De 64-jarige literatuurcriticus schreef in de Volkskrant dat jonge mensen 'pijnlijk dom' zijn. Meredith vraagt zich af wie er op zijn intellectuele fallus is gaan staan." /> De 64-jarige literatuurcriticus schreef in de Volkskrant dat jonge mensen 'pijnlijk dom' zijn. Meredith vraagt zich af wie er op zijn intellectuele fallus is gaan staan." />
Asset 14

Brief aan Max Pam

Geachte meneer Pam,

Ik lees graag de krant, bij voorkeur 's ochtends, of in de middag. Met een kop verse koffie en voldoende sigaretten, neem ik de tijd om mij te laten informeren over de wereld om mij heen. Zo lees ik af en toe ook uw column, die ik vaak best aardig vind. Evenals uw column in Buitenhof, en uw literaire kritieken in HP/De Tijd. U wordt eigenlijk nogal vaak naar uw mening gevraagd. Dit is niet zo vreemd, u lijkt mij namelijk een buitengewoon intelligent mens.

Terwijl ik de suiker door mijn espresso roerde, vouwde ik de Volkskrant open, waar op de voorpagina in grote letters een citaat van u te lezen was: “Het begint mij op te vallen hoe dom de jeugd om mij heen is". Deze kop bracht een abrupt einde aan de rust van mijn ritueel. Ik voelde mijn ochtendhumeur indalen. Toch besloot ik u het voordeel van de twijfel te geven, door uw column ook daadwerkelijk te lezen voordat ik conclusies trok.

Na het lezen van uw beweringen en bewijzen bekroop mij een dwingende vraag. Wie, meneer Pam, heeft u op uw intellectuele fallus getrapt? Hoe kan het dat een prominent opiniemaker als uzelf, meent dat hij alleen zijn geestelijke capaciteiten kan verdedigen door zijn 'superieure inzicht' te contrasteren met dat van de domme jeugd? Er zijn toch zeker wel overtuigendere manieren om uw positie, ook op latere leeftijd, te rechtvaardigen?

“De algemene gedachte is” - zo schrijft u – “dat je hersenen aftakelen naarmate je ouder wordt, en daarmee natuurlijk ook je verstand. Wat maatschappelijk betekent dat je na je vijftigste niet meer helemaal serieus wordt genomen.” Heeft u niet opgemerkt dat vrijwel al uw collega's witte mannen van rond de vijftig zijn? Ons medialandschap lijkt louter te bestaan uit serieuze mannen die met elkaar de wereld bespreken. Bij hoge uitzondering mag een vrouw, een allochtoon, of iemand van onder de dertig bij hen aan tafel plaatsnemen. Laat staan dat hun mening serieus genomen wordt, zonder human interest-perspectief of latent patriarchaal schouderklopje.

Toch bent u, Max Pam, de meest serieuze man van al die serieuze mannen, bang niet meer serieus genomen te worden. U wordt namelijk een dagje ouder. En op uw oude dag begint het u “pijnlijk op te vallen hoe dom de jeugd om u heen eigenlijk is”. Dit is een sentiment dat ik met u deel. Feit is dat er meer domme mensen te vinden zijn dan slimme en dat dit ons allemaal af en toe pijnlijk opvalt. U noemt echter in uw column alleen de jeugdige medemens dom en verbindt nogal vreemde conclusies aan deze observatie.

“Jongeren zijn heel goed in wiskunde, schaken en muziek, daar kunnen ouderen in de verste verte niet aan tippen, maar als het gaat om mensenkennis en om maatschappelijk inzicht zijn jongeren meestal nergens. Verbaal is het ook mondjesmaat bij veel jongeren.” Daarnaast zijn alle negers lui, maar kunnen ze wel goed dansen. Vindt u zelf niet dat u hier in generalisaties vervalt? U pareert het vooroordeel dat alle ouderen wankel en seniel zijn met eenzelfde reactie: “De jeugd van tegenwoordig is [vul hier clichés in].”

Maatschappelijk inzicht is subjectief, en in grote mate afhankelijk van een persoonlijk wereldbeeld. Het feit dat het perspectief van de twintiger onevenredig vertegenwoordigd wordt in de media, is nog geen reden om aan te nemen dat het hen aan enig maatschappelijk inzicht ontbreekt. U zou er wel vanuit kunnen gaan dat dit waarschijnlijk een ander inzicht is dan het uwe.

Wellicht heeft u niet zo veel verbaal sterke jongeren in uw kennissenkring om hierover in discussie te gaan? Een dergelijk gebrek aan dialoog zou verklaren waarom het voor u “een terugkerende ervaring is dat interessante gedachten en observaties vooral voorkomen bij mensen die de helft van hun leven zo'n beetje voorbij zijn.” Kent u überhaupt twintigers?

Het valt mij op dat u bijzonder selectief bent met de studies die u aanhaalt om uw zelfverheerlijkende argument kracht bij te zetten. Nu zou ik ook voldoende wetenschappelijk bewijs kunnen vinden om te verkondigen dat chocola een erg gezonde voedingsstof is. Dit betekent echter niet dat ik met een dieet van louter milkarepen en paaseitjes lang genoeg zal leven om tot een even 'superieur inzicht' te komen als u.

Het uiten van het sentiment dat u naar eigen inzicht “met het klimmen der jaren alleen maar slimmer bent geworden” lijkt mij dan ook geen teken van seniliteit, maar van een buitengewoon kwalijke karaktertrek die kennelijk met de jaren alleen maar dieper is ingesleten. Het begint mij namelijk op te vallen, meneer Pam, dat u een zelfingenomen oude zak bent.

Hoogachtend,

Meredith Greer

Mail

Meredith Greer

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Automatische concepten 57

Word jezelf (ook als je dat niet wilt)

Rietveld-student Vivian Mac Gillavry vraagt haar docenten naar de beste adviezen die zij ooit kregen. Allereerst: beeldend kunstenaar en publicist Q.S. Serafijn. Lees meer

'De derde generatie kijkt met een bredere blik naar dekolonisatie, zien het in een mondiaal verband'

'De derde generatie kijkt met een bredere blik naar dekolonisatie, zien die in een mondiaal verband'

Curator en onderzoeker Maria Rey-Lamslag is een graag geziene gast in de cultuursector. Jason Keizer gaat met haar in gesprek over haar Indische roots, over hoe het koloniale verleden doorklinkt in haar werk en over haar 'Indotiteit'. Lees meer

Automatische concepten 56

Een Afrikaanse kritiek op het Antropoceen

In het Antropoceen zou 'de mens' een bepalende factor zijn in het verstoren van het klimaat en de biodiversiteit. Maar wie kan zich eigenlijk tot mens rekenen? En wie wordt als object behandeld? Grâce Ndjako verwerpt het Antropoceen als een eurocentrisch idee. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Uitzonderingen

Uitzonderingen daargelaten

Deze week worden onze redacteurs blij van een maas in de wet, meermaals dezelfde film kijken en de kunst van Isabelle Wenzel. Lees meer

Ruimtes

Een vertrouwd lichaam om in samen te zijn

Een jaar geleden moest Charlotte de Beus opnieuw leren praten, lezen en schrijven. In deze drie gedichten onderzoekt ze met poëtische scherpte haar herstel en het lichaam als “een onbetrouwbare woning voor dakloze gedachtes.” Lees meer

Je partner slaan is nog geen doodvonnis voor je carrière

Je partner slaan is (nog) geen doodvonnis voor je carrière

Het onderscheid tussen de publieke en de privésfeer is soms vaag, maar geweld achter de voordeur zouden we nóóit door de vingers moeten zien, meent Jihane Chaara. Waarom komen zoveel publieke figuren ermee weg? Lees meer

'Naar buiten toe zijn we allemaal familie, zo gaat dat in de Molukse gemeenschap'

'Naar buiten toe zijn we allemaal familie, zo gaat dat in de Molukse gemeenschap'

'Ontdekken wie je voorouders zijn geeft kracht en vertrouwen.' Zainal Umarella heeft diep verdriet gekend, maar zijn toekomstbeeld is er een van hoop dat hij aan zijn kinderen wil meegeven. Lees meer

Geef geen namen aan koeien die je van plan bent te slachten

Geef geen namen aan koeien die je van plan bent te slachten

Een voorpublicatie uit de afstudeerbundel van Elianne van Elderen 'Geef geen namen aan koeien die je van plan bent te slachten'. Over opgroeien als buitenstaander in een dorp, een vluchtmisdrijf op een veulen, over drie vrienden en iemand die probeert om onvoorzichtig te worden. Lees meer

Kunst is werk

Kunst is werk

Brood noemen we essentieel, theater niet. Maar wat als je in het theater je brood verdient? Lees meer

Column: Over geld

Over geld

Eva vergelijkt de manier waarop ze toen en nu tegen geld aankijkt en hoe het verschil in inkomen binnen haar vriendengroep de verhoudingen heeft veranderd. Lees meer

 Klop, klop, wie is waar?

Klop, klop, wie is waar?

De klopjacht op de voortvluchtige militair Jürgen Conings doet de in België woonachtige Amerikaanse illustrator Sebastian Eisenberg denken aan iets wat in zijn thuisland zou gebeuren; niet in Europa. Lees meer

Flaneur versus voyeur

Flaneur versus voyeur

Sarah Vergaerde onderzoekt het doelloos ronddwalen én het al dan niet onopgemerkt gluren naar de ander aan de hand van boeken, films, podcasts en documentaires, waaronder My Amsterdam van Ed van der Elsken. Lees meer

Filmtrialoog: Ruben Brandt: Collector

Ruben Brandt: Collector

Onze redacteuren Jorne Vriens en Oscar Spaans en illustrator Friso Blankevoort bekeken de animatiefilm Ruben Brandt: Collector en zagen een verhaal dat niet in een andere vorm had kunnen worden verteld. Lees meer

Slaapkamerraam, wereld

Slaapkamerraam, wereld

Buiten is het nacht. Maar wat gebeurt er als je je ogen sluit? Dan kan het buiten net zo goed een zomerse dag in New York zijn. Of een sneeuwlandschap uit je jeugd. De mogelijkheden zijn eindeloos. Lees meer

Nieuws in beeld: Is het kunst of geeft het winst?

Is het kunst of geeft het winst?

Illustrator Loes van Gils kijkt met afgrijzen naar de afwegingen die het kabinet maakt. Dierentuinen, sportscholen en binnenzwembaden werden geopend, culturele instellingen moesten de deuren gesloten houden. Lees meer

Lang leve de slush pile 1

Lang leve de slush pile

Hoe kan literair Nederland inclusiever worden als het steeds vaker weigert ongevraagde manuscripten aan te nemen? Een pleidooi voor een openboekbeleid. Lees meer

'Het 'Indische zwijgen’ werd een collectief fenomeen omdat er niet geluisterd werd'

'Het 'Indische zwijgen' werd een collectief fenomeen omdat er niet geluisterd werd'

Myrthe Groot en Romée Mulder deden samen onderzoek naar hun familiegeschiedenissen. En ze begonnen een modelabel dat nauw met die persoonlijke zoektocht samenhangt: Guave. Lees meer

ALL-IN

Een levendig gebrek aan bescheidenheid

De allereerste kunsttrialoog op Hard//hoofd. Wat vonden redacteuren Jorne Vriens, Iris van der Werff en Vivian Mac Gillavry van de tentoonstelling ALL-INN in het HEM? Lees meer

Alles Vijf Sterren: Schreeuwen naar de televisie

Schreeuwen naar de televisie

Deze week worden onze redacteurs blij van het voetenwerk van Het nationale Ballet, de schoenen van Chantal Janzen en aandacht voor Palestijnse filmmaaksters. Lees meer

Hadden we dat altijd maar geweten

Hadden we dat altijd maar geweten

Emma Laura Schouten zit niet op de stoel van de schrijver, maar aan de andere kant van de tafel. Als manuscript-begeleider krijgt ze vaak de vraag of een tekst potentie heeft om Het Boek te worden. Maar heb je eigenlijk wel iets aan die vraag, en wat is het antwoord? Lees meer