Asset 14

Gezicht

‘‘PAPAKHEBEENGEZICHTGETEKEND!’’ schreeuwt Annika in mijn rechteroor. Het was even lekker rustig, zeker vijf minuten kon ik ongestoord schrijven.
‘‘Ja, lieverd, wat heb je nu weer gedaan?’’ vraag ik afwezig.
‘‘Gezichtgetekend. Gezichtgetekend. Gezichtgetekend.’’ Ze maakt er kordate sprongetjes bij.
Ik kijk naar het schoolbord, dat normaal gevuld is met kleurige kluwen van krassen en strepen. En inderdaad, vanuit een zee van vlekken staart een gezicht mij aan. Twee ogen, een neus en een mond.
‘‘Wat, wat knap. Hoe kan je dat nou opeens weer?’’ Mijn stem klinkt beduusd, bijna bezorgd. Op dit soort zaken kan een mens nooit voorbereid zijn.
‘‘Knap van mij hè? Nu ben ik groot.’’
‘‘Nou ja, dat weet ik nou ook weer niet, maar een bijzondere prestatie kan je het zeker wel noemen.’’
Ik maak een foto van mijn dochters figuratieve debuut, voordat een nat lapje het een dezer dagen onherroepelijk uit zal vlakken. Even overweeg ik of dit kiekje iets is om op Facebook te delen. Maar nee, sommige wonderen dienen binnenkamers te blijven.

Die avond moet het gebeuren. De echtgenote is uit met vriendinnen, de dochter is vroeg op bed gelegd, er staat een fijn muziekje op, ik heb een lekker flesje wijn op tafel staan. Aan alle voorwaarden is voldaan. Nu zal ik dan in die zalige schrijfroes raken waar ik al dagen zo naar verlang, de pagina’s zullen zichzelf tikken en met tevreden verwondering zal ik ze daarna teruglezen.

Illustratie: Leila Merkofer

Natuurlijk blijft die eerste zin altijd lastig, hoe ideaal de omstandigheden ook mogen zijn. Ik typ een woord en delete het weer. Ik typ het woord opnieuw. Het woord is ‘‘deze’’. Daar kan je feitelijk nog alle kanten mee op. Mijn glas is nog halfvol, maar toch schenk ik het bij. Ik heb het gevoel dat er iemand meekijkt. Als ik mijn hoofd omdraai sta ik oog in oog met het gezicht dat mijn dochter vanmiddag getekend heeft.
‘‘Elk begin is moeilijk,’’ zeg ik.
‘‘Ik was er anders zomaar opeens,’’ zwijgt het gezicht.

Het is een basaal gelaat: stipjes als ogen, een lijntje als neus en een cirkel als mond. En toch zie ik er een uitdrukking in. Het gezicht doet me aan iemand denken.
‘‘Ik kan je zo laten verdwijnen,’’ grijns ik naar het schoolbord.
Ik weet dat het een loos dreigement is. Vanavond zal het natte lapje nog niet ter hand worden genomen, want de moeder des huizes moet het artefact nog bewonderen. Met een foto zal zij geen genoegen nemen.

‘‘Deze, deze, deze. Deze dag, deze nacht, deze vertelling, deze woorden.’’
Waarom praat ik nou hardop? Dat doe ik anders nooit.
‘‘Jij hebt lekker toch geen oren,’’ zing ik.
Dan typ ik een zin. En nog een zin. Het zijn best aardige zinnen. Wie weet wordt het nog wel wat met deze avond. Ik delete de zinnen weer.

‘‘Niet achterom kijken, niet achterom kijken,’’ fluister ik, krampachtig starend naar het computerscherm. ‘‘Je bent sterker dan dat.’’
Als ik na een halve minuut dan toch achterom kijk verwacht ik dat de ogen groter zijn geworden en de mond vertrokken is in een grimas.

Het gezicht is natuurlijk zoals het de hele tijd was. Maar op wie lijkt het nou?
‘‘Als ik er niet was, was jij er ook niet,’’ grom ik.
Het gezicht lijkt zich hier niet door te laten intimideren en glundert.
Dan maak ik mijn riem los en trek mijn broek naar beneden.
‘‘Als we het zo gaan spelen, laat dat schrijven dan maar zitten. Ik ga keiharde porno kijken en dan zullen we nog wel eens zien wie zich hier ongemakkelijk gaat voelen.’’
‘‘Tegen wie heb je het?’’ Ik zie mijn wederhelft met verbaasde blik in de deuropening staan. Ik heb blijkbaar de hele avond tegen een schoolbord zitten praten.

De volgende ochtend geef ik Annika een nat lapje. Zonder enige aarzeling veegt ze haar creatie weg.
‘‘Ga je nu weer een nieuw gezicht tekenen?’’ vraag ik.
‘‘Ja hoor,’’ zegt de peuter laconiek.
Met een groen krijtje zet ze een streep. En daarnaast nog een streep. Dan pakt ze een rood krijtje en krast door de strepen heen.
‘‘Dat is toch geen gezicht?’’
‘‘Jawel hoor.’’
‘‘Waar zijn de ogen dan?’’
‘‘Hier,’’ zegt ze en wijst naar het uiteinde van een van de groene strepen.
‘‘Blijf jij voorlopig nog maar even in het abstracte werken, lieve schat,’’ zeg ik opgelucht. Ik pak mijn telefoon en wis de foto. Het gezicht heeft nooit bestaan.

Mail

Kasper van Royen is Hard//hoofd-redactielid, is naast vader ook filosoof, ex-docent, ex-dichter, ex-echtgenoot, popfetisjist en postbode.

Leila Merkofer , afkomstig uit Zwitserland is een grafisch vormgeefster en illustratrice werkend en wonend in Amsterdam. Ze vertaalt thema’s zo groot als de Matterhorn naar heldere, scherp omlijnde illustraties. Door het handmatige karakter van haar illustraties creëert ze een gevoel van authenticiteit. Daarnaast houdt Leila van Nederlandse bijdehandheid, oude films, sneeuw en chocola.

Verzamel kunst en steun ons
of word magazine abonnee

Sluit je aan

Wil je meer Hard//hoofd?
Meld je aan voor een nieuwsbrief!

Schrijf je in
test
het laatste
Eat the rich! Or get eaten?

Eat the rich! Or get eaten?

‘Munch Musk’, ‘bite Bezos’ of ‘suck Zuck’? Stijn Voogt onderzoekt hoe ook aan kapitaalkritiek flink geld verdiend kan worden. ‘Eat-the-rich-films wakkeren geen honger naar verandering aan, maar lijken deze vooral te stillen.’ Lees meer

Bubbel

Bubbel

‘Ik probeer te begrijpen waarom ik de hele tijd overal onderdoor glip, ook onder de term lesbie, het is een woord waarvan ik de ingang niet vind.’ Tijdens een schrijfresidentie in Parijs verkent Leonore Spee de spanning tussen identiteit, verlangen en lichamelijkheid. Het wordt een zoektocht naar het overbruggen van afstand – tussen mensen en steden, liefdes en labels, gedachten en ervaringen, en hoofd en lijf. Lees meer

Vlindereffect

Vlindereffect

Een wapenfabriek is van nature een harde, troosteloze plek, maar zo kleurrijk als in dit verhaal, heb je het nog nooit gezien. Drie dystopische levens komen samen rondom een fabriek, waardoor de donkerte van de oorlogsindustrie feilloos bloot komt te liggen. Fester Vogels geeft ons drie perspectieven op een vlijmscherpe ontwikkeling, kritisch en tegelijkertijd zó beeldend dat het aan je scherm wil ontsnappen. Lees meer

De stilte (is niet het antwoord)

De stilte (is niet het antwoord)

Stilte. Sinds Marthe van Bronkhorst die zelf niet meer kan horen, luistert ze er heel anders naar. Echte stilte is zeldzaam in ons leven, of lijkt dat maar zo? In delen van mijn oor is het stil. Na een ongelukje deze zomer zijn de trilhaartjes beschadigd. Dat hoor ik niet, want het lichaam overcompenseert daarvoor... Lees meer

Meehuilen met ijskruid

Meehuilen met ijskruid

‘We zijn zo ver verwijderd van ons eigen eten dat we kunst nodig hebben om die verbinding zichtbaar te maken.’ Lisanne Brouwer laaft zich aan (theater)kunst met voedsel in de hoofdrol en neemt je mee in de manieren waarop kunstenaars ecologisch bewustzijn aan de eettafel creëren. Het blijkt een ontdekking van zowel verlangen als walging. Lees meer

De gisting

De gisting

Mara van Herpen vertelt het poëtische en surrealistische verhaal van Toni. Hen werkt in een broodfabriek en begint daardoor te gisten en te schimmelen en verandert in… Ja, in wat eigenlijk? Lees meer

We moeten vaker synchroon dansen

We moeten vaker synchroon dansen

‘Ik betrap mezelf erop dat het moeilijk is hoopvol te zijn in deze tijden, soms voelt het zelfs verkeerd.’ Toch vindt Loïs in haar column ruimte voor hoop. Niet door ons terug te trekken, maar door ons uit te spreken én elkaar te vinden. Minder polarisatie, meer synchronisatie. Lees meer

Soms mis ik mijn handen

Soms mis ik mijn handen

‘Soms mis ik de magnetron / soep uit blik / ingevroren aardappels in partjes.’ Middels essay en poëzie illustreert Martijn van Bruggen met stekende precisie het verband tussen voedsel en klasse en wat het betekent je aan te moeten passen naar hiërarchisch geladen verwachtingen. Lees meer

Moeder van een mislukt idee

Moeder van een mislukt idee

‘Breek ik een idee echt af zoals een zwangerschap beëindigd wordt?’ Roosje van der Kamp voelt een grote noodzaak om iets blijvends te creëren, maar komt niet verder dan vluchtig neergepende fragmenten in haar notities. In dit essay onderzoekt ze – naast de vraag of ouderschap eventueel een valide, tweede optie is – haar worsteling met het professionele schrijverschap. Lees meer

Auto Draft 23

we verbleven in ledikanten / in het huis met zeventig kinderen

'Dat ik gil in een vreemde taal / elke moedertaal breekt zonder bekenden.' Wat voor sporen laat het na als je je moedertaal verliest? Waar blijft de taal en hoe verhoudt je je tot je eigen identiteit na gedwongen migratie? In dit gedicht vangt Bożena Kacica de rouw en de vervreemding die volgden. Lees meer

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

In de media wemelt het van oorlogstaal. Marthe van Bronkhorst laat zien hoe je de frames kan herkennen: 'Sterf je liever terwijl je je verdedigt of passief?' Lees meer

Denkbeeldige ruimte

Denkbeeldige ruimte

In dit essay onderzoekt Sytske Frederika van Koeveringe hoe schrijven een ruimte opent waarin kwetsbaarheid, verbinding en saamhorigheid zichtbaar worden. ‘Sinds ik ziek ben, voel ik bij vlagen een afgesneden gevoel van de medemens die geen kanker van binnenuit kent.’ Lees meer

Meneer Ouka en de streep

Meneer Ouka en de streep

'‘Het gaat over uw kabouter,’ zegt meneer Ouka.' En dat doet het: in dit verhaal verheft Makki Aimar een niet-lachende tuinkabouter tot het glinsterende middelpunt van zijn verhaal. Waar ieder ander een tuinkabouter niet eens zou zien staan, lijkt het voor de hoofdpersoon in dit verhaal een metafoor voor zingeving te worden. Met dit verhaal won Makki Aimar de schrijfwedstrijd 'Door de ogen van Palomar', georganiseerd door uitgeverij Cossee en Hard//hoofd. Lees meer

No Spend September, maar zou het leven niet meer moeten zijn dan vaste lasten?

No Spend September, maar zou het leven niet meer moeten zijn dan vaste lasten?

Brengt tijdelijke onthouding van kleding, koffie en verjaardagscadeaus ons dichter bij een koopwoning? Of is het enkel in onze dromen dat een financiële detox grote, blijvende veranderingen weet te bewerkstelligen? Loïs Blank vraagt zich af wat er buiten beeld raakt wanneer we ons verliezen in de survival van No Spend September. Lees meer

:Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen 2

Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen

Lam Ngo was vierentwintig toen hij vluchtte uit een ideologisch verscheurd Vietnam. In dit essay vertelt hij hoe hij weer leerde luisteren naar de pijnlijke en lang verzwegen herinneringen, hoe het was om in Nederland opnieuw te moeten beginnen en over de blijvende band met zijn geboortestad Saigon. ‘Want pas als we zien wat er verzwegen is, kunnen we echt luisteren.’ Lees meer

 1

pantser / piertotum locomotor

In deze twee gedichten van Roan Kasanmonadi kijken we naar een aflevering van Kamp Van Koningsbrugge, leren we onszelf op te rollen als pissebedden, en vliegen de zwaarden, harnassen en kikkers je om de oren. Lees meer

Het weefsel van geheugen

Het weefsel van geheugen

Vanaf de jaren zestig strijdden avant-garde kunstenaars Ana Lupas en Magdalena Abakanowicz tegen het vooroordeel dat textiel alleen decoratief kan zijn. Sander Bortier laat zien dat hun verwantschap verder gaat dan het innovatieve gebruik van het materiaal dat mede door hen van betekenis verschoof, van traditioneel naar subversief. Vezels werden drager van een stille taal: een vertaling van menselijke kwetsbaarheid binnen een collectieve orde. Lees meer

Westerse schoonheidsidealen onder een hoofddoek

Westerse schoonheidsidealen onder een hoofddoek

Tessy Ouwens kreeg op jonge leeftijd te maken met onrealistische schoonheidsidealen en dit leidde tot een strijd met haar eigen lichaam en zelfbeeld. Onverwachts was het de islam en het bedekken van haar lichaam, dat haar uit deze strijd hielp. ‘Met mijn hoofddoek op, voelde mijn lichaam voor het eerst weer als de mijne.’ Lees meer

 1

Zinkstukken

Dealen met fysieke ongemakken, de dood, en afgelegen, kale landschappen spelen vaak een centrale rol in de boeken van Jilt Jorritsma - zelfs zijn proefschrift ging over zinkende steden. Het is daarom niet verrassend dat Jilt Jorritsma gegrepen werd door de Biesbosch en haar spookachtige arbeidshistorie toen literair productiehuis Tilt en Cultuurfonds Noord-Brabant hem vroegen het achtste Brabants Boek Present te schrijven. De verhalen die hij ontdekte en opschreef zijn des te grilliger - vandaag lichten we alvast een tipje van de sluier. Lees meer

:De DSM is science fiction, iedereen is gek: psychiater Jim van Os in de laatste Zomergasten

De DSM is science fiction, iedereen is gek: psychiater Jim van Os in de laatste Zomergasten

Hij wil de DSM weggooien, spreekt controversieel over euthanasie, drank, de ggz... wat niet? Wie ís de allerlaatste Zomergast? Psychiater Jim van Os, dus. ‘Wat je uiteindelijk nodig hebt, is een ander mens.’ Lees meer