Asset 14

Dood door schuld

Column: Dood door schuld

Regelmatig overvalt me een groot schuldgevoel over het leven van mijn jeugdkonijn Olle. Het dient zich aan samen met andere schuldgevoelens over bijvoorbeeld vrienden die ik geen berichtjes terugstuur, mijn oma die ik niet bel, de krant die ik afgevlakt lees; ergens op de achtergrond lacht Olle een holle lach. Eigen schuld, hoont hij.

En het leven van Olle begon nog wel zo blij.

Omdat een konijnenhok lastig in te pakken is had mijn moeder er kleurige crêpepapierstroken om gewikkeld. Het geheel stond voor de boekenkast in de woonkamer. Onder de versiersels schoof iets heen en weer.
‘Gefeliciteerd met je verjaardag lieverdje’, zei ze tegen mij en op een toon waar zowel samenzwering als verbazing in klonk: ‘Pak maar uit.’
‘O dennenboom, o dennenboom’, zong mijn broertje. Het was begin maart maar hij was zeven en haalde de feestliederen nogal eens door elkaar.
In het hok klonk een dof trappelen, iets ongeduldigs. Ik wachtte het gezang niet af, rukte de slingers weg en opende het plafond van het hok. Het konijn schrok zich wild, sprong over de rand en rende onder de piano aan de andere kant van de woonkamer.
‘Ik heb u láátst in ’t bos zien staaan!’, gilde mijn broertje terwijl hij zich op zijn knietjes wierp en zijn armen onder de piano probeerde te wurmen.

Het konijn, dat op mijn verlanglijstje al jaren Olle heette, was verdwenen voor hij goed en wel bij ons was aangekomen. Hieruit had ik wellicht op moeten maken dat dit niet goed zou gaan.

Toen mijn moeder Olle na een zinderende strijd gevangen had en hij met de stofpluizen nog aan zijn kont weer in zijn hok zat kwamen er zes sprietige vriendinnetjes langs. Ik kreeg vrolijk ingepakt konijnenvoer, een tuigje, drinkflesjes en een boekje dat Met je konijn naar de top heette. (Ik heb er maar twee keer in gebladerd, hier begint het schuldgevoel, sorry sprietvriendinnetje.)
Aan het einde van al dit feestelijks verhuisde Olle met hok en al naar de schuur. Het duurde geen drie weken of ik verloor mijn interesse in hem en mijn moeder was de enige die nog voor hem zorgde. Het werd zomer, de schuur werd heet en vochtig, Olle zat ineengedoken in het donker te verschimmelen.

‘Hij is in de war’, zei mijn broertje op een middag, ‘hij doet zichzelf pijn.’
Ik volgde hem naar de schuur. Vanuit de donkerste hoek waar het hok stond hoorden we een hard kloppen. Het leek alsof iets werd gekatapulteerd en tegen een schutting schoot. We deden het licht aan, de deur dicht, zetten het hok open en staarden Olle aan. Die zat doodstil op zijn muffe stro. Klak! Hoorden we. Klak! Toen we heel dichtbij kwamen zagen we dat het zijn achterpoot was. Olle liet zijn achterpoot haast onzichtbaar op de bodem van het hok knallen. Hij keek onverstoord, alsof hij wilde zeggen: er is al niets meer aan te doen. We tilden hem op, legden nieuw stro neer, maar toen we hem daarop neerzetten ging het geknal verder. De volgende dag bleek Olle van de zelfkastijding een gewoonte te hebben gemaakt, en de dag erop vonden we dat al normaal.
‘Misschien is het zijn hobby’, opperde mijn broertje.

Mijn moeder stelde voor naar de dierenarts te gaan. Ik zei: ‘Mag je doen.’ Volgens de dierenarts was het een angstreflex. ‘Maar wij zijn toch niet eng?’ zei mijn broertje. Ik knikte instemmend.

Na een jaar vond mijn moeder Olle in rare, stijve zijligging. Er had zich een kankergezwel gevormd uit alle onverschilligheid van ons, alle gebrek aan bewegingsvrijheid en licht, het natte stro, het oude water. Mijn moeder begroef hem op het bospad achter ons huis, ik wilde er niet bij zijn.

En toen was dat doffe, zware schuldgevoel bereikt. Ik probeerde het weg te drukken door twee gerbils aan te schaffen en daar belachelijk goed voor te zorgen, maar dat maakte de zaak alleen maar treuriger. Nu, na vijftien jaar, verschijnt Olle op de meest onmogelijke momenten. Als ik mijn plasticafval niet scheid. Als ik de verkiezingsprogramma’s niet lees. Als ik een leerling uit de les stuur die het thuis niet fijn heeft. Ik hoor het knallende geluid van die achterpoot en zie die minzame konijnenblik. En dan schaam ik me weer zo.

 
Mail

Iduna Paalman (1991) is al bijna vier jaar columnist voor Hard//hoofd. Haar poëziedebuut ‘De grom uit de hond halen’ verscheen in het najaar van 2019 bij Querido. Ze won er de Poëziedebuutprijs 2020 mee. Ze publiceerde onder meer in De Gids, De Revisor, De Groene Amsterdammer en NRC Handelsblad.

Tsjisse Talsma gaat het liefst met zijn schetsboek de wereld rond.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
Lees meer
test
het laatste
Tot morgen

Tot morgen

Na bijna vier jaar als columnist voor Hard//hoofd is het voor Eva tijd voor iets nieuws, maar afscheid nemen is niet haar ding. 'Dus lieve lezers: voor jullie nu een kus op de wang, en tot morgen!' Lees meer

Wat je niet zult zien op het nieuws

Wat je niet zult zien op het nieuws

Marthe van Bronkhorst beschrijft dat wat ongezien blijft op het nieuws over de demonstaties bij de UvA. 'Maar het is wel gezien. Het is niet onopgemerkt gebleven.' Lees meer

Mooi weer spelen

Mooi weer spelen

Als Aisha’s eerste therapiesessie niet voelt als de warme deken waar ze op hoopte, mist ze groepsgenoot S., die haar een spiegel voorhield. Lees meer

Verdomme, ik heb wel geleefd

Maar verdomme, we hebben wel gelééfd

Marthe van Bronkhorst schreef in 2019 een toneelstuk dat bijna volledig werkelijkheid is geworden. Kan ze de slotscène nog weren uit de realiteit? Lees meer

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Wanneer Eva op bezoek is bij haar zus, vraagt die of Eva haar eicellen al in heeft laten vriezen. Het laat Eva nadenken over hoe ze de vraag 'Wil ik een kind?' überhaupt kan beantwoorden. 'De vraag omtrent het ouderschap is bij uitstek een gevoelskwestie, en mijn gevoel volgen is nooit mijn sterkste punt geweest.' Lees meer

Niet

Niet

'Naarmate die vakantie vorderde, begon ik die ‘niet’ te bezien in het licht van een oude angst die soms omhoogkomt. Wanneer namelijk mijn vriendin zei: ‘dat is een lantaarnpaal’ en ik zei ‘niet’, begon ik me af te vragen of we inderdaad wel dezelfde lantaarnpaal zagen.' In deze column schrijft Anne Schepers over het woord 'niet' en de gevolgen die het kan hebben voor een discussie. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Mijn week met morele ambitie: wat ik leerde ondanks Rutger Bregman

Marthe van Bronkhorst probeerde morele ambitie een week uit en leerde ervan - ondanks Rutger Bregman. Lees meer

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva nodigt twee vrienden uit om bij haar te komen eten. Ze hoopt dat dit het begin zal zijn van een nieuwe vriendengroep. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn 1

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Marthe van Bronkhorst bekijkt hypocrisie als spectrum: hoe hypocriet ben jij op een schaal van Frans Bauer tot Johan Derksen? Lees meer

In je eentje achterblijven

In je eentje achterblijven

Als vriendin K. op een date gaat, denkt Eva van den Boogaard na over hun onuitgesproken pact. Zo lang ze beiden ongelukkig in de liefde zijn, hebben ze elkaar. Maar wat als er iemand dat pact uitstapt? Lees meer

Geld lenen

Geld lenen

‘Het spijt me,’ zeg ik. ‘Voor dit alles.’ Ik gebaar om me heen. ‘Voor Nederland.’ In deze column van Anne Schepers ontmoeten twee vrouwen, die uitkijken naar hun avond in een wijnbar, een man die een treinkaartje naar Ter Apel bij elkaar probeert te sprokkelen. Lees meer

Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

'Als je je psycholoog écht een brevet van onkunde wil geven, moet je haar uitnodigen voor je euthanasiefeest.' Lees meer

Ik ook op jou

Ik ook op jou

Op een avond zegt iemand tegen Eva dat hij verliefd op haar is. Terwijl hij wacht op een antwoord, denkt Eva na over wat verliefd zijn eigenlijk is. Lees meer

Herhaalrecept

Herhaalrecept

Op een ochtend wordt Aisha Mansaray wakker in een parelmoeren bubbel. Ze onderzoekt hoe ze met haar depressie op de randen van de realiteit kan leven, zonder de grip erop te verliezen. ‘Mijn aandoening was een zuigend ding geweest dat zich om mij heen had gewikkeld, lelijk, en meer levend dan ik.’ Lees meer

Geen geld maakt ook niet gelukkig

Geen geld maakt ook niet gelukkig

Marthe van Bronkhorst maakt de balans op tussen S en M, die beide alles kwijt zijn: de een is ingebed in het zorgsysteem, de ander moet niks hebben van de verzorgingsstaat. Lees meer

‘Stel je voor dat het gewoon wérkt’

‘Stel je voor dat het gewoon wérkt’

Grootgebracht met het idee dat 'natuurlijke' oplossingen de voorkeur hebben boven synthetische medicatie stond Eva niet te springen om angstremmers te gaan gebruiken. Maar wat als het nou gewoon werkt? Lees meer

Column: Keihard chillen 2

Keihard chillen

Eva zet haar vraagtekens bij het fenomeen chillen. 'Eerlijk gezegd denk ik dat een wereld als deze, waarin fascisme oprukt, waarin genocide nog steeds bestaat, waarin het onrecht en de pijn en het verdriet van mijn schermen afspat, weinig reden geeft tot chillen.' Lees meer

We zijn tenminste allemaal nog mensen

We zijn tenminste allemaal nog mensen

In een overvolle trein ontwaart Aisha de eerste tekenen van het nieuwe verhaal waar ze - of iedereen? - naar op zoek is. Lees meer

Column: Dat heet ‘een gesprek voeren met elkaar’

Dat heet ‘een gesprek voeren met elkaar’

Als een vriendin van Eva op date gaat met een man waarmee Eva zelf al eerder afsprak, is ze erg benieuwd naar haar bevindingen. Lees meer

Column: Het glas wijn waar ik zin in heb bestaat niet

Het glas wijn waar ik zin in heb bestaat niet

Twee jaar geleden vroeg Eva nog aan een collega waarom ze niet dronk. Inmiddels laat ook zij de alcohol links liggen en is ze zelf degene die wordt bevraagd. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer