nieuwsbrief
Asset 14

800 meter jezelf behouden

800 meter jezelf behouden

Op het WK atletiek in Doha zag Steff Geelen één atlete schitteren door afwezigheid: Caster Semenya mocht niet deelnemen, omdat zij weigert testosteronverlagende medicatie te nemen. Dat ze niet aan de start mocht verschijnen, betekent echter niet dat Semenya zichzelf laat uitwissen.

Mail

‘Ik zal ooit Olympisch kampioen worden.’ Dat schrijf ik in mijn dagboek op 12 september 2008. Ik ben dan 13 jaar en goed op weg. Pas op 15-jarige leeftijd spat die droom als een luchtbel uiteen, wanneer mijn lichaam dodelijk vermoeid een verlate puberteit bereikt en ik tegen alle wil en dank in toch borsten, billen en heupen krijg. Ik had dit alles tot dusver sluw weten te ontkomen door mijn voedselinname laag te houden. Tot mijn prestaties als atleet na jaren van karig dieet zodanig kelderden dat ik gedwongen werd tot verandering. Ik kan me moeilijk verzetten tegen het gevoel dat de ontwikkeling die me uiteindelijk inhaalt als een soort bittere grap van God het verkeerde lichaam belaagt. ’s Nachts lig ik urenlang wakker om mezelf uit het oude vermoeden te wringen dat ik op een bepaalde manier, waar ik niet de vinger op kan leggen, niet helemaal klop.

In het weekend van 12 oktober kijk ik naar de wereldkampioenschappen atletiek in Doha. De Nederlandse Sifan Hassan wint zowel de 1.500 als 10.000 meter met verve. Op de 800 meter pakt Halimah Nakaayi uit Oeganda het goud. De Zuid-Afrikaanse atlete Caster Semenya schittert op die laatste afstand door afwezigheid. Op 1 mei 2019 heeft het Zwitserse hooggerechtshof besloten dat Semenya niet mag deelnemen aan de wereldkampioenschappen atletiek tenzij zij instemt met hormoonbehandeling. De geschiedenis herhaalt zich voor de zoveelste maal en ik geloof dat ik boos ben.

Het idee dat vrouwen bescherming nodig hebben tegen ‘mannelijke’ indringers getuigt van misogynie en transfobie

In 2008 kreeg ik, na mijn eigen zoveelste 800 meter, een boek cadeau genaamd Foekje Dillema, de grootste tragedie uit de Nederlandse sportgeschiedenis. Ik vond het onlangs in mijn boekenkast terug. Het verhaal van Dillema speelt zich af aan het eind van de jaren 40. Dillema was een jong, Fries meisje toen ze bekendheid verwierf omdat ze razend snel kon lopen. Zo snel zelfs dat de legendarische en alom geliefde Olympisch kampioene Fanny Blankers-Koen en haar invloedrijke man en coach Jan Blankers, zich geïntimideerd voelden. Net voor de Europese kampioenschappen in 1950 vindt Dillema een brief op haar deurmat waarin staat dat ze een zogenaamde geslachtstest moet ondergaan. Nieuw protocol, niets persoonlijks. Op de ochtend dat de trein richting Brussel vertrekt moet ze, bij wijze van uitleg, verslagen tegen haar teamgenoten hebben gezegd: ‘Ze zeggen dat ik geen meid ben’.

Semenya is een zwarte vrouw met een intersekseconditie. Hierdoor heeft zij in haar zaak niet alleen te maken met discriminatie tegen intersekse personen maar ook met racisme. Semenya’s testosteronwaarden zijn ongeveer driemaal hoger dan bij ‘een gemiddelde vrouw’. Dit zou haar een oneerlijk voordeel geven ten opzichte van die gemiddelde vrouwen. Dat naast hormonen oneindig veel meer biologische en sociale factoren invloed hebben op iemands sportprestaties, wordt in de uitspraak van het Zwitserse Hof gemakshalve genegeerd. Het idee dat vrouwen bescherming nodig hebben tegen ‘mannelijke’ indringers getuigt bovendien van misogynie en transfobie: Semenya is te snel, te sterk en te uitgesproken om een vrouw te zijn.

Semenya’s zwarte, te mannelijke lichaam heeft in de ogen van de atletiekfederatie gefaald

Door haar het recht op deelname te ontnemen, diskwalificeert de internationale atletiekfederatie Semenya niet enkel voor het toernooi, maar ook voor het vrouw, atleet of volwaardig mens zijn. Op de vraag waarom ze geen medicatie wil innemen om haar testosteronwaarden te verlagen, antwoordt ze: ‘It’s like killing yourself’. Dat Semenya dit niet in de figuurlijke zin van het woord bedoelt, weet ik zeker: It ís like killing yourself.

Onlangs zie ik dat Andere Tijden Sport een documentaire heeft gemaakt over Foekje Dillema. De titel? Het Mysterie Foekje Dillema. In zijn introductie van de documentaire stelt Tom Egbers de vraag: ‘Foekje Dillema, het sprintwonder uit Friesland, was ze man of was ze vrouw?’ Zestig jaar na de schandelijke schorsing is de wereld nog steeds slechts geïnteresseerd in één ding: Dillema’s categorisatie. ‘Ben je een jongen of een meisje?’ hoor ik de jongens nog roepen terwijl ze me achtervolgen op hun fietsen. Soms stel ik me voor dat ik hun van repliek had gediend door met mijn armen een weids gebaar te maken, hardop te lachen en glorieus weg te racen.

In de sportwereld ben je enkel een held als je wint. Semenya’s zwarte, te mannelijke lichaam heeft in de ogen van de atletiekfederatie gefaald. Veel queer mensen verstaan de kunst van het verliezen goed. Of het nu gaat om deelname aan wedstrijden, het verkrijgen van privileges of het juist benoemd worden. De wereld kijkt naar ons. Ontleedt ons in hormonen, chromosomen, de hoogte van onze stem, onze uiterlijke kenmerken. Maar Semenya kijkt terug, weigert deelname volgens de voorwaarden van anderen en weigert zo te verdwijnen. Daarmee heeft Semenya meer dan welk wereldkampioenschap dan ook gewonnen:

‘No man, or any human, can make me stop running’.


Beeld: Jon Connell via Flickr.

Steff Geelen is schrijver en performer. In hun werk doet Steff onderzoek naar queerness, dierlijkheid en privilege. Hen publiceerde op Notulen van het Onzichtbare, EXPOSED en Op Ruwe Planken.

Lees verder Lees verder

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Automatische concepten 27

Ben je wel echt verslaafd aan je smartphone?

Dagelijks besteden we eindeloos veel tijd aan onze smartphones. Sommigen wijten dat aan een verslaving. Gatool Katawazi pleit ervoor dat we onze verantwoordelijkheid nemen voor dit gedrag, en spaarzaam om te springen met het woord 'verslaving'. Lees meer

 Vega Whopperwolf

Vega Whopperwolf

Alsof je een hongerige wolf aan de soja krijgt, zo kun je de prestatie van De Vegetarische Slager zien. Het bedrijf verovert langzaam maar zeker de Europese markt voor vleesvervangers. Het nieuws in beeld door Katja Grosskinsky. Lees meer

Red zaterdag onze democratie 1

Red zaterdag onze democratie

Als terrorisme en doodsbedreigingen niet meer worden geschuwd om een racistische traditie in stand te houden, is jezelf uitspreken niet meer genoeg, ziet Naomí Combrink. De vrijheid van vergadering en de democratie staan op het spel. Lees meer

 Mag ik nog even vangen?

Mag ik nog even vangen?

Honderden Amerikanen ontvingen eerder deze week opeens een nachtelijk berichtje van een vriend, kennis, collega... Maar die wisten op hun beurt nergens van. Oude berichten van jaren eerder werden 'gerecycled'. Het nieuws in beeld door Nastia Cistakova. Lees meer

Poortwachters van de Homogemeenschap

Poortwachters van de homogemeenschap

Sebastiaan van der Lubbe ontmaskert het dunne laagje vernis dat we in Nederland ‘tolerantie’ noemen. Hij strijdt tegen de regenboogvlag als goedkoop fashion statement en vóór de regenboogvlag als pleitbezorger van inclusiviteit. Lees meer

 Wie stoot koning Netflix van de bank?

Wie stoot koning Netflix van de bank?

Voor koning Netflix staat er veel op het spel. Het is dringen geblazen voor de troonopvolgers. Het nieuws in beeld door Jente Hoogeveen. Lees meer

Filmtrialoog: Light Of My Life 1

Light Of My Life

Onze redacteuren werden meegesleept in de vlucht van Casey Affleck en zijn filmdochter in 'Light of my Life'. Lees meer

Hard//talk: Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Met enige verbazing ziet Vivian Mac Gillavry hoe goede doelen geld ophalen met acties die patiënten zelf vaak niet meer kunnen uitvoeren. Lees meer

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen 1

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen

Intenties om (nog) gelukkiger/gezonder/succesvoller te leven? Filosofe Lieke Knijnenburg onthult hoe de kapitalistische samenleving deze intenties in ons programmeert, en hoe we ertegen in opstand kunnen komen. Een bevrijdend essay over tijdverspilling, zelfverwoesting en liefde. Lees meer

 Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Zodra de trailer verzegeld werd, waren de 39 Chinese migranten die zich erin hadden verstopt kansloos. Het nieuws in beeld door Rob Worst. Lees meer

Is het demonstratierecht in Nederland een farce?

Is het demonstratie­recht in Nederland een farce?

Na roerige protestweken met boze boeren en blokkades door Extinction Rebellion maakt Jarmo Berkhout de balans op. Hoe staat het er eigenlijk voor met het demonstratierecht in Nederland? Lees meer

Een vuile plas regenwater

Een vuile plas regenwater

Alexander van der Weide bespreekt op intuïtieve wijze de klassieke film Stalker van Tarkovski. ‘Probeer nooit je idee over te brengen aan het publiek — het is een ondankbare en zinloze taak. Laat ze het leven zien en ze zullen in zichzelf de middelen vinden om het te beoordelen en te waarderen.’ Lees meer

Mevrouw Rouw in Zomergasten 2

Mevrouw Rouw in Zomergasten

Hard//hoofd grijpt terug op de Zomergasten-verslagen van deze zomer met een onconventionele gast die toepasselijk is voor de grauwe dagen. Lees meer

 China trekt zich er niets van aan

China trekt zich er niets van aan

China gaat zijn eigen gang, terwijl de internationale gemeenschap niet veel meer doet dan waarschuwingen uitdelen. Lees meer

Hard//talk: Betrokkenheid begint bij meer geld en tijd 4

Betrokkenheid begint bij meer geld en tijd

Diederik Samsom stelde onlangs dat welvaart uit meer bestaat dan inkomen. Wolter de Boer ziet dat geld en tijd wel noodzakelijk zijn om je als burger te engageren met de problemen van deze tijd. Lees meer

Nieuws in Beeld: Kamikazeplastics

Kamikaze­plastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen

We laten ons niet sussen

De 35.000 klimaatdemonstranten konden rekenen op een stuk minder steun dan 2500 boeren. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen? Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons