De briefwisseling tussen Melle en Elon is een tijdje weggeweest, maar hij is terug! Melle vertelt over zijn eerste ervaring met xenofobie." /> De briefwisseling tussen Melle en Elon is een tijdje weggeweest, maar hij is terug! Melle vertelt over zijn eerste ervaring met xenofobie." />
Asset 14

Beste Elon VII

Dit is de reactie op Elons eerdere brief.

Amsterdam 18-02-2010

Lieve Elon,

Jeetje, het is meer dan een maand geleden dat ik je geschreven heb! Zoals je weet was ik ontzettend druk met andere dingen, maar het is natuurlijk toch jammer. Ik beloof mijn leven te beteren en vanaf nu weer gewoon elke twee weken een brief te sturen. Aangezien jij nu in het buitenland zit, is deze briefwisseling sowieso urgenter: we zien elkaar immers niet face-to-face.

Toen ik, om er weer even in te komen, jouw brief van 7 januari j.l. las, moest ik denken aan de tijd dat ik op de Spaarndammerdijk in Amsterdam woonde; voor het eerst op mezelf. Ik had daar een Turkse onderbuurman die regelmatig nachtdiensten draaide en daar een gezin van moest onderhouden. De man zag er tamelijk moe en afgeleefd uit. Mijn eerste aanvaring met hem vond plaats toen ik – jong, onbezonnen en niet gewend aan hele dunne muren en vloeren – tamelijk hard muziek op had staan en hij naar de zolder boven mij was gelopen om op mijn plafond te bonzen (een onderbuurman die op het plafond bonst...!). Ik schaamde mij diep en heb de man de volgende dag een bloemetje aangeboden, wat hij niet aan wilde nemen.

Vervolgens draaide hij echter een beetje door: te pas en te onpas werd er op mijn plafond gebonsd, ook als ik onmogelijk lawaai kon hebben gemaakt, omdat ik bijvoorbeeld nog lag te slapen (ik was net student en sliep veel overdag). Als ik hem dat probeerde uit te leggen, beschuldigde hij mij er van dat ik loog: ‘Jij liegt, jij liegt.’ Een bijzonder onaangename situatie, die eigenlijk pas werd opgelost toen ik verhuisde.

Waarom vertel ik dit? Omdat ik toen voor het eerst echt ervoer hoe het is om ongegronde negatieve gevoelens ten opzichte van andere mensen te hebben. Alle oudere Turkse mannen (over het algemeen toch een redelijk onschuldig soort mensen) waren ineens verdacht en wekten een onprettig gevoel bij mij op. Wellicht ging het zo ver dat ik gevoelsmatig Turkse mensen in het algemeen met andere ogen bekeek. Maar wat ik mij ook realiseerde is dat dit nergens op sloeg. Mijn onderbuurman was moe, lichtgeraakt en wellicht enigszins paranoïde, maar dat zijn geen eigenschappen van Turken in het algemeen. Ik maakte op deze manier in het klein en vanuit een persoonlijke beleving kennis met wat ik beschouw als de kern van wat xenofobie inhoudt: zonder reden bang zijn voor het vreemde; voor groepen mensen die ‘onbekend’ zijn.

Ik denk, sterker nog, ik ben er van overtuigd, dat dit inherent menselijk is: de dieren die mensen zijn, zijn bang voor wat ze niet kennen. Jij zal, als archeoloog, wel weten dat dit sinds mensenheugenis zo is. De vraag is hoe je er mee om gaat. Ik realiseerde mij dat ik dreigde toe te geven aan een begrijpelijke, maar totaal irrationele angst, die maakt dat je het contact met de ander niet als verrijkend, maar als bedreigend gaat ervaren. Het is de irrationaliteit waar het hem in zit: ondanks het feit dat ik door een vervelende ervaring met mijn buurman enigszins wantrouwig tegenover Turkse mensen stond, kon ik dit rationeel corrigeren door mijzelf er op te wijzen dat ik niet toe hoef te geven aan die neiging tot xenofobie. Dat angst iets is wat door jezelf en anderen aangepraat wordt en dat zich door vervelende ervaringen met enkelingen (of verhalen over zulke ervaringen, of beelden er van) kan richten op een hele groep.

Bij toeval werk ik op het moment drie dagen in de week in twee ‘pracht/kracht/groei/Vogelaarwijken’: Amsterdam Nieuw-West en Utrecht Overvecht. Ik verbaas mij hier meer over de sociale ongelijkheid, de verpaupering, het slechte onderhoud en de armoede, dan over straatcriminaliteit en hangjongeren. Ik zal niet beweren dat er in deze wijken niets aan de hand is, dat er nooit wat gebeurt, dat het niet in bepaald opzicht onveiliger is dan in andere delen van de stad. Maar je vraagt je wel af waar dat door komt, welke redenen er aan ten grondslag liggen en wat er aan te doen valt. Als je je laat leiden door angst en dit soort plekken daarom mijdt; en als je je ogen sluit en niet meer om je heen kijkt, niet meer wil begrijpen, leren, verwonderen, dan gebeurt er nooit iets. En zo creëer je het bekropen, naar binnen gekeerde, xenofobe klimaat waarnaar we langzaam afglijden.

Veel liefs,

Melle

Mail

Melle Kromhout

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Hard//talk: het nieuwste EU-migratiepact houdt ongelijkheid in stand

Het EU-migratiepact versterkt ongelijkheid

Het nieuwe EU-migratiepact is geen ‘oplossing’ voor het ‘probleem’ van migratie. Lees meer

 Kerkgangers gaan viraal

Kerkgangers gaan viraal

Voor fervente kerkgangers is het te hopen dat het virus zich deze maand niet van zijn vrome kant laat zien. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Niet direct vangbaar

Niet direct vangbaar

Deze week worden onze redacteurs blij van de lokale Perzische supermarkt, een tentoonstellingsruimte die er nu nog is en unnanaaanikotoq. Lees meer

Het Waait

Het Waait

'Een groot gedeelte van ouder zijn is voor mij niet begrijpen waarom iedereen hetzelfde klinkt.' Daniëlle Zawadi onderzoekt in deze poëtische monoloog de eenzaamheid van in het midden staan, het begrip Sonder en hoe je moet praten met een zielenknijper. Lees meer

Alfa's en Omega's

Alfa's en Omega's

Marthe van Bronkhorst verkent de verhoudingen in het dierenrijk, waarin de mens als absolute alfa de wereld domineert. Lees meer

Het Vertrek (2) - Alles brokkelt

Het Vertrek (2) - Alles brokkelt

Klankkunstenaar Marieke van de Ven wekt met audio bestaande en imaginaire plekken tot leven. Ze maakte een podcastserie over vertrekken: betekent vertrekken weggaan, of juist ruimtes om je in thuis te voelen? Vandaag de tweede aflevering. Lees meer

 Kolven tegen corona

Kolven tegen corona

Vanaf volgende week wordt de moedermelk van zo'n 7500 oud-coronapatiënten opgehaald. Die bevat antistoffen, en is dus een perfect ingrediënt in - bijvoorbeeld - ijsjes! Lees meer

 1

Eenzaamheid ontleden in 'A-Lonely Show'

Met de pop-uptentoonstelling ‘A-Lonely Show’ nodigen Ka-Tjun Hau en Nanine van Smoorenburg ons uit om van een afstand te reflecteren op onze eigen eenzaamheid. Roos Wolthers nam de uitnodiging aan en zag: ‘A-Lonely Show’ deed veel meer dan eenzaamheid in beeld brengen. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Proeven en zien

Proeven en zien

Deze week worden onze redacteurs (en een spontane inzender) blij van pittige patat, een dansdocumentaire en het laatste nummer van een kunstmagazine. Lees meer

Vacature Chef Kunst 1

Hard//hoofd zoekt kunstcritici!

Krijgt jouw toetsenbord ervanlangs, elke keer dat je een expo of voorstelling hebt bezocht? Lees meer

Schrödingers Donnie

Schrödingers Donnie

De dood van Eva's kat Donnie beweegt haar tot filosofisch mijmeren over een natuurkundig experiment. Lees meer

 Inktviswijsheid

Inktviswijsheid

Gaat de inktvis ons een pijnstillend medicijn leveren, beter leren plannen of de oorzaken van autisme blootleggen? Lees meer

Trialoog: Antebellum

Antebellum

Onze redacteuren durfden het aan om de horrorfilm Antebellum te gaan zien. Ze hopen op een golf aan sociaalbewuste horror, maar twijfelen of deze film een van de klassiekers van die stroming wordt. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 34

Als het regent

Deze week geven onze redacteurs tips voor druilerig weer. Lees meer

Kind zonder uitknop

Kind zonder uitknop

Frederike Luijten schreef een experimentele reeks gedichten over ADHD, waarin mensen in bomen veranderen en lucky paper stars vouwen als oplossing voor hun angsten. Lees meer

Column: Boomstronk-achtig

Boomstronk-achtig

‘Is dit een gouden match of settelen we voor less omdat we te druk en niet wanhopig genoeg zijn om verder te zoeken?’, vraagt Iduna Paalman aan haar geliefde. Lees meer

Oproep: Hard//hoofd zoekt opiniemakers!

Hard//hoofd zoekt opiniemakers!

Voor de vaste rubriek Hard//talk zijn wij op zoek naar scherpe schrijvers met een mening die durven te verrassen en weten te overtuigen. Lees meer

Het Vertrek (1) - Het Raam 1

Het Vertrek (1) - Het Raam

Klankkunstenaar Marieke van de Ven wekt met audio bestaande en imaginaire plekken tot leven. Ze maakte een podcastserie over vertrekken: betekent vertrekken weggaan, of juist ruimtes om je in thuis te voelen? Vandaag de eerste aflevering. Lees meer

Tip: Bereken je deadline

Bereken je deadline

Else Boer kreeg een deadline opgelegd waar niet alleen een kersverse roman uit voortkwam, maar ook een ontnuchterend inzicht. Een tip over stilstaan bij je eigen sterfelijkheid. Lees meer

 Zij kozen níet voor deze mannen

Zij kozen níet voor deze mannen

Over iets meer dan vijf weken mogen de Amerikanen ja zeggen tegen een van deze mannen. Illustrator Veerle van der Veer toont ons de mensen die dat eerder níet deden. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan