19 augustus 2012

Ben Verwaayen:
Een man met macht

Vandaag is Ben Verwaayen, topman van Alcatel-Lucent en favoriete adviseur van demissionair premier Mark Rutte, te gast in VPRO’s Zomergasten. Verwaayen staat bekend als een van Nederlands succesvolste zakenmannen, maar zijn loopbaan roept vraagtekens op. Een polemisch profiel.

Ben Verwaayen is de opvallendste Zomergast van dit jaar. In tegenstelling tot de parlementariërs en intellectuelen die we doorgaans bij de VPRO voorbij zien trekken, is Verwaayen een man met echte macht. Hij kan gerust één van de invloedrijkste mensen van Nederland worden genoemd. Sterker nog: hij is vermoedelijk één van de invloedrijkste mensen in Europa. Verwaayen heeft topfuncties bekleed bij een keur aan Nederlandse, Britse, Franse en Amerikaanse telecom-bedrijven. Momenteel is hij de hoogste baas bij Alcatel-Lucent. Van dit Frans-Amerikaans consortium heb je misschien nog nooit gehoord, maar je hebt al ontelbare keren van hun diensten gebruikt gemaakt, terwijl je aan het bellen of surfen was.

Verwaayen heeft een indrukwekkend netwerk. Onder de 1300 gasten van het feestje dat hij in 2008 gaf, op zijn landgoed in het Engelse Surrey, waren bijvoorbeeld leden van het toenmalige Britse kabinet. Ongetwijfeld waren de bazen van FIAT, Siemens, Unilever, Shell en BASF ook van de partij. Die kent Verwaayen namelijk uit de zogenaamde Europese Ronde Tafel van Industriëlen (ERT), één van de invloedrijkste lobbyclubs binnen de Europese Unie. Onder meer de Eurotunnel en de Agenda van Lissabon zijn initiatieven van de ERT, maar ook het idee om van Europa één gemeenschappelijke markt te maken, komt voor een groot deel uit hun koker.

Promo voor de zomergastenuizending met Ben Verwaayen

Ook binnen de Nederlandse politiek laat Verwaayen zich gelden: hij is sinds jaar en dag één van de prominentste leden van de VVD, de liberale volkspartij die in de afgelopen dertig jaar welgeteld twee keer geen deel van de regering heeft uitgemaakt. Verwaayen zat tien jaar lang in het bestuur van de partij en wordt gezien als de belangrijkste adviseur van Mark Rutte. Één keer per jaar komt de hele partijtop op heidag in zijn Zuid-Franse vakantiehuisje.

In zekere zin ís Verwaayen de VVD. Zijn succesvolle, internationale loopbaan, zijn grote netwerk en zijn politieke engagement passen perfect binnen het ideologische plaatje van dynamisch kapitalisme en individualistisch burgerschap dat de VVD propageert. Verwaayen speelt zelfs een verdienstelijke pot tennis. En hij is niet te beroerd om zich bij gelegenheid voor liberale waarden in de strijd te werpen. Zo protesteerde hij in de jaren zeventig bij het Europese Parlament tegen de steun die het Amerikaanse zakenimperium ITT verleende aan de militaire coup tegen Salvador Allende in Chili.

Dit protest kreeg een curieus vervolg: de Nederlandse afdeling bood hem namelijk prompt een baan aan als hoofd van de afdeling public relations. Verwaayen ging er graag op in. Het verhaal maakt duidelijk dat Verwaayen ook de andere, cynische kant van de neoliberale ideologie belichaamt. Of beter: Verwaayens loopbaan laat zien hoe ver de VVD-ideologie van de realiteit van het moderne kapitalisme afstaat.

‘Resultaat moet beloond worden!’ Dat zette Verwaayen met dikke letters boven het verkiezingsprogramma dat hij in 2006 voor de VVD schreef. Die slogan was ronduit cynisch. Want hoewel Verwaayen van de ene leidinggevende positie in de andere is beland, heeft hij helemaal nergens resultaten geboekt. Het economische magazine Bloomberg rekende uit dat in de twaalf jaar dat Verwaayen bij Alcatel, Lucent en British Telecom CEO was, in totaal 83% van de waarde in aandelen van deze bedrijven werd vernietigd. Beloond werd Verwaayen evengoed: in dezelfde periode verdiende hij 21,9 miljoen aan salaris en bonussen, pensioen en onkostenvergoedingen niet meegerekend.

Verwaayen reageerde op de slechte cijfers steevast door op grote schaal mensen te ontslaan. Ook bij Alcatel-Lucent staan momenteel vijfduizend banen op de tocht, nadat het bedrijf in het eerste kwartaal een een operationeel verlies van 221 miljoen moest melden, gevolgd door een nettoverlies van 254 miljoen in het tweede kwartaal. Met Verwaayen aan het roer verloor het bedrijf eerder, in 2009 en 2010, respectievelijk 524 en 314 miljoen, waarop ook al massaontslagen volgden.

Zullen er ontslagen werknemers bij Zomergasten in beeld komen? Hopelijk brengt Jan Leyers ze tenminste ter sprake. Vermoedelijk zal Verwaayen dan antwoorden wat neoliberalen sinds Margaret Thatcher altijd hebben geantwoord op die vraag, namelijk: dat er niks anders opzat. Zijn loopbaan laat evenwel duidelijk zien dat de alternatiefloze neoliberale logica een groteske farce is geworden.

Dit is een gastbijdrage van T. Koomen, redacteur van Eurokanjers.

Columns & Commentaar

TIPJana

TIP:
De quarterlifecrisis en hoe ermee om te gaan

"Het probleem was vooral dat alles eigenlijk mogelijk was. L’embarras du choix."
17/10/14
Jana Antonissen
Paula's improvisatiemaaltijd

TIP:
Waterkoken

"Mijn maag roept honger en dus ga ik naar de dichtstbijzijnde supermarkt. Onderweg zoek ik op mijn telefoon naar recepten voor een waterkoker."
14/10/14
Paula Lina
Bzzl1qkCMAAdw9z

Hard//talk:
Grootgrutter redt negerslaaf

Over de uitverkoop van wat toch wel het absolute kroonjuweel van onze cultuur is: de als negerslaaf geschminkte buurtvader of overblijfmoeder die zelf bij hoog en bij laag volhoudt dat hij zijn (of zij haar) zwarte kop in de schoorsteen heeft opgelopen.
13/10/14
Jan Postma
marktplaatsdieren

Marktplaatsdieren:
Snoopy

Merel Cremers tekent dieren die te koop worden aangeboden op Marktplaats.
13/10/14
Gastbijdrage
800px-Old_timer_structural_worker2

TIP:
Ga op een dak staan

Hoogtevrees overwin je met vallen en opstaan.
10/10/14
Gastbijdrage
Attachment-1

Column:
Snot

Voor ik het weet barst ik aan het burgerloket, met minstens dertig wachtenden achter mij, in janken uit. En dan ook nog eens janken van het goorste soort.
09/10/14
Laura van der Haar
5jaarTIP

TIP:
Feesten alsof je vijf bent

Waarom geen quizzen meer, geen speurtochten, geen dropveterparades? Of op z’n minst wat tumtums? We zijn inmiddels toch oud genoeg om niet langer volwassen te willen zijn.
06/10/14
Emy Koopman
0cb6cs3qdj28scqc

ZweetTIP:
Sweat

Mijmeren over Heath Ledger in een wielrenbroekje.
04/10/14
Emy Koopman
Schermafbeelding 2014-09-29 om 10.18.34

Zweetweek:
Een korte introductie (in het Zweeds)

Ja, de zomer is voorbij, maar zweet is zoveel meer dan alleen dat plakkerige gevoel onder je oksels, op je rug of in je kruis wanneer je je in de Hollandse zomer (tussen eind juni en begin juli) per ongeluk te veel hebt ingespannen.
29/09/14
Redactie
vogueus

TIP:
The September Issue

Sanne laat zich troosten door schoonheid aan de oppervlakte.
26/09/14
Sanne Rispens
Fotograaf onbekend, 1938

TIP:
Voetbalwedstrijd voor voetbalsceptici

"Daar zit ik dan, als voetbalscepticus, voor het eerst in mijn leven in een voetbalstadion. Ik tuur naar de mannetjes van Ajax en PSV en een wonder geschiedt: ik vind het echt leuk."
25/09/14
Maite Karssenberg
Wattedoen_luisteren-540x569

Wat te doen:
Luisteren

Wat?! Te?! Doen?! Paula geeft drie livemuziektips, optredens die je niet mag missen.
24/09/14
Redactie
Jezus

Column:
Jezus

‘‘Ik ken hem wel,’’ fluisterde ze. ‘‘Wie? Jezus?’’ Ik hoorde dat er een lichte paniek in mijn stem klonk.
24/09/14
Kasper van Royen
foto door Daviniodus

TIP:
Een maïsveld inrennen

Laura gaat kopje onder in de halmenzee en het voelt als een stiekeme overwinning.
23/09/14
Laura van der Haar
Schermafbeelding 2014-09-22 om 15.16.13

Booty

Wat wil Jennifer Lopez nou eigenlijk zeggen met die mooie billen van haar?
22/09/14
Noor Spanjer
Meer Columns & Commentaar laden »

Artistiek

illustratie: Anna van Dooren

Gedicht:
Maar ongetwijfeld begrijpen jullie alles

Hannah van Binsbergen schreef een waargebeurd gedicht op basis van een nacht in een kamer waar alleen een matras en een boekenkast in past. illustratie: Anna van Dooren Maar ongetwijfeld begrijpen jullie alles Maar ongetwijfeld begrijpen jullie alles en ben ik eens te meer gewoon een idioot in een nieuw en spannend tijdperk van slapeloosheid [...]
09/10/14
Gastbijdrage
Julie 1_ik sta op zich wel open voor de liefde

Ik sta op zich wel open voor de liefde

Weg met de oppervlakkige lust, lang leve de romantiek. In deze nieuwe serie gaat Julie op zoek naar liefde: "Ik heb al in genoeg vreemde bedden gelegen om te weten dat je via die weg niet tot genegenheid of verrijking komt, en al zeker niet tot liefde."
08/10/14
Julie Cafmeyer
Schermafbeelding 2014-10-07 om 11.06.59

Interview:
Max (vijf jaar oud)

Hard//hoofd bestaat vijf jaar. Max ook. Een diepte-interview met een vijfjarige.
08/10/14
Job Steggink
Er ligt een man te niezen voor de deur

Kort verhaal:
Igor

"Ik telefoneer naar beneden. Mijn man neemt op. 'Er ligt iemand voor de deur,' zeg ik. 'Iemand die slaapt.' Stilte aan de andere kant van de lijn. Gelach op de achtergrond, gerinkel van servies. 'Ik heb bezoek,' zegt mijn man."
07/10/14
Joyce de Badts
zweethut

Zweetweek:
Saunatype

Een zweterig verhaal van Koen Alfons. ‘Ik zei: “Hé Schwarzenegger”.’
02/10/14
Koen Alfons
zweet cobyy

De betekenis van zweetplekken

Een rorschachtest met zweetplekken lijkt verontrustende karaktereigenschappen van redactieleden aan het licht te brengen.
30/09/14
Redactie
7671959450_bbc79115dc_z

Zweetweek:
Een gedicht voor hardlopers

Je kunt hardlopen met muziek, podcasts of lekker in stilte, maar nu is er poëzie speciaal voor de joggende medemens.
30/09/14
Maartje Smits
blote vrouwen volgen is een - 600

Stiftgedicht:
blote vrouwen volgen

Blote vrouwen volgen is…
22/09/14
Gastbijdrage
Lotte Nijhof - gezicht

Lotte Nijhof:
Een koeienmaag om in te verdwalen

Het werk van Lotte Nijhof doet denken aan ontzettend scherpe foto's die zo ver zijn ingezoomd dat je alle poriën, rimpeltjes, bultjes en andere viezige details ziet die je normaal liever niet wilt zien.
18/09/14
Gastbijdrage
healy

Dermot Healy:
Op zoek naar mijn favoriete schrijver

Willems lievelingsschrijver blijkt overleden. 'Healy op mijn laptopscherm. Hij leest voor, maakt grapjes, lacht, aait zijn hond Tiny. Hij is kalm en levendig tegelijkertijd.'
12/09/14
Willem Claassen
kijkend naar the first people uitsnede

Marlene Dumas:
Enge baby’s, lieve slechteriken

Een van de grootste kunstenaars van dit moment schildert angstaanjagende baby’s, een sensuele Osama Bin Laden en een hautaine Naomi Campbell.
10/09/14
Maartje Smits
joost2

Ontmoetingen op papier VIII

De laatste aflevering van Ontmoetingen op Papier. Over zelfbenoemde hoeders van de zuivere leescultuur en Rik de Kikker.
07/09/14
Gastbijdrage
Tig Notaro width 540

Lachen om kanker

Comedians Tig Notaro en Micha Wertheim maken grappen over kanker. Rutger interviewde hen.
04/09/14
Rutger Lemm
marktplaatsdieren

Marktplaatsdieren:
konijnenhok

"Mooie konijnenhok te koop."
28/08/14
Gastbijdrage
Scan

Ontmoetingen op papier VII

Een boekverkoper die niet van mensen houdt, is reddeloos verloren.
25/08/14
Gastbijdrage
Meer Artistiek laden »

Journalistiek

cover

Panda-eiland

De geestelijk vader van de Fiat Panda, Giorgetto Giugiaro (1938), ontwierp naast auto's ook vuurwapens en pasta.
14/10/14
Gastbijdrage
Schermafbeelding 2014-10-13 om 08.03.12

Van de plank:
Heat

"Buiten regent het, binnen wordt het gedurende de honderdzeventig minuten die de film duurt steeds donkerder. Al Pacino method act een rechercheur."
13/10/14
Basje Boer
unnamed

23 geslaagde voorbeelden van retroactief geplaatste reclame in de literatuur:
Nummer 22 zal je in een monsterachtig ongedierte – Rentokil! – veranderen!

“Noem me Kapitein Iglo.”
10/10/14
Jan Postma
zweetweek zweetkamerlucht en verschrompelde piemels

Zweetweek:
Kleedkamerlucht en verschrompelde piemels

Niets zo mooi als een afgetraind hardloperslichaam. Maar op de euforie van de hardloopwedstrijd, volgt de desillusie van de kleedkamer: "Je zit onder het zweet, dus je gaat onder de douche staan tegenover wildvreemden met hun verschrompelde piemels."
03/10/14
Floris Solleveld
hardhoofdzweten

Zweetweek:
Zweet en schaamte

Waarom vinden we balzakzweet minder vies dan de zweetplekken van een enthousiaste professor? Een analyse van onze schaamte.
01/10/14
Emy Koopman
zweetweek derk

Zweetweek:
De Club voor Niet Zwetende Mensen

Mensen die niet-zweten zijn de paria's van onze samenleving, ontdekte Derk al op jonge leeftijd. "Hij zweet niet want hij is onvruchtbaar’, schreeuwde een meisje met een pony en een IQ van onder de 60, waarna de gymleraar mij direct naar de schooldokter stuurde."
29/09/14
Derk Fangman
3.-uit-het-raam

Reportage:
Bang hart

Blijven en gaan in een psychiatrische instelling.
11/09/14
Gastbijdrage
Paulo Ito

Tikkie terug

De volkssport is het contact met het volk kwijt, maar het is nog niet te laat. Rutger heeft een idee om het moderne voetbal (en de wereld) te redden.
11/09/14
Rutger Lemm
Illustratie Merlijn

Winnaar Scriptieprijs:
De kunst van het tentoonstellen

Marian Cousijn schreef het winnende artikel voor de Scriptieprijs over de machtsstrijd tussen kunstenaars en curatoren.
03/09/14
Gastbijdrage
Scan

Ontmoetingen op papier VII

Een boekverkoper die niet van mensen houdt, is reddeloos verloren.
25/08/14
Gastbijdrage
demonstratie

Ruzie:
ROOD

Joris zoekt mensen die ruzie maken. De jongerenafdeling van de SP maakt vijanden.
18/08/14
Joris Bellwinkel
keret

Post van Keret:
“Let the IDF Win”

Etgar Keret over hoe rechts Israël geen kritiek op het leger duldt. De wie-niet-voor-ons-is-is-tegen-ons-logica regeert.
15/08/14
Gastbijdrage
happn-telecharger-gratuitement-application-iphone-android

HAPPN:
Second chances and new romances

Online daten blijft ongemakkelijk en creepy. Jana onderzoekt of de app Happn - the new kid on the block - daar verandering in brengt.
13/08/14
Jana Antonissen
toergenjev_02

Gastcollege:
De zachtaardige nihilist II

"Dat is de enige gedachte die Toergenjev, geconfronteerd met zijn eigen ongeloof, in staat is te verdedigen. Het idee dat, ook als alle afgodsbeelden zijn stukgeslagen, het zonder illusies nog mogelijk is van de wereld te houden."
11/08/14
Thijs Kleinpaste
toergenjev_01

Gastcollege:
De zachtaardige nihilist I

Over het leven en werk van één van de weinige Russische schrijvers die geniaal was zonder ook gek te zijn: Ivan Toergenjev, ironische beschouwer van zijn tijd. Het is zomer. Lees!
08/08/14
Thijs Kleinpaste
Meer Journalistiek laden »