Asset 14
https://hardhoofd.com/10-jarig-bestaan-hard-hoofd/

800 meter jezelf behouden

800 meter jezelf behouden

Op het WK atletiek in Doha zag Steff Geelen één atlete schitteren door afwezigheid: Caster Semenya mocht niet deelnemen, omdat zij weigert testosteronverlagende medicatie te nemen. Dat ze niet aan de start mocht verschijnen, betekent echter niet dat Semenya zichzelf laat uitwissen.

‘Ik zal ooit Olympisch kampioen worden.’ Dat schrijf ik in mijn dagboek op 12 september 2008. Ik ben dan 13 jaar en goed op weg. Pas op 15-jarige leeftijd spat die droom als een luchtbel uiteen, wanneer mijn lichaam dodelijk vermoeid een verlate puberteit bereikt en ik tegen alle wil en dank in toch borsten, billen en heupen krijg. Ik had dit alles tot dusver sluw weten te ontkomen door mijn voedselinname laag te houden. Tot mijn prestaties als atleet na jaren van karig dieet zodanig kelderden dat ik gedwongen werd tot verandering. Ik kan me moeilijk verzetten tegen het gevoel dat de ontwikkeling die me uiteindelijk inhaalt als een soort bittere grap van God het verkeerde lichaam belaagt. ’s Nachts lig ik urenlang wakker om mezelf uit het oude vermoeden te wringen dat ik op een bepaalde manier, waar ik niet de vinger op kan leggen, niet helemaal klop.

In het weekend van 12 oktober kijk ik naar de wereldkampioenschappen atletiek in Doha. De Nederlandse Sifan Hassan wint zowel de 1.500 als 10.000 meter met verve. Op de 800 meter pakt Halimah Nakaayi uit Oeganda het goud. De Zuid-Afrikaanse atlete Caster Semenya schittert op die laatste afstand door afwezigheid. Op 1 mei 2019 heeft het Zwitserse hooggerechtshof besloten dat Semenya niet mag deelnemen aan de wereldkampioenschappen atletiek tenzij zij instemt met hormoonbehandeling. De geschiedenis herhaalt zich voor de zoveelste maal en ik geloof dat ik boos ben.

Het idee dat vrouwen bescherming nodig hebben tegen ‘mannelijke’ indringers getuigt van misogynie en transfobie

In 2008 kreeg ik, na mijn eigen zoveelste 800 meter, een boek cadeau genaamd Foekje Dillema, de grootste tragedie uit de Nederlandse sportgeschiedenis. Ik vond het onlangs in mijn boekenkast terug. Het verhaal van Dillema speelt zich af aan het eind van de jaren 40. Dillema was een jong, Fries meisje toen ze bekendheid verwierf omdat ze razend snel kon lopen. Zo snel zelfs dat de legendarische en alom geliefde Olympisch kampioene Fanny Blankers-Koen en haar invloedrijke man en coach Jan Blankers, zich geïntimideerd voelden. Net voor de Europese kampioenschappen in 1950 vindt Dillema een brief op haar deurmat waarin staat dat ze een zogenaamde geslachtstest moet ondergaan. Nieuw protocol, niets persoonlijks. Op de ochtend dat de trein richting Brussel vertrekt moet ze, bij wijze van uitleg, verslagen tegen haar teamgenoten hebben gezegd: ‘Ze zeggen dat ik geen meid ben’.

Semenya is een zwarte vrouw met een intersekseconditie. Hierdoor heeft zij in haar zaak niet alleen te maken met discriminatie tegen intersekse personen maar ook met racisme. Semenya’s testosteronwaarden zijn ongeveer driemaal hoger dan bij ‘een gemiddelde vrouw’. Dit zou haar een oneerlijk voordeel geven ten opzichte van die gemiddelde vrouwen. Dat naast hormonen oneindig veel meer biologische en sociale factoren invloed hebben op iemands sportprestaties, wordt in de uitspraak van het Zwitserse Hof gemakshalve genegeerd. Het idee dat vrouwen bescherming nodig hebben tegen ‘mannelijke’ indringers getuigt bovendien van misogynie en transfobie: Semenya is te snel, te sterk en te uitgesproken om een vrouw te zijn.

Semenya’s zwarte, te mannelijke lichaam heeft in de ogen van de atletiekfederatie gefaald

Door haar het recht op deelname te ontnemen, diskwalificeert de internationale atletiekfederatie Semenya niet enkel voor het toernooi, maar ook voor het vrouw, atleet of volwaardig mens zijn. Op de vraag waarom ze geen medicatie wil innemen om haar testosteronwaarden te verlagen, antwoordt ze: ‘It’s like killing yourself’. Dat Semenya dit niet in de figuurlijke zin van het woord bedoelt, weet ik zeker: It ís like killing yourself.

Onlangs zie ik dat Andere Tijden Sport een documentaire heeft gemaakt over Foekje Dillema. De titel? Het Mysterie Foekje Dillema. In zijn introductie van de documentaire stelt Tom Egbers de vraag: ‘Foekje Dillema, het sprintwonder uit Friesland, was ze man of was ze vrouw?’ Zestig jaar na de schandelijke schorsing is de wereld nog steeds slechts geïnteresseerd in één ding: Dillema’s categorisatie. ‘Ben je een jongen of een meisje?’ hoor ik de jongens nog roepen terwijl ze me achtervolgen op hun fietsen. Soms stel ik me voor dat ik hun van repliek had gediend door met mijn armen een weids gebaar te maken, hardop te lachen en glorieus weg te racen.

In de sportwereld ben je enkel een held als je wint. Semenya’s zwarte, te mannelijke lichaam heeft in de ogen van de atletiekfederatie gefaald. Veel queer mensen verstaan de kunst van het verliezen goed. Of het nu gaat om deelname aan wedstrijden, het verkrijgen van privileges of het juist benoemd worden. De wereld kijkt naar ons. Ontleedt ons in hormonen, chromosomen, de hoogte van onze stem, onze uiterlijke kenmerken. Maar Semenya kijkt terug, weigert deelname volgens de voorwaarden van anderen en weigert zo te verdwijnen. Daarmee heeft Semenya meer dan welk wereldkampioenschap dan ook gewonnen:

‘No man, or any human, can make me stop running’.


Beeld: Jon Connell via Flickr.

Mail

Steff Geelen is schrijver en performer. In hun werk doet Steff onderzoek naar queerness, dierlijkheid en privilege. Hen publiceerde op Notulen van het Onzichtbare, EXPOSED en Op Ruwe Planken.

Lees verder Lees verder

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Zonder advertenties en helemaal gratis.

En dat heeft resultaat. Hard//hoofd’ers Iduna Paalman en Joost Oomen werden dit jaar door de Volkskrant verkozen tot literair talent van het jaar.

Een plek als Hard//hoofd kan alleen bestaan met jouw steun. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunstwerken van veelbelovende makers, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan
het laatste
 1

Collectief protest is nodig voor individueel geluk

Wolter de Boer luisterde naar de kersttoespraak van de koning en was verheugd dat hij over onze geluksobsessie sprak. Wel liet de koning een paar belangrijke maatschappelijke factoren voor de ellende van individuen achterwege in zijn rede. Lees meer

RE: Kiezen voor rechts. De verslaglegging van Nederlandse media over de Britse verkiezingen

Kiezen voor rechts: hoe de Nederlandse media verslag deden van de Britse verkiezingen

Keuzes die Nederlandse media maken in hun verslaggeving pakken vaak uit in het voordeel van rechts. Dat belooft weinig goeds voor de verkiezingen van 2021 in het vooruitzicht. Lees meer

 Heilige hobby's

Heilige hobby's

Onze zoektocht naar bijzondere ervaringen begint religieuze trekjes te vertonen. Het nieuws in beeld door Katja Grosskinsky. Lees meer

Filmtrialoog: Star Wars: The Rise of Skywalker

Star Wars: The Rise of Skywalker

Redacteuren Else Boer, Jihane Chaara en Kiki Bolwijn zagen in het meest recente deel van de Star Wars-saga: The Rise of Skywalker, weinig dappere keuzes van de makers. Lees meer

 Jules Deelder: zwart-wit, maar levend in elke denkbare kleur

Jules Deelder: zwart-wit, maar levend in elke denkbare kleur

Vandaag is in het stadhuis van Rotterdam een condoleanceregister geopend voor Jules Deelder. Rob Worst bracht hem nog eenmaal in beeld zoals hij was: zwart-wit, maar levend in elke denkbare kleur. Lees meer

Hard//talk: Het woordenboek is de barricade van deze tijd

Het woordenboek is de barricade van deze tijd

De redactie van de Van Dale riep ‘boomer’ uit als Woord van het Jaar 2019. Voor Marte Hoogenboom het zoveelste bewijs dat de progressieve strijd in de eerste plaats een taalstrijd is. Lees meer

 Rusland de komende jaren bankzitter

Rusland de komende jaren bankzitter

Sporters uit Rusland die kunnen aantonen dat zij dopingvrij zijn en geen dopingcontrole gemist hebben, mogen bij de komende grote sporttoernooien wel meedoen, maar niet onder de Russische vlag. Het nieuws in beeld door Jente Hoogeveen. Lees meer

 Zedenpolitie onder vuur

Zedenpolitie onder vuur

Toen de politie vier zedenverdachten voor een reconstructie meenam naar de plaats delict, probeerden die de agenten te overmeesteren. Bij de schermutseling die volgde kwamen alle verdachten om het leven. Het nieuws in beeld door Rueben Millenaar. Lees meer

Filmtrialoog: The Third Wife

The Third Wife

Redacteuren Oscar Spaans, Jihane Chaara en Kiki Bolwijn zagen in de bioscoop hoe in het Vietnam van eind 19e eeuw, de 14-jarige May de derde vrouw wordt van Hung, een steenrijke en veel oudere grootgrondbezitter. Lees meer

Lieve Mark 2

Lieve Mark

Jan Hamstra sneed zijn kijk op Zwarte Piet in hout voor zijn beeldkritiek 'Lieve Mark'. Hij neemt ons in sneltreinvaart mee door de geschiedenis van raciale karikaturen, en drukt premier Mark Rutte op het hart dat hij zich meer in die geschiedenis zou moeten verdiepen. Lees meer

Hard//talk: Hoe (niet) te praten over mentale moeilijkheden

Hoe (niet) te praten over mentale moeilijkheden

Een label geeft een naam aan een ervaring, maar kan nooit een verklaring zijn voor waarom iemand, op dat specifieke moment in haar leven, die specifieke klachten heeft. Lees meer

Paw Patrol krijgt concurrentie

Paw Patrol krijgt concurrentie

De Australische hond Bear werd als puppy achtergelaten. Hij werd zelf gered, en sindsdien staat zijn leven in het teken van het redden van andere dieren. Het nieuws in beeld door Aida de Jong. Lees meer

Mannelijkheid en de giftige erfenis van Wolkers

Mannelijkheid en de giftige erfenis van Wolkers

Gijsbert Pols herleest Wolkers' meesterwerk Turks fruit, en moet constateren dat de roman niets waarmaakt van de bevrijding die hem wordt toegedicht. Een bewerkt hoofdstuk uit Pols' nieuwe essaybundel 'Het onhoudbare midden'. Lees meer

Automatische concepten 27

Ben je wel echt verslaafd aan je smartphone?

Dagelijks besteden we eindeloos veel tijd aan onze smartphones. Sommigen wijten dat aan een verslaving. Gatool Katawazi pleit ervoor dat we onze verantwoordelijkheid nemen voor dit gedrag, en spaarzaam om te springen met het woord 'verslaving'. Lees meer

 Vega Whopperwolf

Vega Whopperwolf

Alsof je een hongerige wolf aan de soja krijgt, zo kun je de prestatie van De Vegetarische Slager zien. Het bedrijf verovert langzaam maar zeker de Europese markt voor vleesvervangers. Het nieuws in beeld door Katja Grosskinsky. Lees meer

Red zaterdag onze democratie 1

Red zaterdag onze democratie

Als terrorisme en doodsbedreigingen niet meer worden geschuwd om een racistische traditie in stand te houden, is jezelf uitspreken niet meer genoeg, ziet Naomí Combrink. De vrijheid van vergadering en de democratie staan op het spel. Lees meer

 Mag ik nog even vangen?

Mag ik nog even vangen?

Honderden Amerikanen ontvingen eerder deze week opeens een nachtelijk berichtje van een vriend, kennis, collega... Maar die wisten op hun beurt nergens van. Oude berichten van jaren eerder werden 'gerecycled'. Het nieuws in beeld door Nastia Cistakova. Lees meer

Poortwachters van de Homogemeenschap

Poortwachters van de homogemeenschap

Sebastiaan van der Lubbe ontmaskert het dunne laagje vernis dat we in Nederland ‘tolerantie’ noemen. Hij strijdt tegen de regenboogvlag als goedkoop fashion statement en vóór de regenboogvlag als pleitbezorger van inclusiviteit. Lees meer

 Wie stoot koning Netflix van de bank?

Wie stoot koning Netflix van de bank?

Voor koning Netflix staat er veel op het spel. Het is dringen geblazen voor de troonopvolgers. Het nieuws in beeld door Jente Hoogeveen. Lees meer

Filmtrialoog: Light Of My Life 1

Light Of My Life

Onze redacteuren werden meegesleept in de vlucht van Casey Affleck en zijn filmdochter in 'Light of my Life'. Lees meer

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n platform is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunst, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan