Asset 14

Een Israëls aan de muur

Hard//hoofd zoekt donateurs/kunstverzamelaars! Geniet je met enige regelmaat van onze artikelen? Ondersteun Hard//hoofd dan en hang ons aan je muur.

Augusta was tachtig, ik vijftig, toen wij elkaar leerden kennen. Via een briefje bij Albert Heijn zocht zij een vakantieoppas voor haar kat Kareltje en ik reageerde. Tijdens ons kennismakingsbezoek resideerde zij, sigaretten rokend uit een pijpje, tussen kat en kussens in het midden van haar sofa. Wij dronken whisky, peuzelden nootjes en leken al snel van eenzelfde soort stof geweven.

Beiden hielden we van het concept Ware Liefde, dieren, schoonheid en kunst. Van dat laatste liep haar huis over. Aan de muren hingen oude etsen, tekeningen en olieverfschilderijen, waaronder – onopvallend naast de boekenkast – een Jozef Israëls: een donker interieur met wieg en vrouw aan het raam. Mijn adem stokte toen ze mij erop wees. Toch vond ik het grootste kunstwerk in de kamer-en-suite Augusta zelf. Behalve dat zij, ondanks haar hoge leeftijd, nog altijd prachtig was om te zien, vertelde zij zo beeldend over haar kleurrijke verleden dat geen film, boek of toneelstuk er tegenop kon. Lange winteravonden of ’s zomers, tot ver na middernacht in haar tuin, hing ik aan haar lippen terwijl ik met haar meereisde langs al die plekken op de wereld waar zij geleefd, genoten, geleden en bemind had.

Ach, Augusta.

Bijna honderd mocht je worden. Vorige week hielden wij op je sterfdag een herdenkingsreünie bij een van ons thuis. ‘Ons’, dat wil zeggen het handjevol mantelzorgers dat je tot je laatste snik trouw bleef. Dat was nog een hele opgave, want - sorry dat ik het zeg - hoe afhankelijker je werd, hoe onuitstaanbaarder. Uit angst voor de eenzaamheid probeerde je ons met rare beloftes te chanteren: ‘Als je drie nachten per week bij me komt waken, zet ik je in mijn testament’. Of: ‘Als je de weekends bij me komt zitten, krijg je mijn auto’. En de allermooiste: ‘Als je bij me komt wonen, krijg je mijn Josef Israëls. Dan hoef je de rest van je leven niet meer te werken’. Niemand geloofde je, want je had ook nog een zoon. Hij keek weliswaar nauwelijks naar je om maar je adoreerde hem, dus alles zou naar hem gaan.

'Ik vond het trouwens een afschuwelijk schilderij', zei de jongste mantelzorger op de reünie. 'Zo donker. Ik zei altijd tegen haar dat ik het niet hoefde.'

'Ik had vaak het gevoel', zei een ander – Augusta’s buurman, die regelmatig voor haar kookte of ’s nachts, als ze niet kon slapen, een borrel met haar dronk - 'dat ze mij ervan verdacht alleen vanwege dat schilderij te blijven komen. Ze leek me op het laatst echt uit te proberen. Op het pesterige af. Niks was meer goed wat ik deed. Op een dag zei ze: "ik wil een taxateur laten komen voor die Jozef Israëls en ik wil dat jij erbij bent". Wat zou ze nu weer in haar schild voeren, dacht ik. Ik vond het zo vreemd.'

Hij hield ons even in spanning. Het was wel duidelijk van wie hij de vertelkunst had afgekeken.

'Die vent kwam', ging hij verder, 'wierp er een blik op en zei: ‘die lijst is misschien nog iets waard, maar die plaat is een reproductie’. Hij haalde het ding van de muur en draaide het om. Op de achterkant zat nog het prijsje.'

Hij stopte weer.

'En toen?' riepen wij.

'Ze keek me uitdagend aan', vervolgde hij, 'balde dat broze vuistje van haar en stak het zó – hij imiteerde het gebaar met kracht – dwars door het schilderij. Nadat de taxateur vertrokken was hebben we er schaterend een whisky op gedronken. Daarna heeft ze me nooit meer gepest.'

-
Ook kunst verzamelen om je geliefden mee te chanteren? Het kan! Doneer aan ons platform en word kunstverzamelaar:

Mail

Trudy Kunz werd in de jaren tachtig en negentig bekend door haar werk voor Libelle en Marie Claire. Voor Plus Magazine was zij bijna vijftien jaar columniste. Zij publiceerde meerdere interviewbundels en in 2013 verscheen haar eerste roman, Kroniek van een bange liefde. Als pensionado zonder pensioen verdeelt zij haar tijd, net als daarvoor, tussen schrijven, schilderen en ander (on)nuttigs.

Bram Dirven oordeelt, maakt en bepaalt over illustraties en is hiermee de illustratordictator bij Hard//hoofd.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnChef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Automatische concepten 70

Vertrouw de dingen die je met gemak doet

Vivian Mac Gillavry vraagt haar docenten van de Gerrit Rietveld Academie naar het beste advies dat zij ooit kregen. Vandaag: Geert Mul, die onder meer computeranimaties, installaties en sculpturen maakt. 'Als iets geforceerd was, dacht ik dat dat dan wel kunst zou zijn.' Lees meer

Zomergast Robert Vermeiren bleef aan de oppervlakte

Zomergast Robert Vermeiren bleef aan de oppervlakte

Hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie Robert Vermeiren – de derde Zomergast van 2021 – liet interviewer Janine Abbring en de kijker niet zomaar binnen. Gaandeweg de avond leek het plots of de kijker naar twee verschillende programma’s had gekeken, zag Tessa van Rooijen. Lees meer

Nieuws in beeld: In memoriam Dusty Hill

In memoriam Dusty Hill

Illustrator Anne Schillings brengt een postume ode aan de deze week overleden ZZ Top-bassist en -achtergrondzanger Dusty Hill. Lees meer

Ons Eiland en wat we vonden op de kust 3

Ons Eiland en wat we vonden op de kust

In Ons eiland en wat we vonden op de kust (het afstudeerwerk van Liene Schipper) wordt je meegenomen naar een wereld die bijna lijkt op de onze, maar waar olifanthotels kunnen praten, eenzame koeien luid loeien en brandstichting soms de oplossing lijkt. Een zoektocht naar hoe we elkaar kunnen proberen te begrijpen, en wat je nou eigenlijk moet doen als je denkt dat je elkaar eindelijk begrepen hebt.  Lees meer

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

Nee, er bestaat geen censuur in Nederland. Een witte auteur mag schrijven over mensen van kleur en een hetero schrijver over homoseksuele relaties. Maar of de lezer het ook wil lezen, dat is nog maar de vraag. Lees meer

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

De schrijver en jurist ging radicaal op zoek naar het grijze gebied. Lees meer

Nieuws in beeld: Jeff Bezos zet het ons betaald

Jeff Bezos zet het ons betaald

Na zijn korte bezoekje aan de rand van de ruimte, eerder deze week, bedankte oud-Amazon-baas Jeff Bezos de werknemers en klanten van zijn bedrijf. 'Want jullie hebben hiervoor betaald'. Een perverse grap, vonden critici. Lees meer

Stormvogel & Gelegenheidshaiku

Stormvogel & Gelegenheidshaiku

''Het is een dag waarop je stevig in je schoenen moet staan.''
Lees een fragment uit het afstudeerwerk Stormvogel & Gelegenheidshaiku van Suzanne Reedijk: een tweeledige novelle over de zee, het leven dat soms vastloopt, en een reuzenkind dat in een veld verschijnt, en dat ook weer verdwijnt. Lees meer

Tendresse / Nederzettingen

Tendresse / Nederzettingen

Met zijn 'overrompelende, rijke poëzie' won dichter Erwin Hurenkamp dit jaar Editio's Debutantenschrijfwedstrijd. De jury roemde zijn poëzie, die vertrouwde thema's wonderlijk uitwerkt. Lees meer

Zomergast Floris Alkemade wilde boven alles de goede vrede bewaren

Zomergast Floris Alkemade wilde boven alles de goede vrede bewaren

Floris Alkemade trapte het nieuwe seizoen Zomergasten af. Tot al te boude uitspraken liet de Rijksbouwmeester zich niet verleiden. Lees meer

Wat een week

Wat een week

Zie het nieuws maar eens in beeld te brengen in een week waarin drama zich op drama stapelde. Illustrator Rueben Millenaar liet zich niet uit het veld slaan: hij maakte maar liefst 6 illustraties. Een rampweek in beeld. Lees meer

Waar ik een slaapkamer heb gehad

Waar ik een slaapkamer heb gehad

Malika Soudani verzamelt de herinneringen die ze nog heeft aan alle plekken waar ze een slaapkamer heeft gehad, vanaf haar geboorte tot aan het moment waarop ze haar afstudeerbundel schrijft. Hier lees je een fragment uit 'Waar ik een slaapkamer heb gehad'. Over een zusje met kanker, twee culturen onder één dak, bruin zijn in een witte familie en een gebroken gezin.  Lees meer

Vergeetweek mixtape

Een onvergetelijke mixtape

Traditiegetrouw sluiten we onze themaweek af met een mixtape, met nummers gekozen door onze redacteuren. Welke muziek doet ons vergeten of herinneren? Welke artiest maakte het beste nummer over vergeten en welk nummer waren we zelf geheel vergeten - en misschien was dat maar beter zo? Lees meer

Nieuws in beeld: En nu met z'n allen

En nu met z'n allen

Sinds vorige week zondag schrijven 155 democratisch verkozen volksvertegenwoordigers een nieuwe grondwet voor Chili. Ze hebben negen maanden de tijd om een grondwet te schrijven waarin iederéén wordt gerepresenteerd. Lees meer

Wat ik mezelf beloof

Wat ik mezelf beloof

Een poging om alles te vergeten, om je af te sluiten voor je herinneringen, is op voorhand gedoemd om te mislukken. Een kort verhaal over de (on)mogelijkheid om schoon schip te maken. Lees meer

 Weet je nog, de nacht?

Weet je nog, de nacht?

Het ‘vergeten’ nachtleven krabbelt terug, en onze eigen lichamen blijken zich als gisteren te herinneren hoe ze van hun eigen bewegingen kunnen genieten. Lees meer

Het Juttersmuseum, de plek van alles wat je vergeten bent

Het Juttersmuseum, de plek van alles wat je vergeten bent

Marthe van Bronkhorst leidt haar lezer rond tussen de verloren schoenen en vergeten herinneringen in het Juttersmuseum. We stuiten op drie vergeten gedichten. Lees meer

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Critici en liefhebbers zitten in hun maag met de wandaden van hun culturele helden. Moeten ze worden vergeven of ‘gecanceld’? Stefanie is vooral blij met de democratisering van de kunstwereld. Lees meer

Vergeet de lelijke kanten van dementie niet

Vivian Mac Gillavry begon op haar 19de haar vader te verliezen aan dementie. Ze schrikt van hoe mediamakers met dementie omgaan: het is goed om te laten zien hoe ermee valt te leven, maar wat als we zóveel focus leggen op de kwaliteit van leven, dat we vergeten te praten over hoe moeilijk dementie kan zijn? Lees meer

Kat, boom

Kat, boom

Een meisje klimt in een boom tijdens verstoppertje en wordt door de andere kinderen vergeten. Lees meer