de stad eens ten dans

Fotograaf Melissa Schriek heeft oog voor het subtiele en eigenaardige ritme van de stad. 'Zodra we de straat op gaan, worden we daar deel van.' Lees meer