Foto: Robin Vogel Sanne Vogel maakte een voorstelling over 'onze generatie'. Het ging bewust over niks en het werd dus drie keer niks." /> Foto: Robin Vogel Sanne Vogel maakte een voorstelling over 'onze generatie'. Het ging bewust over niks en het werd dus drie keer niks." />
Asset 14

Je ome Tonnie

Sanne Vogel maakte een theatervoorstelling over de huidige generatie twintigers. Zowel deze generatie zelf als de gevestigde orde om haar heen worstelt met de vraag: wie zijn deze verwende jongeren eigenlijk? Maar de voorstelling Late Avond Idealen geeft geen antwoorden en stelt daarom teleur.

De twintiger van nu heeft veel weg van een pas ontdekte diersoort. We kunnen ons de laatste tijd steeds meer verheugen over de publieke aandacht. Net als bij een nieuwe, onooglijke vissoort die ineens ergens blijkt te leven is er onderzoek gaande naar ons: hoe bewegen wij ons in de onze natuurlijke habitat? Wat zijn onze gemeenschappelijke kenmerken? Wat ons onderscheidt van de dieren is dat wij daar zelf ook over nadenken. En voorlopig weten we het antwoord niet. Maar reclamemakers breken zich reeds het hoofd over hoe ze ons moeten benaderen en de traditionele media schijnen iedere twintiger op straat aan te klampen met de vraag hoe ze ons nog kunnen bereiken. Het zal niet lang meer duren voor we worden opgenomen in een catalogus, gelabeld en gearchiveerd. Willen we daar zelf wat inspraak in hebben, dan zullen we moeten nadenken over wat ‘onze generatie’ onderscheidt.

In het theater zijn de eerste pogingen om dit te doen al zichtbaar. De Vogelfabriek speelt momenteel de voorstelling Late Avond Idealen, bedacht en geregisseerd door Sanne Vogel. Een voorstelling over de ‘overgevoelige generatie’ zoals op de flyer staat vermeld. Ik ging dus met een generatiegenoot naar het Rozentheater, alwaar wij een warm bad van herkenning en confrontatie verwachtten. Het ging immers eindelijk eens over ons! En nu zouden we misschien ook gaan snappen wat dat ‘ons’ dan precies betekent. Bij binnenkomst bleek eigenlijk alleen het kassameisje een twintiger. “Misschien zijn alle mensen van onze leeftijd al geweest” opperde mijn generatiegenoot, wat maar weer eens illustreert dat wij geen idee hebben met hoeveel mensen wij in de grote-generatie-vergaarbak liggen. In de zaal stond op ieders stoel een goody bag te wachten, met daarin Fair Trade thee en chocola, een clownsneus van de Cliniclowns en een onwaarschijnlijke hoeveelheid folders over bont, zieke kinderen en het milieu. Naast mij kwam een dikke man in een blauwe fleece-trui zitten, hij begon vast aan de reep chocola. De (oude) mensen om ons heen vermaakten zich prima met de clownsneuzen. Aangezien wij het idee hadden dat ‘onze generatie’, zoals veel andere generaties voor ons, wel eens gedefinieerd zou kunnen worden als jong en arrogant, keken we slechts zwijgend naar het decor: een stralend witte catwalk.

Wat volgde was een nogal ongemakkelijke anderhalf uur. Zes bloedmooie acteurs in prachtige kostuums speelden losse scènes’s rond het hebben van idealen. Ze spraken elkaar aan met hun eigen namen, maar speelden tegelijkertijd nogal overdreven, wat de vraag opwierp of ze daar nu als zichzelf of als personages stonden. Het geheel bestond uit allerlei korte scènes, wat in de persmap wordt vergeleken met het zappen langs verschillende zenders. Hierdoor was het lastig een gemene deler te vinden, iets wat al die losse stukjes verbond en tot een kloppend geheel maakte. Elk ‘stukje’ leek een leuke vondst uit het repetitielokaal, maar oversteeg dat niet, waardoor de voorstelling onaf voelde. Natuurlijk zijn we ondertussen gewend aan montagetheater, maar ook dan heeft het publiek een bindend element nodig, anders bestaat er het risico dat de voorstelling vrijblijvend wordt. Na zoveel aankondigingen en grote uitspraken in de pers dat deze voorstelling over onze generatie zou gaan, zijn de verwachtingen hooggespannen. Wat werd ons nu precies verteld?

Dat leken de spelers niet echt te weten. De scènes’s waren geschreven door de acteurs en regisseuse zelf, maar ook door andere bekende en minder bekende theaterauteurs. De omgang van ‘onze’ generatie met idealen leek het hoofdthema, maar het was niet Sanne Vogel’s bedoeling om een boodschap uit te dragen, zo vertelde ze in de NL20: ”Nou, ik wil absoluut niet dat mensen die mijn voorstelling zien denken dat er een boodschap is. Zo van: een beter milieu begint bij jezelf. Meer wil ik al die twijfels laten zien die er bij komen kijken. Onze generatie is er een met heel veel mogelijkheden en keuzes. Er zijn zoveel mensen die niet meer weten wat ze moeten kiezen en daarom maar niets doen. Hetzelfde lot treft idealen. (…) Het probleem van deze generatie is die verlammende vertwijfeling.”


Foto: Robin Vogel

In Late Avond Idealen vormde elke scène een nieuwe poging om iets te zeggen die nergens op uitliep, door die verlammende vertwijfeling dus. In de publiciteitstekst staat: ”Late Avond Idealen is een opeenstapeling van pogingen om iets te zeggen, maar dat maakt niet uit want het ziet er lekker uit toch?” De toon van dit tekstje geeft aan dat de makers op een luchtige en zelfkritische manier met het thema om hebben willen gaan, door er een soort parodie van te maken. Een parodie op de twintiger van nu. Het punt van een parodie is om datgene dat je wil parodiëren tot op bepaalde hoogte na te bootsen en hier vervolgens tussen de regels door een bepaalde kritiek in te verwerken. Dit vormt dus een diepere laag. Zit dit kritische laagje niet in de parodie, dan is het een kopie. Het is ongeveer het verschil tussen Koefnoen en je Ome Tonnie die met tranen in de ogen Hazes nadoet op feestjes. Een kopie heeft geen eigen zeggingskracht, omdat er verder niks achter zit. Een kopie is dan ook een weinig inspirerend uitgangspunt voor een theatervoorstelling.

Late Avond Idealen wil een parodie zijn op jongeren van nu, maar blijft tussen kopie en parodie in hangen. De kopie is natuurgetrouw, een groot deel van de makers is jong en staat dus dicht bij het onderwerp van de voorstelling. Alles gebeurt op dezelfde jolige toon en zonder al teveel drama. Maar als publiek heb je wel iets nodig om je tanden in te zetten, een kritische onderlaag die het geheel boven alle twijfels uit tilt en een uitspraak doet. Maar dat doet de voorstelling nadrukkelijk niet. Het publiek wordt overspoeld met beelden, folders, muziek en loze teksten, maar niets beklijft. Volgens de makers was dit de bedoeling, het publiek overladen met een ‘teveel aan niks’, omdat dit exemplarisch zou moeten zijn voor de levensvisie van onze generatie. Maar ‘niks’ blijft altijd niks, nul, noppes. Er zit geen betekenis in ‘niks’.

Herkenden mijn generatiegenoot en ik ons in deze voorstelling, voelden wij ons betrapt of geconfronteerd met de harde waarheid over onze in nevelen gehulde generatie? Driewerf neen. Deze voorstelling biedt niet de langverwachte antwoorden over onze generatie, roept geen nieuwe vragen op, wat achterblijft is, inderdaad, niks.

Opvallend was dat het ‘oude’ publiek de voorstelling heel grappig vond. De meesten lachten zich een ongeluk: wat zijn die jonghe menschen toch naïef ende koddig in hun verlammende vertwijfeling! Wellicht was deze voorstelling niet voor ons gemaakt en waren wij, de twintigers, helemaal niet de doelgroep. Misschien is het een voorstelling over ons voor de andere generaties, zodat die kunnen zeggen dat we inderdaad geen idealen hebben. Dat we lui en verwend zijn en niet weten wat het is om hard te werken, op houten banden te fietsen, ergens voor te vechten of honger te hebben. Volgens deze voorstelling zijn we misschien hip en mooi maar vooral hypocriet en oppervlakkig. Daarmee doet de voorstelling toch een uitspraak en laat dat nou precies de uitspraak zijn waar de oudere generaties al op hoopten, maar waar ik me absoluut niet in kan vinden.

Mail

Rosanne

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
'Mijn familiegeschiedenis is een puzzel waarvan ik steeds meer stukjes vind’ 1

‘Mijn familiegeschiedenis is een puzzel waarvan ik steeds meer stukjes vind’

Na het overlijden van zijn grootouders vinden Stephan Splinter en zijn vader op zolder een schat aan informatie. Aan de hand van de documenten en de spaarzame verhalen van opa, beginnen ze hun veelbewogen familiegeschiedenis in Nederlands-Indië te reconstrueren. Lees meer

Nieuws in beeld: Donorhart uit een doos

Donorhart uit een doos

De heart-in-a-box kan (vlak) na het overlijden van een donor diens hart weer op gang laten komen. Illustrator Simcha van der Veen is diep onder de indruk. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 47

Ontspan, Vladimir is hier

Deze week worden onze redacteurs blij van de zooi van iemand anders, de PlayStation en een Putin-stickerpakket. Lees meer

Verkrachting vindt niet plaats in een vacuüm

Verkrachting vindt niet plaats in een vacuüm

Linkse mensen hebben vaak het idee dat zij buiten en boven de 'verkrachtingscultuur' staan, meent Harriet Bergman. Maar iemands politieke overtuiging zegt weinig over hoe diegene daadwerkelijk met machtsverschillen omgaat. Lees meer

Tompouce 1

Tompouce

Eva vraagt zich af waarom de documentatie van haar jeugd ineens leuk moet zijn nu haar moeder alle oude videobanden heeft laten digitaliseren. Lees meer

Constant in verbinding en toch eenzaam

Constant in verbinding en toch eenzaam

Een plek waar je echt alleen bent en niet steeds naar je telefoon kunt grijpen. Waar vinden we die nog? Stefanie Gordin denkt met heimwee terug aan haar tijd in de Russische datsja's. Lees meer

 Giftige goudkoorts

Giftige goudkoorts

Jaarlijks belandt meer dan 130.000 kilo kwik - gebruikt voor het vinden van goud - in de Surinaamse natuur. Lees meer

Het vervolg van een rouwwoordenboek

Het vervolg van een rouwwoordenboek

De persoonlijke worsteling van Babet te Winkel om woorden te vinden voor haar rouw, was helemaal niet zo persoonlijk. Ze ontving vele berichten van mensen die zich in haar rouwwoordenboek herkenden. Dit is het vervolg van haar rouwwoordenboek. Lees meer

Hard//talk: Wie Thierry volgt

Wie Thierry volgt

Thierry Baudet heeft er heel wat kiezers bij die simpelweg hun vrijheid terug willen. Julius Koetsier vreest dat zij verzeild zullen raken in een moeras van verzinselen over UFO's en dinosaurussen. Lees meer

Nooit meer hier

Nooit meer genocide (hier)

Nooit meer genocide, dat beloven we elkaar op 4 mei. Maar wat zijn de lessen van 4 mei waard als we ze niet kunnen toepassen om nú een groep in nood te redden? Lees meer

Nieuws in beeld: Volle terrassen, volle ic's

Volle terrassen, volle ic's

Het demissionaire kabinet gaf groen licht voor het openen van de terrassen - en dus ook voor volle ic's. Lees meer

(Bos)rebellen

(Bos)rebellen

Deze week worden onze redacteurs blij van die film over het naderende Eurovisie Songfestival, eetbare bloemen en een onterecht vergeten dichter. Lees meer

Winterslaap

Winterslaap

Madeleine grapte al jaren over het houden van een winterslaap. Tot een onderzoeker dit ook echt mogelijk maakt. Wat als mensen een winterslaap zouden houden zoals dassen of beren dat doen? Een kort verhaal door Else Boer. Lees meer

Ali B gaat je niet redden

Ali B gaat je niet redden

‘Self made men’ prediken in online succescursussen dat succes voor iedereen binnen handbereik ligt. Lees meer

Alleen samen krijgen we u eronder

Alleen samen krijgen we u eronder

Mark Rutte is het niet vergeten, vanaf vandaag wordt alles soepel! Geef vooral weer die drie zoenen en alsjeblieft: dicht op de mond graag. Waarom zou je denken aan de uitgeputte zorg en de oplopende IC-cijfers als je ook aan jezelf kan denken? Nou dan. Lees meer

Met (voor het eerst!) een illustratie van Melcher Oosterman. Lees meer

Nieuws in beeld: Vogelgriep grijpt om zich heen

Vogelgriep grijpt om zich heen

Langs de Groningse Waddenkust zijn honderden vogels aangespoeld, die waarschijnlijk zijn geveld door de vogelgriep. Illustrator Aida de Jong brengt het lugubere nieuws in beeld. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 45

Goed advies

Deze week worden onze redacteurs blij van praktische zaken: goed advies, een nieuw rijbewijs en fijne muziek. Lees meer

Praat met mij, niet met de tekst

Praat met mij, niet met de tekst

Wout Waanders is niet alleen dichter en deel van een sexy boyband, maar ook schrijfcoach. Advies geven is natuurlijk leuk en aardig, maar wat gebeurt er als je zelf vastloopt tijdens het schrijven? Kan je jezelf terug de inspiratie in coachen? Alvast een tip: pak geen rode pen.  Lees meer

Column: Inferno onder de roltrap

Inferno onder de roltrap

Een defecte roltrap op het station herinnert Eva eraan hoe ze als kind soms verborgen werelden en niet per se bestaande systemen waarnam. Lees meer

Leven in een grijs gebied

Leven in een grijs gebied

Wat gebeurt er met je zelfbeeld als je chronisch ziek wordt? Accepteer je de ziekte als een deel van jezelf, of blijf je uitkijken naar de dag waarop je genezen bent? Lees meer