Rechtse media durven kleur te bekennen, de tegenpolen blijven angstvallig stil. Waarom eigenlijk?" /> Rechtse media durven kleur te bekennen, de tegenpolen blijven angstvallig stil. Waarom eigenlijk?" />
Asset 14

De angst van links

Vroeger had Nederland zuilen, daarna was de hele wereld kapitalistisch of communistisch. Nu lijken alleen de rechtse media hun identiteit nog te ontlenen aan hun politieke voorkeur. Waarom durven linkse media zich niet uit te spreken?

Clairy Polak werd onlangs onderscheiden met de "Sonja Barend Award", de prijs voor het beste televisieinterview van het jaar. Op de dag dat ze deze prijs in de wacht sleepte, bracht ze naar buiten dat ze juist zal stoppen als interviewster voor Nieuwsuur. Dit programma is uit de as van het afgebrande NOVA en Netwerk gerezen, die beiden onder vuur lagen omdat ze te gekleurd nieuws zouden brengen. Ook Polak wordt er persoonlijk van beschuldigd links te zijn, en dat is tegenwoordig ernstig not-done. Haar verweer luidt dat ze slechts kritisch is en met de award op zak mag ook niet minder van haar gezegd worden. Sinds de opkomst van het populisme in Nederland is de journalistiek echter meer en meer in een spagaat over haar eigen toonzetting beland. Wakker Nederland, Powned, de Telegraaf en Elsevier hebben geen enkele moeite om kleur te bekennen, maar zelfs de Volkskrant valt dezer dagen niet echt meer links te noemen, terwijl het toch ooit zulke linkse rakkers waren. Er is iets flink veranderd.

Na de verzuiling

Lange tijd is Nederland opgedeeld geweest in zuilen en hebben de media daaraan hun identiteit en kleur kunnen ontlenen. Voor het overgrote deel is de verzuiling nu weggevallen. De opdeling die ontstond in de Koude Oorlog, met communistisch en kapitalistisch als extremen, is ook niet erg relevant meer tegenwoordig. Wat overblijft is een maatschappij die zoekt naar houvast en identiteit. De journalistiek vormt daarin geen uitzondering. Hij heeft moeite zich duidelijk verstaanbaar te maken en lijkt te twijfelen over wat hij kan en mag vinden. Het verhaal van Polak is tekenend: in een verzuild systeem had ze haar eigen hokje gevonden, maar nu lijkt Hilversum nogal met haar in de maag te zitten. Als Polak een daad wil stellen, zou ze volmondig verklaren dat ze inderdaad links is. So what? Maar ze weet wel beter, het zou professionele zelfmoord zijn, dankzij de erfenis van een vermoorde politicus.

Pim Fortuyn serveerde kritiek op hem categorisch af als demoniserend en dus schandalig, verachtelijk zelfs. Een tactiek die na hem ook door andere politici, allemaal rechts en veelal populistisch, met succes is ingezet. De verhouding tussen de rechts-populistische Fortuyn en de media was hooggespannen. Kritiek op de rechtse politiek kon niet langer zonder pardon worden verkocht, zeker niet na zijn dood. Aan de andere kant van het spectrum werd 'zegggen waar het op staat' juist het nieuwe credo. Na achtenhalf jaar lijken de gevolgen van dit trauma nog altijd actueel. De column die Afshin Ellian schreef voor Elsevier op 13 oktober (De Übermensch van onze tijd is de linkse mens) staat dusdanog bol van het Halsema-bashen dat de term demoniseren hier toch minstens even goed van toepassing zou zijn. Toch moet Halsema het zonder deze rugdekking stellen.

Elsevier lijkt er mee weg te komen, niet omdat het rechts is – want het blad is rechts, héél rechts, maar omdat Elsevier niet bang is, of hoeft te zijn, voor zijn eigen kleur. Onbedoeld is Elsevier zo een voorbeeld voor de linkse media. Keihard kleur bekennen is géén schande, ook al is links Nederland dat gaan geloven. Het tegendeel is hier bewezen. Geen voorvechter van het vrije woord zal dat ooit durven ontkennen.

Onevenwichtig

Journalisten zijn mensen, soms links, soms rechts, soms geen van beiden. Mensen die bovenop de actualiteit zitten. En iemand die veelvuldig met een specifiek onderwerp bezig is, vormt daar een mening over. Dat is een kerngezond en volkomen normaal fenomeen en heeft een belangrijke rol voor het begrip van betreffend onderwerp. Een gebalanceerd mediabestel dwingt de consument haar eigen mening niet op, maar geeft de gelegenheid om weloverwogen zelf te besluiten wat men vindt. Aan de andere kant krijgt een goed opgevoede moderne nieuwsconsument zijn informatie van meer dan één bron. Het internet biedt daar volop gelegenheid toe. Maar dan moeten wel alle meningen in de media evenredig gehoord worden.

Zolang maar een deel van de media zonder omweg voor haar mening durft uit te komen, is eenzijdigheid het gevolg. Het landschap wordt opgetekend door een uitgesproken rechtse en zacht fluisterende linkse pers. Knappe consument die daar balans uit weet te plukken. Het lijkt tijd te zijn voor die fluisterende media om ook eens goed de keel te schrapen. Nederland luistert naar en leest wat de luidste spreker brengt. Als die luidste sprekers maar één toonsoort kennen, dan is dat geen vrij gesproken woord en dus geen persvrijheid. De roep van rechts dwingt een antwoord van de overzijde af. Het is tijd dat men dat onder ogen ziet.

Een gastbijdrage van Bernard Koekoek

Mail

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Niet aan denken

Niet aan denken

Aan de feesttafel zoekt Aafke van Pelt tussen de koetjes en kalfjes naar het contrast, de diepere laag in het banale. Lees meer

Illustreer jij de volgende cover van het Hard//hoofd Magazine?

Illustreer jij de volgende cover van het Hard//hoofd Magazine?

Voor ‘Ssst’, het voorjaarsnummer van 2025 van Hard//hoofd, zijn we op zoek naar illustrator die de cover van ons magazine willen maken. Lees meer

Een kus van een beer

Een kus van een beer

Nick Sens ontmoet een beer in de dierentuin en raakt gefascineerd door deze dieren. Wie of wat ervaren we als we oog in oog met een beer staan? Aan alle wezens van de metamorfose, hier en daarginds (Nastassja Martin) De bruine beer zet twee zware stappen in mijn richting en ik bevries. Het gegil en... Lees meer

Levensweg

Levensweg

Als Aisha een trouwerij op een Limburgse boerderij bezoekt, mijmert ze ineens over haar eigen bruiloft. Ach, trouwen is niks voor haar. Toch? Lees meer

Kunst maken in een wereld die naar de gallemiezen gaat

Kunst maken in een wereld die naar de gallemiezen gaat

Martine Bontjes doet verslag van een zoektocht naar duurzaamheid tijdens kunstresidentie SOPRA SOTTO. Lees meer

Schrijvers en beeldmakers gezocht voor ‘Ssst’, het zesde Hard//hoofd Magazine!

Schrijvers en beeldmakers gezocht voor ‘Ssst’, het zesde Hard//hoofd Magazine!

Op het moment dat je overweegt om iets te zeggen, hoor je: ‘Ssst!’ Wie fluistert dit naar je, en waarom? Fantaseer je met ons mee? Dien uiterlijk 24 augustus 2024 een pitch in voor het magazine ‘Ssst’! Lees meer

Kijken in de spiegel van de Gendermonologen

Kijken in de spiegel van de Gendermonologen

Wie zie jij als je in de spiegel kijkt? Voldoe je aan het beeld van ‘de gemiddelde mens’, of niet? Tom Kniesmeijer vraagt zich af waarom afwijken van het gemiddelde zoveel weerzin oproept en of hét gemiddelde wel bestaat. ‘Precies op het gemiddelde past niemand’. Ik sluit mijn ogen en ben terug in de Leidsestraat.... Lees meer

Marktplaatsgekkies

Marktplaatsgekkies

Marthe van Bronkhorst besluit de relatiemarkt opnieuw te betreden en vraagt zich af: ben ik een koopje, of een langetermijn-investering? Lees meer

Kunstverzamelaars opgelet! Interview met Hanane El Ouardani

Kunstverzamelaars opgelet! Interview met Hanane El Ouardani

Hanane El Ouardani (1994) is de fotograaf van het prachtige, nieuwe kunstwerk dat de kunstverzamelaars van Hard//hoofd thuis gaan ontvangen. De foto komt uit de serie The Skies are Blue, the Walls are Red (2018) en Jorne Vriens (onze Chef Kunst) heeft El Ouardani geïnterviewd over haar werk. Zij gaan met elkaar in gesprek over hoe zij als fotograaf te werk gaat, hoe deze foto tot stand is gekomen en praten over smaak, tegenstellingen en het hervinden van thuis. Lees meer

Galatea 1

Galatea

Een bezoek aan een Airbnb aan zee blijkt ook een bezoek aan asfalt, beton en een cementfabriek te betekenen. Andrea Koll plaatst dit beeld in dit door haar zelf geïllustreerde, tweestemmige gedicht tegenover het beeld van de door Pygmalion uit ivoor gemaakte Galatea. Lees meer

Nieuwe Barbaren 1

Nieuwe Barbaren

Met het essay 'Nieuwe barbaren' over de Kafkaëske, sci-fi serie Severance won Jacob Koolstra in 2024 de Drift Essaywedstrijd. Lees meer

Sluit je aan en verzamel kunst 7

Dit maakten onze 1.660 kunstverzamelaars mogelijk in 2023

Kunstverzamelaars dragen bij aan onze missie om nieuw talent te ondersteunen. We leggen graag uit hoe we de donaties in 2023 hebben besteed. Lees meer

:Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Marthe van Bronkhorst bekijkt Europa als een treinreis en stemmen voor de Europese Parlementsverkiezingen als het zijn van de conducteur op die rammelende trein. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2) 7

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 3)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2) 6

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

Nooit Verzonden - wacht op titel

Afscheidsbrief aan een waardeloze dokter

Er zijn nog steeds dokters die de gezondheidsklachten van hun patiënten niet serieus nemen. Luuk Schokker schreef een openhartige brief aan één van hen. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1) 1

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

Dubbelleven

Dubbelleven

Hoe kenmerkt het interieur van een multicultureel gezin zich? Emerald Liu onderzoekt hoe huiselijke voorwerpen een metaforische brug vormen met haar overzeese familieleden. ‘Het proces van achterlaten maakt alles wat je in je handen hebt extra betekenisvol, overgoten met een glazuur van kostbaarheid.’ Lees meer

Zo beweegt ze niet

Zo beweegt ze niet

Ze had zich er grondig op voorbereid. Spotify-playlists, het juiste jurkje, en zelfs een plan voor gespreksonderwerpen. Maar nu, in de rij voor de club, voelt alles vreemd en ongepast. Een audioverhaal van Lakaver (Werner de Valk en Roderik Maes). Lees meer

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

"Ofwel we noemen mij voortaan een tokkie, en ik zal de titel met trots dragen. Of we stoppen met het gebruik van het woord tokkie en laten het weer alleen een familienaam zijn." In deze gastcolumn geeft Anne Schepers een ijzersterk pleidooi tegen het negatieve gebruik van het woord 'tokkie'. Lees meer

Hard//hoofd zoekt vóór 28 juli 2.000 trouwe lezers!

Hard//hoofd verschijnt weer op papier! In ‘Lief kutland’ klinken de begintonen van waaruit vrije utopieën werkelijkheid worden, of waarmee we ongelimiteerd verdriet en woede botvieren op alles wat er misgaat. Fantaseer je met ons mee? Schrijf je vóór 28 juli in voor slechts €2,50 per maand en ontvang ‘Lief kutland’ in september in de brievenbus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer