Foto: Flickr CC/Ian Fenn

Waar het tijdens Zomergasten vast niet over zal gaan" />

Foto: Flickr CC/Ian Fenn

Waar het tijdens Zomergasten vast niet over zal gaan" />
Asset 14

Een man met macht

Vandaag is Ben Verwaayen, topman van Alcatel-Lucent en favoriete adviseur van demissionair premier Mark Rutte, te gast in VPRO's Zomergasten. Verwaayen staat bekend als een van Nederlands succesvolste zakenmannen, maar zijn loopbaan roept vraagtekens op. Een polemisch profiel.

Ben Verwaayen is de opvallendste Zomergast van dit jaar. In tegenstelling tot de parlementariërs en intellectuelen die we doorgaans bij de VPRO voorbij zien trekken, is Verwaayen een man met echte macht. Hij kan gerust één van de invloedrijkste mensen van Nederland worden genoemd. Sterker nog: hij is vermoedelijk één van de invloedrijkste mensen in Europa. Verwaayen heeft topfuncties bekleed bij een keur aan Nederlandse, Britse, Franse en Amerikaanse telecom-bedrijven. Momenteel is hij de hoogste baas bij Alcatel-Lucent. Van dit Frans-Amerikaans consortium heb je misschien nog nooit gehoord, maar je hebt al ontelbare keren van hun diensten gebruikt gemaakt, terwijl je aan het bellen of surfen was.

Verwaayen heeft een indrukwekkend netwerk. Onder de 1300 gasten van het feestje dat hij in 2008 gaf, op zijn landgoed in het Engelse Surrey, waren bijvoorbeeld leden van het toenmalige Britse kabinet. Ongetwijfeld waren de bazen van FIAT, Siemens, Unilever, Shell en BASF ook van de partij. Die kent Verwaayen namelijk uit de zogenaamde Europese Ronde Tafel van Industriëlen (ERT), één van de invloedrijkste lobbyclubs binnen de Europese Unie. Onder meer de Eurotunnel en de Agenda van Lissabon zijn initiatieven van de ERT, maar ook het idee om van Europa één gemeenschappelijke markt te maken, komt voor een groot deel uit hun koker.

Promo voor de zomergastenuizending met Ben Verwaayen

Ook binnen de Nederlandse politiek laat Verwaayen zich gelden: hij is sinds jaar en dag één van de prominentste leden van de VVD, de liberale volkspartij die in de afgelopen dertig jaar welgeteld twee keer geen deel van de regering heeft uitgemaakt. Verwaayen zat tien jaar lang in het bestuur van de partij en wordt gezien als de belangrijkste adviseur van Mark Rutte. Één keer per jaar komt de hele partijtop op heidag in zijn Zuid-Franse vakantiehuisje.

In zekere zin ís Verwaayen de VVD. Zijn succesvolle, internationale loopbaan, zijn grote netwerk en zijn politieke engagement passen perfect binnen het ideologische plaatje van dynamisch kapitalisme en individualistisch burgerschap dat de VVD propageert. Verwaayen speelt zelfs een verdienstelijke pot tennis. En hij is niet te beroerd om zich bij gelegenheid voor liberale waarden in de strijd te werpen. Zo protesteerde hij in de jaren zeventig bij het Europese Parlament tegen de steun die het Amerikaanse zakenimperium ITT verleende aan de militaire coup tegen Salvador Allende in Chili.

Dit protest kreeg een curieus vervolg: de Nederlandse afdeling bood hem namelijk prompt een baan aan als hoofd van de afdeling public relations. Verwaayen ging er graag op in. Het verhaal maakt duidelijk dat Verwaayen ook de andere, cynische kant van de neoliberale ideologie belichaamt. Of beter: Verwaayens loopbaan laat zien hoe ver de VVD-ideologie van de realiteit van het moderne kapitalisme afstaat.

‘Resultaat moet beloond worden!’ Dat zette Verwaayen met dikke letters boven het verkiezingsprogramma dat hij in 2006 voor de VVD schreef. Die slogan was ronduit cynisch. Want hoewel Verwaayen van de ene leidinggevende positie in de andere is beland, heeft hij helemaal nergens resultaten geboekt. Het economische magazine Bloomberg rekende uit dat in de twaalf jaar dat Verwaayen bij Alcatel, Lucent en British Telecom CEO was, in totaal 83% van de waarde in aandelen van deze bedrijven werd vernietigd. Beloond werd Verwaayen evengoed: in dezelfde periode verdiende hij 21,9 miljoen aan salaris en bonussen, pensioen en onkostenvergoedingen niet meegerekend.

Verwaayen reageerde op de slechte cijfers steevast door op grote schaal mensen te ontslaan. Ook bij Alcatel-Lucent staan momenteel vijfduizend banen op de tocht, nadat het bedrijf in het eerste kwartaal een een operationeel verlies van 221 miljoen moest melden, gevolgd door een nettoverlies van 254 miljoen in het tweede kwartaal. Met Verwaayen aan het roer verloor het bedrijf eerder, in 2009 en 2010, respectievelijk 524 en 314 miljoen, waarop ook al massaontslagen volgden.

Zullen er ontslagen werknemers bij Zomergasten in beeld komen? Hopelijk brengt Jan Leyers ze tenminste ter sprake. Vermoedelijk zal Verwaayen dan antwoorden wat neoliberalen sinds Margaret Thatcher altijd hebben geantwoord op die vraag, namelijk: dat er niks anders opzat. Zijn loopbaan laat evenwel duidelijk zien dat de alternatiefloze neoliberale logica een groteske farce is geworden.

Dit is een gastbijdrage van T. Koomen, redacteur van Eurokanjers.

Mail

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziRedacteur
het laatste
Slentermijmeringen uit Rotterdam

Slentermijmeringen uit Rotterdam

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Rotterdam. Lees meer

Ecce homo. Een warme Zomergasten met Nazmiye Oral

Ecce homo. Een warme Zomergasten met Nazmiye Oral

Als we gisteravond íets van Nazmiye Oral leerden, dan is het wel hoe belangrijk het is om de ruimte die we hebben gewonnen aan anderen door te geven. Lees meer

 Een kosmische estafette

Een kosmische estafette

Maar liefst vier verschillende robots zullen de buisjes als een estafette op tientallen miljoenen kilometers van de aarde aan elkaar doorgeven. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 32

Als alles anders loopt

Deze week worden onze redacteurs blij van poëzie op hun time line, een film met Cate Blanchett en een verassingsalbum. Lees meer

Scheerlijn - Haring

Scheerlijn - Haring

Dit seizoen warmt Hard//hoofd zich aan de zomer in een samenwerking met de Seizoenszine: een reeks zines waarin wordt samengewerkt door schrijvers, illustratoren en fotografen om het seizoen te omvatten. Deze week is de beurt aan Liene Schipper. Lees meer

Column: Vervuilde idylle

Vervuilde idylle

Iduna Paalman belt vanuit de camping in Frankrijk met haar oma. Net daarvoor las ze nog in de dichtbundel van de Duitse Monika Rinck. Lees meer

Micha's Muur

Micha's Muur

Gijs van Maanen bezocht Micha Wertheims voorstelling 'Voor alle duidelijkheid' en constateerde dat die stond als een huis. Maar juist een scheurtje in een van de muren had de verbeelding van het publiek kunnen prikkelen, betoogt hij. Lees meer

Slentermijmeringen uit Londen

Slentermijmeringen uit Londen

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Londen. Lees meer

Strafpleiter Inez Weski gaat vrijuit in Zomergasten

Strafpleiter Inez Weski gaat vrijuit in Zomergasten

Inez Weski bleek een intelligente, doordachte gast die uitspraken doet over de condition humaine, maar ook wantrouwig is tegenover de mensheid. Lees meer

Tip: zoek je partner in zelfontplooiingscrime

Zoek je partner in zelfontplooiingscrime

Wat te doen als je gelooft dat ieder mens bestaansrecht heeft, behalve jij? Op grijze dagen verliest ook Annelies van Wijk zichzelf weleens uit het oog. Een tip om je ondermijnende gedachtes 180 graden te draaien. Lees meer

Een Betonskelet leggen (fragment)

Vertigo

Dit seizoen warmt Hard//hoofd zich aan de zomer in een samenwerking met de Seizoenszine: een reeks zines waarin wordt samengewerkt door schrijvers, illustratoren en fotografen om het seizoen te omvatten. Deze week is de beurt aan Ceren Uzuner. Lees meer

Column: Het is tijd

Strijdlied voor een nieuwe tijd

In haar eerste column op Hard//hoofd toont Marthe van Bronkhorst zich meteen onverschrokken: ze heft een strijdlied aan voor de nieuwe wereld. Lees meer

 I Am OK

I Am OK

Gevoelens van somberheid, eenzaamheid, rusteloosheid en verdriet voelt en herkent iedereen, maar sommigen van ons voelen ze dagelijks. Hoe ga je daar als maker mee om? Hoe visualiseer je iets wat vaak niet zichtbaar is aan de buitenkant? Lees meer

8 + 5 + 36 + 9

8 + 5 + 36 + 9

Het leven van de hoofdpersoon van dit korte verhaal speelt zich af in een kleine bubbel van drie personen: haar beste vriendin, het vriendje van haar beste vriendin en zijzelf. Een bubbel die vroeg of laat onvermijdelijk uiteen zal spatten. Lees meer

Bij Typhoon was geen vleugje ironie te bekennen

Bij Typhoon was geen vleugje ironie te bekennen

Typhoon bleek een meer dan vriendelijke eerste Zomergast; vrolijk en inspirerend genoeg om Janine Abbring een lesje ‘wokeness voor beginners’ te geven. Maar vliegt de tijd voorbij terwijl je kijkt? Dat niet. Lees meer

Tip: Beleef een walgelijke extase 1

Beleef een walgelijke extase

Na het lezen van Clarice Lispectors meesterwerk, moet Rijk Kistemaker zich inhouden om niet allerlei wilde flora en fauna te gaan lastigvallen. Een tip over de verzoening met sidderende geleedpotigen en ander niet-menselijk gespuis.  Lees meer

 Had ik al verteld hoe onderdrukt ík ben?

Had ik al verteld hoe onderdrukt ík ben?

"Als gevolg van het optreden van radicale groepen die (institutioneel) racisme zeggen te willen bestrijden, komt de vrijheid van meningsuiting onder druk te staan", ondertekenden onder anderen Zihni Özdil, Jan Roos en Geerten Waling. Ook de namen van niet minder dan twaalf Forum-vertegenwoordigers staan onder de brief. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 31

Het is voorbij voor je het weet

Deze week werden onze redacteuren blij van een veel te korte serie, een ongebruikelijke detective en muziek die niet voor jouw oren bestemd is. Lees meer

De rollen omgedraaid - kijken naar kunstkijkers 1

De rollen omgedraaid - kijken naar kunstkijkers

Wanneer een bezoeker in een museum bij een kunstwerk net wat langer dan de gemiddelde dertig seconden blijft staan, zou Vivian Mac Gillavry diegene het liefst het hemd van het lijf vragen. Om zo min mogelijk mensen lastig te vallen, bedacht ze een undercoveroperatie. Lees meer

Filmtrialoog: Queen & Slim

Queen & Slim

Onze redacteuren zagen Queen & Slim, een 'instant classic met een hoge mate van urgentie'. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan