nieuwsbrief
Asset 14

Een brief op de schoorsteenmantel

Column: Een brief op de schoorsteenmantel

‘Dat dóe je toch niet?’

Mail

Ik hoor het haar nog zeggen, met een lichte trilling in haar stem. Zij was zeventig, ik bijna veertig, en op een zachte voorjaarsdag maakten wij een wandeling langs de zee bij Noordwijk. Ik wilde eens goed met haar praten en had haar uitgenodigd voor een tweedaagse strandvakantie in een hotel. ‘Het gesprek aangaan’ met je moeder was in die dagen een populair tijdverdrijf bij mijn generatiegenoten.

‘Dat dóe je toch niet?’

Haar kleine stemmetje deed me pijn. Ze had me zojuist verteld over haar vader, die haar een lesje had willen leren omdat hij haar zo brutaal vond.

‘Op een dag’, zei ze, ‘kwam ik uit school en daar lag, op mijn plekje aan de eettafel, een dichtgeplakte envelop. Op de voorzijde stond, in het handschrift van mijn vader: Aan de directeur van Gesticht Avereest. Avereest! Dat was een soort tuchthuis waar je naartoe werd gestuurd als je ouders van je af wilden. Ik kreeg bijna geen adem meer van angst.’

Deze herinnering kwam boven toen ik bij het opschonen van mijn boekenkast op Mijn moeder en ik stuitte, een bestseller van Nancy Friday uit 1977. Veel dertigers zoals ik hadden in die tijd iets uit te vechten met hun moeder. Het boek van Nancy Friday, over het zoeken van een dochter naar haar eigen persoonlijkheid, was de bijbel die wij daarbij gretig raadpleegden. Door haar was ik op het idee van ons uitje gekomen. Mijn moeder had zich erop verheugd, niet vermoedend dat ik een soort kruisverhoor voor ogen had.

‘Dat doe je toch niet, bij een kind van zeven?’

Nadat ik haar van alles voor de voeten had gegooid – ‘Waarom kun je me niet loslaten? ‘Waarom accepteer je me niet zoals ik ben?’ – had ik haar voor het eerst van mijn leven naar háár jeugd gevraagd. En páts, daar kwam ze met dit verhaal, nota bene over mijn favoriete grootvader, met wie ik zo’n geweldige band had.

‘Het bleef bij een waarschuwing’, vertelde ze verder. ‘Toen mijn vader ’s avonds thuiskwam zei hij: “Als je nog één keer zo brutaal tegen me bent, doe ik hem op de post!”’
De brief, die elk moment verstuurd kon worden, bleef nog jaren op de schoorsteenmantel staan. De permanente dreiging die ervan uitging knechtte mijn moeder tot een aangepast kind dat zich thuis onveilig en onbemind voelde.

Ik pakte haar hand. Zwijgend liepen we verder. Ineens begreep ik waarom ik me al mijn hele leven tegenover haar tekort voelde schieten. Het gat in haar ziel was nu eenmaal niet te dichten, ook niet door mij, haar oudste dochter.

Een mooi inzicht, waar ik verder weinig mee zou doen. De dagelijkse praktijk laat zich nu eenmaal niet inzwachtelen door een beetje begrip. Maar met haar antwoord op mijn volgende vraag – ‘hoe kon je later dan toch zo’n zorgzame dochter voor je vader worden?’ – hield ze mij in al haar onbevangenheid een pracht van een spiegel voor.

‘Ach’, zei ze, ‘je moet het in het licht van die tijd zien. De mensen deden toen wel vaker rare dingen. Gewoon, omdat ze niet beter wisten.’

Ze had het hem vergeven.
Nu ik haar nog.

Trudy Kunz werd in de jaren tachtig en negentig bekend door haar werk voor Libelle en Marie Claire. Voor Plus Magazine was zij bijna vijftien jaar columniste. Zij publiceerde meerdere interviewbundels en in 2013 verscheen haar eerste roman, Kroniek van een bange liefde. Als pensionado zonder pensioen verdeelt zij haar tijd, net als daarvoor, tussen schrijven, schilderen en ander (on)nuttigs.

Myrthe Denkers houdt van tekenen en van praten. Ze besloot haar twee favoriete bezigheden te combineren en is nu naast illustrator ook docent beeldende kunst. Ze is net verhuisd naar Utrecht maar stiekem mist ze Groningen.

Lees verder Lees verder

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Tip: Ga saneren

Ga saneren

De nachtmerrie van elke boekenliefhebber: Esmé van den Boom moet voor haar werk in de bibliotheek boeken wegdoen. Of word je hier juist ook wel zen van? Lees meer

Alles vijf sterren: Over straat in een andere wereld

Over straat in een andere wereld

Deze week worden we blij van een ontroerende, grappige bewerking van Oorlog en Vrede, een hilarische podcast over porno, en een app die hardlopen combineert met zombies. Lees meer

Tip: Neem geen kat 1

Neem geen kat

Eva van den Boogaard heeft een kat. Een hele mooie, die het goed doet op Instagram. Maar toch had ze hem liever niet gehad. Een tip om niet onwillekeurig te gaan houden van een dier. Lees meer

Column: Joh wat origineel

Joh wat origineel

Iduna Paalman had een zinnelijke droom over iemand die niet haar vriend is. Wat moet ze daarvan maken? Lees meer

Tip: Maak zinloze lijstjes

Maak zinloze lijstjes

Het schrijven gaat Jozien Wijkhuis niet altijd even makkelijk af, terwijl ze eigenlijk niets liever doet. Een podcast van Tim Clare bood soelaas. Een tip om het schrijven te demystificeren. Lees meer

Column: Gemaakt om te scharrelen

Gemaakt om te scharrelen

Op alle dingen die Trudy leuk, lekker of gemakkelijk vindt rust tegenwoordig een taboe. Als pensionado geniet ze volop van het leven, en daar drinkt ze graag een wijntje bij. En haar gezonde verstand krijgt weer eens gelijk. Lees meer

Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

Josephine Keuter kijkt graag slechte televisie en schaamt zich daar niet voor. Het is verblijdend, helend en ultiem ontspannend. Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer

Zien en gezien worden

Zien en gezien worden

Polderdiva Tim Fraanje deelt weer eens een anekdote uit zijn leven als bijna doorgebroken rockster. Hij maakt daarmee schaamteloos reclame voor de nieuwe elpee (+ videoclip!) van Big Hare, het synthpopduo waarvan hij de helft is. ‘Gaat u hier maar staan,’ wordt er afgemeten tegen uw eigen bijna doorgebroken rockster gezegd als ik binnenloop bij... Lees meer

Tip: Flirt gewoon

Flirt gewoon

'Misschien kom je wel niemand tegen omdat je op al die apps zit.' Lees meer

Column: ‘Mijn Ritalin-dealer is op vakantie’

‘Mijn Ritalin-dealer is op vakantie’

Iduna Paalman wordt regelmatig geconfronteerd met de als nonchalance verpakte onzekerheden van de jonge generatie. Lees meer

Tip: It takes a village

It takes a village

Een tip om een dorp te bouwen met de leukste mensen om je heen. Lees meer

Tip: Ga rennen

Ga rennen

Soms zegt het stemmetje in Eva van den Boogaards achterhoofd precies op tijd: 'Eet een banaan, drink een glas water, trek je sportbeha en je hardloopschoenen aan, en ga.' Lees meer

Column: Klein leed

Klein leed

De vriend van Trudy kan zich goed opwinden over de grote thema's in het leven. Zijzelf ligt eerder wakker van een eenzaam oud vrouwtje of een kippenstal die afbrandt. Lees meer

Tip: Skip het hoofdgerecht

Skip het hoofdgerecht

'We deelden een perentaart, bananensorbet en tiramisu en leefden nog lang en gelukkig.' Lees meer

Alles vijf sterren 1

Aan de vooravond van verandering

Deze week worden we blij van Julia Jacklin tijdens de vierdaagsefeesten, een mooie roman van Sally Rooney en het regiedebuut van Olivia Wilde. Lees meer

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5