Asset 14

Een brief op de schoorsteenmantel

Column: Een brief op de schoorsteenmantel

‘Dat dóe je toch niet?’

Ik hoor het haar nog zeggen, met een lichte trilling in haar stem. Zij was zeventig, ik bijna veertig, en op een zachte voorjaarsdag maakten wij een wandeling langs de zee bij Noordwijk. Ik wilde eens goed met haar praten en had haar uitgenodigd voor een tweedaagse strandvakantie in een hotel. ‘Het gesprek aangaan’ met je moeder was in die dagen een populair tijdverdrijf bij mijn generatiegenoten.

‘Dat dóe je toch niet?’

Haar kleine stemmetje deed me pijn. Ze had me zojuist verteld over haar vader, die haar een lesje had willen leren omdat hij haar zo brutaal vond.

‘Op een dag’, zei ze, ‘kwam ik uit school en daar lag, op mijn plekje aan de eettafel, een dichtgeplakte envelop. Op de voorzijde stond, in het handschrift van mijn vader: Aan de directeur van Gesticht Avereest. Avereest! Dat was een soort tuchthuis waar je naartoe werd gestuurd als je ouders van je af wilden. Ik kreeg bijna geen adem meer van angst.’

Deze herinnering kwam boven toen ik bij het opschonen van mijn boekenkast op Mijn moeder en ik stuitte, een bestseller van Nancy Friday uit 1977. Veel dertigers zoals ik hadden in die tijd iets uit te vechten met hun moeder. Het boek van Nancy Friday, over het zoeken van een dochter naar haar eigen persoonlijkheid, was de bijbel die wij daarbij gretig raadpleegden. Door haar was ik op het idee van ons uitje gekomen. Mijn moeder had zich erop verheugd, niet vermoedend dat ik een soort kruisverhoor voor ogen had.

‘Dat doe je toch niet, bij een kind van zeven?’

Nadat ik haar van alles voor de voeten had gegooid – ‘Waarom kun je me niet loslaten? ‘Waarom accepteer je me niet zoals ik ben?’ – had ik haar voor het eerst van mijn leven naar háár jeugd gevraagd. En páts, daar kwam ze met dit verhaal, nota bene over mijn favoriete grootvader, met wie ik zo’n geweldige band had.

‘Het bleef bij een waarschuwing’, vertelde ze verder. ‘Toen mijn vader ’s avonds thuiskwam zei hij: “Als je nog één keer zo brutaal tegen me bent, doe ik hem op de post!”’
De brief, die elk moment verstuurd kon worden, bleef nog jaren op de schoorsteenmantel staan. De permanente dreiging die ervan uitging knechtte mijn moeder tot een aangepast kind dat zich thuis onveilig en onbemind voelde.

Ik pakte haar hand. Zwijgend liepen we verder. Ineens begreep ik waarom ik me al mijn hele leven tegenover haar tekort voelde schieten. Het gat in haar ziel was nu eenmaal niet te dichten, ook niet door mij, haar oudste dochter.

Een mooi inzicht, waar ik verder weinig mee zou doen. De dagelijkse praktijk laat zich nu eenmaal niet inzwachtelen door een beetje begrip. Maar met haar antwoord op mijn volgende vraag – ‘hoe kon je later dan toch zo’n zorgzame dochter voor je vader worden?’ – hield ze mij in al haar onbevangenheid een pracht van een spiegel voor.

‘Ach’, zei ze, ‘je moet het in het licht van die tijd zien. De mensen deden toen wel vaker rare dingen. Gewoon, omdat ze niet beter wisten.’

Ze had het hem vergeven.
Nu ik haar nog.

Mail

Trudy Kunz werd in de jaren tachtig en negentig bekend door haar werk voor Libelle en Marie Claire. Voor Plus Magazine was zij bijna vijftien jaar columniste. Zij publiceerde meerdere interviewbundels en in 2013 verscheen haar eerste roman, Kroniek van een bange liefde. Als pensionado zonder pensioen verdeelt zij haar tijd, net als daarvoor, tussen schrijven, schilderen en ander (on)nuttigs.

Myrthe Denkers houdt van tekenen en van praten. Ze besloot haar twee favoriete bezigheden te combineren en is nu naast illustrator ook docent beeldende kunst. Ze is net verhuisd naar Utrecht maar stiekem mist ze Groningen.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Column: In de kruipruimte

In de kruipruimte

In het huis dat Eva van den Boogaard bewoont, bevindt zich een kruipruimte dat de nodige vragen oproept. Lees meer

Column: Veelzeggende kiepau

Veelzeggende kiepauto

In haar laatste column op Hard//hoofd deelt Iduna Paalman een mistroostig inzicht: hoe beter we kunnen praten, hoe minder we kunnen zeggen. Toch brengt het haar tot een hartverwarmende conclusie. Lees meer

Schuldig

Schuldig

Marthe van Bronkhorst maakt een innerlijke reis om haar overleden grootvader te gedenken, die met andere bedoelingen naar Indonesië reisde dan zij lange tijd dacht. Lees meer

 Vergeet de zomer maar (niet)

Vergeet de zomer maar (niet)

Nu fysiek reizen wereldwijd onmogelijk is, rest de verbeelding: fotograaf Cleo Goossens neemt ons mee naar de zonnige uithoeken van onze fantasie. Lees meer

Column: Rommelklanken

Rommelklanken

Het vele videobellen van de afgelopen tijd doet Eva van den Boogaard de waarde inzien van zogenaamde 'rommelklanken'. Lees meer

Tip: Laat alles vallen 1

Laat alles vallen

Annelies van Wijk onderzoekt haar fascinatie voor alledaagse objecten die onverwacht te pletter vallen. Een tip om zelf ook eens als een brokstuk te gronde te gaan, wie weet welke schoonheid er nog oprijst uit de scherven. Lees meer

Column: Zolang je maar geen zware machines bedient

Zolang je maar geen zware machines bedient

Als kind vond Iduna Paalman opvatting dat slapen voor grote mensen was en zij het dus niet nodig had. Nog steeds probeert ze af te komen van haar vooroordeel dat alleen mensen die niet genoeg van het leven houden, van slapen houden. Lees meer

Column: The mask is the face

The mask is the face

Een versleten meubelstuk zet Eva van den Boogaard tijdens haar verhuizing aan het denken over de betekenis van uiterlijk vertoon. Lees meer

Beeldspraak: The City is a Choreography

Vraag de stad eens ten dans

Fotograaf Melissa Schriek heeft oog voor het subtiele en eigenaardige ritme van de stad. 'Zodra we de straat op gaan, worden we daar deel van.' Lees meer

Column: Onherroepelijk nee

Onherroepelijk nee

Iduna Paalman leest brieven uit 1764 en herkent daar iets in: de angst voor het verlies van vrijheid. Lees meer

Tip: Tinder toch maar

Tinder toch maar

Nog geen jaar geleden schreef Emma Stomp de dating app af als een grabbelton zonder prijs. Maar na een succesvolle Tinder-date, slikt ze haar woorden weer in. Waar anders maak je in crisistijd kans op romantiek? Lees meer

De puinhopen van vier jaar Trump - een terugblik

De puinhopen van vier jaar Trump - een terugblik

Marthe van Bronkhorst ging langs in de crèche van het Witte Huis, om antwoord te vinden op de vraag: moeten we Donald nog vier jaar laten kleuteren? Lees meer

Vriendschapsparadox

Vriendschapsparadox

Tijdens een etentje met vrienden wordt Eva van den Boogaard geconfronteerd met de relativiteit van vriendschappen. Lees meer

Volg de voetnoot

Volg de voetnoot

Laat je ogen vaker afdwalen. Je raadt namelijk nooit welke parels van details er in de voetnoten verborgen liggen. Een tip van Wolter de Boer, die in de marge van zijn ‘imposter syndrome’ een vruchtbare lust voor details ontdekte. Lees meer

Alfa's en Omega's

Alfa's en Omega's

Marthe van Bronkhorst verkent de verhoudingen in het dierenrijk, waarin de mens als absolute alfa de wereld domineert. Lees meer

Schrödingers Donnie

Schrödingers Donnie

De dood van Eva's kat Donnie beweegt haar tot filosofisch mijmeren over een natuurkundig experiment. Lees meer

Column: Boomstronk-achtig

Boomstronk-achtig

‘Is dit een gouden match of settelen we voor less omdat we te druk en niet wanhopig genoeg zijn om verder te zoeken?’, vraagt Iduna Paalman aan haar geliefde. Lees meer

Tip: Bereken je deadline

Bereken je deadline

Else Boer kreeg een deadline opgelegd waar niet alleen een kersverse roman uit voortkwam, maar ook een ontnuchterend inzicht. Een tip over stilstaan bij je eigen sterfelijkheid. Lees meer

Automatische concepten 46

Demoontjes

Marthe van Bronkhorst laat haar demoontjes uit. Dat scheelt, want dan hoeft ze ze even niet zelf te dragen. Lees meer

Fantoompijn Evangeline Habarurema

Fantoompijn

Alle dingen gaan voorbij, de mooiste, maar ook de pijnlijkste dingen. Een troostvolle tip voor iedereen die verliest en rouwt, en het officiële Hard//hoofd-debuut van schrijver en illustrator Evangeline Agape. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan