Asset 14

Gezicht

‘‘PAPAKHEBEENGEZICHTGETEKEND!’’ schreeuwt Annika in mijn rechteroor. Het was even lekker rustig, zeker vijf minuten kon ik ongestoord schrijven.
‘‘Ja, lieverd, wat heb je nu weer gedaan?’’ vraag ik afwezig.
‘‘Gezichtgetekend. Gezichtgetekend. Gezichtgetekend.’’ Ze maakt er kordate sprongetjes bij.
Ik kijk naar het schoolbord, dat normaal gevuld is met kleurige kluwen van krassen en strepen. En inderdaad, vanuit een zee van vlekken staart een gezicht mij aan. Twee ogen, een neus en een mond.
‘‘Wat, wat knap. Hoe kan je dat nou opeens weer?’’ Mijn stem klinkt beduusd, bijna bezorgd. Op dit soort zaken kan een mens nooit voorbereid zijn.
‘‘Knap van mij hè? Nu ben ik groot.’’
‘‘Nou ja, dat weet ik nou ook weer niet, maar een bijzondere prestatie kan je het zeker wel noemen.’’
Ik maak een foto van mijn dochters figuratieve debuut, voordat een nat lapje het een dezer dagen onherroepelijk uit zal vlakken. Even overweeg ik of dit kiekje iets is om op Facebook te delen. Maar nee, sommige wonderen dienen binnenkamers te blijven.

Die avond moet het gebeuren. De echtgenote is uit met vriendinnen, de dochter is vroeg op bed gelegd, er staat een fijn muziekje op, ik heb een lekker flesje wijn op tafel staan. Aan alle voorwaarden is voldaan. Nu zal ik dan in die zalige schrijfroes raken waar ik al dagen zo naar verlang, de pagina’s zullen zichzelf tikken en met tevreden verwondering zal ik ze daarna teruglezen.

Illustratie: Leila Merkofer

Natuurlijk blijft die eerste zin altijd lastig, hoe ideaal de omstandigheden ook mogen zijn. Ik typ een woord en delete het weer. Ik typ het woord opnieuw. Het woord is ‘‘deze’’. Daar kan je feitelijk nog alle kanten mee op. Mijn glas is nog halfvol, maar toch schenk ik het bij. Ik heb het gevoel dat er iemand meekijkt. Als ik mijn hoofd omdraai sta ik oog in oog met het gezicht dat mijn dochter vanmiddag getekend heeft.
‘‘Elk begin is moeilijk,’’ zeg ik.
‘‘Ik was er anders zomaar opeens,’’ zwijgt het gezicht.

Het is een basaal gelaat: stipjes als ogen, een lijntje als neus en een cirkel als mond. En toch zie ik er een uitdrukking in. Het gezicht doet me aan iemand denken.
‘‘Ik kan je zo laten verdwijnen,’’ grijns ik naar het schoolbord.
Ik weet dat het een loos dreigement is. Vanavond zal het natte lapje nog niet ter hand worden genomen, want de moeder des huizes moet het artefact nog bewonderen. Met een foto zal zij geen genoegen nemen.

‘‘Deze, deze, deze. Deze dag, deze nacht, deze vertelling, deze woorden.’’
Waarom praat ik nou hardop? Dat doe ik anders nooit.
‘‘Jij hebt lekker toch geen oren,’’ zing ik.
Dan typ ik een zin. En nog een zin. Het zijn best aardige zinnen. Wie weet wordt het nog wel wat met deze avond. Ik delete de zinnen weer.

‘‘Niet achterom kijken, niet achterom kijken,’’ fluister ik, krampachtig starend naar het computerscherm. ‘‘Je bent sterker dan dat.’’
Als ik na een halve minuut dan toch achterom kijk verwacht ik dat de ogen groter zijn geworden en de mond vertrokken is in een grimas.

Het gezicht is natuurlijk zoals het de hele tijd was. Maar op wie lijkt het nou?
‘‘Als ik er niet was, was jij er ook niet,’’ grom ik.
Het gezicht lijkt zich hier niet door te laten intimideren en glundert.
Dan maak ik mijn riem los en trek mijn broek naar beneden.
‘‘Als we het zo gaan spelen, laat dat schrijven dan maar zitten. Ik ga keiharde porno kijken en dan zullen we nog wel eens zien wie zich hier ongemakkelijk gaat voelen.’’
‘‘Tegen wie heb je het?’’ Ik zie mijn wederhelft met verbaasde blik in de deuropening staan. Ik heb blijkbaar de hele avond tegen een schoolbord zitten praten.

De volgende ochtend geef ik Annika een nat lapje. Zonder enige aarzeling veegt ze haar creatie weg.
‘‘Ga je nu weer een nieuw gezicht tekenen?’’ vraag ik.
‘‘Ja hoor,’’ zegt de peuter laconiek.
Met een groen krijtje zet ze een streep. En daarnaast nog een streep. Dan pakt ze een rood krijtje en krast door de strepen heen.
‘‘Dat is toch geen gezicht?’’
‘‘Jawel hoor.’’
‘‘Waar zijn de ogen dan?’’
‘‘Hier,’’ zegt ze en wijst naar het uiteinde van een van de groene strepen.
‘‘Blijf jij voorlopig nog maar even in het abstracte werken, lieve schat,’’ zeg ik opgelucht. Ik pak mijn telefoon en wis de foto. Het gezicht heeft nooit bestaan.

Mail

Kasper van Royen is Hard//hoofd-redactielid, is naast vader ook filosoof, ex-docent, ex-dichter, ex-echtgenoot, popfetisjist en postbode.

Leila Merkofer , afkomstig uit Zwitserland is een grafisch vormgeefster en illustratrice werkend en wonend in Amsterdam. Ze vertaalt thema’s zo groot als de Matterhorn naar heldere, scherp omlijnde illustraties. Door het handmatige karakter van haar illustraties creëert ze een gevoel van authenticiteit. Daarnaast houdt Leila van Nederlandse bijdehandheid, oude films, sneeuw en chocola.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Automatische concepten 57

Word jezelf (ook als je dat niet wilt)

Rietveld-student Vivian Mac Gillavry vraagt haar docenten naar de beste adviezen die zij ooit kregen. Allereerst: beeldend kunstenaar en publicist Q.S. Serafijn. Lees meer

'De derde generatie kijkt met een bredere blik naar dekolonisatie, zien het in een mondiaal verband'

'De derde generatie kijkt met een bredere blik naar dekolonisatie, zien die in een mondiaal verband'

Curator en onderzoeker Maria Rey-Lamslag is een graag geziene gast in de cultuursector. Jason Keizer gaat met haar in gesprek over haar Indische roots, over hoe het koloniale verleden doorklinkt in haar werk en over haar 'Indotiteit'. Lees meer

Automatische concepten 56

Een Afrikaanse kritiek op het Antropoceen

In het Antropoceen zou 'de mens' een bepalende factor zijn in het verstoren van het klimaat en de biodiversiteit. Maar wie kan zich eigenlijk tot mens rekenen? En wie wordt als object behandeld? Grâce Ndjako verwerpt het Antropoceen als een eurocentrisch idee. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Uitzonderingen

Uitzonderingen daargelaten

Deze week worden onze redacteurs blij van een maas in de wet, meermaals dezelfde film kijken en de kunst van Isabelle Wenzel. Lees meer

Ruimtes

Een vertrouwd lichaam om in samen te zijn

Een jaar geleden moest Charlotte de Beus opnieuw leren praten, lezen en schrijven. In deze drie gedichten onderzoekt ze met poëtische scherpte haar herstel en het lichaam als “een onbetrouwbare woning voor dakloze gedachtes.” Lees meer

Je partner slaan is nog geen doodvonnis voor je carrière

Je partner slaan is (nog) geen doodvonnis voor je carrière

Het onderscheid tussen de publieke en de privésfeer is soms vaag, maar geweld achter de voordeur zouden we nóóit door de vingers moeten zien, meent Jihane Chaara. Waarom komen zoveel publieke figuren ermee weg? Lees meer

'Naar buiten toe zijn we allemaal familie, zo gaat dat in de Molukse gemeenschap'

'Naar buiten toe zijn we allemaal familie, zo gaat dat in de Molukse gemeenschap'

'Ontdekken wie je voorouders zijn geeft kracht en vertrouwen.' Zainal Umarella heeft diep verdriet gekend, maar zijn toekomstbeeld is er een van hoop dat hij aan zijn kinderen wil meegeven. Lees meer

Geef geen namen aan koeien die je van plan bent te slachten

Geef geen namen aan koeien die je van plan bent te slachten

Een voorpublicatie uit de afstudeerbundel van Elianne van Elderen 'Geef geen namen aan koeien die je van plan bent te slachten'. Over opgroeien als buitenstaander in een dorp, een vluchtmisdrijf op een veulen, over drie vrienden en iemand die probeert om onvoorzichtig te worden. Lees meer

Kunst is werk

Kunst is werk

Brood noemen we essentieel, theater niet. Maar wat als je in het theater je brood verdient? Lees meer

Column: Over geld

Over geld

Eva vergelijkt de manier waarop ze toen en nu tegen geld aankijkt en hoe het verschil in inkomen binnen haar vriendengroep de verhoudingen heeft veranderd. Lees meer

 Klop, klop, wie is waar?

Klop, klop, wie is waar?

De klopjacht op de voortvluchtige militair Jürgen Conings doet de in België woonachtige Amerikaanse illustrator Sebastian Eisenberg denken aan iets wat in zijn thuisland zou gebeuren; niet in Europa. Lees meer

Flaneur versus voyeur

Flaneur versus voyeur

Sarah Vergaerde onderzoekt het doelloos ronddwalen én het al dan niet onopgemerkt gluren naar de ander aan de hand van boeken, films, podcasts en documentaires, waaronder My Amsterdam van Ed van der Elsken. Lees meer

Filmtrialoog: Ruben Brandt: Collector

Ruben Brandt: Collector

Onze redacteuren Jorne Vriens en Oscar Spaans en illustrator Friso Blankevoort bekeken de animatiefilm Ruben Brandt: Collector en zagen een verhaal dat niet in een andere vorm had kunnen worden verteld. Lees meer

Slaapkamerraam, wereld

Slaapkamerraam, wereld

Buiten is het nacht. Maar wat gebeurt er als je je ogen sluit? Dan kan het buiten net zo goed een zomerse dag in New York zijn. Of een sneeuwlandschap uit je jeugd. De mogelijkheden zijn eindeloos. Lees meer

Nieuws in beeld: Is het kunst of geeft het winst?

Is het kunst of geeft het winst?

Illustrator Loes van Gils kijkt met afgrijzen naar de afwegingen die het kabinet maakt. Dierentuinen, sportscholen en binnenzwembaden werden geopend, culturele instellingen moesten de deuren gesloten houden. Lees meer

Lang leve de slush pile 1

Lang leve de slush pile

Hoe kan literair Nederland inclusiever worden als het steeds vaker weigert ongevraagde manuscripten aan te nemen? Een pleidooi voor een openboekbeleid. Lees meer

'Het 'Indische zwijgen’ werd een collectief fenomeen omdat er niet geluisterd werd'

'Het 'Indische zwijgen' werd een collectief fenomeen omdat er niet geluisterd werd'

Myrthe Groot en Romée Mulder deden samen onderzoek naar hun familiegeschiedenissen. En ze begonnen een modelabel dat nauw met die persoonlijke zoektocht samenhangt: Guave. Lees meer

ALL-IN

Een levendig gebrek aan bescheidenheid

De allereerste kunsttrialoog op Hard//hoofd. Wat vonden redacteuren Jorne Vriens, Iris van der Werff en Vivian Mac Gillavry van de tentoonstelling ALL-INN in het HEM? Lees meer

Alles Vijf Sterren: Schreeuwen naar de televisie

Schreeuwen naar de televisie

Deze week worden onze redacteurs blij van het voetenwerk van Het nationale Ballet, de schoenen van Chantal Janzen en aandacht voor Palestijnse filmmaaksters. Lees meer

Hadden we dat altijd maar geweten

Hadden we dat altijd maar geweten

Emma Laura Schouten zit niet op de stoel van de schrijver, maar aan de andere kant van de tafel. Als manuscript-begeleider krijgt ze vaak de vraag of een tekst potentie heeft om Het Boek te worden. Maar heb je eigenlijk wel iets aan die vraag, en wat is het antwoord? Lees meer