Illustratie: Tejo Verstappen

Kaspers carrière als leraar is alweer voorbij. Hij was er slecht in, of een onbegrepen onderwijskundig genie." />

Illustratie: Tejo Verstappen

Kaspers carrière als leraar is alweer voorbij. Hij was er slecht in, of een onbegrepen onderwijskundig genie." />
Asset 14

Blije waanzin

De eerste dag op de lerarenopleiding kregen we een groot stuk papier, met daarbij de opdracht een woord op te schrijven dat weergaf welke eigenschap wij in het docentschap nastreefden. Toen de papieren omhoog werden gehouden zag ik vele malen ‘inspiratie’, ‘motivatie’, en ‘kennisoverdracht’ staan. Ik had ‘waanzin’ opgeschreven, wat tot een niet voorziene hilariteit bij mijn medestudenten leidde. Dat wordt de lolbroek van ons jaar, moeten zij gedacht hebben.

Maar het was niet grappig bedoeld. De leraren die voor mij het meest betekend hebben, die mij het diepst hebben laten nadenken, hadden een bepaalde onberekenbaarheid in zich, een schijnbare lak aan het systeem waar zij deel van uitmaakten, deden uitspraken die pedagogisch discutabel waren, maar dwongen je op een avontuurlijke manier naar de wereld te kijken, je te verwonderen en kritisch te doen denken, en daarmee jezelf als mens te ontwikkelen. Zo’n docent wilde ik wel worden. Ik ben nog steeds van mening dat een waardevolle docent moet ontregelen, ook nu ik vier jaar later de ambitie heb opgegeven er zelf een te worden.

De ontregeling die ik in mijn klassen teweegbracht was van een geheel andere orde dan de ontregeling die ik voor ogen had. De kinderen zagen in mij een wandelende schandpaal die om rotte eieren smeekte – al waren het vaker propjes, pennen en knalerwten die mijn kant op vlogen - en ik kon ze geen ongelijk geven. Hoe intensief ik ook werd begeleid om de basisvoorwaarden voor het in de hand houden van een dertigtal pubers onder de knie te krijgen– consequent zijn, snel op situaties reageren, het overzicht behouden, en altijd rust en vertrouwen uitstralen – en hoeveel reflectieve cirkels en competentiepiramides ik ook tekende, ik liet steeds weer door mijn aarzelende aard, onbegrijpelijke humor en onzekere houding, elk klaslokaal in levensbedreigende anarchie ontaarden.

Ergens diep in mij zit de docent verscholen die ik had willen worden, daar ben ik nog steeds van overtuigd, maar alvorens ik ook maar iets van de beoogde waanzin, de constructieve en blije waanzin die scholieren verder kan helpen, zou kunnen realiseren, zou ik nog minstens tien jaar in gevecht moeten blijven met mezelf. Die energie kan ik ook steken in mijn ontwikkelingen als schrijver en vader en dat zijn uiteindelijk de twee rollen die voor mij het meest waardevol zijn.

Illustratie: Tejo Verstappen

Toch vraag ik me af of die blije waanzin die ik mezelf ten doel had gesteld überhaupt welkom was geweest. Op de school waar ik nu nog anderhalve week er het beste van probeer te maken voordat ik de onderwijswereld definitief mijn rug toekeer heb ik veel lieve en uiterst kundige collega’s ontmoet, maar weinig excentrieke geesten. De enige uitzondering was de docente Klassieke Vorming met wie ik een lokaal deelde. Dat de kleipoppetjes van de Minotaurus die zij haar leerlingen liet maken na mijn lessen vaak aan gruzelementen waren, nam ze mij niet kwalijk. Zij gaf al elf jaar les aan deze school en had zelf ook soms nog moeite met het handhaven van de orde. Toch was ze onder de meeste leerlingen zeer geliefd en die kwamen dan ook regelmatig met persoonlijke problemen naar haar toe voor wijze raad. Collega’s konden haar echter niet uitstaan, omdat ze frontaal les bleef geven in plaats van een variatie aan lesvormen aan te bieden, verhalen uit haar persoonlijke leven als voorbeeld gebruikte in plaats van een professionele afstand te bewaren, op vergaderingen geen woord zei maar poppetjes zat te tekenen, liever geen toetsen opgaf, met de leerlingen over docenten roddelde, op eigen initiatief en zonder overleg bijlessen verzorgde voor alle vakken, en toch vooral omdat zij daadwerkelijk iets betekende, iets wat naar geen enkele onderwijsvisie of commissierapport te vertalen was, namelijk een persoonlijkheid.

Dit vrouwtje van in de vijftig met paarsgeverfd haar en t-shirts van metalbands was zelf kind gebleven, stond wantrouwend tegenover het systeem van de grijze muizen, en met een constante aanstekelijke verwondering over de wereld om haar heen. Een kind dat bovendien veertig talen sprak en tienduizend verhalen kon vertellen. Ik woonde eens een les van haar bij waarin ze de leerlingen erin trainde om discussies van hun ouders te winnen. Er hebben filosofen voor minder de gifbeker moeten drinken.

Ik sprak vorige week met haar af, op de brandtrap waar wij altijd stiekem rookten. Het was een uiterst geheime afspraak en we hadden van tevoren via de mail dan ook alle mogelijke vluchtroutes doorgenomen. Nadat hij haar had ontslagen, had de rector haar verzocht zich niet meer in of rond het schoolgebouw te vertonen. Zij zou anders de leerlingen kunnen opstoken. Die leerlingen waren inmiddels handtekeningenacties begonnen om haar terug te krijgen. Ondanks het betredingsverbod kwam ze toch langs om de Minotaurussen, kaarten en planten uit haar lokaal te halen en om mij nog eens te kunnen spreken. Ik was de enige collega met wie ze in die elf jaar een verwantschap had gevoeld. Iemand had mij herkend.

De docent die ergens in mij zit kan ik met een opgelucht gevoel ten grave dragen. Waar de waanzin niet welkom is, heb ik niets te zoeken.

Mail

Kasper van Royen is Hard//hoofd-redactielid, is naast vader ook filosoof, ex-docent, ex-dichter, ex-echtgenoot, popfetisjist en postbode.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Alleen samen krijgen we u eronder

Alleen samen krijgen we u eronder

Mark Rutte is het niet vergeten, vanaf vandaag wordt alles soepel! Geef vooral weer die drie zoenen en alsjeblieft: dicht op de mond graag. Waarom zou je denken aan de uitgeputte zorg en de oplopende IC-cijfers als je ook aan jezelf kan denken? Nou dan. Lees meer

Met (voor het eerst!) een illustratie van Melcher Oosterman. Lees meer

Column: Inferno onder de roltrap

Inferno onder de roltrap

Een defecte roltrap op het station herinnert Eva eraan hoe ze als kind soms verborgen werelden en niet per se bestaande systemen waarnam. Lees meer

De nobele kunst van het missen

De nobele kunst van het missen

Marthe van Bronkhorst mist een hoop dingen in haar leven. Haarelastiekjes, de deuk in de bank die ze maakte in het vakantiehuisje, en ze kan maar niet vergeten dat Philip Freriks gestopt is met het journaal. (kom terug, Philip!). Maar waar komt dit missen vandaan?
Met (voor de laatste keer!) een illustratie van Jessica Bacuna. Lees meer

Column: Wasverzachter

Wasverzachter

Een fietstochtje met twee vrienden voert Eva naar een nieuwbouwwijk, waar het leven bij nader inzien toch zo slecht nog niet zou zijn. Lees meer

Een ezel stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen, maar een kiezer wel

Een ezel stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen, maar een kiezer wel

Marthe van Bronkhorst verdiept zich ter voorbereiding van de verkiezingen in de Archieven der Vergeten Partijen. Ook dit jaar zijn er maar liefst 37 verkiesbare partijen. Wie zijn hen voorgegaan, en zat er dan echt niet een bij die de tand des tijds had moeten overleven? Lees meer

Column: Dingen die we niet gehoord hebben

Dingen die we niet gehoord hebben

Een gehoorbeschadiging is wat Eva van den Boogaard met haar opa gemeen heeft. Verder weet ze niet veel over hem en zijn oorlogsverleden, behalve dat het opgelopen trauma ook zijn nageslacht raakte. Lees meer

Sommige dagen kun je niet oplossen

Sommige dagen kun je niet oplossen

Twee geliefden die niet in elkaar opgaan blijven individuen en in Duo Penotti is eigenlijk best veel van jezelf terug te vinden. Marthe van Bronkhorst neemt een kijkje in haar ijskast, denkt na over wat je bewaart in je vriezer en komt tot de conclusie dat er voor sommige dingen geen oplossing bestaat. Lees meer

Hoe je de maanden op je knokkels telt en andere vragen

Hoe je maanden op knokkels telt en andere vragen

Voor welke simpele zaken heb jij nooit meer opnieuw naar uitleg durven vragen? Voor Vivian MacGillavry was het maanden tellen op haar knokkels. Maar toen ze dat aan een vriendin durfde op te biechten, ontdekte ze iets moois. Lees meer

Interfriention

Interfriention

Eva van den Boogaard viert een vriendschapsjubileum met vriendin I. en blikt terug op een andere vriendschap, die kort daarvoor ten einde moest komen. Lees meer

Tip van Else Boer Wees een meeloper

Wees een meeloper

Soms is een meeloper zijn gewoon een heel goed plan. Schrijver Else Boer legt uit waarom aan de hand van haar nieuwste niet-originele hobby: schaken. Lees meer

Zonder mijn moeder

Zonder mijn moeder

Het wel of niet aanschaffen van een kunstwerk voert Eva van den Boogaard terug naar tijden waarin ze nog niet alle beslissingen zelf nam. Lees meer

Column: In de kruipruimte

In de kruipruimte

In het huis dat Eva van den Boogaard bewoont, bevindt zich een kruipruimte dat de nodige vragen oproept. Lees meer

Column: Veelzeggende kiepau

Veelzeggende kiepauto

In haar laatste column op Hard//hoofd deelt Iduna Paalman een mistroostig inzicht: hoe beter we kunnen praten, hoe minder we kunnen zeggen. Toch brengt het haar tot een hartverwarmende conclusie. Lees meer

Schuldig

Schuldig

Marthe van Bronkhorst maakt een innerlijke reis om haar overleden grootvader te gedenken, die met andere bedoelingen naar Indonesië reisde dan zij lange tijd dacht. Lees meer

 Vergeet de zomer maar (niet)

Vergeet de zomer maar (niet)

Nu fysiek reizen wereldwijd onmogelijk is, rest de verbeelding: fotograaf Cleo Goossens neemt ons mee naar de zonnige uithoeken van onze fantasie. Lees meer

Column: Rommelklanken

Rommelklanken

Het vele videobellen van de afgelopen tijd doet Eva van den Boogaard de waarde inzien van zogenaamde 'rommelklanken'. Lees meer

Tip: Laat alles vallen 1

Laat alles vallen

Annelies van Wijk onderzoekt haar fascinatie voor alledaagse objecten die onverwacht te pletter vallen. Een tip om zelf ook eens als een brokstuk te gronde te gaan, wie weet welke schoonheid er nog oprijst uit de scherven. Lees meer

Column: Zolang je maar geen zware machines bedient

Zolang je maar geen zware machines bedient

Als kind vond Iduna Paalman opvatting dat slapen voor grote mensen was en zij het dus niet nodig had. Nog steeds probeert ze af te komen van haar vooroordeel dat alleen mensen die niet genoeg van het leven houden, van slapen houden. Lees meer

Column: The mask is the face

The mask is the face

Een versleten meubelstuk zet Eva van den Boogaard tijdens haar verhuizing aan het denken over de betekenis van uiterlijk vertoon. Lees meer

Beeldspraak: The City is a Choreography

Vraag de stad eens ten dans

Fotograaf Melissa Schriek heeft oog voor het subtiele en eigenaardige ritme van de stad. 'Zodra we de straat op gaan, worden we daar deel van.' Lees meer