Asset 14

Een brief op de schoorsteenmantel

Column: Een brief op de schoorsteenmantel

‘Dat dóe je toch niet?’

Ik hoor het haar nog zeggen, met een lichte trilling in haar stem. Zij was zeventig, ik bijna veertig, en op een zachte voorjaarsdag maakten wij een wandeling langs de zee bij Noordwijk. Ik wilde eens goed met haar praten en had haar uitgenodigd voor een tweedaagse strandvakantie in een hotel. ‘Het gesprek aangaan’ met je moeder was in die dagen een populair tijdverdrijf bij mijn generatiegenoten.

‘Dat dóe je toch niet?’

Haar kleine stemmetje deed me pijn. Ze had me zojuist verteld over haar vader, die haar een lesje had willen leren omdat hij haar zo brutaal vond.

‘Op een dag’, zei ze, ‘kwam ik uit school en daar lag, op mijn plekje aan de eettafel, een dichtgeplakte envelop. Op de voorzijde stond, in het handschrift van mijn vader: Aan de directeur van Gesticht Avereest. Avereest! Dat was een soort tuchthuis waar je naartoe werd gestuurd als je ouders van je af wilden. Ik kreeg bijna geen adem meer van angst.’

Deze herinnering kwam boven toen ik bij het opschonen van mijn boekenkast op Mijn moeder en ik stuitte, een bestseller van Nancy Friday uit 1977. Veel dertigers zoals ik hadden in die tijd iets uit te vechten met hun moeder. Het boek van Nancy Friday, over het zoeken van een dochter naar haar eigen persoonlijkheid, was de bijbel die wij daarbij gretig raadpleegden. Door haar was ik op het idee van ons uitje gekomen. Mijn moeder had zich erop verheugd, niet vermoedend dat ik een soort kruisverhoor voor ogen had.

‘Dat doe je toch niet, bij een kind van zeven?’

Nadat ik haar van alles voor de voeten had gegooid – ‘Waarom kun je me niet loslaten? ‘Waarom accepteer je me niet zoals ik ben?’ – had ik haar voor het eerst van mijn leven naar háár jeugd gevraagd. En páts, daar kwam ze met dit verhaal, nota bene over mijn favoriete grootvader, met wie ik zo’n geweldige band had.

‘Het bleef bij een waarschuwing’, vertelde ze verder. ‘Toen mijn vader ’s avonds thuiskwam zei hij: “Als je nog één keer zo brutaal tegen me bent, doe ik hem op de post!”’
De brief, die elk moment verstuurd kon worden, bleef nog jaren op de schoorsteenmantel staan. De permanente dreiging die ervan uitging knechtte mijn moeder tot een aangepast kind dat zich thuis onveilig en onbemind voelde.

Ik pakte haar hand. Zwijgend liepen we verder. Ineens begreep ik waarom ik me al mijn hele leven tegenover haar tekort voelde schieten. Het gat in haar ziel was nu eenmaal niet te dichten, ook niet door mij, haar oudste dochter.

Een mooi inzicht, waar ik verder weinig mee zou doen. De dagelijkse praktijk laat zich nu eenmaal niet inzwachtelen door een beetje begrip. Maar met haar antwoord op mijn volgende vraag – ‘hoe kon je later dan toch zo’n zorgzame dochter voor je vader worden?’ – hield ze mij in al haar onbevangenheid een pracht van een spiegel voor.

‘Ach’, zei ze, ‘je moet het in het licht van die tijd zien. De mensen deden toen wel vaker rare dingen. Gewoon, omdat ze niet beter wisten.’

Ze had het hem vergeven.
Nu ik haar nog.

Mail

Trudy Kunz werd in de jaren tachtig en negentig bekend door haar werk voor Libelle en Marie Claire. Voor Plus Magazine was zij bijna vijftien jaar columniste. Zij publiceerde meerdere interviewbundels en in 2013 verscheen haar eerste roman, Kroniek van een bange liefde. Als pensionado zonder pensioen verdeelt zij haar tijd, net als daarvoor, tussen schrijven, schilderen en ander (on)nuttigs.

Myrthe Denkers houdt van tekenen en van praten. Ze besloot haar twee favoriete bezigheden te combineren en is nu naast illustrator ook docent beeldende kunst. Ze is net verhuisd naar Utrecht maar stiekem mist ze Groningen.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnChef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
 Weet je nog, de nacht?

Weet je nog, de nacht?

Het ‘vergeten’ nachtleven krabbelt terug, en onze eigen lichamen blijken zich als gisteren te herinneren hoe ze van hun eigen bewegingen kunnen genieten. Lees meer

Het Juttersmuseum, de plek van alles wat je vergeten bent

Het Juttersmuseum, de plek van alles wat je vergeten bent

Marthe van Bronkhorst leidt haar lezer rond tussen de verloren schoenen en vergeten herinneringen in het Juttersmuseum. We stuiten op drie vergeten gedichten. Lees meer

Column: More is more

More is more

Eva reflecteert op haar ambivalente relatie met matigheid. Lees meer

Neem je ouders mee naar het museum

Neem je ouders mee naar het museum

De idealen van ouders en hun kinderen komen niet altijd overeen. Schrijver Michael ter Maat legt zich daar niet bij neer en neemt zijn vader mee naar het Krölller Müller. Een tip om het niet bij 'ok, boomer' te laten.  Lees meer

Column: Over geld

Over geld

Eva vergelijkt de manier waarop ze toen en nu tegen geld aankijkt en hoe het verschil in inkomen binnen haar vriendengroep de verhoudingen heeft veranderd. Lees meer

Stukje

Stukje

Marthe van Bronkhorst gelooft het niet: Al die schrijfadviezen van grote namen die beweren hun muze gevonden te hebben. Een oude Griekse visie op inspiratie was dat je zelf niet de inspiratie op moest zoeken, maar dat de muze jóú moest vinden. Ach, wat je maar vooruit brengt. En anders ga je gewoon net zolang boodschappen doen totdat je een ''stukje'' gevonden hebt? Lees meer

Tompouce 1

Tompouce

Eva vraagt zich af waarom de documentatie van haar jeugd ineens leuk moet zijn nu haar moeder alle oude videobanden heeft laten digitaliseren. Lees meer

Alleen samen krijgen we u eronder

Alleen samen krijgen we u eronder

Mark Rutte is het niet vergeten, vanaf vandaag wordt alles soepel! Geef vooral weer die drie zoenen en alsjeblieft: dicht op de mond graag. Waarom zou je denken aan de uitgeputte zorg en de oplopende IC-cijfers als je ook aan jezelf kan denken? Nou dan. Lees meer

Met (voor het eerst!) een illustratie van Melcher Oosterman. Lees meer

Column: Inferno onder de roltrap

Inferno onder de roltrap

Een defecte roltrap op het station herinnert Eva eraan hoe ze als kind soms verborgen werelden en niet per se bestaande systemen waarnam. Lees meer

De nobele kunst van het missen

De nobele kunst van het missen

Marthe van Bronkhorst mist een hoop dingen in haar leven. Haarelastiekjes, de deuk in de bank die ze maakte in het vakantiehuisje, en ze kan maar niet vergeten dat Philip Freriks gestopt is met het journaal. (kom terug, Philip!). Maar waar komt dit missen vandaan?
Met (voor de laatste keer!) een illustratie van Jessica Bacuna. Lees meer

Column: Wasverzachter

Wasverzachter

Een fietstochtje met twee vrienden voert Eva naar een nieuwbouwwijk, waar het leven bij nader inzien toch zo slecht nog niet zou zijn. Lees meer

Een ezel stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen, maar een kiezer wel

Een ezel stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen, maar een kiezer wel

Marthe van Bronkhorst verdiept zich ter voorbereiding van de verkiezingen in de Archieven der Vergeten Partijen. Ook dit jaar zijn er maar liefst 37 verkiesbare partijen. Wie zijn hen voorgegaan, en zat er dan echt niet een bij die de tand des tijds had moeten overleven? Lees meer

Column: Dingen die we niet gehoord hebben

Dingen die we niet gehoord hebben

Een gehoorbeschadiging is wat Eva van den Boogaard met haar opa gemeen heeft. Verder weet ze niet veel over hem en zijn oorlogsverleden, behalve dat het opgelopen trauma ook zijn nageslacht raakte. Lees meer

Sommige dagen kun je niet oplossen

Sommige dagen kun je niet oplossen

Twee geliefden die niet in elkaar opgaan blijven individuen en in Duo Penotti is eigenlijk best veel van jezelf terug te vinden. Marthe van Bronkhorst neemt een kijkje in haar ijskast, denkt na over wat je bewaart in je vriezer en komt tot de conclusie dat er voor sommige dingen geen oplossing bestaat. Lees meer

Hoe je de maanden op je knokkels telt en andere vragen

Hoe je maanden op knokkels telt en andere vragen

Voor welke simpele zaken heb jij nooit meer opnieuw naar uitleg durven vragen? Voor Vivian MacGillavry was het maanden tellen op haar knokkels. Maar toen ze dat aan een vriendin durfde op te biechten, ontdekte ze iets moois. Lees meer

Interfriention

Interfriention

Eva van den Boogaard viert een vriendschapsjubileum met vriendin I. en blikt terug op een andere vriendschap, die kort daarvoor ten einde moest komen. Lees meer

Tip van Else Boer Wees een meeloper

Wees een meeloper

Soms is een meeloper zijn gewoon een heel goed plan. Schrijver Else Boer legt uit waarom aan de hand van haar nieuwste niet-originele hobby: schaken. Lees meer

Zonder mijn moeder

Zonder mijn moeder

Het wel of niet aanschaffen van een kunstwerk voert Eva van den Boogaard terug naar tijden waarin ze nog niet alle beslissingen zelf nam. Lees meer

Column: In de kruipruimte

In de kruipruimte

In het huis dat Eva van den Boogaard bewoont, bevindt zich een kruipruimte dat de nodige vragen oproept. Lees meer

Column: Veelzeggende kiepau

Veelzeggende kiepauto

In haar laatste column op Hard//hoofd deelt Iduna Paalman een mistroostig inzicht: hoe beter we kunnen praten, hoe minder we kunnen zeggen. Toch brengt het haar tot een hartverwarmende conclusie. Lees meer