Deze week vertelt Elon wat Shakespeare, Griekse mythen en Kurt Cobain over de maatschappij zeggen." /> Deze week vertelt Elon wat Shakespeare, Griekse mythen en Kurt Cobain over de maatschappij zeggen." />
Asset 14

Beste Melle V

Dit is de reactie op Melle's brief van vorige week.

Waikiki, 18 november 2009

Hey Melle,

Bedankt voor je brief. Laat ik daar mee beginnen. Ik heb het je nog niet eerder gezegd en, laat ik niet overdrijven, zo lang zijn we ook nog niet bezig. Maar ongeacht het doel van onze briefwisseling, of wat de kijkers thuis ervan vinden, krijg ik toch maar om de week een brief van jou. Met mijn naam erboven, aan mij gericht, vragend om mijn antwoord. Dat is best bijzonder. Van andere mensen krijg ik weleens een sms-je. Van jou krijg ik een brief. En net zo goed schrijf ik deze brief aan jou, voor jou. Al die dingen die ik je geschreven heb, daarvan weet ik dat ik ze tegen iemand anders niet zo snel zou zeggen.

Bij die vragen die je stelt over onze briefwisseling had ik eigenlijk nog niet echt stil gestaan. En nu Eva de boom met appelen heeft gezien en, dartel als ze is, haar gretige tanden in het verboden fruit zet, kijk ik er opeens anders tegenaan. Ach, laten we er toch vooral niet te moeilijk over doen. Vijgenblad, geen vijgenblad; ik zeg ook gewoon maar wat.

Hoe gaat het met je, Melle? Jammer dat je mijn plan voor gebarentaal in de Tweede Kamer niet ziet werken. Wat dacht je ervan als ze ook nog pantoffels zouden moeten dragen op de kamervloer? Eerlijk, pantoffels hebben zo een ouderwets huiselijke uitstraling, werkelijk zo burgerlijk, dat ik me bijna niet kan voorstellen dat een mens op pantoffels onbeschoft zou kunnen zijn.

Gek is dat eigenlijk, maar vorm heeft een hele sterke invloed op inhoud. Misschien weet je dat het in de Kamer gebruikelijk is om ‘via de voorzitter’ te praten. Daarom begint men telkens met ‘Voorzitter...’, terwijl ze haar niet eens aankijken. Het zou het debat ten goede komen als ze dat eens deden. Maar het draait al niet meer om het debat, als je gewoon met je hele fractie demonstratief de Kamer uit kunt lopen. Dat is enkel spel. En niet eens zuiver spel. Er zit ook nog ijdelheid bij.

Kurt Cobain was in ieder geval niet ijdel. Met z’n afgetrapte All Stars, dat te grote pluizige beige vest en het stoppelbaardje waarmee hij bij dat MTV Unplugged concert zat, een paar maanden voor z’n dood. Jij beschrijft hem terecht als een zeldzame roep in de duisternis en vraagt waar we die oprechtheid, die passie nog kunnen vinden. Ik ben het met je eens; niets brengt zo pijnlijk ons eigen gebrek naar voren als de schreeuw die slachtoffer wordt van de tragiek. Kurt Cobain. Omdat-ie zichzelf door z’n kop schiet. Of wat dacht je van Oidipus, die, zichzelf onder ogen ziend, enkel tot de conclusie kan komen ze uit te steken. Medea, die het noodlot omarmt en haar kinderen vermoordt, alsof het leven anders nog niet kut genoeg was geweest. Of Hamlet, waar uiteindelijk vrijwel iedereen iedereen vermoordt, of er minstens moreel schuldig aan is.

Jij vraagt waar de passie is, maar kijk eens om je heen. Vaak geeft alleen een tragisch einde deze mensen een gezicht. Maar ook zonder dat zijn ze er. Het zijn de leraren op de probleemscholen, die ploeteren voor een klas kansarme pubers, omdat het ze iets kan schelen. En ook al hebben die kinderen daar geen boodschap aan, de leraren staan daar omdat ze zich verantwoordelijk voelen. Het zijn verplegers in verzorgingstehuizen, die zich ontfermen over onze opa’s en oma’s, omdat we zelf het te druk hebben gekregen om nog langs te gaan. En soms ontfermen ze zich over oude mensen die niemands opa of oma zijn. Omdat ook deze mensen ooit iemands kind geweest zijn en omdat we er zelf ook niet aan zullen ontkomen.

Het zijn al die mensen, die niet te bang, te trots, te ijdel, te gierig of te egoïstisch zijn om verantwoordelijkheid te nemen voor de periferie van onze samenleving. De achterstandsbuurten, de opvangcentra voor drugsverslaafden of daklozen, de blijf-van-m’n-lijf-huizen, de psychiatrische instellingen, de bejaardentehuizen. Zoveel plekken zijn er, Melle, zoveel plekken, waar we in alle macht de problemen weg stoppen, die niet kunnen voldoen aan de kwaliteitsnorm van onze Amsterdam Zuid beschaving. We zeggen vol overtuiging en trots, ‘dit laten we niet gebeuren in onze wereld; bij ons is iedereen gezond en blij’. Maar het is te veel, en de dreg sijpelt simpelweg tussen de voegen door. Dan reageren we schuldbewust, ‘Ah, jasses, dat dit in onze ontwikkelde samenleving nog kan gebeuren; het is eigenlijk niet van deze tijd!’ En terwijl we dat zeggen, werken mensen als jij en ik zich achter onze rug uit de naad voor de problemen waar de rest van de maatschappij de neus voor ophaalt. Maar ze vragen geen lintje, want daar doen ze het niet voor. En ze hoeven niet bij Matthijs van Nieuwkerk aan tafel, en Matthijs is ook helemaal niet geïnteresseerd in hun verhaal, want we willen het eigenlijk ook niet weten. Dat zijn de mensen met passie, de mensen met oprechtheid en gedrevenheid. Dat zijn de onbaatzuchtigen.

Acht jaar geleden, ik weet het nog goed, was ik met een paar vrienden naar een cabaretvoorstelling van Kamagurka. In de voorstelling kwam een onbaatzuchtige buffel voorbij. Voor de rest kan ik me van de hele avond niks herinneren. Alleen die onbaatzuchtige buffel. Die is me bijgebleven.

Groeten,

Elon

Mail

Elon Heymans

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Column: Inferno onder de roltrap

Inferno onder de roltrap

Een defecte roltrap op het station herinnert Eva eraan hoe ze als kind soms verborgen werelden en niet per se bestaande systemen waarnam. Lees meer

Leven in een grijs gebied

Leven in een grijs gebied

Wat gebeurt er met je zelfbeeld als je chronisch ziek wordt? Accepteer je de ziekte als een deel van jezelf, of blijf je uitkijken naar de dag waarop je genezen bent? Lees meer

Alles Vijf Sterren: 44

Warm en comfortabel

Deze week worden onze redacteurs blij van een goede jas en muziek om mee naar bed te gaan (of juist mee op te staan). Lees meer

 Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Het maken van de digitale kunstwerken kost ‘kolossale hoeveelheden’ rekenkracht van computers, aldus the New York Times. Lees meer

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

De nieuwste verkiezingen lieten ons weer eens zien hoe Nederland aan het afglijden is naar het rechtereinde van de politiek. Hoe kan dat? Is het niet tijd dat links even boos wordt als Wilders en Baudet? Lees meer

Gezien door een kunstwerk

Gezien door een kunstwerk

Doordat fysieke kunstexposities bijna nergens georganiseerd worden, zoeken kunstinstellingen andere wegen om hun werk ten toon te spreiden. Caecilia Rasch mist de ontmoeting met het kunstwerk, en vooral: erdoor gezien worden. Lees meer

Een dag uit het leven

Een dag in het hoofd van een lichaam dat niet uit bed raakt

Er zijn zoveel dingen die je zou kunnen zijn. Bioboer, au-pair à Paris, muze, schrijver, schilder, heks... En tegelijk heb je maar één leven om al je ambities in waar te maken. Lies Jo Vandenhende deconstrueert deze tragiek liefdevol door ons een dag mee te nemen in het hoofd van een lichaam dat niet uit bed raakt. Met een illustratie van Tonke Koppelaar. Lees meer

Automatische concepten 38

Hard//hoofd zoekt een nieuwe adjunct-hoofdredacteur

De adjunct-hoofdredacteur denkt mee over de koers van het tijdschrift en heeft een stem in belangrijke beslissingen. Lees meer

Hard//hoofd zoekt een beeldredacteur (illustraties) 2

Hard//hoofd zoekt een beeldredacteur (illustraties)

Ter ondersteuning van de chef Illustratie zijn wij op zoek naar een beeldredacteur illustraties. Lees meer

Automatische concepten 54

Een miljoen huizen houden het te droog

Zeker een miljoen huizen in Nederland dreigen te verzakken, en dat aantal is de afgelopen jaren flink toegenomen. De boosdoener: droogte. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 43

Lekker soggen

Deze week worden onze redacteurs blij van lachen om Mark R., lessen over de media en het kunnen bijdragen aan de vismigratie in Utrecht. Lees meer

Een ritje maken

Een ritje maken

In dit verhaal van Sonja Buljevac maken Renée en haar oma een wandeling bij de boulevard van Vlissingen. Terwijl haar oma volop geniet, wordt Renée geconfronteerd met de gebeurtenissen van de vorige nacht. Lees meer

Hard//talk: Onderdak is een mensenrecht

Onderdak is een mensenrecht

Over dakloosheid hoeven we geen uitvoerige politieke discussies te voeren, aldus Jihane Chaara. Onderdak is namelijk niets minder dan een mensenrecht (iets wat men in de Nederlandse politiek even vergeten lijkt te zijn). Lees meer

De nobele kunst van het missen

De nobele kunst van het missen

Marthe van Bronkhorst mist een hoop dingen in haar leven. Haarelastiekjes, de deuk in de bank die ze maakte in het vakantiehuisje, en ze kan maar niet vergeten dat Philip Freriks gestopt is met het journaal. (kom terug, Philip!). Maar waar komt dit missen vandaan?
Met (voor de laatste keer!) een illustratie van Jessica Bacuna. Lees meer

Filmtrialoog: Nocturne

Nocturne

Onze redacteurs zagen Nocturne, een film over het maken van een film. Hoofdpersonage Alex rent een nacht lang door zijn eigen hoofd, op zoek naar het sluitende idee, de juiste acteurs, een kloppend verhaal. Het sprak esthetisch heel erg aan, maar zaaide ook een hoop verwarring. Lees meer

Nieuws in beeld: 13

Onze corona-aanpak laat talloze aardbewoners stikken

Dat het materiaal waarmee we onszelf tegen corona beschermen voor een golf aan afval zou zorgen, zagen we al van verre aankomen. Illustrator Simcha van der Veen is dan ook verbijsterd: waarom doen we hier niets tegen? Lees meer

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Dat je niet op zoek hoeft naar de diepere betekenis en ook enkel de vorm van een film kan waarderen, bewijst de animatiefilm 'The Nose or Conspiracy of Mavericks'. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Eindelijk lente

Eindelijk lente

Deze week worden we blij van een fijn boek, roze k-pop en Den Bosch. Lees meer

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Anna Visser is van jongs af aan een fervent liefhebber van Jane Austen. Een onlangs verschenen hervertelling van Emma werpt nieuw licht op haar hartstocht voor het kostuumdrama, maar misschien nog meer op haar zelfbeeld. Lees meer

Column: Wasverzachter

Wasverzachter

Een fietstochtje met twee vrienden voert Eva naar een nieuwbouwwijk, waar het leven bij nader inzien toch zo slecht nog niet zou zijn. Lees meer