Asset 14

Achter iedere #metoo schuilt een potentieel conflict

De hashtag #metoo mag dan bedoeld zijn om seksueel ongewenst gedrag aan de kaak te stellen, hij levert geen constructieve discussie op, zegt Ruben van Riel. Volgens hem is door de hashtag een groot 'grijs gebied' van seksuele gedragscodes ontstaan.

Of het nu wel of geen hype is, #metoo is en doet. Deze hashtag is niet alleen het slachtofferverhaal van een ongewenste seksuele ervaring, het lokt reacties uit. De #metoo-discussie moet bijdragen aan de bewustwording van seksuele omgang. Echter, de veelheid en impact van de hashtags problematiseert de discussie over de seksuele gedragscodes.

Een #metoo geeft een individuele grens van seksueel onwenselijk gedrag aan. Op basis van deze grens wordt niet alleen seksuele intimidate gedefinieerd, er worden ook daders aangewezen. De ene keer direct door een naam te noemen en te vertellen wat diegene deed, de andere keer indirect door alleen de grenzen aan te geven en daarmee impliciet te stellen: dit is mijn grens en wanneer iemand deze overtreedt, maakt hij of zij zich schuldig aan seksuele intimidatie. In beide gevallen worden de scheidslijnen tussen gewenst en ongewenst seksueel gedrag verduidelijkt.

Maar het gebruik van de hashtag moet ook aanzetten tot meer gebruik ervan. Hoe talrijker de hashtags, hoe zichtbaarder en urgenter het probleem van het breken van grenzen. De hoeveelheid is slechts één kant van de zaak, de inhoud van een hashtag is voor velen noodzakelijker. Het moet bewustwording en verandering, of specifieker: een verbetering van de seksuele omgang en moraal teweegbrengen. De combinatie van de grote hoeveelheid hashtags en het verhaal erachter, maakt dat de stem van het slachtoffer centraal staat.

Ongeacht welke interpretatie een slachtoffer van een situatie heeft, er mag aan de echtheid van zijn of haar ervaring niet getwijfeld worden. Dit gaat zelfs zo ver dat een ander niet anders mag oordelen over een situatie, omdat hij of zij dader dan wel buitenstaander is. Deze overheersende gedachte over wie het oordeelsrecht heeft, wordt gesterkt door het toenemende aantal #metoo’s. Er is echter meer aan de hand.

Terwijl de wereld werd overspoeld met de veelheid aan gevallen van seksuele intimidatie, veranderde het denken erover. Bij een eerste ontmoeting is het voor mensen nog onduidelijk waar ieders grenzen liggen. Het verschil tussen wat voor de één een flirt is en door de ander als ongewenst of intimidatie wordt ervaren zal in vele gevallen duidelijk zijn, maar is altijd afhankelijk van iemands interpretatie. Dat deze interpretatie met de tijd verandert, wordt door de #metoo-discussie duidelijk.

De vele #metoo’s geven niet alleen – de veranderde – omgangsgrenzen aan, ze creëren ook nieuwe. Hoe meer hashtags, hoe meer de grenzen van seksuele omgang worden gebaseerd op de #metoo’s en hoe groter de impact op het denken over seksuele gedragscodes. Eén hashtag op zich verscherpt de grenzen van seksuele omgang, maar de veelheid doet het tegenoverstelde. Door de vele #metoo’s is er een ‘grijs gebied’ van seksuele gedragscodes ontstaan waarin vele grenzen zijn opgeworpen, waardoor de omgangsgrenzen vervagen.

Ik wil zeker niet verkondigen dat seksuele intimidatie altijd een vorm of gevolg van miscommunicatie is, maar achter iedere hashtag schuilt een potentieel conflict. Deze impact van de #metoo’s wordt nog te weinig ervaren en wellicht kan dat op dit moment ook nog niet. Dit betekent niet dat ervaringen privé moeten blijven of niet gedeeld mogen worden uit angst voor reactie of conflict. Integendeel, maar het besef moet er komen dat een #metoo niemand in gelijk bevestigt en niet vrijwaart van reacties.

De casus-Jelle Brandt Corstius droeg bij aan dit grijze gebied. Journalist en programmamaker Jelle Brandt Corstius deed in Trouw zijn verhaal over seksuele intimidatie en seksueel geweld in het begin van zijn televisiecarrière en met welke frustraties hij als slachtoffer worstelde. Zonder dat de dader bij naam was genoemd, stond deze zelf op. Mediaondernemer Gijs van Dam erkende de seksuele handelingen, maar ontkende dat deze onder dwang hadden plaatsgevonden. Dit interpretatieverschil wordt wellicht in een rechtbank beslecht, maar ongeacht wie zijn gelijk zal krijgen, lijken de rollen van slachtoffer en dader, zeker voor buitenstaanders, te kunnen omdraaien.

De casus-Brandt Corstius, of eigenlijk de reactie van Van Dam, toont het interpretatieverschil over een #metoo. Wie aanvankelijk het slachtoffer was, wordt nu dader en vice versa. De veelheid aan #metoo’s heeft een grijs gebied gecreëerd waarin niet één grens, maar vele grenzen zijn opgeworpen. Deze veelheid vervaagt niet alleen de omgangsgrenzen, het problematiseert het beoordelingsvermogen. Dit potentiële conflict dat schuil gaat achter een #metoo, verduidelijkt de interpretatieverschillen niet. Het lijkt erop dat niet alleen de daders, maar ook slachtoffer en buitenstaanders aan de #-schandpaal worden genageld. Het vellen van een oordeel op zichzelf lijkt dominant te zijn geworden, maar de #metoo’s zijn eerder problematisch dan dat ze een bijdrage leveren aan een constructieve discussie over de seksuele gedragscodes.

Mail

Ruben van Riel (1992) is student Geschiedenis: educatie en communicatie in Utrecht. Naast de negentiende- en twintigste-eeuwse politiek, is hij geïnteresseerd in gedachtegangen van andere en ervan overtuigd dat deze radicaal context afhankelijk zijn.

Friso Blankevoort (a.k.a. Freshco) is een illustrator/designer die woont en werkt in Amsterdam. De skateboardcultuur heeft een grote invloed op zijn werk, dat ook beïnvloed wordt door de traditie van grafisch ontwerp in Nederland.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
Lees meer
het laatste
 Anderhalvemetergymnastiek

Anderhalvemetergymnastiek

Voor illustrator Jente Hoogeveen kan 1 juli niet snel genoeg komen: dan mogen de eerste mensen weer mondjesmaats naar de sportschool. Hoe dat eruitziet? Lees meer

 O, Big Brother, Where Art Thou?

O, Big Brother, Where Art Thou?

Camera's op kruispunten en in gebouwen die je niet alleen volgen, maar zelfs herkennen en gegevens van je verzamelen. Hoe dichtbij is die dystopische toekomst? Lees meer

 Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Hemel en aarde worden bewogen om levens te redden, en je slaat aan het protesteren tegen het dragen van mondkapjes en de kortstondige inperking van je vrijheid. Illustrator Rueben Millenaar keek van boven op de aarde neer en zag een mensheid die elk gevoel van perspectief kwijt is. Lees meer

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Wie leest er tegenwoordig nog een horoscoop om te weten wat de dag, de maand het jaar je brengt? Nou, best veel mensen dus. Het is zelfs een wereldwijde trend. Ook Else Boer geeft toe regelmatig de astrologie in te duiken. Op zoek naar een verklaring gaat ze na wat astrologie de moderne mens kan bieden. Lees meer

 De ene bij is de andere niet

De ene bij is de andere niet

Wat als de ene bijensoort (onze geliefde honingbij) 299 andere bijensoorten verdrukt? Lees meer

 Damien Hirst is verknipt

Damien Hirst is verknipt

Ruim 30.000 dollar betaalde het New Yorkse kunstcollectief MSCHF voor een werk van Damien Hirst: een zeefdruk met 88 gekleurde stippen in elf rijen van acht. Geen weggegooid geld, als je het werk vervolgens in stukjes doorverkoopt. Lees meer

Reflecties van een proefkonijn

Reflecties van een proefkonijn (deel 3)

'Er is veel dat de wetenschap tot nu toe voor mekaar heeft weten te boksen, maar nog geen remedie tegen sociaal ongemak. Hoeft ook niet. Gaat vanzelf weer over.' Lees meer

Filmtrialoog: Solaris

Solaris

'Solaris' uit 1972 blijkt de perfecte film om in thuisquarantaine te bekijken. Lees meer

Hard//talk: Uit de coronacrisis een nieuwe economie in

Vanuit de coronacrisis naar een nieuwe economie

Als we nu echt rechtvaardig en solidair te werk willen gaan, moeten we de behoeftes van zwaar getroffen groepen zoals daklozen en vluchtelingen centraal stellen. Lees meer

Beste Susan

Beste Susan

Susan Sontag uitte zich nooit publiekelijk over haar lesbische geaardheid. Is dat wel eerlijk, vraagt Fien Veldman zich af. Ben je de maatschappij iets verplicht? Is er opheldering nodig als je seksuele identiteit niet uit je uiterlijk op te maken valt? En hoe zou je je dan moeten presenteren?  Lees meer

 Schrödingers Dictator

Schrödingers Dictator

Kim Jong-Uns onzichtbaarheid is voer voor speculaties: hij zou zijn overleden tijdens een operatie, zoek zijn of gewond geraakt bij een raketlancering. Dood of levend, zolang Kim zich niet in het openbaar heeft vertoond, is het enige logische antwoord: hij is het allebei. Pirmin Rengers illustreerde de dictator in superpositie. Lees meer

 De anderhalvemetersamenleving botst

De anderhalvemetersamenleving botst

In Apeldoorn proberen dertig kermisexploitanten de 'Kermis nieuw stijl' uit. Gaat prima. Lees meer

Dagboek van een proefkonijn

Dagboek van een proefkonijn (deel 2)

Hoelang houden mensen het vol in een kliniek en bloeit er weleens liefde op tussen proefpersonen? Oscar Spaans deed eind vorig jaar mee aan medicijnonderzoek en verwerkte zijn notities tot een driedelige serie. Lees meer

 Groetjes uit mijn woonkamer

Groetjes uit mijn woonkamer

Jente Hoogeveen was er snel uit: als zij niet naar de tropen kan, haalt ze de tropen net zo makkelijk haar woonkamer. Lees meer

Het begin van een rouwwoordenboek

Het begin van een rouwwoordenboek

Na de dood van haar moeder besefte Babet te Winkel dat ze haar gevoelens niet met bestaande woorden kon omschrijven. Dus sloeg ze zelf aan het schrijven van een nieuw 'rouwwoordenboek'. Lees meer

Overwegingen van een proefkonijn (deel 1)

Overwegingen van een proefkonijn (deel 1)

Wie zijn de mensen die zich als proefpersoon aanmelden en wat drijft hen? Oscar Spaans deed eind vorig jaar mee aan medicijnonderzoek en verwerkte zijn notities tot een driedelige serie. Lees meer

Sluit jezelf op in je huis, niet in je hoofd

Sluit jezelf op in je huis, niet in je hoofd

Heeft de huidige coronapandemie zin? Of hoeven we die vraag überhaupt niet te stellen? Lees meer

 Als de sterfbedden op zijn

Als de sterfbedden op zijn

Als het laatste IC-bed bezet is, zullen artsen moeten kiezen wie zorg krijgt en wie niet. Ze gaan naar hun werk met het doodsvonnis van vele patiënten in hun hand. Lees meer

Filmtrialoog: Porselein

Porselein

Thuis zagen onze redacteuren 'Porselein', over een succesvol gezin dat wordt opgeschud wanneer het zevenjarige zoontje Thomas zich vreemd begint te gedragen. Heeft hij misschien een virus te pakken? Lees meer

Kijken naar het verleden en de toekomst

De complexiteit van excuses voor het verleden

Vorige maand maakte koning Willem-Alexander excuses voor het optreden van de Nederlanders tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog. Een goede eerste stap, aldus Vivian Mac Gillavry. Maar hoe komt het dat zo'n excuus kan bijdragen aan een gevoel van erkenning en tegelijkertijd kan kwetsen? Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers zo goed mogelijk kunnen ondersteunen. Een niet-commerciële vrije ruimte als Hard//hoofd is in deze tijd bijzonder, en jouw steun hieraan is onmisbaar. Als je vóór 1 juni aanmeldt dan ontvang je als dank een kunstwerk van Raquel van Haver en mag je gratis naar ons jubileumevenement. Sluit je nu aan bij Hard//hoofd!

Meer info