Waarom Nederlanders zo belachelijk klinken als ze Engels spreken." /> Waarom Nederlanders zo belachelijk klinken als ze Engels spreken." />
Asset 14

Accenten

folklore_01

In de maand dat ik nu in Londen woon, hebben er al veel verschillende vormen Engels de revue gepasseerd. Allereerst is het Britse Engels behoorlijk andere koek dan het Amerikaanse Engels dat we in Nederland gewend zijn te horen. Als je dat ‘Aryourightluv?’ een beetje onder de knie begint te krijgen opent zich een deur naar de wereld der accenten en dialecten. Aangezien London een enorme mengelmoes van verschillende nationaliteiten herbergt, wordt er Engels gesproken in alle denkbare kleuren en vormen. En het lullige voor al die zelfverklaarde wereldburgers is dat bij de meesten al vrij snel hun geboorteland te herleiden valt. De Fransen komen er sowieso niet onderuit dat ze geen Engels kunnen; ‘Ello, au ar joe? Ai ev urd zo meni ziengs abaut joe’. Dat is vlak voordat ‘Ze Dzjurmunz komm’. En onze eigen kikkertjes kunnen er natuurlijk ook wat van met hun ‘Doe joe want toe sjit on dis plees? Ai em riellie riellie fain, sjenks.’. Hoe kan het toch dat het zo moeilijk is om het accent van een vreemde taal onder de knie te krijgen? En waarom zijn sommigen er aanzienlijk slechter in dan anderen?

Accenten ontstaan doordat mensen uit een groep op elkaar willen lijken en elkaar imiteren, ook in hun manier van spreken. Dit is ook op kleine schaal te merken: als je een lange tijd met een vriendin doorbrengt die een karakteristieke manier van spreken heeft , neem je dat over zonder dat je er erg in hebt. Bovendien veranderen accenten met de tijd; het Nederlands uit de jaren ’30 is behoorlijk anders dan de taal die we nu spreken. Hoe langer groepen van elkaar verwijderd zijn, hoe groter de kloof wordt tussen hun accenten. Op lange termijn ontstaan zo verschillende talen, die elke generatie weer onbeholpen omverge’slang’t ziet worden door haar kinderen.

Het gemak waarmee kleine kinderen zich hun moedertaal eigen maken is nog steeds een van de grootste mysteries binnen de neurowetenschappen. De beheersing van een taal maakt aanspraak op zo veel verschillende hersenonderdelen dat het bijna ondenkbaar is dat de hersens dat zomaar aanleren. Iets simpels als antwoord geven op een vraag vergt al bijzonder veel van je taalsysteem: je moet de woorden horen, hun betekenis verwerken, een respons bedenken en er de juiste woorden bij zoeken, de woorden omzetten in ‘spreek-eenheden’, en vervolgens je mondspieren en stembanden aansturen om de juiste klanken eruit te krijgen. Geen kattenpis dus.

Het is bekend dat je een taal sneller aanleert als je jong bent. Er bestaat een zogeheten kritieke fase waarin je een taal leren kan. Sterker nog, als je tot je vierde levensjaar helemaal niet met taal in aanraking bent gekomen zal je het ook nooit meer vlekkeloos leren. Mowgli zou dus eigenlijk niet meer goed kunnen functioneren in de mensenwereld. Voor het leren van een vreemde taal geldt ook dat je deze zo vroeg mogelijk moet leren om hem accentloos en grammaticaal correct te kunnen spreken. Blijkbaar verliezen je hersens na een tijdje de flexibiliteit of mogelijkheid om een andere taal in al haar facetten te kunnen beheersen.

In den beginne kan een kind elke mogelijke taal leren. Om dit te kunnen doen bedient het zich met de geluiden die het om zich heen hoort. Al na een paar maanden is een kind in staat klanken van elkaar te onderscheiden. Voor het aanleren van een taal is het van belang is dat ze ook klanken die sterk op elkaar lijken kunnen onderscheiden. De ‘e’-klank in het Engelse ‘bed’ en ‘bad’ bijvoorbeeld, of de ‘o’ klank in het Nederlandse ‘dor’ en ‘door’. Het zijn juist deze subtiele verschillen die je als volwassene erg moeilijk aanleert en je verraden als nonnative speaker. Het vermogen van zes maanden oude baby’s om al deze klanken in hun diversiteit te onderscheiden is des te indrukwekkender daar dit later verdwijnt. De reden dat Chinezen moeite hebben met de ‘l’ en ‘r’ klank is dat ze de ‘r’ niet in hun eigen klankenspectrum hebben. Chinese baby’s kunnen deze klanken nog wel onderscheiden, maar bij gebrek aan herhaaldelijke aanbieding horen oudere kinderen het verschil al niet meer. De volwassen hersens zijn dus fysiologisch gezien niet meer in staat bepaalde klanken uit te spreken, en zijn in zo verre gevormd naar een taal.

Na zo’n zes maanden zijn baby’s in staat hun moedertaal te onderscheiden van een vreemde taal. Hierbij maken ze gebruik van het ritme, de intonatie, klemtonen en klankeenheden. De delen van je hersens die belangrijk zijn voor taal, hebben ook een belangrijke functie in muziekperceptie. Gezien de relevantie van melodie en toonhoogte in het gebruik van een taal is dit niet verrassend, en verklaart het misschien ook waarom muzikaliteit en het goed kunnen spreken van talen (wat accenten betreft) vaak samengaan. Je hebt immers een goed gehoor nodig om je eigen uitspraak te kunnen vergelijken met het beoogde accent, en het daar vervolgens op aan passen.

Het (on)vermogen van mensen om zich op latere leeftijd het accent van een vreemde taal eigen te maken, hangt dus samen met de klanken waar je in je vroege leven aan blootgesteld bent en met muzikaliteit. Een advies aan ouders in deze globaliserende wereld: stuur je kind naar een tweetalige school, en laat ze vooral veel muziek spelen. Mochten jouw ouders je deze kans hebben ontnomen is er altijd nog een geluk bij een ongeluk mogelijk: er zijn een paar gevallen bekend van mensen die een beroerte hebben gehad en bij het ontwaken opeens met een ander accent spraken. Goet luk!

Mail

Brankele Frank

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
het laatste
Hard//talk: De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

Racisme is een diep verweven onderdeel van het narratief van Nederland, waar we nog dagelijks de gevolgen van kunnen zien en voelen. Het is niet genoeg om je stil en afzijdig te houden van onrecht: verandering vereist actie. Lees meer

Echte schrijvers stellen uit

Echte schrijvers stellen uit

Elke schrijver is bekend met uitstelgedrag. Professioneel uitsteller Nicolas Voet legt in zijn essay uit waar het gelummel vandaan komt, en waarom het broodnodig is. Lees meer

Terra Infirma (deel 1)

Terra Infirma (deel 1)

Terwijl het coronavirus zich in de eerste maanden van 2020 over de wereld verspreidde en verschillende overheden verschillende maatregelen troffen, observeerde Nicky Runge de gang van zaken in haar woonplaats Hongkong. Lees meer

Automatische concepten 39

Vraag geen cadeaus (en krijg iets beters)

Jarig zijn én wereldproblematiek willen aanpakken, Jozien Wijkhuis leed eronder. Haar tip aan de (virtuele) verjaardagsbezoeker: geef cadeaus die geen geld kosten, of stort een bedrag dat de jarige zelf cadeau kan doen aan een medemens in nood. Lees meer

 Anderhalvemetergymnastiek

Anderhalvemetergymnastiek

Voor illustrator Jente Hoogeveen kan 1 juli niet snel genoeg komen: dan mogen de eerste mensen weer mondjesmaats naar de sportschool. Hoe dat eruitziet? Lees meer

Alles vijf sterren: 25

Je bent niet alleen

Deze week worden we blij van kleine dingen die je tijdens je zelfisolatie kan doen. Zonder dat we de druk voelen deze tijd te gebruiken om de rubbers van je koelkast te vervangen of De ontdekking van de hemel te lezen. Lees meer

Tip: Ga naar je werk

Ga naar je werk

Ook als je kantoortuin of favoriete koffietentje met laptopaansluiting gesloten is, kun je naar werk. Nora van Arkel liet zich betoveren door het sprankje magie dat nodig is om onszelf van eindeloze pyjamadagen te bevrijden. Lees meer

 O, Big Brother, Where Art Thou?

O, Big Brother, Where Art Thou?

Camera's op kruispunten en in gebouwen die je niet alleen volgen, maar zelfs herkennen en gegevens van je verzamelen. Hoe dichtbij is die dystopische toekomst? Lees meer

 1

Een radslag weg

Deze week worden we blij van kleine dingen die je tijdens je zelfisolatie kan doen. Zonder dat we de druk voelen deze tijd te gebruiken om een Ottolenghi-recept uit te proberen of de badkamer opnieuw te betegelen. Lees meer

Ons hulsel ligt verscholen

Emma Zuiderveen onderzoekt de digitale werkelijkheid in deze twee gedichten over performance, schijn en vega-worst. Lees meer

Tip: Ga een potje schaken

Ga een potje schaken

Jihane Chaara heeft een hobby uit de oude doos nieuw leven ingeblazen: het schaken. Het spel blijkt een grote metafoor voor het echte leven. Een tip om niet te haasten, je verbeelding in te zetten en natuurlijk om een vermakelijk spel te spelen. Lees meer

Kosmische Mixtape 1

Kosmische Mixtape

Een playlist met kosmische muziek om onze themaweek uit te luiden in stijl! Lees meer

Automatische concepten 36

So simple that we couldn't

Twee mannen zoeken antwoorden op vragen die ze niet begrijpen, om tot een allesomvattend inzicht te komen. Lees meer

 Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Hemel en aarde worden bewogen om levens te redden, en je slaat aan het protesteren tegen het dragen van mondkapjes en de kortstondige inperking van je vrijheid. Illustrator Rueben Millenaar keek van boven op de aarde neer en zag een mensheid die elk gevoel van perspectief kwijt is. Lees meer

Hemellichaamgedichten

Alle sterrenstelsels drijven langzaam uit elkaar

Yentl van Stokkum is behoorlijk fan van sterrenkunde. Voor de Kosmische Week schreef ze een reeks gedichten over astronauten, zwarte gaten en afgebeeld worden met een stralenkrans (ook al ben je daar eigenlijk te bescheiden voor). Lees meer

Alles Vijf Sterrenbeelden: Een kosmische quarantaine 7

De kosmische kijk- en luisterhoroscoop

Onze mediums hebben een horoscoop gemaakt om je weer terug op aarde te brengen. Voor als je even uit je hoofd en in je scherm of je speakers wilt. Lees meer

De aarde als jukebox

De aarde als jukebox

Imre van Son nodigt je met dit verhaal uit om deel te nemen aan een kosmische Zoom-vergadering. Wees gewaarschuwd: ‘Subtiele signalen die je in een offline-gesprek opvangt – lichaamstaal gezichtsuitdrukkingen, robot-expressie – ontbreken of worden vertekend in een online conversatie.’ Lees meer

Wat zich ontvouwt in de ruimte

Wat zich ontvouwt in de ruimte

Al jaren kijkt Marte Hoogenboom uit naar de lancering van James Webb, de opvolger van de beroemde Hubble-telescoop. We doen alles om onze plek in het heelal te begrijpen, terwijl we soms alleen maar willen horen dat het wel goedkomt met ons. Lees meer

Het Archief der Verloren Gedachten

Het Archief der Verloren Gedachten

Voor de Kosmische Week schreef Annemieke Dannenberg een kort verhaal over Gijsje Nachtegaal: een eenzame oudere die op zoek is naar een verloren gedachte... en daarbij wordt geholpen door een mysterieus call-center. Lees meer

 Kosmisch perspectief

Kosmisch perspectief

Tomas Mutsaers zoekt in zijn werk naar het wonderlijke van de wereld. Doelloos flanerend richt hij zijn lens met een kosmisch perspectief, zoals een telescoop door een wazige voorgrond van de atmosfeer kijkt, en scherpstelt op wat zich daarachter bevindt. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan