Asset 14

Grootvader

Column: Grootvader

Trudy Kunz schreef jarenlang voor onder andere Libelle en Marie-Claire, maar nu is ze met pensioen. Om de week verschijnt haar pensioencolumn, afgewisseld door de column van haar mede-pensionado Loes de Fauwe. Dit is Trudy's debuut. Ze begint bij het begin: haar eerste column gaat over de geboorte van haar schrijverschap.

Mijn liefde voor het schrijven dank ik aan opa van moederszijde. Als ik opa zeg bedoel ik natuurlijk ‘grootvader’: ‘opa’ ervoer hij als een scheldwoord. Wie hem per ongeluk zo noemde, kon op een bars gezicht en een dreigend opgeheven wijsvinger rekenen – voor een schuchter kind als ik reden genoeg om me nooit te vergissen. Nee, echt aardig was hij niet, maar behalve dat hij bloedstollende verhalen uit zijn duim kon zuigen, lag zijn grootste aantrekkelijkheid in het feit dat hij ‘stukjes’ schreef.

Als geboren en getogen Delftenaar en gewezen suppoost bij museum Het Prinsenhof, kende hij de geschiedenis van zijn stad op zijn duimpje en de Delftsche Courant had hem ooit gevraagd zijn kennis in wekelijkse stukjes te vatten. Nu omvatte grootvaders cv, behalve de lagere school en zijn werk bij Het Prinsenhof, slechts een opleiding tot schoenlapper en een cursus Esperanto, dus grammaticaal lieten zijn schrijfsels nogal te wensen over. Dat werd echter ondervangen door zijn schoonzoon - mijn vader - die als ambtenaar bij het Kadaster foutloos Nederlands schreef en zich vrijwillig had opgeworpen als zijn redacteur, zodat men bij de Courant altijd vol lof was over de hoge kwaliteit, zowel inhoudelijk als taaltechnisch, van grootvaders bijdragen. Al na zijn eerste, door mijn vader met de hand geschreven productie, bezorgde men hem dan ook een echte schrijfmachine – de eerste in de familie en in die naoorlogse jaren een kostbaar bezit.

Iedere ochtend, zodra grootvader zijn warme havermoutpap had gegeten, tilde de inwonende huishoudster de machine voor hem van de boekenkast en plaatste hem vol ontzag op de met kranten en brillenkokers bezaaide eettafel. Dan spuugde hij in zijn handen, schraapte zijn keel en begon te typen.

Als de huishoudster ’s zomers vakantie had, moest mijn moeder voor hem zorgen en ik ging mee. Zo was ik twee weken lang getuige van het fascinerende schrijfproces. Terwijl ik op de grond met schriftjes en potloden in de weer was, keek ik vanuit mijn ooghoeken toe hoe grootvaders vingers heen en weer dansten over die zwarte rondjes. Het veroorzaakte een nerveus getik en gerammel dat, als hij er eenmaal de vaart in zette, steeds eerder werd onderbroken door een tingeltje, gevolgd door een doffe slag die de tafel licht deed schudden. 'Man, je hart!' zei mijn moeder soms. Het klonk eerder bestraffend dan bezorgd. Zelf zat zij, aan het hoofd van de tafel, minstens zo snel en zo hard met haar breipennen te ratelen. Haar onderkaak stak daarbij licht naar voren, wat betekende dat je haar beter niet kon storen.

Grootvader gunde zich slechts af en toe een pauze om de brand in zijn uitgedoofde Hofnarsigaar te steken. Mijn moeder legde haar breiwerk pas neer als de klok in de gang twaalf sloeg. Dan zette zij in de keuken een paar pannetjes op het vuur en even later aten we – ik tegenover grootvader - zwijgend ons stukje vlees, groenten en een paar aardappelen met jus. Voor grootvader volgde dan nog een bordje vla – ‘hier, voor je botten!’ - waar hij duidelijk niet om had gevraagd. Terwijl mijn moeder gespannen toekeek, lepelde hij de klonterige massa tergend langzaam naar binnen, waarbij hij steeds mijn blik probeerde te vangen om dan, zodra ik hem aankeek, ostentatief zijn neus dicht te knijpen. Op dat soort momenten miste ik ineens mijn vader. Gelukkig was het hoogtepunt van de dag nu dichtbij. Terwijl mijn moeder met veel lawaai de tafel afruimde, nodigde grootvader mij uit bij hem op schoot te klimmen. Vanuit die positie mocht ik, voordat hij zijn middagdutje ging doen, heel even met de Olivetti spelen.

Papier was blijkbaar een schaars goed in die tijd, want ik mocht er alleen ‘droog’ op oefenen. Geen nood. Alleen al het simpele indrukken van een toets, met als wonderlijk gevolg dat zich pal onder mijn neus, op een niet te voorspellen plek, één armpje ophief, gaf mij een ongekende sensatie van geluk. Zo moeten kleine jongetjes zich voelen wanneer zij, op schoot bij hun vader, voor het eerst het stuur van een auto beroeren. Vanaf dat moment is er nog maar één ding dat zij echt willen: autorijden en over de wegen stuiven.
Ik wilde alleen nog maar tikken.

 

Mail

Trudy Kunz werd in de jaren tachtig en negentig bekend door haar werk voor Libelle en Marie Claire. Voor Plus Magazine was zij bijna vijftien jaar columniste. Zij publiceerde meerdere interviewbundels en in 2013 verscheen haar eerste roman, Kroniek van een bange liefde. Als pensionado zonder pensioen verdeelt zij haar tijd, net als daarvoor, tussen schrijven, schilderen en ander (on)nuttigs.

Reinout Dijkstra is illustrator uit Zwolle. Hij maakt tekeningen, schilderingen, foto's en soms ook nog een klein tekstje. Zijn werk is geaard in zijn eigen ervaringen, hij geniet van dingen als lichtval, kleur en is niet vies van een grapje.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Column: Weten of je ooit moeder wil worden

Weten of je ooit moeder wil worden

Eva wordt geconfronteerd met de beruchte wel-of-geen-kinderen-vraag en zet de voor- en nadelen tegenover elkaar. Lees meer

Vrees de cocon niet: ze is nog warm

Vrees de cocon niet

Nu de feestjes voorzichtig weer op gang komen, beseft Rijk Kistemaker hoeveel hij níet heeft gemist. Gestrand tussen veganistische sneakers en gesprekken over Jeff Bezos verzint hij voor zichzelf een stiller leven. Een tip over verlangen naar lauwe thee en warme cocons. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Steek die maar in je zak!

Steek die maar in je zak!

Deze week worden onze redacteurs blij van enthousiaste opstekers (op gepast volume), kunst in je broekzak en een wisselaccount op Twitter. Lees meer

De maakbare mens

De maakbare mens

Zijn mensen net als machines? Het bezoek van een monteur laat Marthe van Bronkhorst nadenken over haar eigen bedrading. Lees meer

Column: Tot op het bot

Tot op het bot

Een oude brief van een vriendin voert Eva terug naar een periode waarin het wat minder lekker met haar ging. Lees meer

Framer geframed

Framer geframed

Marthe van Bronkhorst ziet haar angst onder ogen en besluit haar ervaring als psycholoog te verrijken door zelf de patiënt te worden. De belangrijkste les? Ook therapeuten weten niet alles. Lees meer

Dingen die niet kloppen, maar die ik wel geloof

Dingen die niet kloppen, maar die ik wel geloof

Hoe goedgelovig mag een mens eigenlijk zijn? Waar Eva van den Boogaard soms dwangmatig eerlijk is, blijkt haar neef F. regelmatig informatie aan haar te verstrekken die niet klopt. Lees meer

 Weet je nog, de nacht?

Weet je nog, de nacht?

Het ‘vergeten’ nachtleven krabbelt terug, en onze eigen lichamen blijken zich als gisteren te herinneren hoe ze van hun eigen bewegingen kunnen genieten. Lees meer

Het Juttersmuseum, de plek van alles wat je vergeten bent

Het Juttersmuseum, de plek van alles wat je vergeten bent

Marthe van Bronkhorst leidt haar lezer rond tussen de verloren schoenen en vergeten herinneringen in het Juttersmuseum. We stuiten op drie vergeten gedichten. Lees meer

Column: More is more

More is more

Eva reflecteert op haar ambivalente relatie met matigheid. Lees meer

Neem je ouders mee naar het museum

Neem je ouders mee naar het museum

De idealen van ouders en hun kinderen komen niet altijd overeen. Schrijver Michael ter Maat legt zich daar niet bij neer en neemt zijn vader mee naar het Krölller Müller. Een tip om het niet bij 'ok, boomer' te laten.  Lees meer

Column: Over geld

Over geld

Eva vergelijkt de manier waarop ze toen en nu tegen geld aankijkt en hoe het verschil in inkomen binnen haar vriendengroep de verhoudingen heeft veranderd. Lees meer

Stukje

Stukje

Marthe van Bronkhorst gelooft het niet: Al die schrijfadviezen van grote namen die beweren hun muze gevonden te hebben. Een oude Griekse visie op inspiratie was dat je zelf niet de inspiratie op moest zoeken, maar dat de muze jóú moest vinden. Ach, wat je maar vooruit brengt. En anders ga je gewoon net zolang boodschappen doen totdat je een ''stukje'' gevonden hebt? Lees meer

Tompouce 1

Tompouce

Eva vraagt zich af waarom de documentatie van haar jeugd ineens leuk moet zijn nu haar moeder alle oude videobanden heeft laten digitaliseren. Lees meer

Alleen samen krijgen we u eronder

Alleen samen krijgen we u eronder

Mark Rutte is het niet vergeten, vanaf vandaag wordt alles soepel! Geef vooral weer die drie zoenen en alsjeblieft: dicht op de mond graag. Waarom zou je denken aan de uitgeputte zorg en de oplopende IC-cijfers als je ook aan jezelf kan denken? Nou dan. Lees meer

Met (voor het eerst!) een illustratie van Melcher Oosterman. Lees meer

Column: Inferno onder de roltrap

Inferno onder de roltrap

Een defecte roltrap op het station herinnert Eva eraan hoe ze als kind soms verborgen werelden en niet per se bestaande systemen waarnam. Lees meer

De nobele kunst van het missen

De nobele kunst van het missen

Marthe van Bronkhorst mist een hoop dingen in haar leven. Haarelastiekjes, de deuk in de bank die ze maakte in het vakantiehuisje, en ze kan maar niet vergeten dat Philip Freriks gestopt is met het journaal. (kom terug, Philip!). Maar waar komt dit missen vandaan?
Met (voor de laatste keer!) een illustratie van Jessica Bacuna. Lees meer

Column: Wasverzachter

Wasverzachter

Een fietstochtje met twee vrienden voert Eva naar een nieuwbouwwijk, waar het leven bij nader inzien toch zo slecht nog niet zou zijn. Lees meer

Een ezel stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen, maar een kiezer wel

Een ezel stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen, maar een kiezer wel

Marthe van Bronkhorst verdiept zich ter voorbereiding van de verkiezingen in de Archieven der Vergeten Partijen. Ook dit jaar zijn er maar liefst 37 verkiesbare partijen. Wie zijn hen voorgegaan, en zat er dan echt niet een bij die de tand des tijds had moeten overleven? Lees meer

Column: Dingen die we niet gehoord hebben

Dingen die we niet gehoord hebben

Een gehoorbeschadiging is wat Eva van den Boogaard met haar opa gemeen heeft. Verder weet ze niet veel over hem en zijn oorlogsverleden, behalve dat het opgelopen trauma ook zijn nageslacht raakte. Lees meer