Asset 14

Ontsnappingstactieken

Alles vijf sterren: Amstelveen, een kroeg en klassieke muziek 1

Wat moet je echt doen, lezen, beluisteren of zien? Om je te helpen geven leden van de Hard//hoofd-redactie iedere week antwoord op één simpele vraag: 'wat maakt je blij?'. De bijdragen van deze week werden speciaal geschreven voor 'Hard//gaan: een escapistische avond in BAUT' op woensdag 17 oktober 2018.

 

Lopen: doe zoals Walter Benjamin deed
✩✩✩✩✩
Daan Steinebach

'Er is geen ontkomen aan. Racisme, faKscisme, feminisme, kapitalisme, voor alles ook een anti en dan daar weer tegenstanders voor die naar de regels van de call out-culture zich vooral druk maken over iedereen die niet precíés zegt wat die uitbeller zelf heeft bedacht. Iedereen een mening, een column en een Twitteraccount, trollenleger optioneel. Met veel bombarie vertrekken niet. Je laten hinderen door de werkelijkheid weer wel, maar sterk af te raden want als je erover begint denkt de rest van het internet dat ze water zien branden.

Ik heb er iets op gevonden: lopen. Of beter gezegd: de nobele kunst der flanerie. Je hebt er niks voor nodig, een jas, schoenen en een stad. Amsterdam voldoet al. Daar liep Walter Benjamin, filosoof, profeet, wandelaar. Hij zei dat je de stad moet ervaren, niet zomaar beleven: afstand nemen, jezelf verliezen, je oordeel uitstellen en kijken. Het is de kunst in het volle zicht te ontsnappen, niet van de werkelijkheid maar van jezelf: zie daar de wereld. Zomaar, ergens in Oost of juist in West, of midden op de Amsterdamse Wallen. Escapisme? Alleen van zij die het allemaal zo goed weten.'

Alles vijf sterren: Ontsnappingstactieken 2

Stille kroeg: momentje voor jezelf
✩✩✩✩✩
Jozien Wijkhuijs

'Escapisme ligt al sinds het mensenheugenis onderin een glas in een bruin café, dat behoeft geen verdere uitleg. Maar wat als je alcoholisme niet de oplossing vindt en die verslaving daarnaast ook te duur is? Dan geef je, zoals ik, gewoon je kroegbaantje nooit op. Ik werk iedere zondagavond in het oudste café van Nijmegen, waar al sinds 1542 wordt vergeten. Dat is niet ideaal als je ook als freelancer werkt en nee, het is niet altijd te combineren. Maar op het moment dat je de deur op slot draait achter de laatste gast, de muziek wat harder zet en een biertje voor jezelf inschenkt, is al het andere heel ver weg. Er is niets mooiers dan een lege kroeg, waar de barkrukken op tafel staan, de koelkasten brommen en gesprekken nog nazoemen, maar niet meer hoorbaar zijn. Regelmatig gun ik mezelf vijf minuten om gewoon op de bar te leunen en in het niets te staren, iets wat me in het geweld van alledag nooit lukt. De wetenschap dat verder iedereen slaapt en niemand iets van je wil, is voor mij het meest rustgevende gevoel in de wereld. Als er dan ook nog mensen aankloppen en vragend naar binnen wijzen, kun je je schouders ophalen en je hoofd schudden. Vanavond niet meer, jongens. Morgen weer. '

Alles vijf sterren: Ontsnappingstactieken 3

Platonisch logeren: ver van huis voor even
✩✩✩✩✩
Lotte Akkerman

'Van tijd tot tijd word ik thuis overvallen door mijn eigen leven. In de koelkast liggen champignons die gegeten moeten worden, een berg kleding naast mijn kast vraagt om reparatie en stapels boeken lijken te schreeuwen om gelezen te worden. Op zo’n moment snak ik naar het stilzetten van de tijd. En omdat ik weet dat dat geen optie is, stap ik voor één nacht uit mijn leven en ga ik bij iemand logeren.

Ik heb een aantal favoriete adresjes waar ik in dit geval terecht kan. Ik verschijn daar in de loop van de avond, en het prettige is dat het hier geen sociale of seksuele activiteit betreft. Verre daarvan, het is platonisch logeren. Na een kopje thee poetsen we onze tanden; mijn tandenborstel is het enige dat ik heb meegenomen. In een geleende pyjama kruip ik vervolgens in andermans bed. We praten nog wat en dan val ik ver van huis in slaap, zonder champignons, kleren of boeken die om mijn aandacht vragen.

De volgende ochtend gebruik ik een douche en een wc waarvan de schoonmaakverantwoordelijkheid niet bij mij ligt. Ik pak een appel uit een fruitschaal zonder dat ik hoef na te denken over de boodschappen die ik later vandaag moet doen. Met frisse moed stap ik op de fiets. De route naar mijn werk is anders dan normaal en met mijn tandenborstel in mijn tas onderweg naar een nieuwe dag voel ik me vrij. Thuis voelt nog steeds ver weg, maar ik weet dat ik er vanavond weer ben en dat is oké.'

Alles vijf sterren: Ontsnappingstactieken 5

De Roelvinkjes: ondergedompeld in andermans zorgen
✩✩✩✩✩
Else Boer

'Escapisme betekent in de meeste gevallen dat je ontsnapt aan je dagelijkse zorgen. De huur, de boodschappen, de dichtstbijzijnde deadline: je laat de boel de boel en vlucht in een leven dat niet het jouwe is. Het liefst is dat leven grandioos, meeslepend en luxe.

Maar wat als je leven nou al barst van de luxe? Dan kan je, zoals de Roelvinkjes, ontsnappen door een maand op bijstandsniveau te leven. De familie Roelvink ontvlucht de P.C. Hooftstraat en belandt in Amsterdam-Noord. Dat biedt ook voor de kijker een prettige ontsnappingsmogelijkheid. Het is namelijk een feest om Dries Roelvink in de Action te zien staan, terwijl hij zich vertwijfeld afvraagt: ‘Wat is dit nou toch allemaal?’ Of om te kijken naar Donny en Dave, die met veel gevloek een stapelbed van de kringloop in elkaar schroeven.

De problemen van de familie zijn behoorlijk alledaags – een douche die niet werkt, een lattenbodem die doorzakt, een kapotte vaatwasser. En misschien is dat de aantrekkingskracht: ontsnappen aan je eigen zorgen door in die van een ander te duiken. Zodat je daarna je eigen leven weer in kan stappen en denkt: ik ben vanmorgen tenminste niet door mijn bed gezakt.'

Alles vijf sterren: Ontsnappingstactieken 4

Bailando: op zoek naar latin klassiekers
✩✩✩✩✩
Ruby Sanders

'Terwijl ik op mijn balkon schaamteloos geniet van de oktoberzon, hoor ik mijn Braziliaanse overbuurman vanuit de keuken kéihard meezingen met wat klinkt als het best of-album van Evanescence. De ene na de andere hit komt voorbij en zijn stem schalt ongegeneerd over de verlaten tuinen tussen onze huizen. Dit is zijn ontsnappingsmoment, denk ik. Hij ontsnapt aan mijn vooroordeel, dat Braziliaanse mannen geen Evanescence zouden luisteren. Aan het burgerbestaan, dat mensen gebiedt om op dinsdagochtend op kantoor te zitten in plaats van zingend in de keuken te staan. Hij ontsnapt aan de muziek van nu (het kan geen toeval zijn dat Evanescence komt van het Latijnse evanescere dat ‘vervagen’ of ‘verdwijnen’ betekent), en misschien wel aan de dramatische verkiezingen in zijn thuisland een paar dagen eerder, waarbij een extreemrechtse ex-militair als winnaar uit de eerste ronde kwam.

Even daarvoor had ik zo mijn eigen behoefte aan ontsnapping. Ontsnapping aan verplichtingen, drukte. Hoe langer mijn to do-lijst, hoe meer de zinloze verlokkingen van het internet mij aantrekken. Wat ik dan vooral niet kan weerstaan zijn YouTube-video’s van latin klassiekers en mensen die daarop dansen. Je hoeft maar het woord ‘bailando’ in te typen gevolgd door een willekeurige latino muziekstroming en de dansende tienermeisjes en stelletjes stralen je tegemoet vanuit hun Colombiaanse, Cubaanse of Argentijnse woonkamer. Hoe langer ik me laat meevoeren op de algoritmes van YouTube, hoe dieper ik terechtkom in deze wereld vol verborgen schatten. Uiteindelijk stopt mijn escapisme bij de grootste schat van dat moment. Die kijk ik dan zo vijf of tien keer achter elkaar. Die ochtend was dat deze video, en ik raad je aan om ‘m – juist als je er écht geen tijd voor hebt – te bekijken, van begin tot eind.'

Alles vijf sterren: ontsnappingstactieken

Beeld:
Gustave Caillebotte, Rue de Paris, temps de pluie (1877), via Wikimedia Commons; Zain Ali via Pexels; Lotte Akkerman via Tumblr; stills van YouTube 1 & 2.

Mail

Redactie

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
Lees meer
het laatste
Automatische concepten 39

Vraag geen cadeaus (en krijg iets beters)

Jarig zijn én wereldproblematiek willen aanpakken, Jozien Wijkhuis leed eronder. Haar tip aan de (virtuele) verjaardagsbezoeker: geef cadeaus die geen geld kosten, of stort een bedrag dat de jarige zelf cadeau kan doen aan een medemens in nood. Lees meer

Tip: Ga naar je werk

Ga naar je werk

Ook als je kantoortuin of favoriete koffietentje met laptopaansluiting gesloten is, kun je naar werk. Nora van Arkel liet zich betoveren door het sprankje magie dat nodig is om onszelf van eindeloze pyjamadagen te bevrijden. Lees meer

Tip: Ga een potje schaken

Ga een potje schaken

Jihane Chaara heeft een hobby uit de oude doos nieuw leven ingeblazen: het schaken. Het spel blijkt een grote metafoor voor het echte leven. Een tip om niet te haasten, je verbeelding in te zetten en natuurlijk om een vermakelijk spel te spelen. Lees meer

Alles Vijf Sterrenbeelden: Een kosmische quarantaine 7

De kosmische kijk- en luisterhoroscoop

Onze mediums hebben een horoscoop gemaakt om je weer terug op aarde te brengen. Voor als je even uit je hoofd en in je scherm of je speakers wilt. Lees meer

 Kosmisch perspectief

Kosmisch perspectief

Tomas Mutsaers zoekt in zijn werk naar het wonderlijke van de wereld. Doelloos flanerend richt hij zijn lens met een kosmisch perspectief, zoals een telescoop door een wazige voorgrond van de atmosfeer kijkt, en scherpstelt op wat zich daarachter bevindt. Lees meer

Tip: Bouw een tedere takkenhut

Bouw een tedere takkenhut

Rijk Kistemaker troost zich tijdens de coronacrisis met de kosmische vraagstukken die Lars von Triers Melancholia opwerpt. Hoe rouwen we om het verlies van de aarde of - iets kleiner - een achteloze manier van leven? Lees meer

Alles vijf sterren: 24

Nuttig gebruik van weinig wilskracht

Deze week worden we blij van kleine dingen die je tijdens je zelfisolatie kan doen. Zonder dat we de druk voelen deze tijd te gebruiken om de groeven van onze badkamer te poetsen of een muur uit te breken. Lees meer

Tip: zoek de rebel in jezelf (die zonder applaus kan)

zoek de rebel in jezelf (die zonder applaus kan)

Sinds de boekenmaand vraagt Ruby Sanders zich af of echte rebellie nog wel bestaat, want als iedereen een rebel is, is niemand het. Een tip om je ijdele tegendraadsheid te laten varen nu in thuisisolatie niemand nog ziet waar je tegenaan schopt. Lees meer

Tip: Zet je angst voor vlogs opzij voor bestdressed

Zet je angst voor vlogs opzij voor bestdressed

Emma Stomp heeft in quarantaine iets nieuws ontdekt: ze houdt van vlogs. Niet alle vloggers komen door haar selectie heen, maar de New Yorkse Ashley heeft haar hart veroverd. Een tip om te gaan kijken naar Ashleys bestdressed: een vlog vol oneliners, hysterie en het hoognodige stijladvies. Lees meer

Tip: leer van de zombie-apocalyps 2

Leer van de zombie-apocalyps

Marthe van Bronkhorst liet zich verleiden tot het kijken van zombie-apocalyps films. Met het oog op de grimmige coronatoestand stak ze er wat van op. Een tip om te leren van rampen uit het (fictieve) verleden. Lees meer

Tip: Vind je eigen pantser

Vind je eigen pantser

Iris Blaak denkt terug aan de tijd dat ze nog vrij was de wereld over te reizen en kennismaakte met haar privéchauffeur Elliot in Oeganda. Om heel andere redenen schermde hij zich af van de buitenwereld, op zoek naar een pantser dat hem bescherming bood. Een tip om vrijheid en geborgenheid in één te vinden. Lees meer

Tip: Waarom ik geen arts ben

Waarom ik geen arts ben

Eva van den Boogaard ergerde zich tot voor kort aan de koelbloedige ‘artsenpraat’ van haar huisgenoot. Nu hij op de corona-afdeling over levens beslist, blijkt dat de mensheid niet zonder kan. Een tip om het rationele doktersbrein te koesteren. Lees meer

Alles vijf sterren: Buitengevoel en bingewatchcoma

Buitengevoel en bingewatchcoma

Deze week worden we blij van kleine dingen die je tijdens je zelfisolatie kan doen. Zonder dat we de druk voelen deze tijd te gebruiken om een sixpack te kweken of alles volgens een productiviteitsschema te doen. Lees meer

Tip: Vier je halve verjaardag

Vier je halve verjaardag

De geboortedag van Marit Schilling valt té ongelukkig voor een feestje. Er zit maar een ding op: de verjaardagstraditie chirurgisch bewerken. Marit deelt haar vondst graag met alle (corona)verjaardagsslachtoffers, want aan taart en knuffels heeft een mens nooit genoeg. Lees meer

Tip: Herlees een stoffige plankvrucht 1

Herlees een stoffige plankvrucht

Ook voor Rijk Kistemaker ligt quarantaine op de loer. Waar we je vorige week nog enthousiast naar de boekenwinkel stuurden, blijven we nu thuis om een stoffig boek van de plank te plukken. Want voor Rijk opent herlezen evengoed nieuwe werelden. Lees meer

Alles vijf sterren: Zullen we een hut bouwen?

Zullen we een hut bouwen?

Deze boekenweek worden we blij van lievelingsboeken: ze zijn melancholisch, sprookjesachtig en prachtig imperfect. Lees meer

Tip: Rebelleer in je lokale boekhandel

Rebelleer in je lokale boekhandel

Kiki Bolwijn werkt als boekverkoper en pleit deze boekenweek voor rebellie en verzet in je lokale boekwinkel. Koop er een boek, want een plek waar een veelheid aan verhalen mag bestaan, is in onze tijd nog veel waardevoller dan ooit. Lees meer

Alles vijf sterren: Hetzelfde als onverwacht een cadeautje krijgen

Hetzelfde als onverwacht een cadeautje krijgen

Deze week worden we blij van met liefde in elkaar getimmerde minibiebs, een film die onze ogen opent en de perfectie van oefenende ijsdansers. Lees meer

Tip: Maak slecht werk

Maak slecht werk

Imre van Son liep als kind over van vreugde en energie om dingen te maken. Nu hij 31 is, lijkt de onbevangen geest van zijn jongere ik ingeruild te zijn door een meedogenloos oordeel over alles wat hij maakt. Een tip om gewoon weer eens een keer iets slechts te maken. Lees meer

 Solastalgia, of: Heimwee naar hier

Solastalgia, of: Heimwee naar hier

Zindzi Zwietering werd gegrepen door solastalgia, of heimwee naar een plek die je nooit hebt verlaten, maar die door klimaatverandering voor altijd is veranderd. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan