Asset 14

Grootvaders huishoudster

Column: Grootvaders huishoudster

Ik kwam een oud interview met mijn grootvader tegen. Voor de kerstbijlage van Vrij Nederland mocht hij in december 1973 – hij was toen 95 - vertellen over hoe het was om al 30 jaar bejaard te zijn. Ter sprake kwam het feit dat hij, na de dood van zijn tweede vrouw, met behulp van een reeks huishoudsters zijn leventje had kunnen voortzetten.

Huishoudsters? Voor de millennials leg ik het even uit. Een huishoudster was tot diep in de vorige eeuw een alleenstaande, meestal wat oudere dame, die in ruil voor gratis kost en inwoning het huishouden draaiende hield van een alleenstaande heer, meestal een weduwnaar. Het varieerde per geval of seksuele diensten ook tot haar takenpakket behoorden.

De journaliste die mijn grootvader interviewde, vroeg het hem op de man af: ‘Wilden de dames ook seksueel contact?’ Waarop hij zijn kans schoon zag eindelijk eens zijn hart te luchten over een onderwerp – bejaardenseks - dat toentertijd volstrekt onbespreekbaar was.

‘Ja’, antwoordde hij, ‘het is zo. Ik wil niet te veel zeggen, maar misschien dat ze wel graag getrouwd wilden zijn. Dat wilde ik niet.’

‘En u?’, ging de vraagstelster verder, ‘wilde ú seksueel contact?’
‘Het is zo’, antwoordde mijn grootvader weer. ‘Per slot van rekening zijn de mensen ervoor geschapen.’

Er viel een korte stilte. Toen dacht hij blijkbaar: wat kan mij het ook schelen, ik gooi het er gewoon uit. ‘Maar over de negentig,’ ging hij door, ‘is het afgelopen. Dan gaat het verlangen ook weg. Je ziet nog wel graag een aardige vrouw, maar je hebt geen behoefte meer. Ik weet niet waar ’t hem in zit. Je hebt niks meer. Het idee hou je toch altijd wel. Je kan het niet meer, nee. Maar ik was over de negentig hoor, toen het eigenlijk een beetje overging.’

Deze ontboezemingen kwamen hem op een hoop gekrakeel met zijn dochters te staan. Ik hoor mijn moeder en tante nog tegen elkaar sissen: ‘Vader heeft zich laten gaan. Vader heeft de familie te schande gemaakt!’

Wij, zijn puberende kleinkinderen, vonden zijn openheid juist stoer. Hij durfde! We leefden wel in de sixties, maar bij ons thuis werd nooit over seks gepraat.

Van al zijn huishoudsters herinner ik mij alleen tante Tolis, een vrolijke, licht bebaarde volksvrouw, en haar tegenpool tante Dien. Tante Dien, een lieve, elegante dame met grijs opgestoken haar, was grootvaders laatste huishoudster voordat hij naar het bejaardenhuis ging.

Om haar heen hing een zweem van parfum, op feestdagen vermengd met de geur van groentesoep met ballen. Nu ik het interview met hem na bijna vijftig jaar herlees, hoop ik ineens vurig dat het waar is: dat die eigenzinnige oude man, die zijn kleinkinderen op de knie nam om hen bloedstollende, ter plekke uit zijn duim gezogen verhalen te vertellen – dat die grootvader van mij zijn laatste opflakkeringen van lust en liefde beleefde met tante Dien. Mooie, wijze tante Dien, die toen ik elf was in mijn poëziealbum schreef:

Liefde!
Wil nooit je hart voor liefde sluiten.
Zij is ’t, die d’echte adel geeft.
De ware liefde leeft naar buiten,
Waar zelfzucht slechts naar binnen leeft.

Mail

Trudy Kunz werd in de jaren tachtig en negentig bekend door haar werk voor Libelle en Marie Claire. Voor Plus Magazine was zij bijna vijftien jaar columniste. Zij publiceerde meerdere interviewbundels en in 2013 verscheen haar eerste roman, Kroniek van een bange liefde. Als pensionado zonder pensioen verdeelt zij haar tijd, net als daarvoor, tussen schrijven, schilderen en ander (on)nuttigs.

Rosanne van Leusden is illustrator, wonend en werkend in Amsterdam.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Sommige dagen kun je niet oplossen

Sommige dagen kun je niet oplossen

Twee geliefden die niet in elkaar opgaan blijven individuen en in Duo Penotti is eigenlijk best veel van jezelf terug te vinden. Marthe van Bronkhorst neemt een kijkje in haar ijskast, denkt na over wat je bewaart in je vriezer en komt tot de conclusie dat er voor sommige dingen geen oplossing bestaat. Lees meer

Hoe je de maanden op je knokkels telt en andere vragen

Hoe je maanden op knokkels telt en andere vragen

Voor welke simpele zaken heb jij nooit meer opnieuw naar uitleg durven vragen? Voor Vivian MacGillavry was het maanden tellen op haar knokkels. Maar toen ze dat aan een vriendin durfde op te biechten, ontdekte ze iets moois. Lees meer

Interfriention

Interfriention

Eva van den Boogaard viert een vriendschapsjubileum met vriendin I. en blikt terug op een andere vriendschap, die kort daarvoor ten einde moest komen. Lees meer

Tip van Else Boer Wees een meeloper

Wees een meeloper

Soms is een meeloper zijn gewoon een heel goed plan. Schrijver Else Boer legt uit waarom aan de hand van haar nieuwste niet-originele hobby: schaken. Lees meer

Zonder mijn moeder

Zonder mijn moeder

Het wel of niet aanschaffen van een kunstwerk voert Eva van den Boogaard terug naar tijden waarin ze nog niet alle beslissingen zelf nam. Lees meer

Column: In de kruipruimte

In de kruipruimte

In het huis dat Eva van den Boogaard bewoont, bevindt zich een kruipruimte dat de nodige vragen oproept. Lees meer

Column: Veelzeggende kiepau

Veelzeggende kiepauto

In haar laatste column op Hard//hoofd deelt Iduna Paalman een mistroostig inzicht: hoe beter we kunnen praten, hoe minder we kunnen zeggen. Toch brengt het haar tot een hartverwarmende conclusie. Lees meer

Schuldig

Schuldig

Marthe van Bronkhorst maakt een innerlijke reis om haar overleden grootvader te gedenken, die met andere bedoelingen naar Indonesië reisde dan zij lange tijd dacht. Lees meer

 Vergeet de zomer maar (niet)

Vergeet de zomer maar (niet)

Nu fysiek reizen wereldwijd onmogelijk is, rest de verbeelding: fotograaf Cleo Goossens neemt ons mee naar de zonnige uithoeken van onze fantasie. Lees meer

Column: Rommelklanken

Rommelklanken

Het vele videobellen van de afgelopen tijd doet Eva van den Boogaard de waarde inzien van zogenaamde 'rommelklanken'. Lees meer

Tip: Laat alles vallen 1

Laat alles vallen

Annelies van Wijk onderzoekt haar fascinatie voor alledaagse objecten die onverwacht te pletter vallen. Een tip om zelf ook eens als een brokstuk te gronde te gaan, wie weet welke schoonheid er nog oprijst uit de scherven. Lees meer

Column: Zolang je maar geen zware machines bedient

Zolang je maar geen zware machines bedient

Als kind vond Iduna Paalman opvatting dat slapen voor grote mensen was en zij het dus niet nodig had. Nog steeds probeert ze af te komen van haar vooroordeel dat alleen mensen die niet genoeg van het leven houden, van slapen houden. Lees meer

Column: The mask is the face

The mask is the face

Een versleten meubelstuk zet Eva van den Boogaard tijdens haar verhuizing aan het denken over de betekenis van uiterlijk vertoon. Lees meer

Beeldspraak: The City is a Choreography

Vraag de stad eens ten dans

Fotograaf Melissa Schriek heeft oog voor het subtiele en eigenaardige ritme van de stad. 'Zodra we de straat op gaan, worden we daar deel van.' Lees meer

Column: Onherroepelijk nee

Onherroepelijk nee

Iduna Paalman leest brieven uit 1764 en herkent daar iets in: de angst voor het verlies van vrijheid. Lees meer

Tip: Tinder toch maar

Tinder toch maar

Nog geen jaar geleden schreef Emma Stomp de dating app af als een grabbelton zonder prijs. Maar na een succesvolle Tinder-date, slikt ze haar woorden weer in. Waar anders maak je in crisistijd kans op romantiek? Lees meer

De puinhopen van vier jaar Trump - een terugblik

De puinhopen van vier jaar Trump - een terugblik

Marthe van Bronkhorst ging langs in de crèche van het Witte Huis, om antwoord te vinden op de vraag: moeten we Donald nog vier jaar laten kleuteren? Lees meer

Vriendschapsparadox

Vriendschapsparadox

Tijdens een etentje met vrienden wordt Eva van den Boogaard geconfronteerd met de relativiteit van vriendschappen. Lees meer

Volg de voetnoot

Volg de voetnoot

Laat je ogen vaker afdwalen. Je raadt namelijk nooit welke parels van details er in de voetnoten verborgen liggen. Een tip van Wolter de Boer, die in de marge van zijn ‘imposter syndrome’ een vruchtbare lust voor details ontdekte. Lees meer

Alfa's en Omega's

Alfa's en Omega's

Marthe van Bronkhorst verkent de verhoudingen in het dierenrijk, waarin de mens als absolute alfa de wereld domineert. Lees meer

De geruchten zijn waar. Lees Hard//hoofd nu ook op papier!

Bestel op tijd je eigen exemplaar van de eerste editie, met als thema: ‘Ik’. We hebben drie covers ontworpen. Kies je favoriet.

Bekijk de covers