Vroeger schreef men brieven. Tegenwoordig wordt er alleen nog maar gesmst. Goede vrienden Melle en Elon schrijven elkaar op Hardhoofd wekelijks brieven over zaken die anders alleen in het holst van de nacht op een godverlaten kruispunt in de stad ter sprake komen. Deze week Melle's eerste reactie op Elon." /> Vroeger schreef men brieven. Tegenwoordig wordt er alleen nog maar gesmst. Goede vrienden Melle en Elon schrijven elkaar op Hardhoofd wekelijks brieven over zaken die anders alleen in het holst van de nacht op een godverlaten kruispunt in de stad ter sprake komen. Deze week Melle's eerste reactie op Elon." />
Asset 14

Beste Elon

Dit is de reactie op Elons brief van vorige week.

Amsterdam, 10 september 2009

Beste Elon,

Aangezien inspiratie schaars kan zijn en je brief vraagt om beantwoording, smeed ik het ijzer als het heet is. Laat ik voorop stellen dat ik het in essentie eens ben met wat je schrijft of op zijn minst in kan voelen waar je frustratie vandaan komt en deze grotendeels deel. Niettemin komt het me voor dat er in je aanklacht tegen de verburgerlijking van Amsterdam een aantal dingen door elkaar lopen. Naast je cultuurpessimistische argument en ontevredenheid met het huidige tijdsgewricht, spreken er ook een zekere nostalgie en melancholie uit, die eerder persoonlijk van aard zijn.

Je schrijft “we trekken er nooit meer op uit,” en dit is misschien wel zo. Maar de vraag is in hoeverre dit iets te maken heeft met de stad waarin wij wonen. Paradoxaal genoeg lijkt het zo te zijn dat, terwijl onze wereld groter wordt – we hebben gereisd, we spreken en lezen meer talen, we hebben in andere landen gewoond – onze wereld ook kleiner wordt. Mensen zijn gewoontedieren en de verplichtingen die een ‘volwassen’ leven onderscheiden van die van een scholier of student, maken dat tijd en geld gelimiteerd worden en verantwoordelijkheden zwaarder gaan wegen. Dat we nooit meer op zoek gaan naar nieuwe plekken, is wellicht het gevolg hiervan. Dat Amsterdam een dorp is, draagt daar allicht aan bij. We worden ouder.

Het lijkt mij belangrijk deze enigszins melancholische hang naar het avontuur, de vernieuwing, het onbekende, het braakliggende land, dat kenmerkend is voor mensen die juist hun school hebben afgemaakt, te scheiden van de meer algemene kritiek op de stad Amsterdam en wellicht het land Nederland. Wat dat aangaat lees ik in je brief twee dingen: ten eerste een desinteresse in mensen, gevoed door de constante confrontatie met lawaai en de platvloersheid. Hoewel ik huiverig ben voor elitarisme kan ik me hier gedeeltelijk in vinden. En dat onze ironische, soms grove, benadering hiervan in het verleden leidt tot afstomping kan ik beamen. Ik ben van mening dat deze platvloersheid te maken heeft met een voortschrijdend egocentrisme. Dit betekent dat de desinteresse in andere mensen niet zozeer het gevolg als wel de oorzaak is van veel van dit gedrag. Het is dus zaak om, hoe moeilijk dat ook is, zelf een zekere empathie niet te verliezen.

Ten tweede de stad. “Amsterdam is saai geworden en haar bevolking een logge, navelstarende bende,” schrijf je. Dit is waar. Alhoewel ik ook denk dat jij en ik anders in de stad en het leven staan dan toen wij achttien/twintig waren en onze veranderde verhouding tot die stad haar anders doet voorkomen, is er tijdens ons leven een verregaande vertrutting, verhipping en verburgerlijking ingetreden die mensen lui, decadent en arrogant lijkt te maken en die steeds minder ruimte laat voor het aftandse, het vuile, het viezige, het spannende en het onplaatsbare. Ik denk dat wij moeten constateren dat Amsterdam geen wereldstad is en Nederland een in toenemende mate in zichzelf gekeerd land. Het huidige politieke klimaat en de staat van onze media zijn hier schrijnende getuigen van. Het is een ironisch gevolg van de globalisering, dat de lokale identiteit en ieders triviale heug en meug tot steeds groter goed worden verheven.

Als laatste punt wil ik nog reageren op je observatie over Parijs. Parijs is een stad die grootsheid en geschiedenis uitstraalt op een manier die Amsterdam niet doet. Daarnaast is Parijs natuurlijk gewoon groter. Niettemin moet je oppassen voor idealisering. Voor jouw is Parijs altijd nieuw en onbekend. Je bent er immers steeds maar kort en je kiest zorgvuldig uit waar je wel en niet komt. Of de Parijzenaren in laatste instantie zoveel mondainer en minder kneuterig en egocentrisch zijn valt volgens mij echter nog te bezien. De situatie in de Banlieux en vooral de reactie daarop van politiek en bevolking zijn wat dat betreft voor mij veelzeggend geweest. Dat er in een stad als Parijs (of Londen, Madrid of Berlijn) meer valt te beleven en dat het minder geneigd is in zijn volledigheid in kleinburgerlijkheid te vervallen, wil ik beamen. Maar dat de grotere cultuur- en mentaliteitshistorische ontwikkelingen die ten grondslag liggen aan je cultuurpessimistische visie hier niet van invloed zijn, betwijfel ik.

Ik wacht op je reactie.

Tot die tijd veel liefs,

Melle

- volgende week het antwoord van Elon -

Mail

Melle Kromhout

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
het laatste
Tip: Ga naar je werk

Ga naar je werk

Ook als je kantoortuin of favoriete koffietentje met laptopaansluiting gesloten is, kun je naar werk. Nora van Arkel liet zich betoveren door het sprankje magie dat nodig is om onszelf van eindeloze pyjamadagen te bevrijden. Lees meer

 O, Big Brother, Where Art Thou?

O, Big Brother, Where Art Thou?

Camera's op kruispunten en in gebouwen die je niet alleen volgen, maar zelfs herkennen en gegevens van je verzamelen. Hoe dichtbij is die dystopische toekomst? Lees meer

 1

Een radslag weg

Deze week worden we blij van kleine dingen die je tijdens je zelfisolatie kan doen. Zonder dat we de druk voelen deze tijd te gebruiken om een Ottolenghi-recept uit te proberen of de badkamer opnieuw te betegelen. Lees meer

Ons hulsel ligt verscholen

Emma Zuiderveen onderzoekt de digitale werkelijkheid in deze twee gedichten over performance, schijn en vega-worst. Lees meer

Tip: Ga een potje schaken

Ga een potje schaken

Jihane Chaara heeft een hobby uit de oude doos nieuw leven ingeblazen: het schaken. Het spel blijkt een grote metafoor voor het echte leven. Een tip om niet te haasten, je verbeelding in te zetten en natuurlijk om een vermakelijk spel te spelen. Lees meer

Kosmische Mixtape 1

Kosmische Mixtape

Een playlist met kosmische muziek om onze themaweek uit te luiden in stijl! Lees meer

Automatische concepten 36

So simple that we couldn't

Twee mannen zoeken antwoorden op vragen die ze niet begrijpen, om tot een allesomvattend inzicht te komen. Lees meer

 Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Hemel en aarde worden bewogen om levens te redden, en je slaat aan het protesteren tegen het dragen van mondkapjes en de kortstondige inperking van je vrijheid. Illustrator Rueben Millenaar keek van boven op de aarde neer en zag een mensheid die elk gevoel van perspectief kwijt is. Lees meer

Hemellichaamgedichten

Alle sterrenstelsels drijven langzaam uit elkaar

Yentl van Stokkum is behoorlijk fan van sterrenkunde. Voor de Kosmische Week schreef ze een reeks gedichten over astronauten, zwarte gaten en afgebeeld worden met een stralenkrans (ook al ben je daar eigenlijk te bescheiden voor). Lees meer

Alles Vijf Sterrenbeelden: Een kosmische quarantaine 7

De kosmische kijk- en luisterhoroscoop

Onze mediums hebben een horoscoop gemaakt om je weer terug op aarde te brengen. Voor als je even uit je hoofd en in je scherm of je speakers wilt. Lees meer

De droomwereld van Maaike Fransen

De videokunst van Maaike Fransen als droomwereld (deel 1)

Er is geen samenvatting, omdat dit een beveiligd bericht is. Lees meer

De aarde als jukebox

De aarde als jukebox

Imre van Son nodigt je met dit verhaal uit om deel te nemen aan een kosmische Zoom-vergadering. Wees gewaarschuwd: ‘Subtiele signalen die je in een offline-gesprek opvangt – lichaamstaal gezichtsuitdrukkingen, robot-expressie – ontbreken of worden vertekend in een online conversatie.’ Lees meer

Wat zich ontvouwt in de ruimte

Wat zich ontvouwt in de ruimte

Al jaren kijkt Marte Hoogenboom uit naar de lancering van James Webb, de opvolger van de beroemde Hubble-telescoop. We doen alles om onze plek in het heelal te begrijpen, terwijl we soms alleen maar willen horen dat het wel goedkomt met ons. Lees meer

Het Archief der Verloren Gedachten

Het Archief der Verloren Gedachten

Voor de Kosmische Week schreef Annemieke Dannenberg een kort verhaal over Gijsje Nachtegaal: een eenzame oudere die op zoek is naar een verloren gedachte... en daarbij wordt geholpen door een mysterieus call-center. Lees meer

 Kosmisch perspectief

Kosmisch perspectief

Tomas Mutsaers zoekt in zijn werk naar het wonderlijke van de wereld. Doelloos flanerend richt hij zijn lens met een kosmisch perspectief, zoals een telescoop door een wazige voorgrond van de atmosfeer kijkt, en scherpstelt op wat zich daarachter bevindt. Lees meer

Azul

Azul

'Azul', een kort verhaal van Nora van Arkel, verkent de uitwassen van een driehoeksverhouding. Hoe verwerk je verlies wanneer je aan de kant bent gezet? Lees meer

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Wie leest er tegenwoordig nog een horoscoop om te weten wat de dag, de maand het jaar je brengt? Nou, best veel mensen dus. Het is zelfs een wereldwijde trend. Ook Else Boer geeft toe regelmatig de astrologie in te duiken. Op zoek naar een verklaring gaat ze na wat astrologie de moderne mens kan bieden. Lees meer

Tip: Bouw een tedere takkenhut

Bouw een tedere takkenhut

Rijk Kistemaker troost zich tijdens de coronacrisis met de kosmische vraagstukken die Lars von Triers Melancholia opwerpt. Hoe rouwen we om het verlies van de aarde of - iets kleiner - een achteloze manier van leven? Lees meer

Hard//hoofd gaat op een ruimte-odyssee

Hard//hoofd gaat op een ruimte-odyssee

Tijdens de Kosmische week stijgen we duizenden kilometers boven het aardoppervlak uit, om daar te reflecteren op het heelal en op onszelf, op de astrologie en op onze omgang met de aarde. Lees meer

 De ene bij is de andere niet

De ene bij is de andere niet

Wat als de ene bijensoort (onze geliefde honingbij) 299 andere bijensoorten verdrukt? Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers zo goed mogelijk kunnen ondersteunen. Een niet-commerciële vrije ruimte als Hard//hoofd is in deze tijd bijzonder, en jouw steun hieraan is onmisbaar. Als je vóór 1 juni aanmeldt dan ontvang je als dank een kunstwerk van Raquel van Haver en mag je gratis naar ons jubileumevenement. Sluit je nu aan bij Hard//hoofd!

Meer info