Hard//hoofd

Zomerboek

Papieren werkelijkheid

Hard//talk

Tekst Suzanne Schönbeck

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. De parlementaire ondervragingscommissie Fiscale Constructies bood gisteren haar verslag aan en het ligt allemaal weer aan die smerige belastingadviseurs. En dat terwijl we allemaal wel een belastingadviseur zouden kunnen gebruiken.

‘Belastingadviseurs misleiden fiscus met papieren werkelijkheid’ kopt het FD. ‘Adviseringsbranche kent geen maatschappelijke verantwoordelijkheid en moraliteit’, schrijft de NOS. Want wat blijkt weer? Een onafhankelijke onderzoekscommissie constateerde deze week: rijke mensen en grote bedrijven ontwijken belasting! Die smerige belastingadviseurs ook!

Wie de berichten van het FD en de NOS echter goed leest, snapt het genuanceerdere verhaal. De belastingontduikingsindustrie draait immers op verdomd ingewikkelde wetgeving. De Volkskrant en de onderzoekscommissie zelf trekken die conclusie ook.

Als er gaten en grijze gebieden in de wet blijven bestaan, en er alleen maar nieuwe ingewikkelde constructies bedacht worden om die grijze gebieden en gaten aan elkaar te lijmen, is dat in de praktijk niets anders dan het subsidiëren van de gehekelde beroepsgroep belastingadviseurs en diegenen die het advies uit die beroepsgroep kunnen betalen. En de fiscus zit mopperend achter zijn Windows 95 computers acceptgirootjes te printen.

De VVD wilde niet meewerken aan het onderzoek, omdat ‘er al genoeg regels zijn’. O, de ironie. Want belastingontwijking blijft iets voor de rijken en de groten. En vooral ermee wegkomen. Want wat bleek ook deze week? Degenen die geen belastingadviseur kunnen betalen worden extra hard gepakt. De overheid is de meest meedogenloze schuldeiser van iedereen. En het grootste deel van de mensen met grote financiële problemen heeft schulden veroorzaakt door fouten met toeslagen en belastingen. Dus wee degene die de belastingregels niet snapt. Je bent erbij en komt er nooit meer bovenop.

Wat écht zou werken is het versimpelen van het belastingsysteem. Daar zouden de lagere en middeninkomens mee geholpen zijn. Maar de hoogopgeleide ambtenaar, die zelf jaarlijks zijn bonnetjes aan zijn adviseur stuurt om het maximale uit zijn jaarlijkse aangifte te halen, heeft daar geen baat bij, of snapt niet hoe ingewikkeld de boel is omdat hij na jaren ambtenarij vergeten is dat niet iedereen fiscaal recht gestudeerd heeft. En Rutte blaast hard over normaal doen en de dikke-ik-mentaliteit maar wil tegelijkertijd multinationals in ons belastingparadijs houden.

Grote bedrijven en trustkantoren laten zich niet beteugelen. Sinds de internationalisering van de economie en de financiële sector heeft de overheid die strijd verloren. Je kunt je afvragen of er überhaupt ooit strijd is gevoerd of dat het bij een beetje kietelen is gebleven. Ik waardeer de integriteit en de bedoelingen van de onderzoekscommissie, maar de voorgestelde oplossing ‘meer belastingwetgeving, meer toezicht’ heeft nog nooit gewerkt sinds de eerste invoering van belastingwetgeving en toezicht.

Ik zou daarom willen voorstellen het probleem, en de oplossing, om te draaien. Wijs iedere burger en kleine ondernemer óók een eigen belastingadviseur toe. Goed voor de werkgelegenheid en je draait die nare incassokantoren voorgoed de nek om. De aanmodderende Belastingdienst kan dan, in plaats van het lastigvallen van arme mensen die hun aangifte niet goed hebben ingevuld, echte boeven gaan vangen. Daar moet de VVD zich toch in kunnen vinden.

Beeld: Flickr.com


Deel op of
Suzanne Schönbeck is bureauredacteur bij Sdu Uitgevers en adjunct-hoofdredacteur van Hard//hoofd.
b
a
a