Rechtse media durven kleur te bekennen, de tegenpolen blijven angstvallig stil. Waarom eigenlijk?" /> Rechtse media durven kleur te bekennen, de tegenpolen blijven angstvallig stil. Waarom eigenlijk?" />
Asset 14

De angst van links

Vroeger had Nederland zuilen, daarna was de hele wereld kapitalistisch of communistisch. Nu lijken alleen de rechtse media hun identiteit nog te ontlenen aan hun politieke voorkeur. Waarom durven linkse media zich niet uit te spreken?

Clairy Polak werd onlangs onderscheiden met de "Sonja Barend Award", de prijs voor het beste televisieinterview van het jaar. Op de dag dat ze deze prijs in de wacht sleepte, bracht ze naar buiten dat ze juist zal stoppen als interviewster voor Nieuwsuur. Dit programma is uit de as van het afgebrande NOVA en Netwerk gerezen, die beiden onder vuur lagen omdat ze te gekleurd nieuws zouden brengen. Ook Polak wordt er persoonlijk van beschuldigd links te zijn, en dat is tegenwoordig ernstig not-done. Haar verweer luidt dat ze slechts kritisch is en met de award op zak mag ook niet minder van haar gezegd worden. Sinds de opkomst van het populisme in Nederland is de journalistiek echter meer en meer in een spagaat over haar eigen toonzetting beland. Wakker Nederland, Powned, de Telegraaf en Elsevier hebben geen enkele moeite om kleur te bekennen, maar zelfs de Volkskrant valt dezer dagen niet echt meer links te noemen, terwijl het toch ooit zulke linkse rakkers waren. Er is iets flink veranderd.

Na de verzuiling

Lange tijd is Nederland opgedeeld geweest in zuilen en hebben de media daaraan hun identiteit en kleur kunnen ontlenen. Voor het overgrote deel is de verzuiling nu weggevallen. De opdeling die ontstond in de Koude Oorlog, met communistisch en kapitalistisch als extremen, is ook niet erg relevant meer tegenwoordig. Wat overblijft is een maatschappij die zoekt naar houvast en identiteit. De journalistiek vormt daarin geen uitzondering. Hij heeft moeite zich duidelijk verstaanbaar te maken en lijkt te twijfelen over wat hij kan en mag vinden. Het verhaal van Polak is tekenend: in een verzuild systeem had ze haar eigen hokje gevonden, maar nu lijkt Hilversum nogal met haar in de maag te zitten. Als Polak een daad wil stellen, zou ze volmondig verklaren dat ze inderdaad links is. So what? Maar ze weet wel beter, het zou professionele zelfmoord zijn, dankzij de erfenis van een vermoorde politicus.

Pim Fortuyn serveerde kritiek op hem categorisch af als demoniserend en dus schandalig, verachtelijk zelfs. Een tactiek die na hem ook door andere politici, allemaal rechts en veelal populistisch, met succes is ingezet. De verhouding tussen de rechts-populistische Fortuyn en de media was hooggespannen. Kritiek op de rechtse politiek kon niet langer zonder pardon worden verkocht, zeker niet na zijn dood. Aan de andere kant van het spectrum werd 'zegggen waar het op staat' juist het nieuwe credo. Na achtenhalf jaar lijken de gevolgen van dit trauma nog altijd actueel. De column die Afshin Ellian schreef voor Elsevier op 13 oktober (De Übermensch van onze tijd is de linkse mens) staat dusdanog bol van het Halsema-bashen dat de term demoniseren hier toch minstens even goed van toepassing zou zijn. Toch moet Halsema het zonder deze rugdekking stellen.

Elsevier lijkt er mee weg te komen, niet omdat het rechts is – want het blad is rechts, héél rechts, maar omdat Elsevier niet bang is, of hoeft te zijn, voor zijn eigen kleur. Onbedoeld is Elsevier zo een voorbeeld voor de linkse media. Keihard kleur bekennen is géén schande, ook al is links Nederland dat gaan geloven. Het tegendeel is hier bewezen. Geen voorvechter van het vrije woord zal dat ooit durven ontkennen.

Onevenwichtig

Journalisten zijn mensen, soms links, soms rechts, soms geen van beiden. Mensen die bovenop de actualiteit zitten. En iemand die veelvuldig met een specifiek onderwerp bezig is, vormt daar een mening over. Dat is een kerngezond en volkomen normaal fenomeen en heeft een belangrijke rol voor het begrip van betreffend onderwerp. Een gebalanceerd mediabestel dwingt de consument haar eigen mening niet op, maar geeft de gelegenheid om weloverwogen zelf te besluiten wat men vindt. Aan de andere kant krijgt een goed opgevoede moderne nieuwsconsument zijn informatie van meer dan één bron. Het internet biedt daar volop gelegenheid toe. Maar dan moeten wel alle meningen in de media evenredig gehoord worden.

Zolang maar een deel van de media zonder omweg voor haar mening durft uit te komen, is eenzijdigheid het gevolg. Het landschap wordt opgetekend door een uitgesproken rechtse en zacht fluisterende linkse pers. Knappe consument die daar balans uit weet te plukken. Het lijkt tijd te zijn voor die fluisterende media om ook eens goed de keel te schrapen. Nederland luistert naar en leest wat de luidste spreker brengt. Als die luidste sprekers maar één toonsoort kennen, dan is dat geen vrij gesproken woord en dus geen persvrijheid. De roep van rechts dwingt een antwoord van de overzijde af. Het is tijd dat men dat onder ogen ziet.

Een gastbijdrage van Bernard Koekoek

Mail

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Kür op muziek

Kür op muziek

”Onlangs las ik over wezentjes die alleen bestaan in de droom van een slapende vrouw.” Nelson Morus schreef een kort verhaal over geforceerde gezelligheid, chatbotgesprekken over lievelingsgerechten, hectiek en de alledaagse sleur. Lees meer

Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

'Als je je psycholoog écht een brevet van onkunde wil geven, moet je haar uitnodigen voor je euthanasiefeest.' Lees meer

Neoliberaal Lang Covid 2

Neoliberaal Lang Covid

Voor ons 'Aaah'-magazine, schreef Harriët Bergman een essay over hoe long covid-patiënten vallen tussen pech en onrecht. "Er is iets grondig mis met hoe we in Nederland omgaan met mensen met een beperking en chronisch zieke mensen." Lees meer

Zo het begon 1

Zo het begon

Nele Peeters schreef een ontroerend verhaal, vol treffende zinnen en beelden. Het is dromerig verhaal, over eenzaamheid, hoop, zorgzaamheid en zwaarte. Lees meer

Ik ook op jou

Ik ook op jou

Op een avond zegt iemand tegen Eva dat hij verliefd op haar is. Terwijl hij wacht op een antwoord, denkt Eva na over wat verliefd zijn eigenlijk is. Lees meer

 1

Het model

De hoofdpersoon in dit verhaal van Feico Sobel poseert op een doordeweekse avond naakt voor een schilderklasje in Spijkenisse. De sessie ontaardt in een bizarre erotische nachtmerrie waarin onze verteller zich totaal verliest. Lees meer

Waarom het over mij gaat als het over trans literatuur gaat

Waarom het over mij gaat als het over trans literatuur gaat

In dit persoonlijke essay reflecteert Tom Kniesmeijer op queer activisme en literatuur, oftewel: de reden dat we strijden en schrijven. Lees meer

:Oproep: nieuwe Chef Illustratie en Beeldredacteur online

Oproep: nieuwe Chef Illustratie en Beeldredacteur online

Hard//hoofd zoekt twee getalenteerde, assertieve, breed onderlegde beelddenker (x/v/m) die de beeldredactie willen komen versterken! Lees meer

Herhaalrecept

Herhaalrecept

Op een ochtend wordt Aisha Mansaray wakker in een parelmoeren bubbel. Ze onderzoekt hoe ze met haar depressie op de randen van de realiteit kan leven, zonder de grip erop te verliezen. ‘Mijn aandoening was een zuigend ding geweest dat zich om mij heen had gewikkeld, lelijk, en meer levend dan ik.’ Lees meer

Stop met het onderschatten van de gevolgen van het slavernijverleden

Stop met het onderschatten van de gevolgen van het slavernijverleden

Zelfs 150 jaar na de afschaffing van de slavernij, zijn de gevolgen daarvan nog steeds voelbaar. Veel Nederlanders zien helaas niet in hoe de koloniale geschiedenis het heden heeft vormgegeven. Pas als je de bloedrode draad door de Nederlandse geschiedenis begrijpt, kun je de huidige ontwikkelingen echt begrijpen stelt Jazz Komproe. ‘Een onzichtbare wond laat zich immers moeilijk genezen.’ Lees meer

:Het voorleesuur heeft geslagen: een essay over morele paniek

Het voorleesuur heeft geslagen: een essay over morele paniek

In april 2023 werd een onschuldige dragqueen-voorleesmiddag plots het middelpunt van ophef. Opgefokt door radicaal-rechtse groeperingen, werd er die middag luid geprotesteerd tegen het initiatief. Op het verkeerde tijdstip, maar toch: de morele paniek was niet te overzien. Reden genoeg voor Rijk Kistemaker om na te gaan: die paniek, waar komt die vandaan? En wat zit er eigenlijk achter? Lees meer

Geen geld maakt ook niet gelukkig

Geen geld maakt ook niet gelukkig

Marthe van Bronkhorst maakt de balans op tussen S en M, die beide alles kwijt zijn: de een is ingebed in het zorgsysteem, de ander moet niks hebben van de verzorgingsstaat. Lees meer

Navelstaren als rebellie

Navelstaren als rebellie

Voor ons vorige magazine, schreef Lena Plantinga een essay over waarom het revolutionair is als vrouwen schrijven over emoties, liefde, alledaagse dingen en seks. ‘Ik schrijf omdat ik boos ben terwijl iedereen me altijd lief noemt.’ Lees meer

Weke delen

Weke delen

Op de laatste dag van de zomervakantie bedenken vier vrienden een ultieme streek om ‘de Pedofiel’ in het dorp te leveren. Maar tussen Reinout en Jordan is iets anders aan de hand. Een coming of age- verhaal van Nelson Morus over vriendschap, angst, en schaamte. Lees meer

‘Stel je voor dat het gewoon wérkt’

‘Stel je voor dat het gewoon wérkt’

Grootgebracht met het idee dat 'natuurlijke' oplossingen de voorkeur hebben boven synthetische medicatie stond Eva niet te springen om angstremmers te gaan gebruiken. Maar wat als het nou gewoon werkt? Lees meer

De kieuwbogen kleuren zalmroze

De kieuwbogen kleuren zalmroze

In de zomer van 2022 voltrok zich een milieuramp in de rivier de Oder. Honderdduizenden dode vissen dreven toen naar het oppervlak van de rivier. Emma Zuiderveen schreef een gedichtenreeks waarin ze de oorzaken en gevolgen van deze ramp op zowel individuele als collectieve schaal onderzoekt. Lees meer

Wie blijft? De kennisvlucht in Suriname

Het Sranantongo leeft

Het Sranantongo wordt steeds meer gesproken in Suriname om de massa aan te spreken. Toch is het Nederlands nog steeds de enige officiële taal van het land. Voor het drieluik dat Kevin Headley schrijft over hoe het koloniale verleden nog voortleeft in Suriname, gaat hij in dit derde en laatste deel in op de geschiedenis... Lees meer

De vrouw met de rode haren (ILY)

De vrouw met de rode haren (ILY)

Een verhaal van Ida Blom over de beklemming van verlies en herinnering en het zoeken naar het verleden in het heden. Lees meer

Wie blijft? De kennisvlucht in Suriname 1

Wie blijft er over na de kennisvlucht in Suriname?

Hoogopgeleiden trekken steeds vaker weg uit Suriname. In dit tweede deel van een drieluik over hoe het koloniale verleden doorleeft in Suriname, gaat Kevin Headley in op hoe de kennisvlucht zich verhoudt tot de economische staat van het land. Lees meer

Eenzaamheid trekt me niet, maar ik heb er behoefte aan

Eenzaamheid trekt me niet, maar ik heb er behoefte aan

Eva van den Boogaard schreef een brief aan Roland Barthes, die in zijn dagboeken over eenzaamheid en vrijheid schreef wat zij zelf niet kon verwoorden. ‘Je hebt me lang gerustgesteld, maar waar ik de herkenning eerst geruststellend vond, vind ik haar de laatste tijd steeds verontrustender.’ Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer