Asset 14

Grootvader

Column: Grootvader

Trudy Kunz schreef jarenlang voor onder andere Libelle en Marie-Claire, maar nu is ze met pensioen. Om de week verschijnt haar pensioencolumn, afgewisseld door de column van haar mede-pensionado Loes de Fauwe. Dit is Trudy's debuut. Ze begint bij het begin: haar eerste column gaat over de geboorte van haar schrijverschap.

Mijn liefde voor het schrijven dank ik aan opa van moederszijde. Als ik opa zeg bedoel ik natuurlijk ‘grootvader’: ‘opa’ ervoer hij als een scheldwoord. Wie hem per ongeluk zo noemde, kon op een bars gezicht en een dreigend opgeheven wijsvinger rekenen – voor een schuchter kind als ik reden genoeg om me nooit te vergissen. Nee, echt aardig was hij niet, maar behalve dat hij bloedstollende verhalen uit zijn duim kon zuigen, lag zijn grootste aantrekkelijkheid in het feit dat hij ‘stukjes’ schreef.

Als geboren en getogen Delftenaar en gewezen suppoost bij museum Het Prinsenhof, kende hij de geschiedenis van zijn stad op zijn duimpje en de Delftsche Courant had hem ooit gevraagd zijn kennis in wekelijkse stukjes te vatten. Nu omvatte grootvaders cv, behalve de lagere school en zijn werk bij Het Prinsenhof, slechts een opleiding tot schoenlapper en een cursus Esperanto, dus grammaticaal lieten zijn schrijfsels nogal te wensen over. Dat werd echter ondervangen door zijn schoonzoon - mijn vader - die als ambtenaar bij het Kadaster foutloos Nederlands schreef en zich vrijwillig had opgeworpen als zijn redacteur, zodat men bij de Courant altijd vol lof was over de hoge kwaliteit, zowel inhoudelijk als taaltechnisch, van grootvaders bijdragen. Al na zijn eerste, door mijn vader met de hand geschreven productie, bezorgde men hem dan ook een echte schrijfmachine – de eerste in de familie en in die naoorlogse jaren een kostbaar bezit.

Iedere ochtend, zodra grootvader zijn warme havermoutpap had gegeten, tilde de inwonende huishoudster de machine voor hem van de boekenkast en plaatste hem vol ontzag op de met kranten en brillenkokers bezaaide eettafel. Dan spuugde hij in zijn handen, schraapte zijn keel en begon te typen.

Als de huishoudster ’s zomers vakantie had, moest mijn moeder voor hem zorgen en ik ging mee. Zo was ik twee weken lang getuige van het fascinerende schrijfproces. Terwijl ik op de grond met schriftjes en potloden in de weer was, keek ik vanuit mijn ooghoeken toe hoe grootvaders vingers heen en weer dansten over die zwarte rondjes. Het veroorzaakte een nerveus getik en gerammel dat, als hij er eenmaal de vaart in zette, steeds eerder werd onderbroken door een tingeltje, gevolgd door een doffe slag die de tafel licht deed schudden. 'Man, je hart!' zei mijn moeder soms. Het klonk eerder bestraffend dan bezorgd. Zelf zat zij, aan het hoofd van de tafel, minstens zo snel en zo hard met haar breipennen te ratelen. Haar onderkaak stak daarbij licht naar voren, wat betekende dat je haar beter niet kon storen.

Grootvader gunde zich slechts af en toe een pauze om de brand in zijn uitgedoofde Hofnarsigaar te steken. Mijn moeder legde haar breiwerk pas neer als de klok in de gang twaalf sloeg. Dan zette zij in de keuken een paar pannetjes op het vuur en even later aten we – ik tegenover grootvader - zwijgend ons stukje vlees, groenten en een paar aardappelen met jus. Voor grootvader volgde dan nog een bordje vla – ‘hier, voor je botten!’ - waar hij duidelijk niet om had gevraagd. Terwijl mijn moeder gespannen toekeek, lepelde hij de klonterige massa tergend langzaam naar binnen, waarbij hij steeds mijn blik probeerde te vangen om dan, zodra ik hem aankeek, ostentatief zijn neus dicht te knijpen. Op dat soort momenten miste ik ineens mijn vader. Gelukkig was het hoogtepunt van de dag nu dichtbij. Terwijl mijn moeder met veel lawaai de tafel afruimde, nodigde grootvader mij uit bij hem op schoot te klimmen. Vanuit die positie mocht ik, voordat hij zijn middagdutje ging doen, heel even met de Olivetti spelen.

Papier was blijkbaar een schaars goed in die tijd, want ik mocht er alleen ‘droog’ op oefenen. Geen nood. Alleen al het simpele indrukken van een toets, met als wonderlijk gevolg dat zich pal onder mijn neus, op een niet te voorspellen plek, één armpje ophief, gaf mij een ongekende sensatie van geluk. Zo moeten kleine jongetjes zich voelen wanneer zij, op schoot bij hun vader, voor het eerst het stuur van een auto beroeren. Vanaf dat moment is er nog maar één ding dat zij echt willen: autorijden en over de wegen stuiven.
Ik wilde alleen nog maar tikken.

 

Mail

Trudy Kunz werd in de jaren tachtig en negentig bekend door haar werk voor Libelle en Marie Claire. Voor Plus Magazine was zij bijna vijftien jaar columniste. Zij publiceerde meerdere interviewbundels en in 2013 verscheen haar eerste roman, Kroniek van een bange liefde. Als pensionado zonder pensioen verdeelt zij haar tijd, net als daarvoor, tussen schrijven, schilderen en ander (on)nuttigs.

Reinout Dijkstra is illustrator uit Zwolle. Hij maakt tekeningen, schilderingen, foto's en soms ook nog een klein tekstje. Zijn werk is geaard in zijn eigen ervaringen, hij geniet van dingen als lichtval, kleur en is niet vies van een grapje.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
Lees meer
test
het laatste
Niet

Niet

'Naarmate die vakantie vorderde, begon ik die ‘niet’ te bezien in het licht van een oude angst die soms omhoogkomt. Wanneer namelijk mijn vriendin zei: ‘dat is een lantaarnpaal’ en ik zei ‘niet’, begon ik me af te vragen of we inderdaad wel dezelfde lantaarnpaal zagen.' In deze column schrijft Anne Schepers over het woord 'niet' en de gevolgen die het kan hebben voor een discussie. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Mijn week met morele ambitie: wat ik leerde ondanks Rutger Bregman

Marthe van Bronkhorst probeerde morele ambitie een week uit en leerde ervan - ondanks Rutger Bregman. Lees meer

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva nodigt twee vrienden uit om bij haar te komen eten. Ze hoopt dat dit het begin zal zijn van een nieuwe vriendengroep. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn 1

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Marthe van Bronkhorst bekijkt hypocrisie als spectrum: hoe hypocriet ben jij op een schaal van Frans Bauer tot Johan Derksen? Lees meer

In je eentje achterblijven

In je eentje achterblijven

Als vriendin K. op een date gaat, denkt Eva van den Boogaard na over hun onuitgesproken pact. Zo lang ze beiden ongelukkig in de liefde zijn, hebben ze elkaar. Maar wat als er iemand dat pact uitstapt? Lees meer

Geld lenen

Geld lenen

‘Het spijt me,’ zeg ik. ‘Voor dit alles.’ Ik gebaar om me heen. ‘Voor Nederland.’ In deze column van Anne Schepers ontmoeten twee vrouwen, die uitkijken naar hun avond in een wijnbar, een man die een treinkaartje naar Ter Apel bij elkaar probeert te sprokkelen. Lees meer

Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

'Als je je psycholoog écht een brevet van onkunde wil geven, moet je haar uitnodigen voor je euthanasiefeest.' Lees meer

Ik ook op jou

Ik ook op jou

Op een avond zegt iemand tegen Eva dat hij verliefd op haar is. Terwijl hij wacht op een antwoord, denkt Eva na over wat verliefd zijn eigenlijk is. Lees meer

Herhaalrecept

Herhaalrecept

Op een ochtend wordt Aisha Mansaray wakker in een parelmoeren bubbel. Ze onderzoekt hoe ze met haar depressie op de randen van de realiteit kan leven, zonder de grip erop te verliezen. ‘Mijn aandoening was een zuigend ding geweest dat zich om mij heen had gewikkeld, lelijk, en meer levend dan ik.’ Lees meer

Geen geld maakt ook niet gelukkig

Geen geld maakt ook niet gelukkig

Marthe van Bronkhorst maakt de balans op tussen S en M, die beide alles kwijt zijn: de een is ingebed in het zorgsysteem, de ander moet niks hebben van de verzorgingsstaat. Lees meer

‘Stel je voor dat het gewoon wérkt’

‘Stel je voor dat het gewoon wérkt’

Grootgebracht met het idee dat 'natuurlijke' oplossingen de voorkeur hebben boven synthetische medicatie stond Eva niet te springen om angstremmers te gaan gebruiken. Maar wat als het nou gewoon werkt? Lees meer

Column: Keihard chillen 2

Keihard chillen

Eva zet haar vraagtekens bij het fenomeen chillen. 'Eerlijk gezegd denk ik dat een wereld als deze, waarin fascisme oprukt, waarin genocide nog steeds bestaat, waarin het onrecht en de pijn en het verdriet van mijn schermen afspat, weinig reden geeft tot chillen.' Lees meer

We zijn tenminste allemaal nog mensen

We zijn tenminste allemaal nog mensen

In een overvolle trein ontwaart Aisha de eerste tekenen van het nieuwe verhaal waar ze - of iedereen? - naar op zoek is. Lees meer

Column: Dat heet ‘een gesprek voeren met elkaar’

Dat heet ‘een gesprek voeren met elkaar’

Als een vriendin van Eva op date gaat met een man waarmee Eva zelf al eerder afsprak, is ze erg benieuwd naar haar bevindingen. Lees meer

Column: Het glas wijn waar ik zin in heb bestaat niet

Het glas wijn waar ik zin in heb bestaat niet

Twee jaar geleden vroeg Eva nog aan een collega waarom ze niet dronk. Inmiddels laat ook zij de alcohol links liggen en is ze zelf degene die wordt bevraagd. Lees meer

(Ont)hechting

(Ont)hechting

Als Aisha op proef intrekt bij haar geliefde en haar eigen gekoesterde plek achterlaat, is het net het alsof ze een onvaste vorm aanneemt. Lees meer

Hypnose

Op een dag breng ik alle wereldleiders onder hypnose

Een betere wereld begint bij een andere gedachte en daarom besluit Marthe van Bronkhorst hypnotiseur te worden. Lees meer

Column 1

Je opnemen in mijn testament

Een lugubere ontdekking tijdens een boswandeling doet Eva nadenken over wat we achterlaten voor onze nabestaanden als we overlijden. Lees meer

Automatische concepten 71

We hebben een probleem met de derde helft

Een voetbalwedstrijd stopt officieel misschien op het veld, maar Marthe van Bronkhorst merkt in de trein dat het slinkse spel doorgaat. Lees meer

Zeker weten dat hij een super goede vader wordt

Zeker weten dat hij een supergoede vader wordt

Eva wil blij zijn voor haar vriend, die na een halfjaar weer van zich liet horen, maar merkt dat het haar moeite kost. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer