Asset 14

Lees Lieke Marsman

TIP: Lees Lieke Marsman

'Nog nooit verscheen er een roman als Het tegenovergestelde van een mens', lees ik op de flaptekst van de eerste roman van dichteres Lieke Marsman. Het is mogelijk waar, al valt dat niet te bewijzen.

Maar hoezo roman? Je noemt een eeuwenoud, in een kasjmieren colbert gestoken geraamte, de voetbeenderen rustend op een stapel filosofische boeken, ook geen mens. Zo zou dit boek er namelijk uitzien als het een menselijke gedaante had. Correcter is: een romanesk essay met gedichten en een flard toneelscript. Gewaagd, als je lezers wil; daarom zal het wel een roman heten.

Toen ik in de boekenwinkel Marsmans paarse roman zag liggen werd ik een crisis ingezogen. Meteen liep ik door en dacht: mooi niet, dat ik mijn kostbare tijd en euro’s ga vergooien aan de zoveelste gedachten van een Nederlander. Ik zoek in de boekhandel alleen nog naar de grote klassieke schrijvers die ik nog niet heb gelezen. John Steinbeck bijvoorbeeld (heb ik pas één keer een Nederlandse vertaling van gevonden, nul keer een Engels origineel, waarom eigenlijk?), William Golding of Ralph Ellison. (Van beiden hebben ze de hoofdwerken altijd in huis. Is dat goed of slecht?)

Een herinnering aan een jaar geleden kwam bij me op: ik dacht aan het plezier waarmee ik door Marsmans gedichten was getuimeld. Vertwijfeld draai ik me om, grijp de roman beet en reken af. Als mijn hoofd keihard ‘nee!’ zegt, betekent het vaak eigenlijk ‘ja’. Dat is niet dubieus, wel heel existentieel, en dit keer gaf ik eraan toe.

Vooropgesteld: dit boek maakte niet duizelig, zoals de flaptekst ook beweert, maar wel indruk. Marsman strooit met de ene na de andere nieuwsgierig makende leestip en beantwoordt terloops een paar van de belangrijke vragen van onze tijd.

Een beetje gek van verlangen denk ik: ik scheur deze, deze en die paragraaf eruit, gooi ze onder het kopieerapparaat en slijt de rest van 2017 op de straten van Maastricht, uitwijkend naar Amsterdam tot Groningen, en ik ga dit uitschreeuwen en uitdelen.

Als je Immanuel Kant niet begreep ga je hem begrijpen (na zo’n anderhalve bladzijde) en als je dat wel al deed ga je hem in een nieuw licht zien. En dan die vragen: is klimaatverandering echt? (ja), waarom dóen we dan niets? (luiheid of angst) en hoe heeft het allemaal zover kunnen komen? (Dat mag je zelf lezen. Of morgen aanhoren, tussen elf en vier, tegenover de Kruidvat binnenstad Maastricht.)

Het is misschien wat overdreven, maar ik word hier gewoon blij van. Het spaarzame beetje roman dat tussen de essays door opduikt raakt me maar af en toe, maar wordt keurig met een veelzeggende klapper afgerond, om het daarna nog even soepel af te bouwen. De laatste bladzijdes vind ik dan weer overbodig, maar goed, mij had ze al. Lézen dus, mensen. Aan haar duizelingwekkende gedichten voegt Lieke Marsman nu een gids toe voor de mens die de grote vragen te lijf wil.

Beeld: www.liekemarsman.nl

Mail

Ron Vaessen (1987) is wetenschapsjournalist en zint op een debuutnovelle.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Alleen samen krijgen we u eronder

Alleen samen krijgen we u eronder

Mark Rutte is het niet vergeten, vanaf vandaag wordt alles soepel! Geef vooral weer die drie zoenen en alsjeblieft: dicht op de mond graag. Waarom zou je denken aan de uitgeputte zorg en de oplopende IC-cijfers als je ook aan jezelf kan denken? Nou dan. Lees meer

Met (voor het eerst!) een illustratie van Melcher Oosterman. Lees meer

Column: Inferno onder de roltrap

Inferno onder de roltrap

Een defecte roltrap op het station herinnert Eva eraan hoe ze als kind soms verborgen werelden en niet per se bestaande systemen waarnam. Lees meer

De nobele kunst van het missen

De nobele kunst van het missen

Marthe van Bronkhorst mist een hoop dingen in haar leven. Haarelastiekjes, de deuk in de bank die ze maakte in het vakantiehuisje, en ze kan maar niet vergeten dat Philip Freriks gestopt is met het journaal. (kom terug, Philip!). Maar waar komt dit missen vandaan?
Met (voor de laatste keer!) een illustratie van Jessica Bacuna. Lees meer

Column: Wasverzachter

Wasverzachter

Een fietstochtje met twee vrienden voert Eva naar een nieuwbouwwijk, waar het leven bij nader inzien toch zo slecht nog niet zou zijn. Lees meer

Een ezel stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen, maar een kiezer wel

Een ezel stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen, maar een kiezer wel

Marthe van Bronkhorst verdiept zich ter voorbereiding van de verkiezingen in de Archieven der Vergeten Partijen. Ook dit jaar zijn er maar liefst 37 verkiesbare partijen. Wie zijn hen voorgegaan, en zat er dan echt niet een bij die de tand des tijds had moeten overleven? Lees meer

Column: Dingen die we niet gehoord hebben

Dingen die we niet gehoord hebben

Een gehoorbeschadiging is wat Eva van den Boogaard met haar opa gemeen heeft. Verder weet ze niet veel over hem en zijn oorlogsverleden, behalve dat het opgelopen trauma ook zijn nageslacht raakte. Lees meer

Sommige dagen kun je niet oplossen

Sommige dagen kun je niet oplossen

Twee geliefden die niet in elkaar opgaan blijven individuen en in Duo Penotti is eigenlijk best veel van jezelf terug te vinden. Marthe van Bronkhorst neemt een kijkje in haar ijskast, denkt na over wat je bewaart in je vriezer en komt tot de conclusie dat er voor sommige dingen geen oplossing bestaat. Lees meer

Hoe je de maanden op je knokkels telt en andere vragen

Hoe je maanden op knokkels telt en andere vragen

Voor welke simpele zaken heb jij nooit meer opnieuw naar uitleg durven vragen? Voor Vivian MacGillavry was het maanden tellen op haar knokkels. Maar toen ze dat aan een vriendin durfde op te biechten, ontdekte ze iets moois. Lees meer

Interfriention

Interfriention

Eva van den Boogaard viert een vriendschapsjubileum met vriendin I. en blikt terug op een andere vriendschap, die kort daarvoor ten einde moest komen. Lees meer

Tip van Else Boer Wees een meeloper

Wees een meeloper

Soms is een meeloper zijn gewoon een heel goed plan. Schrijver Else Boer legt uit waarom aan de hand van haar nieuwste niet-originele hobby: schaken. Lees meer

Zonder mijn moeder

Zonder mijn moeder

Het wel of niet aanschaffen van een kunstwerk voert Eva van den Boogaard terug naar tijden waarin ze nog niet alle beslissingen zelf nam. Lees meer

Column: In de kruipruimte

In de kruipruimte

In het huis dat Eva van den Boogaard bewoont, bevindt zich een kruipruimte dat de nodige vragen oproept. Lees meer

Column: Veelzeggende kiepau

Veelzeggende kiepauto

In haar laatste column op Hard//hoofd deelt Iduna Paalman een mistroostig inzicht: hoe beter we kunnen praten, hoe minder we kunnen zeggen. Toch brengt het haar tot een hartverwarmende conclusie. Lees meer

Schuldig

Schuldig

Marthe van Bronkhorst maakt een innerlijke reis om haar overleden grootvader te gedenken, die met andere bedoelingen naar Indonesië reisde dan zij lange tijd dacht. Lees meer

 Vergeet de zomer maar (niet)

Vergeet de zomer maar (niet)

Nu fysiek reizen wereldwijd onmogelijk is, rest de verbeelding: fotograaf Cleo Goossens neemt ons mee naar de zonnige uithoeken van onze fantasie. Lees meer

Column: Rommelklanken

Rommelklanken

Het vele videobellen van de afgelopen tijd doet Eva van den Boogaard de waarde inzien van zogenaamde 'rommelklanken'. Lees meer

Tip: Laat alles vallen 1

Laat alles vallen

Annelies van Wijk onderzoekt haar fascinatie voor alledaagse objecten die onverwacht te pletter vallen. Een tip om zelf ook eens als een brokstuk te gronde te gaan, wie weet welke schoonheid er nog oprijst uit de scherven. Lees meer

Column: Zolang je maar geen zware machines bedient

Zolang je maar geen zware machines bedient

Als kind vond Iduna Paalman opvatting dat slapen voor grote mensen was en zij het dus niet nodig had. Nog steeds probeert ze af te komen van haar vooroordeel dat alleen mensen die niet genoeg van het leven houden, van slapen houden. Lees meer

Column: The mask is the face

The mask is the face

Een versleten meubelstuk zet Eva van den Boogaard tijdens haar verhuizing aan het denken over de betekenis van uiterlijk vertoon. Lees meer

Beeldspraak: The City is a Choreography

Vraag de stad eens ten dans

Fotograaf Melissa Schriek heeft oog voor het subtiele en eigenaardige ritme van de stad. 'Zodra we de straat op gaan, worden we daar deel van.' Lees meer