Asset 14

Huizenkrapte en Marmite

Column: Huizenkrapte en Marmite 1

Alarmerende berichten zijn het, over de krapte op de woningmarkt. Vooral de zogeheten starters zijn de dupe: de huizen zijn op en het zal nog twintig jaar duren voordat er voldoende is bijgebouwd.

Voor mijn geestesoog zie ik rijen tenten waarin jeugdige tweeverdieners straks de winter moeten zien door te komen, verstoken als zij zijn van een gerieflijk dak boven hun hoofd. Gewoonlijk zie je dergelijke taferelen op tv, wanneer zich in een ver buitenland een natuurramp heeft voltrokken. Nu zullen de woonkampen binnenkort op de speelweides van onze eigen Randstad verrijzen. Het Leger des Heils loopt zich al warm om deze nieuwe doelgroep bij invallende kou van een kop erwtensoep te voorzien.

Ik moet denken aan al die pasgetrouwde stellen die, toen ik jong was, bij hun ouders introkken, in afwachting van een eigen huis. Aan de verhalen die je daarover hoorde: het was vaak lastig, omdat de zolderverdieping zo klein en gehorig was, maar het was ook praktisch, goedkoop en best gezellig, zo met z’n allen – tijdelijk – op een kluitje.

Ik moet denken aan al die alleenstaande, ongetrouwde mensen die in die dagen een kamer huurden bij particulieren, waar zij dan ook vaak ‘in de kost’ waren. Wie alleen was had niet eens recht op een eigen woning.

Kort na de oorlog was de woningnood zelfs zo hoog, dat gezinnen die een kamer over hadden van overheidswege werden gedwongen iemand op kamers te nemen. Zo kwam tante Joek in ons leven, een jonge sociaal werkster die de grote voorkamer op onze bovenverdieping betrok. Deze wat nuffige, door mijn ouders met ‘mejuffrouw’ aangeduide dame, ontwikkelde zij zich al snel tot een toffe tante, met wie mijn zusje en ik een hechte band ontwikkelden.

Haar leukste eigenschap was dat zij vaak ’s ochtends vroeg, als onze ouders nog sliepen, op onze deur klopte. Nooit kwamen wij sneller uit onze bedjes. Als dieven in de nacht slopen wij over de overloop naar haar kamer, waarvan de deur uitnodigend op een kier stond. De geur van geroosterd brood, bereid op een gloeiend ‘straalkacheltje’, deed ons watertanden.

Gedrieën zaten wij even later om de ronde tafel, tante Joek in haar roze duster en een hoofd vol krulspelden, wij in onze pyjamaatjes, ongegeneerd het brood uit tantes mond kijkend. Heel af en toe reikte zij ons een stukje aan, waarna wij voor een paar gelukzalige momenten het wonder proefden van die glanzend bruine, over de gesmolten roomboter uitgesmeerde jam die geen jam was (maar wat dan wel?) en die door tante Joek op samenzweerderige toon ‘marmiet’ werd genoemd.

Ons gedeelde geheim – iedereen vond het smerig, behalve wij drieën! – verbond ons voor het leven. Jammer genoeg werd haar, kort voor onze puberteit, een tweekamerflat toegewezen, maar ze verdween niet uit beeld. Geen verjaardag, trouwdag of examenfeest ging voorbij of tante Joek was onze getuige.
Zo verrijkte de woningnood van toen indirect mijn leven door de komst van deze tante, die met haar andere gewoontes en levensstijl een vleugje exotisme bracht in ons modelgezin.

Voor mij stond zij symbool voor vrijheid en eigenzinnigheid. Net als zij verdiende ik mijn eigen brood, hield ik van andermans kinderen en kan ik nog steeds geen dag zonder Marmite.

Mail

Trudy Kunz werd in de jaren tachtig en negentig bekend door haar werk voor Libelle en Marie Claire. Voor Plus Magazine was zij bijna vijftien jaar columniste. Zij publiceerde meerdere interviewbundels en in 2013 verscheen haar eerste roman, Kroniek van een bange liefde. Als pensionado zonder pensioen verdeelt zij haar tijd, net als daarvoor, tussen schrijven, schilderen en ander (on)nuttigs.

Micha Huigen is een Zwolse illustrator. Wat in zijn werk veel terugkomt is een spel met de werkelijkheid, waardoor in één oogopslag nog lang niet alles gezien is.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Column: Inferno onder de roltrap

Inferno onder de roltrap

Een defecte roltrap op het station herinnert Eva eraan hoe ze als kind soms verborgen werelden en niet per se bestaande systemen waarnam. Lees meer

De nobele kunst van het missen

De nobele kunst van het missen

Marthe van Bronkhorst mist een hoop dingen in haar leven. Haarelastiekjes, de deuk in de bank die ze maakte in het vakantiehuisje, en ze kan maar niet vergeten dat Philip Freriks gestopt is met het journaal. (kom terug, Philip!). Maar waar komt dit missen vandaan?
Met (voor de laatste keer!) een illustratie van Jessica Bacuna. Lees meer

Column: Wasverzachter

Wasverzachter

Een fietstochtje met twee vrienden voert Eva naar een nieuwbouwwijk, waar het leven bij nader inzien toch zo slecht nog niet zou zijn. Lees meer

Een ezel stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen, maar een kiezer wel

Een ezel stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen, maar een kiezer wel

Marthe van Bronkhorst verdiept zich ter voorbereiding van de verkiezingen in de Archieven der Vergeten Partijen. Ook dit jaar zijn er maar liefst 37 verkiesbare partijen. Wie zijn hen voorgegaan, en zat er dan echt niet een bij die de tand des tijds had moeten overleven? Lees meer

Column: Dingen die we niet gehoord hebben

Dingen die we niet gehoord hebben

Een gehoorbeschadiging is wat Eva van den Boogaard met haar opa gemeen heeft. Verder weet ze niet veel over hem en zijn oorlogsverleden, behalve dat het opgelopen trauma ook zijn nageslacht raakte. Lees meer

Sommige dagen kun je niet oplossen

Sommige dagen kun je niet oplossen

Twee geliefden die niet in elkaar opgaan blijven individuen en in Duo Penotti is eigenlijk best veel van jezelf terug te vinden. Marthe van Bronkhorst neemt een kijkje in haar ijskast, denkt na over wat je bewaart in je vriezer en komt tot de conclusie dat er voor sommige dingen geen oplossing bestaat. Lees meer

Hoe je de maanden op je knokkels telt en andere vragen

Hoe je maanden op knokkels telt en andere vragen

Voor welke simpele zaken heb jij nooit meer opnieuw naar uitleg durven vragen? Voor Vivian MacGillavry was het maanden tellen op haar knokkels. Maar toen ze dat aan een vriendin durfde op te biechten, ontdekte ze iets moois. Lees meer

Interfriention

Interfriention

Eva van den Boogaard viert een vriendschapsjubileum met vriendin I. en blikt terug op een andere vriendschap, die kort daarvoor ten einde moest komen. Lees meer

Tip van Else Boer Wees een meeloper

Wees een meeloper

Soms is een meeloper zijn gewoon een heel goed plan. Schrijver Else Boer legt uit waarom aan de hand van haar nieuwste niet-originele hobby: schaken. Lees meer

Zonder mijn moeder

Zonder mijn moeder

Het wel of niet aanschaffen van een kunstwerk voert Eva van den Boogaard terug naar tijden waarin ze nog niet alle beslissingen zelf nam. Lees meer

Column: In de kruipruimte

In de kruipruimte

In het huis dat Eva van den Boogaard bewoont, bevindt zich een kruipruimte dat de nodige vragen oproept. Lees meer

Column: Veelzeggende kiepau

Veelzeggende kiepauto

In haar laatste column op Hard//hoofd deelt Iduna Paalman een mistroostig inzicht: hoe beter we kunnen praten, hoe minder we kunnen zeggen. Toch brengt het haar tot een hartverwarmende conclusie. Lees meer

Schuldig

Schuldig

Marthe van Bronkhorst maakt een innerlijke reis om haar overleden grootvader te gedenken, die met andere bedoelingen naar Indonesië reisde dan zij lange tijd dacht. Lees meer

 Vergeet de zomer maar (niet)

Vergeet de zomer maar (niet)

Nu fysiek reizen wereldwijd onmogelijk is, rest de verbeelding: fotograaf Cleo Goossens neemt ons mee naar de zonnige uithoeken van onze fantasie. Lees meer

Column: Rommelklanken

Rommelklanken

Het vele videobellen van de afgelopen tijd doet Eva van den Boogaard de waarde inzien van zogenaamde 'rommelklanken'. Lees meer

Tip: Laat alles vallen 1

Laat alles vallen

Annelies van Wijk onderzoekt haar fascinatie voor alledaagse objecten die onverwacht te pletter vallen. Een tip om zelf ook eens als een brokstuk te gronde te gaan, wie weet welke schoonheid er nog oprijst uit de scherven. Lees meer

Column: Zolang je maar geen zware machines bedient

Zolang je maar geen zware machines bedient

Als kind vond Iduna Paalman opvatting dat slapen voor grote mensen was en zij het dus niet nodig had. Nog steeds probeert ze af te komen van haar vooroordeel dat alleen mensen die niet genoeg van het leven houden, van slapen houden. Lees meer

Column: The mask is the face

The mask is the face

Een versleten meubelstuk zet Eva van den Boogaard tijdens haar verhuizing aan het denken over de betekenis van uiterlijk vertoon. Lees meer

Beeldspraak: The City is a Choreography

Vraag de stad eens ten dans

Fotograaf Melissa Schriek heeft oog voor het subtiele en eigenaardige ritme van de stad. 'Zodra we de straat op gaan, worden we daar deel van.' Lees meer

Column: Onherroepelijk nee

Onherroepelijk nee

Iduna Paalman leest brieven uit 1764 en herkent daar iets in: de angst voor het verlies van vrijheid. Lees meer