Het bekendste boek van hem is ongetwijfeld Factotum, maar het is handig te beginnen met Pulp. Dat is namelijk een heel kort boek en mocht je wat gedeprimeerd raken, dan kan je het snel uitlezen en verder gaan met Nick Hornby of Jane Austen. Maar waarschijnlijker is dat je gegrepen wordt door de rock & roll van Charles Bukowski. Hij was een brute man die graag mocht drinken, naar hoeren ging, gokte en in bars of bij paardenraces rondhing. Hij was een cultheld die zichzelf en de mensen om hem heen zo dicht mogelijk bij de afgrond bracht. Cult omdat alles wat hij schreef op het randje is en een held omdat hij op dat randje een ware kunstenaar was.

De echte ambacht van Bukowski waren zijn gedichten. Naar eigen zeggen schreef hij nog nooit een gedicht in nuchtere toestand, maar hij vergeleek het dichten dan ook met de onregelmatige pis na een avond lang zuipen. Hij ramde de letters letterlijk op zijn typemachine en dan produceerde hij titels als “Poems Written Before Jumping Out of an 8 story Window”, “Play the Piano Drunk Like a Percussion Instrument Until the Fingers Begin to Bleed a Bit” en “Love is a Dog from Hell”. Bukowski wordt vooral herinnerd door beschamende televisieoptredens en provocatieve interviews, maar zijn gedichten maakten zelfs van de grootste obsceniteiten kunst. Zijn stijl is Nabokov en de beelden die hij oproept Tarantino. Charles Bukowski was so fucked up, dat alles wat hij aanraakte in poëzie veranderde.

Skype is beter dan bellen. Skype is zelfs beter dan samen op de bank zitten. Vroeger ging ik achter de computer zitten om mijn zuster te spreken. Of mijn moeder. Snelle gesprekken, zoals je die ook aan de telefoon voert. Maar daarna ging ik Skype gebruiken om met vrienden lamlendig aan de telefoon te hangen. We begonnen ondertussen te eten. Of we lieten de lijn open staan terwijl we even de kamer uitgingen. Na een tijdje zette ik Skype open terwijl ik aan het werk was, of aan de telefoon met iemand anders. Ik fluit liedjes, hou monologen, luister minuten lang en lees stukjes voor. Skype is beter dan het echte leven.

Het beste is om een speaker en microfoon te hebben die het toestaan dat je overal in de kamer kan bellen zonder je computer mee te hoeven slepen. Omdat je niet betaalt, zet je gewoon de lijn open. Je hóeft geen gesprek te voeren, maar je zegt wat tegen elkaar wanneer je daar zin in hebt. Beide kanten gaan gewoon door met hun werk achter de computer. Soms vouw ik ondertussen de was op of wandel ik wat door de kamer. Pijnlijke stiltes bestaan niet meer, samen zwijgen kan net zo goed als geanimeerd praten en terwijl je bezig bent voer je gesprekken waar je normaal geen tijd voor hebt.

Twintig minuten, een uur, of gewoon een hele avond. Nooit zo ongedwongen contact gehad met mijn vrienden, familie en geliefden als via Skype.

Guillaume Canet en Marion Cottilard zijn nu ook buiten de filmset samen, ondanks de gemene trucs die ze met elkaar uithaalden in Jeux des Enfants. Cottilard is inmiddels in Hollywood doorgebroken en speelde bijvoorbeeld in Inception met Leonardo DiCaprio. Canet is gaan regisseren. En nu draait Les Petits Mouchoirs (Little White Lies) in de Nederlandse bioscopen, geregisseerd door Canet en met in een van de hoofdrollen Marion Cottilard.

Afgelopen week las ik tips over hoe je van je winterdip af moet komen. Natuurlijk heeft iets met licht te maken en goed eten, maar volgens mij kun je beter naar Les Petits Mouchoirs gaan. Een groepje vrienden gaat elk jaar naar een strandhuisje in de zomer en als een van hen een ongeluk krijgt, worden ze geconfronteerd met de kleine leugentjes die hun vriendengroep bij elkaar houden. Mooie mensen drinken goede wijn, eten uitgebreid, varen en zingen. Net zo vrolijk als Jeux des Enfants, met net zulke scherpe randjes. Canet voor je winterdip.

In elke vriendenclub lijkt er iemand te zijn die alles verslind dat met de Tweede Wereldoorlog te maken heeft. In mijn omgeving van historici en politicologen zijn dat er zelfs misschien iets meer dan gemiddeld. Dat is niet per se mijn rol, maar nadat verschillende van zulke Tweede Wereldoorlogadepten mij hebben aangeraden iets van Haffner te lezen, dit boek of bijvoorbeeld zijn biografie van Winston Churchill, noopte mijn conflictvermijdende natuur mij om er ook aan te beginnen. En er is niets aan het advies gelogen. Sebastian Haffner is verplichte kost voor iedereen die heeft leren lezen.

Churchill las ik inmiddels twee jaar geleden. Anmerkungen zu Hitler heb ik pas net uitgelezen. Het boek schijnt in het Duits gemakkelijk te lezen te zijn, maar ik las het toch in het Nederlands. De titel Kanttekeningen bij Hitler levert scheve blikken op, alsof Hitler best okay was, op een paar kanttekeningen na. Toch klopt de titel goed. Haffner schetst steeds het algemene beeld van Hitler, om daar vervolgens kanttekeningen bij te plaatsen.

Zo was de Weimarrepubliek inderdaad een wankele regeringsvorm, maar was dat niet de voornaamste reden dat Hitler de macht kon grijpen, zoals het verhaal vaak gaat. En Hitler zat inderdaad in het nauw toen hij de Verenigde Staten de oorlog verklaarde, maar het was niet uitsluitend een wanhoopszet of een onvermijdelijkheid vanwege Pearl Harbor. Dat deed hij vooral om de aandacht af te leiden van de Holocaust in het Oosten. Haffner gaat niet voortdurend tegen de heersende opinie in, maar verdiept deze. Toch was het boek bij het verschijnen in 1978 omstreden. Dat had er vooral mee te maken dat men er in Duitsland van overtuigd was dat Hitler het onvermijdelijke resultaat van de omstandigheden was, terwijl Haffner de oorzaak van de Tweede Wereldoorlog vooral zoekt in de invloed van Hitler. Het was de eerste echte kritiek op de Duitse sondernweg-these.
‘De kortste en beste beschrijving van het leven, werk en pathologie van Adolf Hitler’ schrijft Geert Mak op de cover. Onovertroffen noemt Frits Boterman het in het nawoord. Sebastian Haffner heeft maar 200 bladzijden nodig om te laten zien waarom Hitler de belangrijkste man van de vorige eeuw was en hoe dat zover heeft kunnen komen. Hij kan dat helder uitleggen, zodat het zelfs begrijpelijk is voor lezers die geen Tweede Wereldoorlogadept zijn.

Ik vond de bundel in boekhandel Atheneum op het Spui in Amsterdam, maar vermoedelijk is het niet de enige boekhandel die het boek in de etalage heeft. Het is uitstekende toiletliteratuur, ook omdat de combinatie “Proust” en “je behoefte doen” bescheiden maar toch smaakvol staat als je onverhoopt opgebeld wordt.

Internationale beroemdheden hebben antwoord gegeven op de vragen. Zo noemt Dave Brubeck, Huckleberry Finn zijn favoriete personage uit de fictie. Michael Caine geeft toe heel graag het talent te willen hebben om te tapdansen. Johnny Cash zegt in zijn zes-woorden beschrijving van het paradijs: Deze morgen. Met haar. Koffie drinkend. Julia Child vindt een slechte maaltijd de grootste misère. Allen Ginsberg wil soms in London wonen, soms in Parijs, soms in Benares, soms in San Fransisco en soms in New York. Tom Waits vindt zijn grootste kwaliteit het analyseren van een boek dat hij nooit gelezen heeft. En Arthur Miller wilde dat hij op zijn dertigste wist over vrouwen wat hij wist toen hij zestig was.
Vanity Fair zal nog wel even doorgaan met de questionnaire. Momenteel ontbreekt er nog een Nederlander in het boek. Denk dus alvast na, mochten ze je opbellen.

Twee van zijn meesterwerken sieren mijn boekenkast: The Russian Debutantes Handbook en Absurdistan. Net als bij zoveel Amerikaanse schrijvers van zijn leeftijd staan zijn personages existentiële hellenangsten uit en kwijnen ze weg door jeugdtrauma’s. Micha Vainberg bijvoorbeeld, moet uit Rusland vluchten omdat zijn vader een crimineel is en geraakt in een heftige crisis als zijn voorhuid er op late leeftijd aan moet geloven. Dat draagt hij in het hele verhaal mee, tot in de fictieve Balkanrepubliek Absurdistan waar spontaan een oorlog uitbreekt. Vladimir Gershkin aan de andere kant, de held uit het Russian Debutantes Handbook, gaat gewoon ordinair gebukt onder het verwachtingspatroon van zijn moeder. De personages van Shteyngart zijn even absurd als onherkenbaar en Shteyngart staat er voor garant dat geen enkele plotwending bij benadering begrijpelijk is. Proza zoals het bedoeld is.

Toch is Shtneygart een betamelijk schrijver. Hij geeft les in literatuur en publiceert verhalen in The New Yorker. Een vriendin van mij ging ooit op bedevaart naar New York om Shteyngart in levende lijve te zien en zij was verbaasd dat er zelfs geen sprankeltje waanzin in zijn ogen zichtbaar was. Shteyngart moet meer schrijven, want twee boeken is niet genoeg. Ga tot die tijd naar de winkel en koop zijn werk. Als dat je nog niet overtuigd heeft, hieronder twee passages uit zijn boeken.

De introductie van Vladimir Girshkin in Russian Debutantes Handbook:
“This would be the worst birthday of his life. Vladimir’s best friend Baobab was down in Florida covering his rent, doing unspeakable things with unmentionable people. Mother, roused by the meager achievements of Vladimir’s first quarter-century, was officially on the warpath. And, in possibly the worst development yet, 1993 was the Year of the Girlfriend. A downcast, heavyset American girlfriend whose bright orange hair was strewn across his Alphabet City hovel as if cadre of Angora rabbits had visited. A girlfriend whose sickly-sweet incense and musky perfume coated Vladimir’s unwashed skin, perhaps to remind him of what he could expect on this, the night of his birthday: Sex. Every week, once a week, they had to have sex, as both he and this large pale woman, this Challah, perceived that without weekly sex their relationship would fold up according to some unspecified law of relationships.”

Misha Vainberg spreekt in Absurdistan over hiphop:
“Alyosha-Bob and I have an interesting hobby that we indulge whenever possible. We think of ourselves as The Gentlemen Who Like To Rap. Our oeuvre stretches from the old school jams of Ice Cube, Ice-T, and Public Enemy to the sensuous contemporary rhythyms of ghetto tech, a hybrid of Miami bass, Chicago ghetto tracks, and Detroit electronica. The modern reader may be familiar with ‘Ass-N-Titties’ by DJ Assault, perhaps the seminal work of the genre”

Gary Shteyngart, mijn literaire held. De enige schrijver die weet dat wij geen interesse hebben in zaken als liefde, leven, dood en verdriet, maar dat wij eigenlijk uitsluitend geïnteresseerd zijn in geld, onze moeders en hiphop.

Op Youtube staat een filmpje van Jacques Derrida, de Franse filosoof van de grote abstracties, die spreekt over de liefde. Het is een fragment uit een documentaire waarin Derrida een tijdje gevolgd wordt door twee filmmakers. Vermoedelijk houden ze ergens op weg van het ene college naar het andere een pauze. Een mooie gelegenheid om even over fundamentele zaken te praten.

Een van de filmmakers doet een subtiele suggestie: “Zeg eens wat over liefde?” Nu lijkt het soms schier onmogelijk om bij Franse filosofen vragen te stellen die met enthousiasme worden ontvangen, maar Derrida maakt het wel heel bont. Wild zwaaiend met zijn handen loopt hij door de kamer. “De liefde, de liefde, wat kan ik zeggen over de liefde?” Hij heeft een vraag nodig, een imperatief of een richting. Zomaar iets over de liefde zeggen wordt Derrida teveel. Even speelt hij Oost-Indisch doof: “Bedoelt u l’amour of le mort?” De reactie van de filmmakers op deze commotie mag van mij de geschiedenisboeken in. Ze laten zich op geen enkele manier van slag brengen. Ze zijn niet in beeld, maar je hoort een stem nonchalant zeggen: “Reageer dan op Plato, die heeft er ook iets over gezegd.”

Als ik een Franse filosoof was geweest, was ik op dat moment met mijn hoofd tegen de muur gaan bonken. Derrida daarentegen gebruikt de vraag om in de daaropvolgende twee minuten de essentie van de liefde te bespreken en die gelijk maar even te koppelen aan de essentie van het zijn. Die gaan volgens hem volstrekt hand in hand.
We moeten een onderscheid maken tussen het liefhebben van het wat en het wie. In het spel der verleiding schotelen we iemand vaak eigenschappen voor die niet tot onze essentie behoren: Schoonheid bijvoorbeeld en intelligentie. We worden al snel verliefd op zaken die niet tot iemands ware zijn behoren. Als die zaken om wat voor reden dan ook wegvallen, dan raken we teleurgesteld. Het onderscheid tussen het wie en het wat is de essentie van zijn en daarmee de essentie van de liefde. De grote valkuil is dat we verliefd worden op tijdelijke grapjes, een reputatie, een positie in de groep, mooie ogen of lange benen; allemaal zaken die tot het wat behoren. Pas als we iemand leuk vinden en niet iets, dan kunnen we liefhebben.

Ergens in dit filmpje spreekt Derrida een van de filmmakers aan met “Amy.” Ik viel als een blok voor Amy. Iemand die zulke nonchalante vragen stelt en Frans spreekt met zo’n belachelijk Engels accent, die kan niet anders dan leuk zijn. Maar ik zie er vanaf. Die zaken behoren namelijk tot het wat en niet tot het wie. Amy’s essentie, daar weet ik niets van. Hetzelfde geldt voor Derrida. Maar dat neemt niet weg dat ze samen een leuk filmpje hebben gemaakt. Het staat hier.

Elke aantrekkelijke ontwikkeling op internet duwt mij weer iets dichter naar digitale slavernij. Als Steve Jobs, de topman van Apple, met zijn spijkerbroek en zwarte coltrui een nieuwe gadget presenteert, dan weet ik dat er weer een nieuwe manier is verzonnen om mij vaker te laten internetten. Tijden lang, als ik wakker werd ’s ochtends, of thuis kwam, of net klaar was met een televisie programma; elke keer liep ik als vanzelf naar mijn laptop om even te kijken of er nog nieuwe mail was. Elke keer verspilde ik een kwartiertje van mijn dag. Door Twitter, door e-mail, door Facebook, door mijn favoriete sites. Dat telde vaak op tot uren tijdsverlies en een continu dwangmatig gevoel.

Met de komst van iPhones en Blackberries wordt dat alleen maar erger. De stille uurtjes zijn meestal onderweg of ergens buiten de deur en ook die worden nu afgepakt. De geruststelling komt meestal uit het idee dat je altijd ervoor kunt kiezen je mobiele telefoon uit te zetten of het internet maar even niet te raadplegen, maar je verliest je vrijheid doordat je altijd een keuze hebt. De verleiding om even het nieuws te bekijken is er altijd. En ik trapte erin. Elke keer als ik ergens een mogelijkheid had dan checkte ik mijn e-mail. Ik werd er naartoe gezogen.

Daardoor werd internet eigenlijk de baas over mij. Als een ontevreden minnaar kon ik zelfs woest worden als internet er even niet voor mij was, bijvoorbeeld als het netwerk plat lag of mijn laptop niet werkte. Ondertussen betaalde ik mij blauw aan al die bedrijven die apparaatjes verzonnen waardoor ik nog langer online kon zijn, nog sneller kon internetten, met nog meer plezier. Luilekkerland werd groter en groter.

Maar ik ben strijdbaar. Internet krijgt mij er niet onder. Als een zenmeester heb ik mijn internetverlangens getemd. Ik heb geen iPhone gekocht, vooralsnog. Pas als de verleiding minder wordt ga ik overstag, om Apple te laten zien dat ik hen niet nodig heb. Ik open mijn laptop pas op mijn werk. Dus ik ga niet meer direct uit bed online om het nieuws te lezen. Ook als ik thuis kom, van wat dan ook, dan neem ik de tijd voordat ik achter de computer ga zitten. En een uur voor het slapen gaan kom ik niet in de buurt van internet of de televisie.

De techniek is verleidelijk en verslavend. Bovendien wordt er altijd een beeld van vooruitgang neergezet. De techniek wordt goedkoper, toegankelijker en werkt beter, maar dat wil niet zeggen dat het ook direct ons leven verrijkt. Daarom vier leefregels om de techniek te temmen:

1. Geen computer, telefoon of internet aan voor het ontbijt.
2. Geen computer, telefoon of internet een uur voor het slapen gaan.
3. Geen computer, telefoon of internet tijdens het eten.
4. Niet je e-mail of sociale netwerk sites checken in het weekend.

Win je vrijheid terug. Word weer zen.

Eén van de meest bejubelde filmpjes op internet van de afgelopen jaren is het fragment uit De Meisjes van Halal waarin Hans Teeuwen de presentatrices de les leest over de vrijheid van meningsuiting. De strekking was dat alles gezegd mag worden en dat de zielenpijn die het soms oplevert het offer is dat we daarvoor maken: niet alleen moslims voelen zich weleens beledigd. Geert Wilders is net als Teeuwen een absolutist als het gaat om de vrijheid van meningsuiting en de rechtszaak die afgelopen week begonnen is gaat op zoek naar de grenzen. De denker die steevast opgevoerd wordt is de Franse verlichtingsfilosoof Voltaire: “Ik keur af wat u zegt, maar tot de dood zal ik uw recht verdedigen om het te kunnen zeggen.”

Wat doorgaans vergeten wordt is dat deze woorden nooit letterlijk toegeschreven zijn aan Voltaire. Evelyn Beatrice Hall, een van zijn biografen, wilde in haar boek in 1906 in één zin illustreren waar Voltaire voor stond en kwam met voorgaand citaat. Ze heeft nooit gezegd dat deze woorden werkelijk van Voltaire afkomstig waren. Sterker nog, het zou haar sterk verbazen als hij het zo letterlijk had gesteld. Alleen al daarom moeten we maar eens andere denkers aanhalen, maar het kan bovendien geen kwaad wat verder te kijken dan onze neuzen lang zijn. Dit is geen nieuw debat. Vrijheid van meningsuiting was al een groot vraagstuk in de godsdienstoorlogen, toen Galileo Galilei verketterd werd omdat volgens hem de aarde niet het middelpunt van het heelal was maar ook toen de nazi’s opriepen tot geweld in de aanloop naar de Tweede Wereldoorlog. Er zijn zoveel andere mensen dan Voltaire die hun hoofd er al over hebben gebroken. Het debat kan wel wat hernieuwde aandacht voor andere denkers gebruiken.

John Stuart Mill gebruikte bijna zijn ganse leven om erop los te redeneren over de vrijheid van meningsuiting. Zijn arme ziel wordt er dan ook regelmatig bijgesleurd om de vrijheid van meningsuiting te verdedigen. Wat Mill betreft mag elke ideologie verdedigd worden, hoe belachelijk deze ook is en hoe weinig mensen deze ideologie ook moge aanhangen. Hij zegt daarover dat “if all mankind minus one were of one opinion, and only one person were of the contrary opinion, mankind would be no more justified in silencing that one person than he, if he had the power, would be justified in silencing mankind.” De enige grens aan deze vrijheid, is het schade berokkenen aan andere mensen. Een duidelijke uitleg van Mill ontbreekt, maar men zou aan de hand hiervan bijvoorbeeld kunnen zeggen dat Wilders wel moslims mag beschuldigen in de opinie-bijlage van de NRC, maar dit niet mag doen in een live toespraak voor een groep veroordeelde misdadigers. Het verschil is dat hij in het tweede geval een direct gevaar creëert voor moslims.

Het probleem is dan vaak dat er soms nog weleens iets geroepen wordt dat discutabel is, maar niet directe slachtoffers heeft. Toen Hans Teeuwen op de sofa bij de meiden van Halal lag, gebruikte hij dat argument ook. Iedereen voelt zich weleens beledigd door algemene opmerking, maar dat betekent niet dat je dan maar je mond moet houden. De enige oplossing volgens Hans Teeuwen is het krijgen van een dikke huid. De Amerikaanse filosoof Joel Feinberg wijst erop dat we vrij regelmatig mensen veroordelen terwijl er helemaal geen sprake is van slachtoffers, bijvoorbeeld wanneer een 15-jarig meisje met haar vriend van 19 seks heeft en de laatste dan beschuldigd wordt van pedofilie. Feinberg wijst zaken aan in de Verenigde Staten die tot een veroordeling geleid hebben zonder dat er slachtoffers waren, en die zijn er vast ook in Nederland. Waarom zouden we dan niet woorden mogen veroordelen die niet direct slachtoffers hebben? Hans Teeuwen zal het er niet mee eens zijn, maar Feinberg stelt grenzen aan de vrijheid van meningsuiting bij de mate waarin woorden als beledigend worden ervaren en deze ook vermijdelijk waren geweest. Je mag voor het politieke debat dus wel de rol van de Islam aan de kaak stellen, maar je hoeft ze niet varkens te noemen. Dat laatste valt namelijk gemakkelijk te vermijden.

De grote favoriet van bijvoorbeeld NRC.next-columnist Rob Wijnberg is de Amerikaan Stanley Fish. Hij is bekend van onder andere het idee dat links zo prat gaat op hun morele gelijk, dat ze niet meer weten hoe ze hun ideeën moeten verdedigen. Rechtse partijen kunnen dat veel beter. Zo is rechts aan de haal gegaan met de vrijheid van meningsuiting, een traditioneel punt van de linkse liberalen. Maar, zegt Fish, de vrijheid van meningsuiting bestaat eigenlijk niet. Meningsuiting die volledig vrij is betekent niets, want dan kun je immers roepen wat je wilt. Zodra je betekenis gaat geven aan woorden, worden er grenzen gesteld. Dat is niet zo erg, want we zouden nooit in een wereld willen leven waarin woorden niets betekenen, niemand uitdagen of niets verhelderen. Er bestaat dus niet zoiets als de vrijheid van meningsuiting zolang we woorden een betekenis toekennen. Gelukkig maar, zegt Fish, en Wijnberg met hem.

Noam Chomsky stelde het in een documentaire “Manufacturing Consent” een stuk eenvoudiger. Hij zegt dat als je echt in de vrijheid van meningsuiting gelooft, dat je ook gelooft in de vrijheid van meningsuiting van mensen die het niet met je eens zijn. In dat geval moet je Wilders toestaan te zeggen dat de Islam de bron van al het kwaad is, maar dan moet Wilders ook toestaan dat men heilig in de Koran gelooft en juist dat schijnt hem momenteel niet helemaal wel te gevallen.

Volgende keer doen we er goed aan eens iemand anders te aan te halen dan Voltaire. Heeft Wilders niet iemand beschadigd zoals Mill dat bedoelt? Of heeft Wilders de grenzen van Feinberg overtreden en beledigende uitspraken gedaan die ook vermeden hadden kunnen worden? Of moeten we de woorden van Wilders juist toestaan, omdat we dan echte Chomskiaanse vrijheid van meningsuiting hebben? Maar waarom zouden we überhaupt denkers aanhalen, die hun woorden jaren geleden gesproken hebben in een heel andere context? Het antwoord is eenvoudig: omdat het niet om Wilders gaat en ook niet om de vraag of zijn woorden rechtmatig zijn. De discussie is veel groter: van de Mohammedcartoons in Denemarken, vervolgde journalisten in Iran, Google in China, tot aan dissidenten in Rusland. Waar liggen nou echt de grenzen aan de vrijheid van meningsuiting? Geert Wilders is maar een voorbeeld. Voltaire ook. Laten we niet selectief onthouden welke harde noten reeds gekraakt zijn. Om de echt grote denker in dezen te citeren: “Mag ik dat zeggen? Ja dat mag ik zeggen,” aldus politiek filosoof Mart Smeets. Tijdloos en relevant, net als Voltaire en net als Mill, Fish, Feinberg en Chomsky.

Het is niet moeilijk mensen te overtuigen om een keer naar The Sopranos of Mad Men te kijken. Bekroonde series uit de Verenigde Staten verkopen meestal goed in Nederland. Dat zal veel lastiger zijn met Glee, een highschool musicalserie van FOX die vol zit met Sky Radio liedjes, stereotype personages en brave verhaallijnen. Maar juist daarom moet je het proberen. Daal af uit je salonfähige ivoren toren van keurige HBO series. Dit jaar gebeurt het op FOX.

Een middelbare school in de VS kan niet zonder cheerleaders. In Glee (naar ‘glee club’, oftewel, zangkoor) worden de cheerleaders begeleid door Sue Silvester, een ijzervretende docente die voortdurend rondloopt in haar trainingspak en belachelijke oneliners uitbraakt. In het begin volstond ze nog door af en toe onder vier ogen haar visie uit te leggen: “I empower my Cheerios to live in a state of constant fear by creating an environment of irrational random terror.” Later krijgt ze ook op de lokale televisie haar eigen lifestyle programma: “You’re about to enter the Sue Silvester express. Destination? HORROR.” Sue Silvester is de grote vijand van Glee, want er is maar een beperkt budget voor extra-curriculaire activiteiten en elke cent voor de Glee club is een cent minder voor haar cheerleaders.

In de aflevering The Rhodes Not Taken komt een voormalig populairste-meisje-van-de-klas, nu natuurlijk totaal vergane glorie, terug voor een gastoptreden in de Glee club. April Rhodes wordt in die aflevering gespeeld door Kristin Chenoweth, voor mij herkenbaar als de Deputy Press Secretary Annabeth Schott uit de West Wing, maar voor Amerikanen vooral bekend als broadway actrice. Ze is 1,50 meter en heeft een stem als Betty Boop, maar ze is bovendien een hooggeschoolde sopraan met een bereik van vier octaven. Dat leidt in Glee tot een vocaal gevecht tussen Chenoweth en de hoofdrolspeelster uit de serie en een geweldig optreden tussen de dansende cowboys.

William McKinley Highschool in Ohio is een middelbare school uit de oertijd. De cheerleaders staan bovenaan de ladder, samen met de quarterbacks uit het American Footballteam. Onderaan de ladder staan de homo’s, de dikzakken en de gehandicapten. De ladder wordt elke aflevering gedefinieerd doordat de sukkels een beker limonade in hun gezicht krijgen. Er wordt een wereld neergezet die cliché en conservatief is. In elke uitzending zit bovendien een boodschap waar zelfs Danny Tanner uit Fullhouse braakneigingen van zou krijgen. Het geheel wordt doorgaans kracht bijgezet doordat de club een keer of drie per uitzending in zingen uitbarst. Maar de vreselijkheid is ook de kracht van de serie, want het wordt vergezeld met politiek verschrikkelijk incorrecte grappen over bijvoorbeeld gehandicapten en Schindler’s List. De kracht zit in de vreemde combinatie: Behalve lachwekkend moralistisch is de serie ook sarcastisch en provocatief. In de ene scène wordt hard werken en samenwerking geprezen, om in de volgende scène een oud vrouwtje genadeloos van de trap te laten vallen.

Elk jaar worden in de Verenigde Staten in het voorjaar een aantal pilots uitgezonden om te kijken hoe het publiek reageert. De pilot van Glee was geen toevalstreffer: de serie zit echt vol met stereotypen, onoriginele verhaallijnen en vette playbackshows, maar tegelijk zitten er ook hysterische grappen in, jaren tachtig liedjes, Kristin Chenoweth, Sue Silvester en vallen er omaatjes van trappen. FOX zag het en bestelde gelijk 22 afleveringen. Kijken naar Glee is charmant en vies, fout en goed, smaakloos en hip.