Asset 14

Mysterie, Orion en koffie

Wat moet je echt doen, lezen, beluisteren of zien? Om je te helpen geven leden van de Hard//hoofd-redactie iedere week antwoord op één simpele vraag: 'wat maakt je blij?'.

 

Tino Sehgal: kunst die gewoon doet voelen
✩✩✩✩✩
Ella Kuijpers

'Het Stedelijk is sinds kort in het bezit van een werk van Tino Sehgal. En dat is een interessante aanwinst. Het werk werd afgelopen maand getoond, maar niet aangegeven in het museum. Dat past bij Sehgals werk, het is onconventioneel. Hij verkoopt werken via mondelinge afspraken en het is ook niet tastbaar. Tino maakt voornamelijk performances. Het werk This Variation dat in het Stedelijk te zien was, is in mysterie gehuld, wat verwachtingen onduidelijk maakt. Ik liep daarom onbezonnen een donkere ruimte in waar niets te zien was. Ik werd gewezen op mijn nachtblindheid, want pas na tien minuten was ik in staat mensen, licht en de muren te onderscheiden. Ook al werd je als bezoeker omringd door performers die prachtige melodieën zongen door hun stem als percussie- of melodisch instrument te gebruiken, toch voelde het unheimisch. En dat was het. Enkel een gevoel bracht het werk teweeg. Dat is soms ook wel fijn, kunst die gewoon doet voelen, zonder je hoofd erbij te moeten gebruiken. Als je ooit nog een werk van Tino kunt zien, laat je dan niet informeren, maar vraag enkel de weg naar de ingang.'

Alles vijf sterren: 8

 

Coffee & Flowers: heerlijk stukje fanservice
✩✩✩✩✩
Tommy de Bruijn

'Soms kom je van die dingen tegen die speciaal voor jou gemaakt lijken te zijn. Die zo specifiek en eigen voelen, dat het bijna onmogelijk is dat er nog iemand bestaat die hier net zoveel van kan houden als jijzelf. De muziek van The National is een sterk voorbeeld: toen ik deze band ontdekte, dat moet in 2007 geweest zijn, had ik niet veel vaker muziek gehoord die zo specifiek, zo naadloos aansloot bij mijn belevingswereld. Nog steeds kan iedereen die de lyrics van Mistaken For Strangers met me mee kan blèren op een ingebouwd streepje voor rekenen.

Er kwam deze week een nieuwe single van hen uit (You Had Your Soul With You), en dat was op zichzelf al genoeg geweest om mij blij te maken. Maar toevallig was het ook deze week waarin ik ontdekte dat er een podcast bestaat waar twee Britse muziekjournalisten het album Boxer (mijn eerste kennismaking met de band en vroege favoriet) nummer voor nummer ontleden - in extreem detail, nog iets waar ik buitengewoon lekker op ga. Coffee & Flowers is (natuurlijk) vernoemd naar zo’n typische The National-tekst (I live on coffee and flowers/try not to wonder what the weather will be/Figured out what we’re missing/tell you miserable things after you are asleep), en is een heerlijk stukje fanservice, en ook bewijs dat er meer mensen zijn voor wie deze band iets betekend heeft – en daarmee bijna onmogelijk. Maar toch bestaat het, en daar word ik heel blij van.

 

Het balkon: de ontdekking van de hemel (rectificatie)
✩✩✩✩✩
Marte Hoogenboom

'Ik hou van balkons. Ik hou van de potentie die ze vertegenwoordigen. Plantenbakken, lentebarbecues, opblaasbadjes, tuinsetjes – op balkons kun je alles kwijt. Schommels ook, als je zou willen. Balkons zijn zo’n beetje de binnenstedelijke equivalent van die veertig vierkante meter grote buitenwijkachtertuin waar je als jonge twintiger van droomt. Je kunt erop zitten, staan, liggen, roken, vrijen en naar de nachtelijke hemel kijken. Iets wat op de meeste grootstedelijke balkons echter niet kan is ook daadwerkelijk iets zien, in die nachtelijke hemel. De hemel boven Parijs is nagenoeg sterrenloos, net als die boven Berlijn en – ja, ook – Amsterdam.

Ik schreef eerder al hoe teleurgesteld ik was dat ik mijn provinciaalse sterrenhemel niet mee kon verhuizen naar de hoofdstad, maar moet dat nu toch rectificeren, want ik heb de hemel herontdekt. Ze heeft zich verschanst boven het pikdonkere hofje achter mijn woning, waar ik vanaf mijn balkon moeiteloos haar contouren kan uittekenen. Orion openbaarde zich tijdens mijn eerste nacht op mijn nieuwe adres. Tegen gasten zeg ik: mijn appartement heeft een douche in de badkamer en het balkon is mijn bad. Vannacht ga ik er weer in liggen, met mijn armen gesloten en mijn ogen geopend, en ik kijk omhoog. Ik baad er in het Amsterdamse sterrenlicht.'

Beeld: Marc Wathieu via Flickr

Mail

Redactie

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
Lees meer
test
het laatste
Dit maakten onze 1.700 kunstverzamelaars mogelijk in 2025 1

Dit maakten onze 1.700 kunstverzamelaars mogelijk in 2025

Kunstverzamelaars dragen bij aan onze missie om nieuw talent te ondersteunen en een vrije ruimte te bieden. We leggen graag uit hoe we de donaties in 2025 hebben besteed. Lees meer

Over hoe je echtheid kan dragen

Over hoe je echtheid kan dragen

Leren riempjes die uitdagend uitsteken, of juist veilig verstopt tussen sokken in een mandje. In dit essay reflecteert Imme van Zuilekom op de strapon: die zowel zachtheid, hardheid en samenzijn bevat. Lees meer

Auto Draft 16

Weer thuis voelen in een wegwerpwereld

Onderzoeksprogramma Reparatie Remise vroeg schrijvers, kunstenaars en denkers te reflecteren op reparatie als culturele, sociale en politieke praktijk. In dit essay onderzoekt Lieke Knijnenburg wat het betekent om zorg te dragen voor spullen in een wereld die draait op snelheid, vervanging en voortdurende vernieuwing. Lees meer

 1

Schrijfwedstrijd: door de ogen van Palomar

Stuur vóór 19 juli in voor de schrijfwedstrijd van Hard//hoofd en uitgeverij Cossee. Neem de lezers van jouw kortverhaal bij de hand en laat hen opnieuw kijken en luisteren naar (voelen en denken over) situaties, mensen, objecten, beelden die we allemaal kennen. Of toch niet? Lees meer

Zijn de manosphere-mannen niet stiekem een beetje gay?

Zijn de manosphere-mannen niet stiekem een beetje gay?

Marthe van Bronkhorst ziet het licht na een bezoek aan de MediaMarkt en de sportschool: is er wel zoveel verschil tussen mannenliefde en de manosphere? 'Ik ben maar op één plek in mijn leven nóg vuiler aangekeken dan in de MediaMarkt: de squat corner van de sportschool.' Lees meer

Verwachtingen

Verwachtingen

In dit openhartige en genuanceerde essay deelt Sharon van Oost haar twijfels bij het grootbrengen van een jongen in deze vrouwonvriendelijke wereld. Hoeveel ruimte zal ze hem geven? Heeft ze zijn gender niet al te veel bepaald? Hoe kan ze hem helpen om zelf uit te vinden wat mannelijkheid voor hem betekent? Lees meer

Weten we nog wat kunst(matige intelligentie) is?

Weten we nog wat kunst(matige intelligentie) is?

Het Met Gala vroeg dit jaar om mode als belichaamde kunst, maar wat betekent dat eigenlijk? In haar column gebruikt Loïs Blank de rode loper als uitgangspunt voor een kritische blik op hoe mode, lichamelijkheid en creativiteit zich nog tot elkaar verhouden. Lees meer

:Metamorfosen in het Rijksmuseum: verkrachtingscultuur tentoongesteld, maar niet gecontextualiseerd

Metamorfosen in het Rijksmuseum: verkrachtingscultuur tentoongesteld, maar niet gecontextualiseerd

Tussen marmeren goden en mythologische meesterwerken in de tentoonstelling 'Metamorfosen' ziet Nina Läuger vooral een pijnlijk gebrek aan context. Ze vraagt zich af waarom het Rijksmuseum geweld, misogynie en verkrachting in klassieke kunst toont zonder die beelden echt vanuit het heden te bevragen. Lees meer

Baka bana

Baka bana

‘Papa haatte ik omdat hij meer tijd met mama had gekregen dan ik. Mama haatte ik omdat ze me in de steek had gelaten én zwart had gemaakt.’ In dit verhaal van Sophia Blyden komt de hoofdpersoon na een lange tijd zonder contact voor het eerst haar vader weer tegen. Ze besluiten om op een vader-dochterweekend te gaan, op zoek naar verzoening, herinneringen, wie ze geworden zijn zonder elkaar, en de juiste bereidingswijze van baka bana. Lees meer

:Podcast: Maandagavond – Het wachten

Podcast: Maandagavond – Het wachten

Wachten is het thema van de 51ste Maandagavond van De Nwe Tijd. Al tien jaar lang komen een paar theatermakers op doodgewone maandagavonden bij elkaar om een nieuwe tekst voor te lezen over wat hen op dat moment bezighoudt. Tien jaar is een mijlpaal en mijlpalen hoor je te vieren. Dat gaan ze ook doen. Maar dat is pas in de volgende podcast. In deze podcast wachten ze nog. Lees meer

CAPTCHA

CAPTCHA: Can Anyone Prove They’re Clearly Human Anyway?

De relatie tussen mens, dier en internet staat centraal in dit verhaal van Leonie Moreels. De hoofdpersoon balanceert een zieke teckel en een afstandelijke partner die diens identiteit via het internet probeert te achterhalen. Dit alles leidt tot een reflectie over wat echt is en wat niet, en vooral over wat ‘leven’ in verhouding tot het internet betekent. Lees meer

Kom naar ‘Cultuur op de barricade’ op de Reinwardt Academie in Amsterdam! 1

Kom naar ‘Cultuur op de barricade’ op de Reinwardt Academie in Amsterdam!

Kom naar het evenement ‘Cultuur op de barricade – hoe helpen we elkaar?’ op de Reinwardt Academie in Amsterdam! Tijdens deze avond slaan Hard//hoofd, The Collectors Circle en de Reinwardt Academie de handen ineen om te onderzoeken hoe solidariteit de kunstwereld kan veranderen. Reserveer hier je kaartje! De cultuursector voelt vaak als een ‘winner takes... Lees meer

Hoe de genocide overal doorwerkt, zelfs in de spreekkamer van de psycholoog

Hoe de genocide overal doorwerkt, zelfs in de spreekkamer van de psycholoog

Marthe van Bronkhorst ziet: psychische zorg tijdens een genocide is niet neutraal. Lees meer

:Athene: Ergens tussen Grindr, Griekse oudheid en cruisegebieden

Athene: Ergens tussen Grindr, Griekse oudheid en cruisegebieden

Datingapps: een vloek en een zegen. Enerzijds laten ze je toe zonder grenzen gelijkgestemden te ontmoeten, anderzijds monetariseren ze je seks- en relatiebehoeftes. Bestaat er een best of both worlds? Onder de Griekse zon overdenkt Sharvin Ramjan de liefde in al haar vormen. Lees meer

Reuzenalken

De laatste reuzenalk en wat hij ons leert over de klimaatcrisis

In een Brusselse opslagkast staat een vogel die we nooit meer levend zullen zien. We weten al eeuwen hoe soorten verdwijnen en toch lijken we opnieuw weer toe te kijken. Wanneer wordt weten eindelijk handelen? Lees meer

:Kraamtranen: hoe de postpartum depressie de roze wolk van het moederschap doorprikt

Kraamtranen: hoe de postpartum depressie de roze wolk van het moederschap doorprikt

In ons collectieve geheugen lijkt er weinig plaats voor moeders* die na de bevalling lijden aan depressieve gevoelens: deze verhalen ondermijnen het klassieke beeld van het moederschap als een roze wolk. Gelukkig brengen steeds meer vertellingen nuance aan, waarbij de vraag rijst in hoeverre we als maatschappij verantwoordelijkheid dragen voor de eenzaamheid die kersverse moeders kan overvallen. Een essay door Anne Louïse van den Dool. Lees meer

:Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Is literatuur links of rechts? Sarah Neutkens duikt in twee klassiekers en gaat na of ze wel zo links zijn als vaak wordt beweerd. Lees meer

:Een lesje kapitalisme: door Shein betalen we straks dubbel bij Zara

Een lesje kapitalisme: door Shein betalen we straks dubbel bij Zara

Wanneer goedkoop steeds goedkoper wordt en luxe verder naar de sterren rijkt, rekt het middensegment zich onverstoorbaar op. In haar column toont Loïs Blank hoe ooit betaalbare merken via een facelift hun high-end ambities najagen. Wanneer zijn we uitgespeeld in dit kapitalistische spel? Lees meer

:Terugblik op de lancering van 'Harnas' in Museum Arnhem 13

Terugblik op de lancering van ‘Harnas’ magazine in Museum Arnhem

Afgelopen maand werd ons nieuwste nummer feestelijk gelanceerd in Museum Arnhem, want Hard//hoofd en Museum Arnhem bundelden de krachten! De tentoonstelling Naakt dat raakt vindt literaire en poëtische verdieping in een speciaal katern in Hard//hoofd magazine Harnas. We blikken terug op het evenement. Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

over samen niet weten

Anne Louïse van den Dool won met het essay 'Een middenwereld: over samen niet weten' de derde plaats van Hooray for the Essay 2026. Lees meer

Word vóór 1 juli kunstverzamelaar en steun jong talent!

Al meer dan 1700 kunstverzamelaars maken een vrije culturele ruimte mogelijk en steunen jong talent. Als dank ontvang je eens of tweemaal per jaar kunstwerken van veelbelovende kunstenaars. Word vóór 1 juli kunstverzamelaar en ontvang in juli al je eerste kunstwerk. Veel verzamelplezier!

Steun Hard//hoofd en verzamel kunst!