Anna kon het niet laten en ging luisteren naar Lena Dunham.
In De Duif gonzen de vrouwenstemmen. "Ik vraag me af of ik ooit in een ruimte met zo veel vrouwen ben geweest," hoor ik achter me. "Ik ben lid geweest van een studentenvereniging..." antwoordt iemand. Wie niet praat bestudeert haar smartphone, zoals ik, en leest de tweets die Lena Dunham vanochtend verstuurde. Het laatste dat ze schreef was om 11.30, als reactie op de beschuldigingen dat ze haar zusje seksueel misbruikt zou hebben: "Sometimes I get so mad I burn right up. Also I wish my sister wasn't laughing so hard." Gisteravond zat ze in Londen in Southbank Centre naast Caitlin Moran. Ik wou dat ik daar bij was geweest, het was nogal bijzonder, zie ik op Twitter. Hier in Amsterdam is de eer aan Niña Weijers en Simone van Saarloos. Ik oefen met mijn fototoestel op de drie stoelen die klaar staan. Na een paar foto's van het lege podium bekijk ik de laarsjes, sjaaltjes, speldjes en rokjes om me heen. Ik zie geen Hannah Horvath-outfits. Misschien is het ook iets te koud om halfnaakt te zijn.
Misschien is het ook iets te koud om halfnaakt te zijn.
Aaf Brandt Corstius verschijnt bij de microfoon, ter introductie. "Ik heb hele rode wangen want ik heb net Lena Dunham aangeraakt en dat was heel speciaal." We lachen, hahaha. We zien groen van jaloezie. Aaf meldt trots dat de dame van de bloemenwinkel bij haar om de hoek ook in de zaal zit. Het lijkt alsof ze bedoelt dat Lena van iedereen is, of je nou bloemen verkoopt of in de Volkskrant columneert. Maar toen ik gisteren bij de kapper zat kon ik haar met geen mogelijkheid uitleggen wie Lena Dunham is. Ik twijfel nu: leeft mijn kapster onder een steen of leef ik in een LD-bubbel? Waarschijnlijk dat tweede. Straks betreedt Lena zelve die bubbel en blijft die dan nog heel? Ik wil liever niet dat hij barst. Zo veel idolen heb ik al opgegeven, deze zou ik graag nog eventjes houden. Michael Jackson papte aan met kleine jongetjes (terwijl ik een klein meisje was potdomme!), Leonardo DiCaprio’s hoofd wordt steeds boller (schokkend is het en het wordt steeds erger) en zo kan ik nog wel even doorgaan. Mijn damesidolen haalden nog veel vreemdere capriolen uit. Lena Dunham heeft met haar Girls dat woord eindelijk voorzien van een zinvolle betekenis. Ik had de hoop al bijna opgegeven. Haar televisieserie laat jonge vrouwen zien zoals jonge vrouwen zijn, zoals wij hier zitten met zijn allen.
Leeft mijn kapster onder een steen of leef ik in een LD-bubbel?
Nee, ik neem me voor Lena nooit meer uit mijn bubbel te laten. Ik heb mijn geliefde alvast gewaarschuwd dat het laat kan worden. Ik hoop en verwacht namelijk dat vannacht niets meer of minder zal worden dan de avond die Caitlin Moran met Lady Gaga doorbracht. De avond die bewijst dat een ontmoeting tussen een journalist en haar idool een heerlijke nacht kan opleveren (daar is zelfs één foto van). Maar goed, kennelijk moet ik eerst Lena's nieuwe BFF Aaf uit de weg ruimen, die ons Anja Meulenbelts beroemde boek De schaamte voorbij uit 1976 nog even tipt.
Dan komt Lena binnen en ze zwaait. Wij applaudisseren alsof ze zojuist een salto heeft gemaakt. Ze is overigens wel halfnaakt: van boven draagt ze een dikke jas over een korte jurk, van onderen blote benen en zwarte schoenen met zwarte pompoms erop. Ze neemt plaats. Ik kijk naar die pompoms, die een beetje bewegen als ze praat. Simone van Saarloos vraagt hoe het met Lena gaat. Het gaat wel goed met Lena. Zou ze het ook zeggen als het niet zo goed ging? Dan geeft ze toe: het ging niet zo goed, “but then I met you two and I feel much better now...” Lena is charmant en slim en vooral razendsnel. De interviewsters hebben moeite haar tempo bij te benen.
Lena zegt zonder merkbare spaties dingen als: "andthenImadeafilmcalledTinyFurniturewhichyoujustmentionedthankyou". Maar ook mooie dingen als: “writingisawaytoreleaseshame”, en ze maakt grapjes waar wij zo hard om lachen dat het bijna ongemakkelijk is. Ze vertelt dat schrijven over schaamtevolle dingen de wereld kleiner lijkt te maken, dat ze haar ervaringen ermee wil normaliseren. Omdat ik precies achter haar nieuwe BFF zit, heb ik het gevoel dat Lena soms naar me kijkt en dan glimlach ik bemoedigend en bezwijk tegelijkertijd zowat.
Plaatsvervangende schaamte én jaloezie strijden in mijn lichaam om de eer.
Dan komen er vragen uit het publiek. Plaatsvervangende schaamte én jaloezie strijden in mijn lichaam om de eer. De jaloezie wint het al snel, want deze vragenstellers zijn de minsten niet. Een genderstudiesstudente, een heer (ze zijn er wel), een filmmaakster. Spontaan volgen nog vragen van Sunny Bergman en Marlies Dekkers. Dekkers vraagt Lena hoe we de derde feministische golf het beste kunnen noemen (Lena vindt het een goede vraag maar weet het ook niet) en belooft haar lingerie te geven. “That’ssosweetofyouthankyou”, antwoordt Lena en vertelt dat ze eigenlijk nooit een bh draagt. We lachen ons kapot. Dit zal de eerste keer zijn dat tijdens een Opzij-evenement een feminist een andere feminist een bh geeft. Die derde golf is best een dolle boel.
Er mag nog één spontane vraag komen en dan sta ik op en zwaai verwoed richting microfoon, maar op de eerste rij gaan ook twee armen in de lucht. Die horen bij twee dames die kennelijk samen een identieke tweeling zijn en “socute” volgens Lena. Daar kan ik niet tegenop. Achter me slaakt iemand een medelevende “aaaaah” als ik weer ga zitten. De tweeling maakt zich zorgen om de weergave van homo’s en lesbiennes in de serie. Zo’n beste vriend die homo is, is dat niet een enorm cliché? Lena legt uit dat haar eigen beste vriend ook homo is, dat heterodames nou eenmaal vaak homoseksuele vrienden hebben. Maar ze zal de kritiek meenemen, belooft ze. Met haar missie vrouwen te tonen zoals we zijn, heeft ze zich nogal een verantwoordelijkheid op de hals gehaald. Andere vragen gingen namelijk al over het gebrek aan etnische diversiteit in de serie en over de stereotypering van mannen op tv. Het is aan Lena de wereld te laten zien zoals die is, al valt te betwijfelen of wij in deze feministische bubbel enig verstand hebben van hoe die er werkelijk uitziet.
Foto's: Anna van Leeuwen
Om het College Tour-gevoel nog even te rekken luidt de slotvraag van de interviewsters welk advies Lena het liefst aan ons zou geven. Vaker nee-zeggen is haar advies.
Ik zie ons avondje uit op dat moment verdampen. Op dat moment pas, maar ik had beter kunnen weten.
De deur naar het podium is open blijven staan, alle 63 minuten dat Lena op het podium was. Ze was duidelijk niet van plan in deze bubbel te blijven. Ze poseert voor een selfie met ons allemaal, ze zwaait, wij klappen weer hysterisch en ze verdwijnt door de deur. Even later zie ik haar op de gracht in een taxi stappen. Iemand roept “doedoei!” naar haar en ze verdwijnt de nacht in. Misschien om met iemand anders naar de Lellebel te gaan, maar waarschijnlijk niet.
Een dag later is ze thuis vanwege medische redenen, maar men zegt dat het met de misbruikbeschuldigingen te maken heeft. Ze had van sommige rechtse Amerikanen nooit haar zusjes vagina mogen bestuderen. De schaamte zijn we kennelijk nog lang niet voorbij.
