Illustratie: Tejo Verstappen

Kaspers carrière als leraar is alweer voorbij. Hij was er slecht in, of een onbegrepen onderwijskundig genie." />

Illustratie: Tejo Verstappen

Kaspers carrière als leraar is alweer voorbij. Hij was er slecht in, of een onbegrepen onderwijskundig genie." />
Asset 14

Blije waanzin

De eerste dag op de lerarenopleiding kregen we een groot stuk papier, met daarbij de opdracht een woord op te schrijven dat weergaf welke eigenschap wij in het docentschap nastreefden. Toen de papieren omhoog werden gehouden zag ik vele malen ‘inspiratie’, ‘motivatie’, en ‘kennisoverdracht’ staan. Ik had ‘waanzin’ opgeschreven, wat tot een niet voorziene hilariteit bij mijn medestudenten leidde. Dat wordt de lolbroek van ons jaar, moeten zij gedacht hebben.

Maar het was niet grappig bedoeld. De leraren die voor mij het meest betekend hebben, die mij het diepst hebben laten nadenken, hadden een bepaalde onberekenbaarheid in zich, een schijnbare lak aan het systeem waar zij deel van uitmaakten, deden uitspraken die pedagogisch discutabel waren, maar dwongen je op een avontuurlijke manier naar de wereld te kijken, je te verwonderen en kritisch te doen denken, en daarmee jezelf als mens te ontwikkelen. Zo’n docent wilde ik wel worden. Ik ben nog steeds van mening dat een waardevolle docent moet ontregelen, ook nu ik vier jaar later de ambitie heb opgegeven er zelf een te worden.

De ontregeling die ik in mijn klassen teweegbracht was van een geheel andere orde dan de ontregeling die ik voor ogen had. De kinderen zagen in mij een wandelende schandpaal die om rotte eieren smeekte – al waren het vaker propjes, pennen en knalerwten die mijn kant op vlogen - en ik kon ze geen ongelijk geven. Hoe intensief ik ook werd begeleid om de basisvoorwaarden voor het in de hand houden van een dertigtal pubers onder de knie te krijgen– consequent zijn, snel op situaties reageren, het overzicht behouden, en altijd rust en vertrouwen uitstralen – en hoeveel reflectieve cirkels en competentiepiramides ik ook tekende, ik liet steeds weer door mijn aarzelende aard, onbegrijpelijke humor en onzekere houding, elk klaslokaal in levensbedreigende anarchie ontaarden.

Ergens diep in mij zit de docent verscholen die ik had willen worden, daar ben ik nog steeds van overtuigd, maar alvorens ik ook maar iets van de beoogde waanzin, de constructieve en blije waanzin die scholieren verder kan helpen, zou kunnen realiseren, zou ik nog minstens tien jaar in gevecht moeten blijven met mezelf. Die energie kan ik ook steken in mijn ontwikkelingen als schrijver en vader en dat zijn uiteindelijk de twee rollen die voor mij het meest waardevol zijn.

Illustratie: Tejo Verstappen

Toch vraag ik me af of die blije waanzin die ik mezelf ten doel had gesteld überhaupt welkom was geweest. Op de school waar ik nu nog anderhalve week er het beste van probeer te maken voordat ik de onderwijswereld definitief mijn rug toekeer heb ik veel lieve en uiterst kundige collega’s ontmoet, maar weinig excentrieke geesten. De enige uitzondering was de docente Klassieke Vorming met wie ik een lokaal deelde. Dat de kleipoppetjes van de Minotaurus die zij haar leerlingen liet maken na mijn lessen vaak aan gruzelementen waren, nam ze mij niet kwalijk. Zij gaf al elf jaar les aan deze school en had zelf ook soms nog moeite met het handhaven van de orde. Toch was ze onder de meeste leerlingen zeer geliefd en die kwamen dan ook regelmatig met persoonlijke problemen naar haar toe voor wijze raad. Collega’s konden haar echter niet uitstaan, omdat ze frontaal les bleef geven in plaats van een variatie aan lesvormen aan te bieden, verhalen uit haar persoonlijke leven als voorbeeld gebruikte in plaats van een professionele afstand te bewaren, op vergaderingen geen woord zei maar poppetjes zat te tekenen, liever geen toetsen opgaf, met de leerlingen over docenten roddelde, op eigen initiatief en zonder overleg bijlessen verzorgde voor alle vakken, en toch vooral omdat zij daadwerkelijk iets betekende, iets wat naar geen enkele onderwijsvisie of commissierapport te vertalen was, namelijk een persoonlijkheid.

Dit vrouwtje van in de vijftig met paarsgeverfd haar en t-shirts van metalbands was zelf kind gebleven, stond wantrouwend tegenover het systeem van de grijze muizen, en met een constante aanstekelijke verwondering over de wereld om haar heen. Een kind dat bovendien veertig talen sprak en tienduizend verhalen kon vertellen. Ik woonde eens een les van haar bij waarin ze de leerlingen erin trainde om discussies van hun ouders te winnen. Er hebben filosofen voor minder de gifbeker moeten drinken.

Ik sprak vorige week met haar af, op de brandtrap waar wij altijd stiekem rookten. Het was een uiterst geheime afspraak en we hadden van tevoren via de mail dan ook alle mogelijke vluchtroutes doorgenomen. Nadat hij haar had ontslagen, had de rector haar verzocht zich niet meer in of rond het schoolgebouw te vertonen. Zij zou anders de leerlingen kunnen opstoken. Die leerlingen waren inmiddels handtekeningenacties begonnen om haar terug te krijgen. Ondanks het betredingsverbod kwam ze toch langs om de Minotaurussen, kaarten en planten uit haar lokaal te halen en om mij nog eens te kunnen spreken. Ik was de enige collega met wie ze in die elf jaar een verwantschap had gevoeld. Iemand had mij herkend.

De docent die ergens in mij zit kan ik met een opgelucht gevoel ten grave dragen. Waar de waanzin niet welkom is, heb ik niets te zoeken.

Mail

Kasper van Royen is Hard//hoofd-redactielid, is naast vader ook filosoof, ex-docent, ex-dichter, ex-echtgenoot, popfetisjist en postbode.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Column: Zolang je maar geen zware machines bedient

Zolang je maar geen zware machines bedient

Als kind vond Iduna Paalman opvatting dat slapen voor grote mensen was en zij het dus niet nodig had. Nog steeds probeert ze af te komen van haar vooroordeel dat alleen mensen die niet genoeg van het leven houden, van slapen houden. Lees meer

Column: The mask is the face

The mask is the face

Een versleten meubelstuk zet Eva van den Boogaard tijdens haar verhuizing aan het denken over de betekenis van uiterlijk vertoon. Lees meer

Beeldspraak: The City is a Choreography

Vraag de stad eens ten dans

Fotograaf Melissa Schriek heeft oog voor het subtiele en eigenaardige ritme van de stad. 'Zodra we de straat op gaan, worden we daar deel van.' Lees meer

Column: Onherroepelijk nee

Onherroepelijk nee

Iduna Paalman leest brieven uit 1764 en herkent daar iets in: de angst voor het verlies van vrijheid. Lees meer

Tip: Tinder toch maar

Tinder toch maar

Nog geen jaar geleden schreef Emma Stomp de dating app af als een grabbelton zonder prijs. Maar na een succesvolle Tinder-date, slikt ze haar woorden weer in. Waar anders maak je in crisistijd kans op romantiek? Lees meer

De puinhopen van vier jaar Trump - een terugblik

De puinhopen van vier jaar Trump - een terugblik

Marthe van Bronkhorst ging langs in de crèche van het Witte Huis, om antwoord te vinden op de vraag: moeten we Donald nog vier jaar laten kleuteren? Lees meer

Vriendschapsparadox

Vriendschapsparadox

Tijdens een etentje met vrienden wordt Eva van den Boogaard geconfronteerd met de relativiteit van vriendschappen. Lees meer

Volg de voetnoot

Volg de voetnoot

Laat je ogen vaker afdwalen. Je raadt namelijk nooit welke parels van details er in de voetnoten verborgen liggen. Een tip van Wolter de Boer, die in de marge van zijn ‘imposter syndrome’ een vruchtbare lust voor details ontdekte. Lees meer

Alfa's en Omega's

Alfa's en Omega's

Marthe van Bronkhorst verkent de verhoudingen in het dierenrijk, waarin de mens als absolute alfa de wereld domineert. Lees meer

Schrödingers Donnie

Schrödingers Donnie

De dood van Eva's kat Donnie beweegt haar tot filosofisch mijmeren over een natuurkundig experiment. Lees meer

Column: Boomstronk-achtig

Boomstronk-achtig

‘Is dit een gouden match of settelen we voor less omdat we te druk en niet wanhopig genoeg zijn om verder te zoeken?’, vraagt Iduna Paalman aan haar geliefde. Lees meer

Tip: Bereken je deadline

Bereken je deadline

Else Boer kreeg een deadline opgelegd waar niet alleen een kersverse roman uit voortkwam, maar ook een ontnuchterend inzicht. Een tip over stilstaan bij je eigen sterfelijkheid. Lees meer

Automatische concepten 46

Demoontjes

Marthe van Bronkhorst laat haar demoontjes uit. Dat scheelt, want dan hoeft ze ze even niet zelf te dragen. Lees meer

Fantoompijn Evangeline Habarurema

Fantoompijn

Alle dingen gaan voorbij, de mooiste, maar ook de pijnlijkste dingen. Een troostvolle tip voor iedereen die verliest en rouwt, en het officiële Hard//hoofd-debuut van schrijver en illustrator Evangeline Agape. Lees meer

Als het doek valt

Als het doek valt

De gevoelens van heimwee waardoor Eva als kind geteisterd werd, ervaart ze als volwassen vrouw van tijd tot tijd nog steeds. Lees meer

 Samen alleen op de wereld

Samen alleen op de wereld

Speciaal voor de Heimweek delen tien fotografen beelden die hen doen terugverlangen naar een plek of een moment in hun leven. Het resultaat is een uniek inkijkje in de diversiteit van heimwee en nostalgie; misschien wel de allerindividueelste emoties. Lees meer

Slentermijmeringen uit Oxford

Slentermijmeringen uit Oxford

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneken Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Oxford. Lees meer

Komt een gangster bij de dokter

Komt een gangster bij de dokter

Nu ze zelf psycholoog is, kijkt Marthe van Bronkhorst heel anders naar een van haar favoriete series. Lees meer

Column: Een Bert of een Ernie

Een Bert of een Ernie

Eva van den Boogaard is met vrienden op vakantie in de Ardèche. Liggend bij het zwembad stelt één van haar vrienden een vraag die in alle eenvoud doet nadenken over de groepsverhoudingen. Lees meer

Column: Volhouden stoppen volhouden 3

Volhouden stoppen volhouden

Iduna Paalman bezoekt haar zieke hond, en hoort haar 's nachts onrustig ademen. 'Ze jankt een beetje, dat doen honden als ze dromen. Of heeft ze pijn?' Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan