Asset 14

Huizenkrapte en Marmite

Column: Huizenkrapte en Marmite 1

Alarmerende berichten zijn het, over de krapte op de woningmarkt. Vooral de zogeheten starters zijn de dupe: de huizen zijn op en het zal nog twintig jaar duren voordat er voldoende is bijgebouwd.

Voor mijn geestesoog zie ik rijen tenten waarin jeugdige tweeverdieners straks de winter moeten zien door te komen, verstoken als zij zijn van een gerieflijk dak boven hun hoofd. Gewoonlijk zie je dergelijke taferelen op tv, wanneer zich in een ver buitenland een natuurramp heeft voltrokken. Nu zullen de woonkampen binnenkort op de speelweides van onze eigen Randstad verrijzen. Het Leger des Heils loopt zich al warm om deze nieuwe doelgroep bij invallende kou van een kop erwtensoep te voorzien.

Ik moet denken aan al die pasgetrouwde stellen die, toen ik jong was, bij hun ouders introkken, in afwachting van een eigen huis. Aan de verhalen die je daarover hoorde: het was vaak lastig, omdat de zolderverdieping zo klein en gehorig was, maar het was ook praktisch, goedkoop en best gezellig, zo met z’n allen – tijdelijk – op een kluitje.

Ik moet denken aan al die alleenstaande, ongetrouwde mensen die in die dagen een kamer huurden bij particulieren, waar zij dan ook vaak ‘in de kost’ waren. Wie alleen was had niet eens recht op een eigen woning.

Kort na de oorlog was de woningnood zelfs zo hoog, dat gezinnen die een kamer over hadden van overheidswege werden gedwongen iemand op kamers te nemen. Zo kwam tante Joek in ons leven, een jonge sociaal werkster die de grote voorkamer op onze bovenverdieping betrok. Deze wat nuffige, door mijn ouders met ‘mejuffrouw’ aangeduide dame, ontwikkelde zij zich al snel tot een toffe tante, met wie mijn zusje en ik een hechte band ontwikkelden.

Haar leukste eigenschap was dat zij vaak ’s ochtends vroeg, als onze ouders nog sliepen, op onze deur klopte. Nooit kwamen wij sneller uit onze bedjes. Als dieven in de nacht slopen wij over de overloop naar haar kamer, waarvan de deur uitnodigend op een kier stond. De geur van geroosterd brood, bereid op een gloeiend ‘straalkacheltje’, deed ons watertanden.

Gedrieën zaten wij even later om de ronde tafel, tante Joek in haar roze duster en een hoofd vol krulspelden, wij in onze pyjamaatjes, ongegeneerd het brood uit tantes mond kijkend. Heel af en toe reikte zij ons een stukje aan, waarna wij voor een paar gelukzalige momenten het wonder proefden van die glanzend bruine, over de gesmolten roomboter uitgesmeerde jam die geen jam was (maar wat dan wel?) en die door tante Joek op samenzweerderige toon ‘marmiet’ werd genoemd.

Ons gedeelde geheim – iedereen vond het smerig, behalve wij drieën! – verbond ons voor het leven. Jammer genoeg werd haar, kort voor onze puberteit, een tweekamerflat toegewezen, maar ze verdween niet uit beeld. Geen verjaardag, trouwdag of examenfeest ging voorbij of tante Joek was onze getuige.
Zo verrijkte de woningnood van toen indirect mijn leven door de komst van deze tante, die met haar andere gewoontes en levensstijl een vleugje exotisme bracht in ons modelgezin.

Voor mij stond zij symbool voor vrijheid en eigenzinnigheid. Net als zij verdiende ik mijn eigen brood, hield ik van andermans kinderen en kan ik nog steeds geen dag zonder Marmite.

Mail

Trudy Kunz werd in de jaren tachtig en negentig bekend door haar werk voor Libelle en Marie Claire. Voor Plus Magazine was zij bijna vijftien jaar columniste. Zij publiceerde meerdere interviewbundels en in 2013 verscheen haar eerste roman, Kroniek van een bange liefde. Als pensionado zonder pensioen verdeelt zij haar tijd, net als daarvoor, tussen schrijven, schilderen en ander (on)nuttigs.

Micha Huigen is een Zwolse illustrator. Wat in zijn werk veel terugkomt is een spel met de werkelijkheid, waardoor in één oogopslag nog lang niet alles gezien is.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Automatische concepten 46

Demoontjes

Marthe van Bronkhorst laat haar demoontjes uit. Dat scheelt, want dan hoeft ze ze even niet zelf te dragen. Lees meer

Fantoompijn Evangeline Habarurema

Fantoompijn

Alle dingen gaan voorbij, de mooiste, maar ook de pijnlijkste dingen. Een troostvolle tip voor iedereen die verliest en rouwt, en het officiële Hard//hoofd-debuut van schrijver en illustrator Evangeline Agape. Lees meer

Als het doek valt

Als het doek valt

De gevoelens van heimwee waardoor Eva als kind geteisterd werd, ervaart ze als volwassen vrouw van tijd tot tijd nog steeds. Lees meer

 Samen alleen op de wereld

Samen alleen op de wereld

Speciaal voor de Heimweek delen tien fotografen beelden die hen doen terugverlangen naar een plek of een moment in hun leven. Het resultaat is een uniek inkijkje in de diversiteit van heimwee en nostalgie; misschien wel de allerindividueelste emoties. Lees meer

Slentermijmeringen uit Oxford

Slentermijmeringen uit Oxford

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneken Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Oxford. Lees meer

Komt een gangster bij de dokter

Komt een gangster bij de dokter

Nu ze zelf psycholoog is, kijkt Marthe van Bronkhorst heel anders naar een van haar favoriete series. Lees meer

Column: Een Bert of een Ernie

Een Bert of een Ernie

Eva van den Boogaard is met vrienden op vakantie in de Ardèche. Liggend bij het zwembad stelt één van haar vrienden een vraag die in alle eenvoud doet nadenken over de groepsverhoudingen. Lees meer

Column: Volhouden stoppen volhouden 3

Volhouden stoppen volhouden

Iduna Paalman bezoekt haar zieke hond, en hoort haar 's nachts onrustig ademen. 'Ze jankt een beetje, dat doen honden als ze dromen. Of heeft ze pijn?' Lees meer

Complete overgave

Complete overgave

Marthe van Bronkhorst liet zich meevoeren door de Waddenzee - om zichzelf te herontdekken. De rustgevende bezigheid maakt haar al snel doodsbenauwd. Lees meer

Slentermijmeringen uit Brussel

Slentermijmeringen uit Brussel

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Brussel. Lees meer

Onder de vraagprijs

Onder de vraagprijs

Vragen als ‘Wat doe jij nu?’ en ‘Waar woon je tegenwoordig?’ bezorgen Eva van den Boogaards vriend M. een rood hoofd en het gevoel te willen verdwijnen. Zij snapt hem maar al te goed. Lees meer

Slentermijmeringen uit Rotterdam

Slentermijmeringen uit Rotterdam

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Rotterdam. Lees meer

Column: Vervuilde idylle

Vervuilde idylle

Iduna Paalman belt vanuit de camping in Frankrijk met haar oma. Net daarvoor las ze nog in de dichtbundel van de Duitse Monika Rinck. Lees meer

Slentermijmeringen uit Londen

Slentermijmeringen uit Londen

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Londen. Lees meer

Tip: zoek je partner in zelfontplooiingscrime

Zoek je partner in zelfontplooiingscrime

Wat te doen als je gelooft dat ieder mens bestaansrecht heeft, behalve jij? Op grijze dagen verliest ook Annelies van Wijk zichzelf weleens uit het oog. Een tip om je ondermijnende gedachtes 180 graden te draaien. Lees meer

Column: Het is tijd

Strijdlied voor een nieuwe tijd

In haar eerste column op Hard//hoofd toont Marthe van Bronkhorst zich meteen onverschrokken: ze heft een strijdlied aan voor de nieuwe wereld. Lees meer

 I Am OK

I Am OK

Gevoelens van somberheid, eenzaamheid, rusteloosheid en verdriet voelt en herkent iedereen, maar sommigen van ons voelen ze dagelijks. Hoe ga je daar als maker mee om? Hoe visualiseer je iets wat vaak niet zichtbaar is aan de buitenkant? Lees meer

Tip: Beleef een walgelijke extase 1

Beleef een walgelijke extase

Na het lezen van Clarice Lispectors meesterwerk, moet Rijk Kistemaker zich inhouden om niet allerlei wilde flora en fauna te gaan lastigvallen. Een tip over de verzoening met sidderende geleedpotigen en ander niet-menselijk gespuis.  Lees meer

Column: De jaren '20: brullen tot we gehoord zijn

De jaren '20: brullen tot we gehoord zijn

Nu Eva van den Boogaard lange, dunne sigaretten rookt en in een monument uit 1922 woont, vraagt ze zich af of ze misschien een soort heimwee heeft naar die jaren 20 van de vorige eeuw. Lees meer

Tip: Boodschappendagen als bietenakkers

Boodschappendagen als bietenakkers

Loren Snel werkte als vrijwilliger op een Duitse eco-boerderij, en sindsdien koestert ze de weldaad van routinematige klusjes. Een deugdzame tip voor ook de minder deugdzame dodo’s onder ons, want door vrijwillig een ander te helpen, help je net zo goed jezelf. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan