Hard//hoofd

Zomerboek

Samenzweren

Hard//Talk

Tekst Tommy de Bruijn

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Maar hoewel de brand niet is aangestoken door de Bilderberg-groep en de Illuminati, begrijpt Tommy de Bruijn best waarom mensen dat willen geloven.

In wat waarschijnlijk een populair onderzoek zal blijken kondigde een panel van 77 wetenschappers recentelijk aan dat zogeheten ‘chemtrails’ toch echt niet meer zijn dan sporen die onze vliegtuigen achterlaten, en géén chemische wapens waarmee de overheid ons klimaat, onze gemoedstoestand en zelfs onze gedachten probeert te controleren. Het is een nieuwe poging om één van de meest populaire complottheorieën de nek om te draaien, al zal het weinig believers van gedachten doen veranderen.

Onze eigen Daan Windhorst haalde het ook al aan in zijn artikel over de DENK-spotjes: de angst voor een complot leeft, en wordt in leven gehouden door complottheoretici. Het bewijs daarvoor hoor ik vaak, zelfs in mijn directe omgeving, terwijl die naar mijn mening bevolkt wordt door weldenkende en niet-hysterische personen. Zinnetjes die direct alarmbellen laten afgaan in mijn hoofd, zoals ‘maar misschien willen ze juist dat je dat denkt’ of ‘ik zag daar laatst een heel interessant Youtube-filmpje over…’.

Ik geloof niet in complottheorieën. Ik denk niet dat aan alle mysterieuze vraagstukken in onze recente geschiedenis (JFK, Area 51, 9/11) een geheime samenzwering ten gronde ligt. Ik geloof best dat ‘we niet het hele verhaal horen’ en dat ‘er meer achter zit’; de waarheid is dan ook vaak te genuanceerd om te duiden en ook niet alle journalisten zijn goed in hun werk.Contrails_near_Frankfurt_(Germany),_2012 copyMijn voornaamste argument tegen het bestaan van complotten is vrij simpel: mensen kunnen eigenlijk niet zo goed liegen. Of toch in ieder geval een leugen volhouden. Mensen maken fouten, praten hun mond voorbij en zijn aandachtsgeil, ijdel, en dronken. Een complottheorie vereist echter een bovenmenselijke capaciteit tot geheimhouding van hele groepen, zelfs van meerdere generaties, allemaal met als doel het voor het lapje houden van ‘de bevolking’. Zelfs wiskundigen achten het bijzonder onwaarschijnlijk.

Toch begrijp ik wel waar die behoefte om onbegrijpelijke zaken te verklaren middels schimmige samenzweringen vandaan komt. Zeker in tijden van groeiend wantrouwen jegens de ‘gevestigde orde’ (enthousiast aangewakkerd door lieden die zichzelf graag als de nieuwe gevestigde orde zien) grijpen complottheorieën om zich heen. En ook ik leef liever op een holle aarde gevuld met reusachtige supermensen, of een wereld waar de Amerikaanse overheid al decennialang geheime experimenten uitvoert op grijze mannetjes van Mars. Het alternatief is namelijk de echte wereld, vol domheid en idioterie en doorzichtige leugens.

De echte wereld is soms gewoon onbegrijpelijk. Geweld en haat zonder hoger doel zijn aan de orde van de dag. En dat is best moeilijk te bevatten en te accepteren. In dat opzicht begrijp ik de complottheoretici wel: zij hunkeren ook maar naar een wereld die te begrijpen valt. Maar dat is niet de wereld waarin we leven.

Die chemtrails, trouwens? Het blijkt dat de sporen van vliegtuigen langer in de lucht blijven hangen door de opwarming van de aarde en de veranderende samenstelling van de lucht.


Deel op of
Tommy de Bruijn schrijft, is eindredacteur. Ook ontwerpt hij interactieve installaties, als hij niet in een stoffig museum zit.
b
a
a