De briefwisseling tussen Melle en Elon is een tijdje weggeweest, maar hij is terug! Melle vertelt over zijn eerste ervaring met xenofobie." /> De briefwisseling tussen Melle en Elon is een tijdje weggeweest, maar hij is terug! Melle vertelt over zijn eerste ervaring met xenofobie." />
Asset 14

Beste Elon VII

Dit is de reactie op Elons eerdere brief.

Amsterdam 18-02-2010

Lieve Elon,

Jeetje, het is meer dan een maand geleden dat ik je geschreven heb! Zoals je weet was ik ontzettend druk met andere dingen, maar het is natuurlijk toch jammer. Ik beloof mijn leven te beteren en vanaf nu weer gewoon elke twee weken een brief te sturen. Aangezien jij nu in het buitenland zit, is deze briefwisseling sowieso urgenter: we zien elkaar immers niet face-to-face.

Toen ik, om er weer even in te komen, jouw brief van 7 januari j.l. las, moest ik denken aan de tijd dat ik op de Spaarndammerdijk in Amsterdam woonde; voor het eerst op mezelf. Ik had daar een Turkse onderbuurman die regelmatig nachtdiensten draaide en daar een gezin van moest onderhouden. De man zag er tamelijk moe en afgeleefd uit. Mijn eerste aanvaring met hem vond plaats toen ik – jong, onbezonnen en niet gewend aan hele dunne muren en vloeren – tamelijk hard muziek op had staan en hij naar de zolder boven mij was gelopen om op mijn plafond te bonzen (een onderbuurman die op het plafond bonst...!). Ik schaamde mij diep en heb de man de volgende dag een bloemetje aangeboden, wat hij niet aan wilde nemen.

Vervolgens draaide hij echter een beetje door: te pas en te onpas werd er op mijn plafond gebonsd, ook als ik onmogelijk lawaai kon hebben gemaakt, omdat ik bijvoorbeeld nog lag te slapen (ik was net student en sliep veel overdag). Als ik hem dat probeerde uit te leggen, beschuldigde hij mij er van dat ik loog: ‘Jij liegt, jij liegt.’ Een bijzonder onaangename situatie, die eigenlijk pas werd opgelost toen ik verhuisde.

Waarom vertel ik dit? Omdat ik toen voor het eerst echt ervoer hoe het is om ongegronde negatieve gevoelens ten opzichte van andere mensen te hebben. Alle oudere Turkse mannen (over het algemeen toch een redelijk onschuldig soort mensen) waren ineens verdacht en wekten een onprettig gevoel bij mij op. Wellicht ging het zo ver dat ik gevoelsmatig Turkse mensen in het algemeen met andere ogen bekeek. Maar wat ik mij ook realiseerde is dat dit nergens op sloeg. Mijn onderbuurman was moe, lichtgeraakt en wellicht enigszins paranoïde, maar dat zijn geen eigenschappen van Turken in het algemeen. Ik maakte op deze manier in het klein en vanuit een persoonlijke beleving kennis met wat ik beschouw als de kern van wat xenofobie inhoudt: zonder reden bang zijn voor het vreemde; voor groepen mensen die ‘onbekend’ zijn.

Ik denk, sterker nog, ik ben er van overtuigd, dat dit inherent menselijk is: de dieren die mensen zijn, zijn bang voor wat ze niet kennen. Jij zal, als archeoloog, wel weten dat dit sinds mensenheugenis zo is. De vraag is hoe je er mee om gaat. Ik realiseerde mij dat ik dreigde toe te geven aan een begrijpelijke, maar totaal irrationele angst, die maakt dat je het contact met de ander niet als verrijkend, maar als bedreigend gaat ervaren. Het is de irrationaliteit waar het hem in zit: ondanks het feit dat ik door een vervelende ervaring met mijn buurman enigszins wantrouwig tegenover Turkse mensen stond, kon ik dit rationeel corrigeren door mijzelf er op te wijzen dat ik niet toe hoef te geven aan die neiging tot xenofobie. Dat angst iets is wat door jezelf en anderen aangepraat wordt en dat zich door vervelende ervaringen met enkelingen (of verhalen over zulke ervaringen, of beelden er van) kan richten op een hele groep.

Bij toeval werk ik op het moment drie dagen in de week in twee ‘pracht/kracht/groei/Vogelaarwijken’: Amsterdam Nieuw-West en Utrecht Overvecht. Ik verbaas mij hier meer over de sociale ongelijkheid, de verpaupering, het slechte onderhoud en de armoede, dan over straatcriminaliteit en hangjongeren. Ik zal niet beweren dat er in deze wijken niets aan de hand is, dat er nooit wat gebeurt, dat het niet in bepaald opzicht onveiliger is dan in andere delen van de stad. Maar je vraagt je wel af waar dat door komt, welke redenen er aan ten grondslag liggen en wat er aan te doen valt. Als je je laat leiden door angst en dit soort plekken daarom mijdt; en als je je ogen sluit en niet meer om je heen kijkt, niet meer wil begrijpen, leren, verwonderen, dan gebeurt er nooit iets. En zo creëer je het bekropen, naar binnen gekeerde, xenofobe klimaat waarnaar we langzaam afglijden.

Veel liefs,

Melle

Mail

Melle Kromhout

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
'Mijn familiegeschiedenis is een puzzel waarvan ik steeds meer stukjes vind’ 1

‘Mijn familiegeschiedenis is een puzzel waarvan ik steeds meer stukjes vind’

Na het overlijden van zijn grootouders vinden Stephan Splinter en zijn vader op zolder een schat aan informatie. Aan de hand van de documenten en de spaarzame verhalen van opa, beginnen ze hun veelbewogen familiegeschiedenis in Nederlands-Indië te reconstrueren. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 47

Ontspan, Vladimir is hier

Deze week worden onze redacteurs blij van de zooi van iemand anders, de PlayStation en een Putin-stickerpakket. Lees meer

Verkrachting vindt niet plaats in een vacuüm

Verkrachting vindt niet plaats in een vacuüm

Linkse mensen hebben vaak het idee dat zij buiten en boven de 'verkrachtingscultuur' staan, meent Harriet Bergman. Maar iemands politieke overtuiging zegt weinig over hoe diegene daadwerkelijk met machtsverschillen omgaat. Lees meer

Tompouce 1

Tompouce

Eva vraagt zich af waarom de documentatie van haar jeugd ineens leuk moet zijn nu haar moeder alle oude videobanden heeft laten digitaliseren. Lees meer

Constant in verbinding en toch eenzaam

Constant in verbinding en toch eenzaam

Een plek waar je echt alleen bent en niet steeds naar je telefoon kunt grijpen. Waar vinden we die nog? Stefanie Gordin denkt met heimwee terug aan haar tijd in de Russische datsja's. Lees meer

 Giftige goudkoorts

Giftige goudkoorts

Jaarlijks belandt meer dan 130.000 kilo kwik - gebruikt voor het vinden van goud - in de Surinaamse natuur. Lees meer

Het vervolg van een rouwwoordenboek

Het vervolg van een rouwwoordenboek

De persoonlijke worsteling van Babet te Winkel om woorden te vinden voor haar rouw, was helemaal niet zo persoonlijk. Ze ontving vele berichten van mensen die zich in haar rouwwoordenboek herkenden. Dit is het vervolg van haar rouwwoordenboek. Lees meer

Hard//talk: Wie Thierry volgt

Wie Thierry volgt

Thierry Baudet heeft er heel wat kiezers bij die simpelweg hun vrijheid terug willen. Julius Koetsier vreest dat zij verzeild zullen raken in een moeras van verzinselen over UFO's en dinosaurussen. Lees meer

Nooit meer hier

Nooit meer genocide (hier)

Nooit meer genocide, dat beloven we elkaar op 4 mei. Maar wat zijn de lessen van 4 mei waard als we ze niet kunnen toepassen om nú een groep in nood te redden? Lees meer

Nieuws in beeld: Volle terrassen, volle ic's

Volle terrassen, volle ic's

Het demissionaire kabinet gaf groen licht voor het openen van de terrassen - en dus ook voor volle ic's. Lees meer

(Bos)rebellen

(Bos)rebellen

Deze week worden onze redacteurs blij van die film over het naderende Eurovisie Songfestival, eetbare bloemen en een onterecht vergeten dichter. Lees meer

Winterslaap

Winterslaap

Madeleine grapte al jaren over het houden van een winterslaap. Tot een onderzoeker dit ook echt mogelijk maakt. Wat als mensen een winterslaap zouden houden zoals dassen of beren dat doen? Een kort verhaal door Else Boer. Lees meer

Ali B gaat je niet redden

Ali B gaat je niet redden

‘Self made men’ prediken in online succescursussen dat succes voor iedereen binnen handbereik ligt. Lees meer

Alleen samen krijgen we u eronder

Alleen samen krijgen we u eronder

Mark Rutte is het niet vergeten, vanaf vandaag wordt alles soepel! Geef vooral weer die drie zoenen en alsjeblieft: dicht op de mond graag. Waarom zou je denken aan de uitgeputte zorg en de oplopende IC-cijfers als je ook aan jezelf kan denken? Nou dan. Lees meer

Met (voor het eerst!) een illustratie van Melcher Oosterman. Lees meer

Nieuws in beeld: Vogelgriep grijpt om zich heen

Vogelgriep grijpt om zich heen

Langs de Groningse Waddenkust zijn honderden vogels aangespoeld, die waarschijnlijk zijn geveld door de vogelgriep. Illustrator Aida de Jong brengt het lugubere nieuws in beeld. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 45

Goed advies

Deze week worden onze redacteurs blij van praktische zaken: goed advies, een nieuw rijbewijs en fijne muziek. Lees meer

Praat met mij, niet met de tekst

Praat met mij, niet met de tekst

Wout Waanders is niet alleen dichter en deel van een sexy boyband, maar ook schrijfcoach. Advies geven is natuurlijk leuk en aardig, maar wat gebeurt er als je zelf vastloopt tijdens het schrijven? Kan je jezelf terug de inspiratie in coachen? Alvast een tip: pak geen rode pen.  Lees meer

Column: Inferno onder de roltrap

Inferno onder de roltrap

Een defecte roltrap op het station herinnert Eva eraan hoe ze als kind soms verborgen werelden en niet per se bestaande systemen waarnam. Lees meer

Leven in een grijs gebied

Leven in een grijs gebied

Wat gebeurt er met je zelfbeeld als je chronisch ziek wordt? Accepteer je de ziekte als een deel van jezelf, of blijf je uitkijken naar de dag waarop je genezen bent? Lees meer

Alles Vijf Sterren: 44

Warm en comfortabel

Deze week worden onze redacteurs blij van een goede jas en muziek om mee naar bed te gaan (of juist mee op te staan). Lees meer