Asset 14

Alle sterrenstelsels drijven langzaam uit elkaar

Hemellichaamgedichten

IK WIL EEN GEDICHT SCHRIJVEN DAT FONKELT ZOALS STERREN FONKELEN EEN GEDICHT DAT VOELT ALS EEN NEVEL ALS EEN INTERSTELLAIRE WOLK EN DAT IN DIT SPECIFIEKE GEDICHT STERREN GEBOREN WORDEN OMDAT IN DIT GEDICHT DIFFUSE MOLECULAIRE WOLKEN INEENKLAPPEN ONDER HUN EIGEN ZWAARTEKRACHT

IK WIL EEN GEDICHT SCHRIJVEN DAT INEENKLAPT ONDER ZIJN EIGEN ZWAARTEKRACHT

hier en vannacht vang ik het geluid dat hemellichamen maken op
leg het langs mijn hartslag zoek verbanden
ik had gehoopt dat het zou klinken als een versnelde
ademhaling
dicht bij mijn oor
of een gebed
binnensmonds gepreveld door een kosmonaut die gestopt is met geloven
of nooit in iets anders heeft geloofd dan zichzelf

zittend op een pas gedweilde tegelvloer ontdek ik mijn voorkeur voor het geluid van twee zwarte gaten
die op elkaar botsen
ze klinken als de draaikolk waar ik als kind bijna in verdronk
mijn oren ruisten alles werd zacht ik zag kleuren en eigenlijk
had ik opgegeven
ooit nog boven te komen

het was rustig

licht heeft een snelheid van 300.000 kilometer per seconde
toch kan een zwart gat het opslokken

maar heb je de maan gezien
de krans die haar omringt op haar helderste punt
heb je gezien hoe je de kraters kunt onderscheiden heb je gezien hoe rood ze is
een bloedmaan
haar oranje haar geel haar wit haar grauw en als ik geluk heb
blauw
hoe ze soms roze lijkt
het herinnert me aan de eindigheid van ieder liefdesverhaal

zwarte gaten zijn aanlokkelijk
ik kan aan zwarte gaten denken terwijl ik wacht
tot ik een ster zie vallen
vallende sterren zijn hoopvol maar
ik zie zelden sterren vallen en geef mijn ongeduld hiervan de schuld
zoals ik mijn neiging om op de verkeerde plek te zoeken
de schuld geef

op een pas gedweilde tegelvloer denk ik hard aan zwarte gaten
de strepen die ik trok met de dweil hebben de vorm van de melkweg
ik stel mij zwarte gaten kil en begrenst voor
als tegels
maar met aantrekkingskracht
je slaat erop
kapot

een wetenschapper zei dat we ons afval op een dag in zwarte gaten zouden kunnen dumpen
het lef
ik heb hem vervloekt en weet niet hoe het met hem afgelopen is

terwijl mijn nagels halvemanen achterlaten in mijn huid
denk ik aan hoe zwarte gaten ontstaan
draai mijn handpalmen naar de hemel
ik probeer een verbinding te voelen
ik probeer dit voorzichtig
wacht op iets kosmisch
dat in elkaar kan klappen

ik ben al een leven lang losgesneden
soms drukt zich iets in mij samen

ik wacht op wat komt
of er iets geboren wordt
of een kern
in minder dan een seconde
in elkaar trekt
explodeert

het schijnt dat zwarte gaten niet eeuwig zijn

het schijnt dat zwarte gaten langzaam verdampen

Hemellichaamgedichten 1

IN EEN VORIG LEVEN WAS IK YURI GAGARIN

ik was timmermanszoon mijn komst werd voorspeld door wetenschappers
die droomden van ruimtevaart
mijn vrouw voelde geen angst toen ik de hemel in schoot
haar gezicht zacht en deugdzaam
net haar kapsel

ze legde haar hand op haar borst en wachtte
het was glorieus en stond goed

niemand kon verlaten zoals ik
er wordt gezegd dat ik in de ruimte was en geen God zag
op mijn nachtkastje lag een toespraak over onthechting

icoonschilders beelden mij met een stralenkrans af
eigenlijk ben ik hier te bescheiden voor
ik duld het

toen ik Yuri Gagarin en jong was
dacht ik dat ik iets te bewijzen had
het bleek onnodig ik was Yuri Gagarin
dat was genoeg

het is ochtend en ik word geprezen om mijn uitzonderlijke moed
mijn moed is aangeboren en verwondert mij niet
immers ben ik ooit Yuri Gagarin geweest
ik leg mijn naam op de melodie van Radio Gaga
schrijf mijn naam op vlaggen
die ik nooit op de maan kan planten
ik droom van planeten die naar mij zijn vernoemd
All I hear is Yuri Gagarin

na mij zijn er meer in de ruimte geweest
maar laten we niet het belang vergeten van het zijn van de eerste man
Buzz Aldrin is het met me eens
niet dat hij het ooit toe zou geven

op een zomerdag keek ik zo lang in de zon
ik had blind kunnen worden maar werd het niet
ooit was ik Yuri Gagarin en een belofte
in mijn oren hoorde ik
een hoog zoemen
als een lamp
vlak voor het doven

Hemellichaamgedichten 2

HET ZOU KUNNEN DAT IK TWIJFEL OF WIJ VAN DEZELFDE MATERIE GEMAAKT ZIJN

misschien is ons heelal gekromd als de welving van een rug
of een vinger die lokt
vlak als een hand over mijn buik
gebold als jouw rustende hoofd
hoe dan ook ik zal er slapen

mijn ledematen helemaal slap ik zal slapen alsof ik niet besta
de deken bedekt me half zodat er nog iets te duiden valt tussen al deze donkere materie

(iedereen zegt steeds maar dat liefde het begin is
ze hebben het mis)

bij het ontbijt bespreken we hoe één deeltje op meerdere plekken tegelijk kan zijn

(in eerste instantie: paniek)

tussen het smeren van twee crackers door verklaar ik uiteindelijk de liefde aan die hete naakte singulariteit
ik heb een zwak voor gebrek aan ruimte en tijd en hoe alles op één punt bij elkaar kan komen
om een oneindige dichtheid te vormen
die verontrustend is
hoogstwaarschijnlijk toevallig
lichtelijk gewelddadig
pulserend

ik schenk koffie in en straal iets uit
zet de mok aan mijn lippen en neem geen slok
er zijn dagen waarop ik zo nadrukkelijk besta dat het pijn doet
de sterren en ik zijn van dezelfde stof gemaakt
ook geluk kan uitdijen tot de grens ervan uit het zicht is

in de middag boor ik gaten in mijn muren
ze zijn hard ik moet een klopboor gebruiken met een sterke vibratie en ken dat betekenis toe
wanneer ik klaar ben valt vanuit iedere hoek licht de ruimte in
ik trek lijnen met mijn vinger
geef namen speur naar wat valt
er is zo veel onderhevig aan aantrekken en afstoten
het is de vraag wat ik aantrek

(ik heb behoefte aan wetten maar wie ben ik nou om wat dan ook te willen)

er is zo veel onderhevig aan zwaartekracht
er is zo veel onderhevig aan zwaarte
hoe het wijnglas wordt neergezet
en ik word opgetild
alsof ik licht ben en misschien ben ik ook licht op de schaal van alle grote dingen
hoe ik uit mijn baan word geslingerd

wanneer de nacht valt ben ik geladen
als een heel klein deeltje
klaar om af te stoten

Mail

Yentl van Stokkum is redactielid bij Hard//hoofd. Ze was ooit, op een blauwe maandag, kunstdocent in het middelbaar onderwijs. Nu schrijft ze theaterteksten, hoorspelen, poëzie en essay’s.

Josje van Stekelenburg

Verzamel kunst en steun ons
of word magazine abonnee

Sluit je aan

Wil je meer Hard//hoofd?
Meld je aan voor een nieuwsbrief!

Schrijf je in
Lees meer
test
het laatste
Mosterdsoep 8

Moedertaal en Opvoedlessen van een martelaar

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Vandaag lees je twee gedichten van Lina Al-Hassany. ‘Draag de lasten van de wereld niet op je schouders. Graaf de kuilen voor de doden niet in je tuin. Breng het verleden nooit meer aan het licht.’ Lees meer

Mosterdsoep 5

Steltenloper

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. In het verhaal van Jan Truijens Martinez ziet de hoofdpersoon zijn ex-vriendin met haar nieuwe vriend op theaterfestival De Parade. Tussen de lampjes van de zweefmolen en de flitsende polaroidcamera schiet ook de gedachte aan haar door zijn hoofd. Lees meer

Mosterdsoep 7

Beetje bij beetje

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Mina Yasien schreef een verhaal over een dochter die met haar moeder mee naar een afspraak gaat om te vertalen, over wat er tussen de regels door verloren kan gaan en of je een vervelende boodschap verzachtend moet vertalen. 'Niemand verstond alles en toch kwam iedereen overal achter.' Lees meer

Mosterdsoep 3

[Gedicht zonder titel]

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Fleur Hagi kent de wereld niet meer zoals ze die zich herinnerde, maar wat als ze deze nieuwe wereld niet meer wil kennen? 'Meer dan een appel / is nodig / om te onderscheiden / tussen goed en slecht' Lees meer

Mosterdsoep 2

Het woord 'vervreemding'

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Vandaag lees je op Hard//hoofd het verhaal van Lidice Michelle Melara Minero. 'Ik hoorde ze typen en daarna waren ze hun werk aan het uitdelen. En ik? Ik was bezig met het begrijpen van het woord.' Lees meer

Mosterdsoep 9

Potentie

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Het gedicht van Nourelhouda Kassi zit vol potentie. Potentie om 'het' te maken, potentie om 'er' te komen, vriendschapspotentie, partnerpotentie, potentie om zo veel goeds de wereld in te brengen. '‘en nu?’ / tussen alles / wat ik was, en alles wat ik kon worden.' Lees meer

Mosterdsoep 1

Mosterdsoep

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Met vandaag: het verhaal van Leila Mrabet, waarin de hoofdpersoon jarenlang op zoek gaat naar de smaak van mosterdsoep die overeenkomt met een herinnering. Lees meer

Berbers gebogen

Berbers gebogen

'Een vaderskant bijt nooit niet. Ze wensen in hun smeekbedes smakkend dat we slappe groentestukken blijven.’ Imane Karroumi El Bouchtati schrijft over ziek zijn, paternale familietafels en hoe verstrikte tongen geen geruchten kunnen tegenspreken. Lees meer

Meneer de dominee

Meneer de dominee

De vader van Martijn van Arkel werkt voor God. Als dominee zijn zijn dagen gevuld met de kerk, de gemeente, de Heilige Zoon, maar heeft daardoor minder tijd voor zijn andere twee zoons. In deze gedichten beschrijft Martijn het gemis, de verwijten, en vooral het verlangen naar een vader: geen dominee, geen herder, maar iemand die het licht uit doet en wiens fiets in de schuur staat. Lees meer

Batik Karas

Batik Karas

In dit verhaal van Ariane Waitz gaat de hoofdpersoon op een vervreemdende reis door Indonesië. Via de eeuwenoude Javaanse kunstvorm batik probeert zij zich te verbinden met het land van haar grootouders. Lees meer

Verwijzing naar de tijd dat heksen smolten in water uit meisjeshanden

Verwijzing naar de tijd dat heksen smolten in water uit meisjeshanden

Geïnspireerd door de blikken man uit The Wizard of Oz leidt Elise Vos je over het pad van gele klinkers. Ondanks de bescherming die ons harnas biedt, bevat het kieren die toelaten wat we niet zouden willen voelen. Bovendien: wie wil nu afgestompt raken? Lees meer

Lucifers

Lucifers

‘Het begon met een gat, een gat in de zon.’ Terwijl de opa van Jung-hoo blind wordt, verdwijnt de zon langzaamaan uit de lucht. Met deze alternatieve geschiedenis duikt Siep Hendriks in de commercialisatie van het leven, de mens en diens karakter. Lees meer

Bubbel

Bubbel

‘Ik probeer te begrijpen waarom ik de hele tijd overal onderdoor glip, ook onder de term lesbie, het is een woord waarvan ik de ingang niet vind.’ Tijdens een schrijfresidentie in Parijs verkent Leonore Spee de spanning tussen identiteit, verlangen en lichamelijkheid. Het wordt een zoektocht naar het overbruggen van afstand – tussen mensen en steden, liefdes en labels, gedachten en ervaringen, en hoofd en lijf. Lees meer

Vlindereffect

Vlindereffect

Een wapenfabriek is van nature een harde, troosteloze plek, maar zo kleurrijk als in dit verhaal, heb je het nog nooit gezien. Drie dystopische levens komen samen rondom een fabriek, waardoor de donkerte van de oorlogsindustrie feilloos bloot komt te liggen. Fester Vogels geeft ons drie perspectieven op een vlijmscherpe ontwikkeling, kritisch en tegelijkertijd zó beeldend dat het aan je scherm wil ontsnappen. Lees meer

De gisting

De gisting

Mara van Herpen vertelt het poëtische en surrealistische verhaal van Toni. Hen werkt in een broodfabriek en begint daardoor te gisten en te schimmelen en verandert in… Ja, in wat eigenlijk? Lees meer

Soms mis ik mijn handen

Soms mis ik mijn handen

‘Soms mis ik de magnetron / soep uit blik / ingevroren aardappels in partjes.’ Middels essay en poëzie illustreert Martijn van Bruggen met stekende precisie het verband tussen voedsel en klasse en wat het betekent je aan te moeten passen naar hiërarchisch geladen verwachtingen. Lees meer

Auto Draft 23

we verbleven in ledikanten / in het huis met zeventig kinderen

'Dat ik gil in een vreemde taal / elke moedertaal breekt zonder bekenden.' Wat voor sporen laat het na als je je moedertaal verliest? Waar blijft de taal en hoe verhoudt je je tot je eigen identiteit na gedwongen migratie? In dit gedicht vangt Bożena Kacica de rouw en de vervreemding die volgden. Lees meer

Meneer Ouka en de streep

Meneer Ouka en de streep

'‘Het gaat over uw kabouter,’ zegt meneer Ouka.' En dat doet het: in dit verhaal verheft Makki Aimar een niet-lachende tuinkabouter tot het glinsterende middelpunt van zijn verhaal. Waar ieder ander een tuinkabouter niet eens zou zien staan, lijkt het voor de hoofdpersoon in dit verhaal een metafoor voor zingeving te worden. Met dit verhaal won Makki Aimar de schrijfwedstrijd 'Door de ogen van Palomar', georganiseerd door uitgeverij Cossee en Hard//hoofd. Lees meer

 1

pantser / piertotum locomotor

In deze twee gedichten van Roan Kasanmonadi kijken we naar een aflevering van Kamp Van Koningsbrugge, leren we onszelf op te rollen als pissebedden, en vliegen de zwaarden, harnassen en kikkers je om de oren. Lees meer

 1

Zinkstukken

Dealen met fysieke ongemakken, de dood, en afgelegen, kale landschappen spelen vaak een centrale rol in de boeken van Jilt Jorritsma - zelfs zijn proefschrift ging over zinkende steden. Het is daarom niet verrassend dat Jilt Jorritsma gegrepen werd door de Biesbosch en haar spookachtige arbeidshistorie toen literair productiehuis Tilt en Cultuurfonds Noord-Brabant hem vroegen het achtste Brabants Boek Present te schrijven. De verhalen die hij ontdekte en opschreef zijn des te grilliger - vandaag lichten we alvast een tipje van de sluier. Lees meer