Deze week vertelt Elon wat Shakespeare, Griekse mythen en Kurt Cobain over de maatschappij zeggen." /> Deze week vertelt Elon wat Shakespeare, Griekse mythen en Kurt Cobain over de maatschappij zeggen." />
Asset 14

Beste Melle V

Dit is de reactie op Melle's brief van vorige week.

Waikiki, 18 november 2009

Hey Melle,

Bedankt voor je brief. Laat ik daar mee beginnen. Ik heb het je nog niet eerder gezegd en, laat ik niet overdrijven, zo lang zijn we ook nog niet bezig. Maar ongeacht het doel van onze briefwisseling, of wat de kijkers thuis ervan vinden, krijg ik toch maar om de week een brief van jou. Met mijn naam erboven, aan mij gericht, vragend om mijn antwoord. Dat is best bijzonder. Van andere mensen krijg ik weleens een sms-je. Van jou krijg ik een brief. En net zo goed schrijf ik deze brief aan jou, voor jou. Al die dingen die ik je geschreven heb, daarvan weet ik dat ik ze tegen iemand anders niet zo snel zou zeggen.

Bij die vragen die je stelt over onze briefwisseling had ik eigenlijk nog niet echt stil gestaan. En nu Eva de boom met appelen heeft gezien en, dartel als ze is, haar gretige tanden in het verboden fruit zet, kijk ik er opeens anders tegenaan. Ach, laten we er toch vooral niet te moeilijk over doen. Vijgenblad, geen vijgenblad; ik zeg ook gewoon maar wat.

Hoe gaat het met je, Melle? Jammer dat je mijn plan voor gebarentaal in de Tweede Kamer niet ziet werken. Wat dacht je ervan als ze ook nog pantoffels zouden moeten dragen op de kamervloer? Eerlijk, pantoffels hebben zo een ouderwets huiselijke uitstraling, werkelijk zo burgerlijk, dat ik me bijna niet kan voorstellen dat een mens op pantoffels onbeschoft zou kunnen zijn.

Gek is dat eigenlijk, maar vorm heeft een hele sterke invloed op inhoud. Misschien weet je dat het in de Kamer gebruikelijk is om ‘via de voorzitter’ te praten. Daarom begint men telkens met ‘Voorzitter...’, terwijl ze haar niet eens aankijken. Het zou het debat ten goede komen als ze dat eens deden. Maar het draait al niet meer om het debat, als je gewoon met je hele fractie demonstratief de Kamer uit kunt lopen. Dat is enkel spel. En niet eens zuiver spel. Er zit ook nog ijdelheid bij.

Kurt Cobain was in ieder geval niet ijdel. Met z’n afgetrapte All Stars, dat te grote pluizige beige vest en het stoppelbaardje waarmee hij bij dat MTV Unplugged concert zat, een paar maanden voor z’n dood. Jij beschrijft hem terecht als een zeldzame roep in de duisternis en vraagt waar we die oprechtheid, die passie nog kunnen vinden. Ik ben het met je eens; niets brengt zo pijnlijk ons eigen gebrek naar voren als de schreeuw die slachtoffer wordt van de tragiek. Kurt Cobain. Omdat-ie zichzelf door z’n kop schiet. Of wat dacht je van Oidipus, die, zichzelf onder ogen ziend, enkel tot de conclusie kan komen ze uit te steken. Medea, die het noodlot omarmt en haar kinderen vermoordt, alsof het leven anders nog niet kut genoeg was geweest. Of Hamlet, waar uiteindelijk vrijwel iedereen iedereen vermoordt, of er minstens moreel schuldig aan is.

Jij vraagt waar de passie is, maar kijk eens om je heen. Vaak geeft alleen een tragisch einde deze mensen een gezicht. Maar ook zonder dat zijn ze er. Het zijn de leraren op de probleemscholen, die ploeteren voor een klas kansarme pubers, omdat het ze iets kan schelen. En ook al hebben die kinderen daar geen boodschap aan, de leraren staan daar omdat ze zich verantwoordelijk voelen. Het zijn verplegers in verzorgingstehuizen, die zich ontfermen over onze opa’s en oma’s, omdat we zelf het te druk hebben gekregen om nog langs te gaan. En soms ontfermen ze zich over oude mensen die niemands opa of oma zijn. Omdat ook deze mensen ooit iemands kind geweest zijn en omdat we er zelf ook niet aan zullen ontkomen.

Het zijn al die mensen, die niet te bang, te trots, te ijdel, te gierig of te egoïstisch zijn om verantwoordelijkheid te nemen voor de periferie van onze samenleving. De achterstandsbuurten, de opvangcentra voor drugsverslaafden of daklozen, de blijf-van-m’n-lijf-huizen, de psychiatrische instellingen, de bejaardentehuizen. Zoveel plekken zijn er, Melle, zoveel plekken, waar we in alle macht de problemen weg stoppen, die niet kunnen voldoen aan de kwaliteitsnorm van onze Amsterdam Zuid beschaving. We zeggen vol overtuiging en trots, ‘dit laten we niet gebeuren in onze wereld; bij ons is iedereen gezond en blij’. Maar het is te veel, en de dreg sijpelt simpelweg tussen de voegen door. Dan reageren we schuldbewust, ‘Ah, jasses, dat dit in onze ontwikkelde samenleving nog kan gebeuren; het is eigenlijk niet van deze tijd!’ En terwijl we dat zeggen, werken mensen als jij en ik zich achter onze rug uit de naad voor de problemen waar de rest van de maatschappij de neus voor ophaalt. Maar ze vragen geen lintje, want daar doen ze het niet voor. En ze hoeven niet bij Matthijs van Nieuwkerk aan tafel, en Matthijs is ook helemaal niet geïnteresseerd in hun verhaal, want we willen het eigenlijk ook niet weten. Dat zijn de mensen met passie, de mensen met oprechtheid en gedrevenheid. Dat zijn de onbaatzuchtigen.

Acht jaar geleden, ik weet het nog goed, was ik met een paar vrienden naar een cabaretvoorstelling van Kamagurka. In de voorstelling kwam een onbaatzuchtige buffel voorbij. Voor de rest kan ik me van de hele avond niks herinneren. Alleen die onbaatzuchtige buffel. Die is me bijgebleven.

Groeten,

Elon

Mail

Elon Heymans

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Briefwisseling Ettie en Jochum - Brief 2

Wie wil nou een slachtoffer zijn?

Jochum ontving een brief van Ettie over zijn nooit-verstuurde brief aan zijn jeugdliefde. Ettie vindt dat Jochum de vrijheid van de queeridenteit niet goed beschrijft. Hij besluit Ettie een brief terug te sturen en op haar kritiek in te gaan. Lees meer

Briefwisseling Ettie en Jochum - brief 1

Het privilege van lesbisch-zijn

Een nooit verstuurde brief die door Jochum Veenstra op Hard//Hoofd gepubliceerd werd, begon een eigen leven te krijgen in het hoofd van Ettie, die niet zo goed wist wat ze ervan moest vinden en er toen maar over besloot te schrijven. Het resultaat is een niet-verstuurde brief die ze toch besloot op te sturen. Lees meer

Niet aan denken

Niet aan denken

Aan de feesttafel zoekt Aafke van Pelt tussen de koetjes en kalfjes naar het contrast, de diepere laag in het banale. Lees meer

Illustreer jij de volgende cover van het Hard//hoofd Magazine?

Illustreer jij de volgende cover van het Hard//hoofd Magazine?

Voor ‘Ssst’, het voorjaarsnummer van 2025 van Hard//hoofd, zijn we op zoek naar illustrator die de cover van ons magazine willen maken. Lees meer

Een kus van een beer

Een kus van een beer

Nick Sens ontmoet een beer in de dierentuin en raakt gefascineerd door deze dieren. Wie of wat ervaren we als we oog in oog met een beer staan? Aan alle wezens van de metamorfose, hier en daarginds (Nastassja Martin) De bruine beer zet twee zware stappen in mijn richting en ik bevries. Het gegil en... Lees meer

Levensweg

Levensweg

Als Aisha een trouwerij op een Limburgse boerderij bezoekt, mijmert ze ineens over haar eigen bruiloft. Ach, trouwen is niks voor haar. Toch? Lees meer

Kunst maken in een wereld die naar de gallemiezen gaat

Kunst maken in een wereld die naar de gallemiezen gaat

Martine Bontjes doet verslag van een zoektocht naar duurzaamheid tijdens kunstresidentie SOPRA SOTTO. Lees meer

Schrijvers en beeldmakers gezocht voor ‘Ssst’, het zesde Hard//hoofd Magazine!

Schrijvers en beeldmakers gezocht voor ‘Ssst’, het zesde Hard//hoofd Magazine!

Op het moment dat je overweegt om iets te zeggen, hoor je: ‘Ssst!’ Wie fluistert dit naar je, en waarom? Fantaseer je met ons mee? Dien uiterlijk 24 augustus 2024 een pitch in voor het magazine ‘Ssst’! Lees meer

Kijken in de spiegel van de Gendermonologen

Kijken in de spiegel van de Gendermonologen

Wie zie jij als je in de spiegel kijkt? Voldoe je aan het beeld van ‘de gemiddelde mens’, of niet? Tom Kniesmeijer vraagt zich af waarom afwijken van het gemiddelde zoveel weerzin oproept en of hét gemiddelde wel bestaat. ‘Precies op het gemiddelde past niemand’. Ik sluit mijn ogen en ben terug in de Leidsestraat.... Lees meer

Marktplaatsgekkies

Marktplaatsgekkies

Marthe van Bronkhorst besluit de relatiemarkt opnieuw te betreden en vraagt zich af: ben ik een koopje, of een langetermijn-investering? Lees meer

Kunstverzamelaars opgelet! Interview met Hanane El Ouardani

Kunstverzamelaars opgelet! Interview met Hanane El Ouardani

Hanane El Ouardani (1994) is de fotograaf van het prachtige, nieuwe kunstwerk dat de kunstverzamelaars van Hard//hoofd thuis gaan ontvangen. De foto komt uit de serie The Skies are Blue, the Walls are Red (2018) en Jorne Vriens (onze Chef Kunst) heeft El Ouardani geïnterviewd over haar werk. Zij gaan met elkaar in gesprek over hoe zij als fotograaf te werk gaat, hoe deze foto tot stand is gekomen en praten over smaak, tegenstellingen en het hervinden van thuis. Lees meer

Galatea 1

Galatea

Een bezoek aan een Airbnb aan zee blijkt ook een bezoek aan asfalt, beton en een cementfabriek te betekenen. Andrea Koll plaatst dit beeld in dit door haar zelf geïllustreerde, tweestemmige gedicht tegenover het beeld van de door Pygmalion uit ivoor gemaakte Galatea. Lees meer

Nieuwe Barbaren 1

Nieuwe Barbaren

Met het essay 'Nieuwe barbaren' over de Kafkaëske, sci-fi serie Severance won Jacob Koolstra in 2024 de Drift Essaywedstrijd. Lees meer

Sluit je aan en verzamel kunst 7

Dit maakten onze 1.660 kunstverzamelaars mogelijk in 2023

Kunstverzamelaars dragen bij aan onze missie om nieuw talent te ondersteunen. We leggen graag uit hoe we de donaties in 2023 hebben besteed. Lees meer

:Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Marthe van Bronkhorst bekijkt Europa als een treinreis en stemmen voor de Europese Parlementsverkiezingen als het zijn van de conducteur op die rammelende trein. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2) 7

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 3)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2) 6

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

Nooit Verzonden - wacht op titel

Afscheidsbrief aan een waardeloze dokter

Er zijn nog steeds dokters die de gezondheidsklachten van hun patiënten niet serieus nemen. Luuk Schokker schreef een openhartige brief aan één van hen. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1) 1

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

Dubbelleven

Dubbelleven

Hoe kenmerkt het interieur van een multicultureel gezin zich? Emerald Liu onderzoekt hoe huiselijke voorwerpen een metaforische brug vormen met haar overzeese familieleden. ‘Het proces van achterlaten maakt alles wat je in je handen hebt extra betekenisvol, overgoten met een glazuur van kostbaarheid.’ Lees meer

Hard//hoofd zoekt vóór 28 juli 2.000 trouwe lezers!

Hard//hoofd verschijnt weer op papier! In ‘Lief kutland’ klinken de begintonen van waaruit vrije utopieën werkelijkheid worden, of waarmee we ongelimiteerd verdriet en woede botvieren op alles wat er misgaat. Fantaseer je met ons mee? Schrijf je vóór 28 juli in voor slechts €2,50 per maand en ontvang ‘Lief kutland’ in september in de brievenbus, inclusief drie Lief kutland-stickers. Veel lees- en plakplezier!

Word trouwe lezer