25 oktober 2012

Mees leest:
Nescio

Welkom bij Mees Leest! Een rubriek waarin Mees een poging doet haar boekenkast te analyseren en de ongelezen exemplaren tracht door te ploeteren. Een eenmansboekenclub, met verhalen uit en over de werken die al dan niet per ongeluk op haar planken zijn terechtgekomen. Deze week aflevering 1:

Nescio – Verzameld proza en nagelaten werk of Hoe ik moest grienen om een rupsje dat over de weg kroop

The two greatest things to come from Dutch culture are Van Kooten en de Bie, and Nescio”, zei mijn (Amerikaanse) vader ooit grappend. In zijn imposante bibliotheek staan inderdaad vrij weinig Nederlandse boeken, maar Nescio prijkt op een prominente plaats. Ooit plukte ik het Natuurdagboek uit de kast, en begon willekeurige bladzijden te lezen. Mijn eerste kennismaking met Nescio was er een met een mijmerende oude man, die wandelingen en fietstochten maakte. Het was kenmerkend voor zijn stijl: beeldende observaties van de natuur, beknopt opgeschreven in heldere taal. Voor een melancholicus als ik een lust om te lezen. Op de een of andere manier greep het me bij de keel hoe hij de boot naar Stavoren beschreef, of de lichtval van de middagzon op het riet. Door Natuurdagboek ben ik meer dan ooit de lucht gaan observeren. Gister nog stond ik op de pont naar Amsterdam-Noord en wilde ik mijn kauwgomkauwende scooterbuurvrouw aan haar Nickelsonjas trekken: “Moet je die wolk toch eens zien daarboven!” Ik durfde niet.

Hoe kom ik eigenlijk aan dit boek?

Ondanks mijn liefde voor het Natuurdagboek had ik tot op heden niets van zijn proza gelezen, en ik was niet de enige. Niet lang geleden vertelde een vriendin mij hoe ze die dag wakker was geschrokken, in één ruk overeind zat, en had gedacht: “Waarom heb ik nog nooit De Uitvreter gelezen?” Hierna was ze als een bezetene naar de boekhandel gejakkerd, en daar zat ze tegenover mij, met het boek op tafel tussen ons in. Nog geen uur later stond ook ik op het Spui met het verzameld proza gelukzalig tegen mijn borst gedrukt. Soms voelt de aankoop van een boek beter dan de aankoop van een nieuw paar hakken. Ik deed een poging het in mijn handtas te proppen, maar zoals wel vaker met gebundelde oeuvres: het was te groot om zo mee te kunnen nemen, en zo belandde ook dit boek ongelezen in de kast. Tot het vorige week in mijn inmiddels iets grotere handtas weer overal mee naartoe mocht.

En, hoe was het?

Bij het openslaan stond hij daar, op de eerste pagina van De Uitvreter. De koning der openingszinnen. Zeg tegen iemand dat je Nescio leest en daar gaan ze, aanvankelijk bulderend, dan struikelend, en vervolgens met een zucht van opluchting: “BEHALVE DEN MAN, die de Sarphatistraat de meest wonderlijke… Nee wacht. Behalve den wonderlijke kerel… Nee wacht. Behalve den man, die de Sarphatistraat de mooiste plek van Nederland – of nee, het was Europa – vond, heb ik nooit een wonderlijker kerel gekend dan den uitvreter.” Fantastisch. Vrijwel elke dag fiets ik door de Sarphatistraat en denk ik aan deze zin (en aan de hoofdpersoon uit Wolkers’ Brandende Liefde, die hier woont) als ik onder de enorme lindebomen rijd. Als inwoner van Amsterdam-Oost is het sowieso een genot om Nescio te lezen, want de buurt komt herhaaldelijk terug. De titaantjes hangen tegen het hek van het Oosterpark, of op de Ringdijk, toen nog omgeven door weiland. Het is interessant om te lezen hoe veel er in honderd jaar is veranderd, en hoe weinig. Uitvreters kennen we allemaal nog steeds, en jonge mensen geloven immer dat ze op een dag uit zullen breken en de wereld zullen veroveren.

Wat was het mooiste stuk?

Tegen het eind van deze verzameling, in het hoofdstuk Fullesies (vuilnisjes) staat een kort stukje met de titel ‘Feeën’. Fragmenten hieruit zijn ook terug te vinden in het Natuurdagboek, bij januari 1947. Toch weer dat dagboek.

De plassen lagen nog toegevroren en er kroop een rupsje dwars over den weg (16 Januari). Tusschen Loenersloot en Vreeland zag de wereld er heel nieuw uit, boomen en boerderijen en dat kerkje daar en ook Vreeland waren pas weer opgezet voor het nieuwe seizoen. In het Noorden stond die hooge, witte fabriek van Sluis in Weespercarspel erg wit en erg ver aan den wazigen einder. De lammetjes waren er nog niet in, maar in de Vecht was water en zon en de brug lag er al weer net zoo.

Zoo stil en zoo ruim. En daar liep ik alleen. Ik liep er weer. De wereld was om mij heen en ik was de wereld vergeten. Er waren gelukkig geen fanfarecorpsen en burgemeesters met hooge hoeden en geen meisjes met boeketten in hun hand en bloemen in hun haar. Wel, in de bus naar Hilversum, twee starende en fluitende jongetjes, naast elkaar op één bank, met misdadigersoren. Terug in de wereld.

Het hele verhaal liepen de waterlanders onophoudelijk over mijn wangen van ontroering, maar van de laatste zin moest ik opeens lachen van geluk: “P.S. M’n dochter zegt: ‘Zoo praatti nou altijd.’

En wie staan er eigenlijk naast?

The Art of Fielding – Chad Harbach
Hoewel ik een dappere poging heb gedaan deze bestseller door te spitten, strandde ik al vrij snel door de talrijke sportverwijzingen. Misschien was het toch geen echt dappere poging, bij nader inzien.

East of Eden – John Steinbeck
Een fantastisch boek dat ik ooit verveeld begon te lezen bij een toenmalige minnaar terwijl ik op hem zat te wachten. Help me herinneren dat ik het aan hem teruggeef, de naam van zijn vader staat er nota bene in geschreven, ik heb echt geen enkel recht om dit hier op de plank te hebben staan.

The Portable Dorothy Parker
Dorothy Parker is mijn held. Erg portable is dit boek trouwens niet bepaald te noemen, mijn MacBook weegt nog minder.

-

Kijk uit naar de volgende aflevering van Mees leest:
Tom Feiling – The Candy Machine: How Cocaine took over the World
of Waarom iemand het een goed idee vond dit mij te schenken

Columns & Commentaar

broad city

TIP:
Broad City

Veel feministen zijn permanent woedend, en oprechte woede is zelden grappig. Maar nu is er Broad City: een serie met grappige vrouwen.
17/09/14
Rutger Lemm
Bijna_38_dropshots

Column:
Bijna 38 dropshots

Laura zit op het terras van de buurtkroeg en laat zich informeren over bijstandsperikelen, zedenzaken en blikschade.
17/09/14
Laura van der Haar
Marktplaatsdieren_poes

Marktplaatsdieren:
lieve poes te koop

Kat te koop: heel lief. niet duur. kan buiten en binnen.
15/09/14
Gastbijdrage
Vangrail

TIP:
Beter je leven, denk om je grafrede

Als je met Radiohead over de snelweg rijdt, draag dan altijd een matching lingeriesetje.
15/09/14
Joyce de Badts
Het creatieve kamp

Column:
Het creatieve kamp

Kasper moet mee naar het creatieve kamp. "Het gaat ontzettend intens worden. Ont-zet-tend intens."
10/09/14
Kasper van Royen
beeld Tip Jan_31aug

TIP:
Beetje uit je raam gluren naar een vrouw met twee pekineesjes

Het maakt eigenlijk niet echt uit waar je uit het raam staart: zolang je even volhoudt, word je beloond.
05/09/14
Jan Postma
Pigeon feeders 2

Column:
Pigeon feeders

Sinds Laura Ian Mc Ewans ‘Saturday’ las, waarin pigeon feeder als scheldwoord voor de mentally deficient'werd gebruikt, is ze ze maar eens goed gaan bestuderen.
03/09/14
Laura van der Haar
Videoband

TIP:
Begrafenisvideo

In de familie van Joris zijn er drie video’s: van een sinterklaasfeest, het 50-jarige huwelijk van opa en oma, en de begrafenis van zijn vader.
02/09/14
Joris Bellwinkel
wk35_TIP_Roman_in_12_vissen_beeld

TIP:
Een roman in 12 vissen

Het harde cynisme in de roman van Richard Flanagan roman werkt verslavend.
27/08/14
Maartje Smits
de laatste kerkjpeg

Naar de kerk VI (slot)

Nikki kijkt terug op haar zondagen van de afgelopen weken. Ze zocht er rust en verdieping, maar leerde dat ze geen gelovige is. "Ik ben een kleine profiteur."
26/08/14
Gastbijdrage
gratis_nrc

Hard//talk:
NRC en de hondenselfie

Terwijl een langzame iPad een NRC-pagina over een hondenselfie laadt, kun je mooi even nadenken over de woorden 'lux et libertas'.
19/08/14
Boy van Dijk
louie-s03e06-robin-williams-at-the-grave

IM:
Robin Williams

Rutger neemt afscheid van Robin Williams: een kleine ode aan een bijzondere acteur.
12/08/14
Rutger Lemm
schedelbureau

TIP:
Een schedel op je bureau

Memento mori, gedenk te sterven. Maar wat dan? Twee keer zo hard werken, of gewoon maar in bed blijven liggen?
06/08/14
Gastbijdrage
Wet_Floor_(3323751294)

TIP:
De dag doorkomen

Je braakte niet tijdens de lunch, je hoestte niet in iemands gezicht, je zei niet per ongeluk ‘kutwijf’, toen alweer die linkercollega, zonder pulserende bloederupties uit haar nek dus, rondkwam met zelfgebakken brownies.
01/08/14
Joyce de Badts
Sausage party

TIP:
Nodig alle vrouwen uit

Voorkom dat je fuif een sausage party wordt. Nodig alle vrouwen uit die je kent, en alle mannen die je leuk vindt.
28/07/14
Rutger Lemm
Meer Columns & Commentaar laden »

Artistiek

healy

Dermot Healy:
Op zoek naar mijn favoriete schrijver

Willems lievelingsschrijver blijkt overleden. 'Healy op mijn laptopscherm. Hij leest voor, maakt grapjes, lacht, aait zijn hond Tiny. Hij is kalm en levendig tegelijkertijd.'
12/09/14
Willem Claassen
kijkend naar the first people uitsnede

Marlene Dumas:
Enge baby’s, lieve slechteriken

Een van de grootste kunstenaars van dit moment schildert angstaanjagende baby’s, een sensuele Osama Bin Laden en een hautaine Naomi Campbell.
10/09/14
Maartje Smits
joost2

Ontmoetingen op papier VIII

De laatste aflevering van Ontmoetingen op Papier. Over zelfbenoemde hoeders van de zuivere leescultuur en Rik de Kikker.
07/09/14
Gastbijdrage
Tig Notaro width 540

Lachen om kanker

Comedians Tig Notaro en Micha Wertheim maken grappen over kanker. Rutger interviewde hen.
04/09/14
Rutger Lemm
marktplaatsdieren

Marktplaatsdieren:
konijnenhok

"Mooie konijnenhok te koop."
28/08/14
Gastbijdrage
Scan

Ontmoetingen op papier VII

Een boekverkoper die niet van mensen houdt, is reddeloos verloren.
25/08/14
Gastbijdrage
je wil in de essentie - 600 - Bijgewerkt

Stiftgedicht:
je wil in de essentie

… veel kan gebeuren als je droomt.
14/08/14
Gastbijdrage
metronomy

Killing the Radiostar:
Stiften

Een verhaal bij een clipje. 'We bootsten haar taal na en fluisterden vriendelijke woorden tegen de wc.'
12/08/14
Willem Claassen
beroemd

Killing the Radiostar:
Beroemd

Een verhaal bij een clipje. 'Twee middagen hebben we geoefend in een gemaaid weiland waar normaal gesproken koeien liepen.'
05/08/14
Willem Claassen
marnixvanuum_methodIII

Double Sided

Foto/Grafische boeken. Samenwerken is niet gemakkelijk.
31/07/14
Beeldredactie
beroemd

Killing the Radiostar:
Podium

Een verhaal bij een clipje. 'Ik draag verhalen voor en gebruik A4’tjes als wapenschild.'
29/07/14
Willem Claassen
Untitled-1

Ontmoetingen op papier VI

"Wie werkt in een boekhandel, ondervindt wat het betekent dat Engels de lingua franca van deze tijd is."
27/07/14
Gastbijdrage
marktplaatsdier_01

Marktplaatsdieren:
Puppie

Het is zomer, dus de huisdieren gaan weer in de uitverkoop. Merel Cremers verzamelt de grappigste, hartverscheurendste Marktplaatsadvertenties en maakt daar mooie illustraties van.
25/07/14
Gastbijdrage
coely

Killing the Radiostar:
Monteur

Een verhaal bij een clipje. 'Mijn droom is om net als zij te kunnen dansen in een autogarage.'
22/07/14
Willem Claassen
wij zijn klaar voor nog - 600

Stiftgedicht:
wij zijn klaar voor nog

… de aanhoudende dreiging van een…
21/07/14
Gastbijdrage
Meer Artistiek laden »

Journalistiek

3.-uit-het-raam

Reportage:
Bang hart

Blijven en gaan in een psychiatrische instelling.
11/09/14
Gastbijdrage
Paulo Ito

Tikkie terug

De volkssport is het contact met het volk kwijt, maar het is nog niet te laat. Rutger heeft een idee om het moderne voetbal (en de wereld) te redden.
11/09/14
Rutger Lemm
Illustratie Merlijn

Winnaar Scriptieprijs:
De kunst van het tentoonstellen

Marian Cousijn schreef het winnende artikel voor de Scriptieprijs over de machtsstrijd tussen kunstenaars en curatoren.
03/09/14
Gastbijdrage
Scan

Ontmoetingen op papier VII

Een boekverkoper die niet van mensen houdt, is reddeloos verloren.
25/08/14
Gastbijdrage
demonstratie

Ruzie:
ROOD

Joris zoekt mensen die ruzie maken. De jongerenafdeling van de SP maakt vijanden.
18/08/14
Joris Bellwinkel
keret

Post van Keret:
“Let the IDF Win”

Etgar Keret over hoe rechts Israël geen kritiek op het leger duldt. De wie-niet-voor-ons-is-is-tegen-ons-logica regeert.
15/08/14
Gastbijdrage
happn-telecharger-gratuitement-application-iphone-android

HAPPN:
Second chances and new romances

Online daten blijft ongemakkelijk en creepy. Jana onderzoekt of de app Happn - the new kid on the block - daar verandering in brengt.
13/08/14
Jana Antonissen
toergenjev_02

Gastcollege:
De zachtaardige nihilist II

"Dat is de enige gedachte die Toergenjev, geconfronteerd met zijn eigen ongeloof, in staat is te verdedigen. Het idee dat, ook als alle afgodsbeelden zijn stukgeslagen, het zonder illusies nog mogelijk is van de wereld te houden."
11/08/14
Thijs Kleinpaste
toergenjev_01

Gastcollege:
De zachtaardige nihilist I

Over het leven en werk van één van de weinige Russische schrijvers die geniaal was zonder ook gek te zijn: Ivan Toergenjev, ironische beschouwer van zijn tijd. Het is zomer. Lees!
08/08/14
Thijs Kleinpaste
2

Straight outta Tulsa:
Tienerlust

Over Larry Clark in Foam: harde beelden die het zwijgen in het hart van iedere tragedie tonen. "Ik schoot niet veel foto’s, er was te veel drugs. We hadden meer dan we konden gebruiken."
07/08/14
Jan Postma
hardhoofdberlijn4

Op zoek naar schoonheid IV:
De Onttovering

Alle sprookjes komen ten einde. Ook Berlijn.
24/07/14
Rutger Lemm
Naar de kerk V 600dpi 600pix jpeg

Naar de kerk (V)

Na de begeesterde dienst in Soweto denkt Nikki in Utrecht een wat lossere kerk te vinden. Maar daar zit haar toch iets, of eigenlijk iemand, in de weg.
17/07/14
Gastbijdrage
Etgar-keret-photo-by-moti-kikayon-1

Post van Keret:
Give Compromise a Chance

De Israëlische schrijver Etgar Keret vraagt zich af of vrede wel het juiste doel is: "What is it about that elusive peace so many people love to talk about, though no one has managed to bring us even a single millimeter closer to it?"
12/07/14
Gastbijdrage
640px-Dirck_van_Baburen_-_Prometheus_door_Vulcanus_geketend

Aantekeningen bij het Holland Festival:
Een podium in de ruimte

"Het publiek zat om het speelveld, volledig afgesloten door ramen. Als aapjes in een dierentuin of muizen in een laboratorium zaten de acteurs gevangen in die kooi."
10/07/14
Melle Kromhout
-1

De dubbelganger

Wat doet het met je als je ontdekt dat er iemand bestaat die op papier exact dezelfde identiteit heeft als jij? En dat zo iemand dan een crimineel is? Dave H. is… De Dubbelganger.
09/07/14
Redactie
Meer Journalistiek laden »