Asset 14

De kerk

Sinds enige tijd reis ik door het land om filosofiecursussen te geven. Vandaag ben ik eigenlijk te ziek om de deur uit te gaan, maar voor een eerste bijeenkomst met een nieuwe groep wil ik geen vervanging regelen. Ik heb dit zo vaak eerder gegaan, met een beetje koorts moet het dan toch ook wel lukken. Zoals gewoonlijk vindt de cursus plaats in een kerk, maar tot mijn verbazing is het ditmaal niet in een of ander bijzaaltje, maar in het heiligdom zelf.

"Een bekende uitspraak van Nietzsche is: God is dood," galm ik vanaf de kansel. Ik voel mijn hoofd gloeien, terwijl er een rilling over mijn rug loopt. De cursisten kraken op hun stoeltjes. Ze kijken me met grote ogen aan, alsof ze zo hun vraagtekens hebben bij wat ik daar sta te verkondigen.
"Ja, nou, hij bedoelde dat natuurlijk niet zo," stamel ik, "het was…"
Ik weet niet meer wat ik wilde zeggen. Toch doe ik mijn mond open, want dan zal er vast wel iets uitkomen. Dat gebeurt ook; de ruimte wordt gevuld door een gerochel van apocalyptische proporties. Ik leun tegen het zeventiende-eeuwse houtwerk, terwijl steken als bliksemschichten in mijn zij prikken. Als ik weer overeind kom zie ik dat sommige cursisten druk aantekeningen aan het maken zijn. "Het is tijd voor koffie," zeg ik. "Over een kwartier gaan we weer verder."
"Maar we zijn nog maar net tien minuten bezig," roept een man verbaasd. "Wel," zeg ik, "tijd is ook maar relatief. En hij heelt alle wonden."

De tweede ‘helft’ gaat aanzienlijk beter dan de eerste. Op zeker moment hoef ik zelfs geen moeite meer te doen. Ik hoor mezelf bevlogen oreren en snedige grappen maken. Het is niet bepaald de stof die ik had voorbereid, maar toch klinkt het alleraardigst. Aan het eind zijn er geen vragen.
"Die komen vanzelf wel," zeg ik geruststellend. "Laat alles wat ik vanavond gezegd heb maar een weekje bezinken, dan hoor ik het de volgende keer."

De cursisten staan op van hun stoeltjes. Terwijl ik de beamer ontkoppel komt er een vrouw met lang grijs haar naar me toe.
"Meneer, ik had toch wel een vraagje, maar die durfde ik zonet niet te stellen," fluistert ze.
"Wel, zegt u het maar," probeer ik aanmoedigend te klinken.
De mevrouw kijkt even naar haar schoenen en richt dan haar blik weer op mij.
"Heeft het leven zin?" vraagt ze.
Ik staar naar het kruis achter haar en begin het opeens weer koud te krijgen. "Dat is een vraag dat is een vraag dat," zeg ik.
"Wat?" vraagt zij.
"Daar gaan we het nog over hebben, bedoel ik, in de komende weken."
"Oh, ik dacht, ik vraag het maar even, maar dan hoor ik het dus nog wel."
"Geen enkel probleem."

De koster heet Ravenswaaij en is een goedlachse man die constant over zijn buikje wrijft.
"Nou, volgens mij hebben ze een hoop opgestoken, ik zag het in hun oogjes," zegt hij vertederd.
"Ja, ik hoop het maar," mompel ik. Ik pak mijn tas en steek mijn hand omhoog. "Tot volgende week dan."
"Tot volgende week."

Illustratie: Gino Bud Hoiting

Onderweg naar de uitgang bedenk ik dat het verstandig is om even mijn blaas te legen. Het duurt immers nog een bus en een trein en een tram voordat ik thuis zal zijn. Ik plas vanuit mijn tenen, was m’n handen en neem een slok water. Dan doe ik de wc-deur open en staar in het aardedonker. Met lood in mijn schoenen loop ik naar de voordeur. Ik draai aan de knop en mijn vermoeden wordt bevestigd. "Meneer Ravenswaaij, meneer Ravenswaaij," roep ik terwijl ik door alle ruimtes heen wandel. Met iedere echo dringt de waarheid iets verder tot mij door. Ik zit opgesloten.

Er is geen reden tot paniek. Ik heb immers vorige week nog met Ravenswaaij gebeld, dus zijn nummer staat in mijn telefoon. "U wordt doorgeschakeld," zegt een stem aan de andere kant van de lijn. Dan is het even stil. Ik slaak een gil wanneer achter mij een telefoon rinkelt. Ik wil opnemen, maar bedenk dan dat ik het zelf ben. Vervolgens word ik getroffen door een helse koppijn. Met het licht van mijn telefoon vind ik een bankje om op te zitten. Ik herinner me dat ik nog een ander nummer heb, een privé-nummer. Hij gaat bijna vijf minuten lang over. Ik wil ophangen, maar dan wordt er opgenomen door een mevrouw.

"Ravenswaaij woont hier niet, u spreekt met Corinne Valk. U heeft mij wakker gebeld. En ik heb een jetlag van jewelste, want ik kom net terug uit Brazilië." "Oh," zeg ik, "Brazilië." Even weet ik niet meer of dat nou een land is of een gerecht.
"Maar hoort u eens," zegt Corinne. "Nu ik toch eenmaal wakker ben, laat mij u dan maar helpen, dan is het tenminste allemaal niet voor niets geweest."
Ik leg Corinne de situatie uit. Zij blijkt zowaar een blauwe maandag in het bestuur van deze kerk te hebben gezeten.
"Dat is toch bizar toevallig?" zegt ze. "U was dan wel verkeerd verbonden, maar toch niet helemaal verkeerd."
Ze kent nog wel iemand die een sleutel moet hebben.
"Ik ga een papiertje pakken om uw nummer op te noteren, dus dan leg ik nu de telefoon even op het nachtkastje en dan ben ik er zo weer," zegt ze.
Ik hoor een knal aan de andere kant van de lijn.
"Meneer Royen, bent u daar nog?" vraagt Corinne.
"Ja," zeg ik.
"U was van het nachtkastje gevallen, ik had u niet goed neergelegd, want ik heb mijn bril niet op," zegt Corinne.
"Oké, ik begrijp het, geen probleem," zeg ik.
"Ik houd u nu gewoon veilig in de hand en dan ga ik eerst even mijn bril zoeken, voordat er nog meer ongelukken gebeuren."
"Ja, dat is goed."
Buiten stormt het. Een hol gehuil verplaatst zich door de kieren van het gebouw.

Ik hang al bijna een halfuur met Corinne aan de lijn, terwijl ik mij steeds meer zorgen begin te maken of de batterijen van mijn telefoon het zullen redden en of er eigenlijk nog wel nachttreinen gaan. Maar wanneer dan eindelijk bril, een stuk papier en een pen gevonden zijn, laat Corinne me weten dat hulp onderweg is en alles goed zal komen. Wanneer ik ophang, gloeit mijn oor helemaal. Het bankje is klein en hard, maar toch probeer ik te liggen. Even mijn ogen dicht doen kan geen kwaad. Het kruis hangt aan de muur, het Grote Niets waakt over mij. Hopelijk zal ik niet te erg schrikken wanneer de deur zo openzwaait.

Mail

Kasper van Royen is Hard//hoofd-redactielid, is naast vader ook filosoof, ex-docent, ex-dichter, ex-echtgenoot, popfetisjist en postbode.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Filmtrialoog

Kajillionaire

Redacteurs Jozien Wijkhuis, Loren Snel en Oscar Spaans togen naar de bioscoop voor Kajillionaire van Miranda July, en zagen een absurdistisch verhaal over een paar ouders dat hun dochter als verdienmodel ziet. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 36

Een nieuwe routine

Deze week worden onze redacteurs blij van een nieuwe uitdaging, het aanbreken van de mandarijnentijd en zes soorten radijsjes. Lees meer

Racisme, weet je nog?

Racisme, weet je nog?

We zijn een halfjaar verder en het gesprek over racisme is weer terug bij af. Waar wachten we op? De volgende catastrofe? Lees meer

Het Vertrek (3) - De krakende vloer

Het Vertrek (3) - De krakende vloer

Klankkunstenaar Marieke van de Ven wekt met audio bestaande en imaginaire plekken tot leven. Ze maakte een podcastserie over vertrekken: betekent vertrekken weggaan, of juist ruimtes om je in thuis te voelen? Vandaag de derde aflevering. Lees meer

Vriendschapsparadox

Vriendschapsparadox

Tijdens een etentje met vrienden wordt Eva van den Boogaard geconfronteerd met de relativiteit van vriendschappen. Lees meer

 1

Antropoloog op de barricades
(David Graeber, 1961 - 2020)

Jonathan Luger eert de helaas te vroeg overleden antropoloog-activist David Graeber, door onder andere terug te blikken op Graebers inspirerende optreden bij de Maagdenhuisbezetting. Lees meer

Volg de voetnoot

Volg de voetnoot

Laat je ogen vaker afdwalen. Je raadt namelijk nooit welke parels van details er in de voetnoten verborgen liggen. Een tip van Wolter de Boer, die in de marge van zijn ‘imposter syndrome’ een vruchtbare lust voor details ontdekte. Lees meer

 Nee, jijbakt er niets van!

Nee, jijbakt er niets van!

De in Los Angeles geboren illustrator Sebastian Eisenberg woont sinds kort in België. Hij ervaart hoe het is om de Amerikaanse verkiezingen vanuit Europa te volgen. Lees meer

Waarom de term outsider art niet thuishoort in de inclusieve musea van nu

Waarom de term outsider art niet thuishoort in de inclusieve musea van nu

Outsider art is in zwang bij musea die pleiten voor diversiteit. Amber Bloos vraagt zich af of de term nu echt bijdraagt aan de erkenning van de kunstwerken van gemarginaliseerde mensen. Lees meer

Hard//talk: het nieuwste EU-migratiepact houdt ongelijkheid in stand

Het EU-migratiepact versterkt ongelijkheid

Het nieuwe EU-migratiepact is geen ‘oplossing’ voor het ‘probleem’ van migratie. Lees meer

 Kerkgangers gaan viraal

Kerkgangers gaan viraal

Voor fervente kerkgangers is het te hopen dat het virus zich deze maand niet van zijn vrome kant laat zien. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Niet direct vangbaar

Niet direct vangbaar

Deze week worden onze redacteurs blij van de lokale Perzische supermarkt, een tentoonstellingsruimte die er nu nog is en unnanaaanikotoq. Lees meer

Het Waait 5

Het Waait

'Een groot gedeelte van ouder zijn is voor mij niet begrijpen waarom iedereen hetzelfde klinkt.' Daniëlle Zawadi onderzoekt in deze poëtische monoloog de eenzaamheid van in het midden staan, het begrip Sonder en hoe je moet praten met een zielenknijper. Lees meer

Alfa's en Omega's

Alfa's en Omega's

Marthe van Bronkhorst verkent de verhoudingen in het dierenrijk, waarin de mens als absolute alfa de wereld domineert. Lees meer

Het Vertrek (2) - Alles brokkelt

Het Vertrek (2) - Alles brokkelt

Klankkunstenaar Marieke van de Ven wekt met audio bestaande en imaginaire plekken tot leven. Ze maakte een podcastserie over vertrekken: betekent vertrekken weggaan, of juist ruimtes om je in thuis te voelen? Vandaag de tweede aflevering. Lees meer

 Kolven tegen corona

Kolven tegen corona

Vanaf volgende week wordt de moedermelk van zo'n 7500 oud-coronapatiënten opgehaald. Die bevat antistoffen, en is dus een perfect ingrediënt in - bijvoorbeeld - ijsjes! Lees meer

 1

Eenzaamheid ontleden in 'A-Lonely Show'

Met de pop-uptentoonstelling ‘A-Lonely Show’ nodigen Ka-Tjun Hau en Nanine van Smoorenburg ons uit om van een afstand te reflecteren op onze eigen eenzaamheid. Roos Wolthers nam de uitnodiging aan en zag: ‘A-Lonely Show’ deed veel meer dan eenzaamheid in beeld brengen. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Proeven en zien

Proeven en zien

Deze week worden onze redacteurs (en een spontane inzender) blij van pittige patat, een dansdocumentaire en het laatste nummer van een kunstmagazine. Lees meer

Vacature Chef Kunst 1

Hard//hoofd zoekt kunstcritici!

Krijgt jouw toetsenbord ervanlangs, elke keer dat je een expo of voorstelling hebt bezocht? Lees meer

Schrödingers Donnie

Schrödingers Donnie

De dood van Eva's kat Donnie beweegt haar tot filosofisch mijmeren over een natuurkundig experiment. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan