Asset 14

Een Israëls aan de muur

Hard//hoofd zoekt donateurs/kunstverzamelaars! Geniet je met enige regelmaat van onze artikelen? Ondersteun Hard//hoofd dan en hang ons aan je muur.

Augusta was tachtig, ik vijftig, toen wij elkaar leerden kennen. Via een briefje bij Albert Heijn zocht zij een vakantieoppas voor haar kat Kareltje en ik reageerde. Tijdens ons kennismakingsbezoek resideerde zij, sigaretten rokend uit een pijpje, tussen kat en kussens in het midden van haar sofa. Wij dronken whisky, peuzelden nootjes en leken al snel van eenzelfde soort stof geweven.

Beiden hielden we van het concept Ware Liefde, dieren, schoonheid en kunst. Van dat laatste liep haar huis over. Aan de muren hingen oude etsen, tekeningen en olieverfschilderijen, waaronder – onopvallend naast de boekenkast – een Jozef Israëls: een donker interieur met wieg en vrouw aan het raam. Mijn adem stokte toen ze mij erop wees. Toch vond ik het grootste kunstwerk in de kamer-en-suite Augusta zelf. Behalve dat zij, ondanks haar hoge leeftijd, nog altijd prachtig was om te zien, vertelde zij zo beeldend over haar kleurrijke verleden dat geen film, boek of toneelstuk er tegenop kon. Lange winteravonden of ’s zomers, tot ver na middernacht in haar tuin, hing ik aan haar lippen terwijl ik met haar meereisde langs al die plekken op de wereld waar zij geleefd, genoten, geleden en bemind had.

Ach, Augusta.

Bijna honderd mocht je worden. Vorige week hielden wij op je sterfdag een herdenkingsreünie bij een van ons thuis. ‘Ons’, dat wil zeggen het handjevol mantelzorgers dat je tot je laatste snik trouw bleef. Dat was nog een hele opgave, want - sorry dat ik het zeg - hoe afhankelijker je werd, hoe onuitstaanbaarder. Uit angst voor de eenzaamheid probeerde je ons met rare beloftes te chanteren: ‘Als je drie nachten per week bij me komt waken, zet ik je in mijn testament’. Of: ‘Als je de weekends bij me komt zitten, krijg je mijn auto’. En de allermooiste: ‘Als je bij me komt wonen, krijg je mijn Josef Israëls. Dan hoef je de rest van je leven niet meer te werken’. Niemand geloofde je, want je had ook nog een zoon. Hij keek weliswaar nauwelijks naar je om maar je adoreerde hem, dus alles zou naar hem gaan.

'Ik vond het trouwens een afschuwelijk schilderij', zei de jongste mantelzorger op de reünie. 'Zo donker. Ik zei altijd tegen haar dat ik het niet hoefde.'

'Ik had vaak het gevoel', zei een ander – Augusta’s buurman, die regelmatig voor haar kookte of ’s nachts, als ze niet kon slapen, een borrel met haar dronk - 'dat ze mij ervan verdacht alleen vanwege dat schilderij te blijven komen. Ze leek me op het laatst echt uit te proberen. Op het pesterige af. Niks was meer goed wat ik deed. Op een dag zei ze: "ik wil een taxateur laten komen voor die Jozef Israëls en ik wil dat jij erbij bent". Wat zou ze nu weer in haar schild voeren, dacht ik. Ik vond het zo vreemd.'

Hij hield ons even in spanning. Het was wel duidelijk van wie hij de vertelkunst had afgekeken.

'Die vent kwam', ging hij verder, 'wierp er een blik op en zei: ‘die lijst is misschien nog iets waard, maar die plaat is een reproductie’. Hij haalde het ding van de muur en draaide het om. Op de achterkant zat nog het prijsje.'

Hij stopte weer.

'En toen?' riepen wij.

'Ze keek me uitdagend aan', vervolgde hij, 'balde dat broze vuistje van haar en stak het zó – hij imiteerde het gebaar met kracht – dwars door het schilderij. Nadat de taxateur vertrokken was hebben we er schaterend een whisky op gedronken. Daarna heeft ze me nooit meer gepest.'

-
Ook kunst verzamelen om je geliefden mee te chanteren? Het kan! Doneer aan ons platform en word kunstverzamelaar:

Mail

Trudy Kunz werd in de jaren tachtig en negentig bekend door haar werk voor Libelle en Marie Claire. Voor Plus Magazine was zij bijna vijftien jaar columniste. Zij publiceerde meerdere interviewbundels en in 2013 verscheen haar eerste roman, Kroniek van een bange liefde. Als pensionado zonder pensioen verdeelt zij haar tijd, net als daarvoor, tussen schrijven, schilderen en ander (on)nuttigs.

Bram Dirven oordeelt, maakt en bepaalt over illustraties en is hiermee de illustratordictator bij Hard//hoofd.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

De nieuwste verkiezingen lieten ons weer eens zien hoe Nederland aan het afglijden is naar het rechtereinde van de politiek. Hoe kan dat? Is het niet tijd dat links even boos wordt als Wilders en Baudet? Lees meer

Gezien door een kunstwerk

Gezien door een kunstwerk

Doordat fysieke kunstexposities bijna nergens georganiseerd worden, zoeken kunstinstellingen andere wegen om hun werk ten toon te spreiden. Caecilia Rasch mist de ontmoeting met het kunstwerk, en vooral: erdoor gezien worden. Lees meer

Een dag uit het leven

Een dag in het hoofd van een lichaam dat niet uit bed raakt

Er zijn zoveel dingen die je zou kunnen zijn. Bioboer, au-pair à Paris, muze, schrijver, schilder, heks... En tegelijk heb je maar één leven om al je ambities in waar te maken. Lies Jo Vandenhende deconstrueert deze tragiek liefdevol door ons een dag mee te nemen in het hoofd van een lichaam dat niet uit bed raakt. Met een illustratie van Tonke Koppelaar. Lees meer

Automatische concepten 38

Hard//hoofd zoekt een nieuwe adjunct-hoofdredacteur

De adjunct-hoofdredacteur denkt mee over de koers van het tijdschrift en heeft een stem in belangrijke beslissingen. Lees meer

Hard//hoofd zoekt een beeldredacteur (illustraties) 2

Hard//hoofd zoekt een beeldredacteur (illustraties)

Ter ondersteuning van de chef Illustratie zijn wij op zoek naar een beeldredacteur illustraties. Lees meer

Automatische concepten 54

Een miljoen huizen houden het te droog

Zeker een miljoen huizen in Nederland dreigen te verzakken, en dat aantal is de afgelopen jaren flink toegenomen. De boosdoener: droogte. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 43

Lekker soggen

Deze week worden onze redacteurs blij van lachen om Mark R., lessen over de media en het kunnen bijdragen aan de vismigratie in Utrecht. Lees meer

Een ritje maken

Een ritje maken

In dit verhaal van Sonja Buljevac maken Renée en haar oma een wandeling bij de boulevard van Vlissingen. Terwijl haar oma volop geniet, wordt Renée geconfronteerd met de gebeurtenissen van de vorige nacht. Lees meer

Hard//talk: Onderdak is een mensenrecht

Onderdak is een mensenrecht

Over dakloosheid hoeven we geen uitvoerige politieke discussies te voeren, aldus Jihane Chaara. Onderdak is namelijk niets minder dan een mensenrecht (iets wat men in de Nederlandse politiek even vergeten lijkt te zijn). Lees meer

De nobele kunst van het missen

De nobele kunst van het missen

Marthe van Bronkhorst mist een hoop dingen in haar leven. Haarelastiekjes, de deuk in de bank die ze maakte in het vakantiehuisje, en ze kan maar niet vergeten dat Philip Freriks gestopt is met het journaal. (kom terug, Philip!). Maar waar komt dit missen vandaan?
Met (voor de laatste keer!) een illustratie van Jessica Bacuna. Lees meer

Filmtrialoog: Nocturne

Nocturne

Onze redacteurs zagen Nocturne, een film over het maken van een film. Hoofdpersonage Alex rent een nacht lang door zijn eigen hoofd, op zoek naar het sluitende idee, de juiste acteurs, een kloppend verhaal. Het sprak esthetisch heel erg aan, maar zaaide ook een hoop verwarring. Lees meer

Nieuws in beeld: 13

Onze corona-aanpak laat talloze aardbewoners stikken

Dat het materiaal waarmee we onszelf tegen corona beschermen voor een golf aan afval zou zorgen, zagen we al van verre aankomen. Illustrator Simcha van der Veen is dan ook verbijsterd: waarom doen we hier niets tegen? Lees meer

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Dat je niet op zoek hoeft naar de diepere betekenis en ook enkel de vorm van een film kan waarderen, bewijst de animatiefilm 'The Nose or Conspiracy of Mavericks'. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Eindelijk lente

Eindelijk lente

Deze week worden we blij van een fijn boek, roze k-pop en Den Bosch. Lees meer

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Anna Visser is van jongs af aan een fervent liefhebber van Jane Austen. Een onlangs verschenen hervertelling van Emma werpt nieuw licht op haar hartstocht voor het kostuumdrama, maar misschien nog meer op haar zelfbeeld. Lees meer

Column: Wasverzachter

Wasverzachter

Een fietstochtje met twee vrienden voert Eva naar een nieuwbouwwijk, waar het leven bij nader inzien toch zo slecht nog niet zou zijn. Lees meer

Schijn bedriegt 2

Schijn bedriegt

Ons stemgedrag wordt (te) vaak bepaald door onderbuikgevoelens en eerste indrukken. Om ons daartegen te wapenen hebben we gedegen onderwijs nodig. Laat dat nu precies hetgeen zijn waar de politieke winnaar op bezuinigt. Lees meer

De dochter van Baba Yaga met illustratie van Micky Dirkzwager

De dochter van Baba Yaga

Saar, een slapeloze studente, leeft op dubbeldrop en kan haar ex niet vergeten. Op een nacht belt ze haar moeder. ‘Vanaf mijn drieëntwintigste werd het allemaal beter, Saar.’ Is er hoop? Een rauw sprookje van Lena Plantinga over het herstellen van je vrouwelijke intuïtie, of pogingen doen tot. Lees meer

Nieuws in beeld: 12

'App me als je thuis bent'

Na de dood van de 33-jarige Sarah Everard uiten steeds meer Britse feministen hun woede over de mensen die hen zouden moeten beschermen: de politie is onderdeel van hun onveiligheid, zeggen zij. Lees meer

Alsof het stil was 1

Alsof het stil was

In dit korte verhaal van Janna Claudius slapen een van elkaar vervreemde moeder en dochter een nachtje op dezelfde kamer. Lees meer