19 augustus 2012

Ben Verwaayen:
Een man met macht

Vandaag is Ben Verwaayen, topman van Alcatel-Lucent en favoriete adviseur van demissionair premier Mark Rutte, te gast in VPRO’s Zomergasten. Verwaayen staat bekend als een van Nederlands succesvolste zakenmannen, maar zijn loopbaan roept vraagtekens op. Een polemisch profiel.

Ben Verwaayen is de opvallendste Zomergast van dit jaar. In tegenstelling tot de parlementariërs en intellectuelen die we doorgaans bij de VPRO voorbij zien trekken, is Verwaayen een man met echte macht. Hij kan gerust één van de invloedrijkste mensen van Nederland worden genoemd. Sterker nog: hij is vermoedelijk één van de invloedrijkste mensen in Europa. Verwaayen heeft topfuncties bekleed bij een keur aan Nederlandse, Britse, Franse en Amerikaanse telecom-bedrijven. Momenteel is hij de hoogste baas bij Alcatel-Lucent. Van dit Frans-Amerikaans consortium heb je misschien nog nooit gehoord, maar je hebt al ontelbare keren van hun diensten gebruikt gemaakt, terwijl je aan het bellen of surfen was.

Verwaayen heeft een indrukwekkend netwerk. Onder de 1300 gasten van het feestje dat hij in 2008 gaf, op zijn landgoed in het Engelse Surrey, waren bijvoorbeeld leden van het toenmalige Britse kabinet. Ongetwijfeld waren de bazen van FIAT, Siemens, Unilever, Shell en BASF ook van de partij. Die kent Verwaayen namelijk uit de zogenaamde Europese Ronde Tafel van Industriëlen (ERT), één van de invloedrijkste lobbyclubs binnen de Europese Unie. Onder meer de Eurotunnel en de Agenda van Lissabon zijn initiatieven van de ERT, maar ook het idee om van Europa één gemeenschappelijke markt te maken, komt voor een groot deel uit hun koker.

Promo voor de zomergastenuizending met Ben Verwaayen

Ook binnen de Nederlandse politiek laat Verwaayen zich gelden: hij is sinds jaar en dag één van de prominentste leden van de VVD, de liberale volkspartij die in de afgelopen dertig jaar welgeteld twee keer geen deel van de regering heeft uitgemaakt. Verwaayen zat tien jaar lang in het bestuur van de partij en wordt gezien als de belangrijkste adviseur van Mark Rutte. Één keer per jaar komt de hele partijtop op heidag in zijn Zuid-Franse vakantiehuisje.

In zekere zin ís Verwaayen de VVD. Zijn succesvolle, internationale loopbaan, zijn grote netwerk en zijn politieke engagement passen perfect binnen het ideologische plaatje van dynamisch kapitalisme en individualistisch burgerschap dat de VVD propageert. Verwaayen speelt zelfs een verdienstelijke pot tennis. En hij is niet te beroerd om zich bij gelegenheid voor liberale waarden in de strijd te werpen. Zo protesteerde hij in de jaren zeventig bij het Europese Parlament tegen de steun die het Amerikaanse zakenimperium ITT verleende aan de militaire coup tegen Salvador Allende in Chili.

Dit protest kreeg een curieus vervolg: de Nederlandse afdeling bood hem namelijk prompt een baan aan als hoofd van de afdeling public relations. Verwaayen ging er graag op in. Het verhaal maakt duidelijk dat Verwaayen ook de andere, cynische kant van de neoliberale ideologie belichaamt. Of beter: Verwaayens loopbaan laat zien hoe ver de VVD-ideologie van de realiteit van het moderne kapitalisme afstaat.

‘Resultaat moet beloond worden!’ Dat zette Verwaayen met dikke letters boven het verkiezingsprogramma dat hij in 2006 voor de VVD schreef. Die slogan was ronduit cynisch. Want hoewel Verwaayen van de ene leidinggevende positie in de andere is beland, heeft hij helemaal nergens resultaten geboekt. Het economische magazine Bloomberg rekende uit dat in de twaalf jaar dat Verwaayen bij Alcatel, Lucent en British Telecom CEO was, in totaal 83% van de waarde in aandelen van deze bedrijven werd vernietigd. Beloond werd Verwaayen evengoed: in dezelfde periode verdiende hij 21,9 miljoen aan salaris en bonussen, pensioen en onkostenvergoedingen niet meegerekend.

Verwaayen reageerde op de slechte cijfers steevast door op grote schaal mensen te ontslaan. Ook bij Alcatel-Lucent staan momenteel vijfduizend banen op de tocht, nadat het bedrijf in het eerste kwartaal een een operationeel verlies van 221 miljoen moest melden, gevolgd door een nettoverlies van 254 miljoen in het tweede kwartaal. Met Verwaayen aan het roer verloor het bedrijf eerder, in 2009 en 2010, respectievelijk 524 en 314 miljoen, waarop ook al massaontslagen volgden.

Zullen er ontslagen werknemers bij Zomergasten in beeld komen? Hopelijk brengt Jan Leyers ze tenminste ter sprake. Vermoedelijk zal Verwaayen dan antwoorden wat neoliberalen sinds Margaret Thatcher altijd hebben geantwoord op die vraag, namelijk: dat er niks anders opzat. Zijn loopbaan laat evenwel duidelijk zien dat de alternatiefloze neoliberale logica een groteske farce is geworden.

Dit is een gastbijdrage van T. Koomen, redacteur van Eurokanjers.

Columns & Commentaar

zomercolumn 4

Zomercolumn:
Heiland

Religieus fanatisme werkt aanstekelijk, ontdekt Marijn op St. Eustatius. 'The spirits are angry because they want alcohol.'
26/08/15
Gastbijdrage
Koen_Stofzuiger

TIP:
De man van de stofzuiger

Sommige dingen moet je niet proberen te veranderen, ontdekt Koen.
24/08/15
Koen Alfons
896540217_b00f6e405d_b

Hard//Talk:
Denkend aan Tomislav Salopek

De nieuwswaarde van onthoofdingsvideo's neemt langzaam af. Dolf kan het beeld maar moeilijk van zich afzetten.
20/08/15
Gastbijdrage
Willem_Googel mensen

TIP:
Googel mensen uit je verleden

Willem verkrijgt macht over tijd en ruimte door mensen uit het verleden te googelen. "Ik zeg: lang leve Google!"
17/08/15
Gastbijdrage
LJIZlzHgQ7WPSh5KVTCB_Typewriter

TIP:
Schrijf een TIP

Een tip van Ron: schrijf een TIP!
11/08/15
Gastbijdrage
11600261953_c5586e0953_o

Hard//Talk:
Papierprikkers

Bijstandtrekkers als levensgenieters. Niets is minder waar betoogt Mark.
06/08/15
Gastbijdrage
zomercolumn 1

Zomercolumn:
Eilandkoorts

Niets zinlozer dan de eindeloze zomer op een tropisch eiland.
05/08/15
Gastbijdrage
Zomer-Jules

Zomer

Pas in de zomer op voor je fanatiek recreërende medemens. Jules blijft misschien maar binnen.
04/08/15
Gastbijdrage
DIY

TIP:
Klussen voor beginners

Maartje ging samenwonen en zij en haar vriend zouden het klussen zelf wel even doen.
03/08/15
Maartje Smits
The Dressing Room

TIP:
Veranderend vakantiehuisje

Paula tipt een vakantiehuisje waar ieder jaar weer iets verandert, net als een Zeeuws familiehuisje uit haar jeugd.
27/07/15
Paula Lina
Lady Gaga

Guilty Pleasures

Guilty pleasures als ironische uitweg bij een gebrek aan een werkelijk interessant gespreksonderwerp. Suzanne vindt het maar nep, je kunt namelijk alles wel kapot ironiseren.
23/07/15
Suzanne Schönbeck
DP819761

TIP:
Niet begrijpen

Een toevallige ontmoeting bij een vijver zet Maite aan het denken over het fenomeen 'begrijpen'.
21/07/15
Maite Karssenberg
Paula_TIP_Verhalenverteller

TIP:
Verhalenverteller

Paula luistert ademloos naar een verhalenverteller en gaat slaperig naar huis.
13/07/15
Paula Lina
Roos_Tip_Vliegend huisdier

TIP:
Vliegend huisdier

Roos houdt niet van honden, maar een kat neem je niet mee naar zee. Dus zoekt ze ander gezelschap als zon en wind haar naar zee jagen.
10/07/15
Roos Euwe
1240399390_c54f5d62e2_o

Hard//Talk:
Verantwoord politiegeweld

Mitch Henriquez overleed doordat hij met geweld gearresteerd werd. Dolf vraagt zich af of de politie voldoende zelfkritisch is.
08/07/15
Gastbijdrage
Meer Columns & Commentaar laden »

Artistiek

Joshua 5

Omvang doet er niet toe

Emma bezocht Joshua tree national park. 'Onze tactiek voor natuurparken was tot nu toe geweest: erdoorheen rijden, stoppen, foto’s maken, heel hard muziek draaien en weer doorrijden. Ook toeterden en floten we soms naar knappe mannen vanuit onze auto, waarna we gierend van het lachen weer verder scheurden.'
25/08/15
Gastbijdrage
deadpussyonasphalt

Go Giants!

'Go Giants!' Emma begeeft zich onder de honkbalsupporters in San Francisco. 'Wat zijn ze raar, dacht ik. En lelijk. Wat was ik nuchter, en wat waren zij dronken.'
11/08/15
Gastbijdrage
de gedichten van de wetenschap - 600

Stiftgedicht:
de gedichten van de wetenschap

"comfortabel in hun fauteuil waar wij lezen"
07/08/15
Gastbijdrage
ik steel niet

Ik steel niet

Psychiater in opleiding Bram moet een jongen uit Sierra Leone helpen. 'Als zijn verhaal klopt, heeft hij de organen van zijn overleden vader moeten koken en opeten, is hij vervolgens gevlucht en in handen van mensensmokkelaars terecht gekomen die hem als toyboy gebruikten.'
31/07/15
Gastbijdrage
ei

Ei

Ik zette mijn duim op het ei en kneep heel hard. KRRAK! Mijn duim schoot door de schil heen, zo het ei in. Het was niet zo hardgekookt als ik dacht. ‘Hee Emma!’ hoorde ik ineens achter me.
28/07/15
Gastbijdrage
ZONDAGSCHRIJVER 8 JOOST DEKKERS 600

Een fanbriefroman. Een egodocument (VIII)

'Lieve Nina, Ik schrijf jou omdat jij leeft, Susan Sontag al elf jaar dood is en ik geen zin meer heb om mezelf door onbestemde melancholie af te laten leiden van "de wereld om me heen", "het hier en nu", "het moment op zich".'
19/07/15
Gastbijdrage
spacecake

Cookie Samurai

‘Kan ik jullie een cakeje aanbieden?’ vroeg Cookie Samurai. Ook in San Francisco kun je beter geen snoepgoed van vreemde mannen aannemen, ontdekte Emma Slaats.
14/07/15
Gastbijdrage
ZONDAGSCHRIJVER 7 JOOST DEKKERS 600

Een fanbriefroman. Een egodocument (VII)

'Lieve Raymond, Toen de dronken mensen door mijn favoriete liedjes heen praatten, wilde ik niets liever dan mijn middelvinger opsteken.'
12/07/15
Gastbijdrage
kattebak en poezemand IMG_9153kl

Chocolademousse

Anna van Leeuwen laat zich graag inspireren door de oproepen op het prikbord in jouw supermarkt. Heb je een bijzondere oproep gezien, en wil je dat Anna het verhaal daarachter bedenkt? Stuur haar dan een scherpe foto van het kaartje, en wie weet verwerkt zij het in een van haar verhalen. Ik bekijk de aderen […]
10/07/15
Anna van Leeuwen
ZONDAGSCHRIJVER 6 JOOST DEKKERS 600

Een fanbriefroman. Een egodocument (VI)

' Lieve Louis Paul, Toen ik vijftien was nam ik "Eros en de eenzame man" mee naar het strand. Ik had niet gezien dat de man op de kaft voor een levensgrote vagina stond.'
05/07/15
Gastbijdrage
schuivende_glazen

Kort verhaal:
Schuivende glazen

‘"Bent u geopend?" vroeg een gast op een middag. "De deur is toch van het slot," sprak de nieuwbakken eigenaar.'
01/07/15
Gastbijdrage
gentlemen

San Francisco gentlemen

Als jongens je hier aanspreken is hun doel niet een one-night-stand en je de volgende ochtend nooit meer te bellen. Nee, jongens vragen je telefoonnummer om een afspraak te maken voor een kop koffie of een lunch. Kéurig.
30/06/15
Gastbijdrage
ZONDAGSCHRIJVER 5 JOOST DEKKERS 600

Een fanbriefroman. Een egodocument (V)

'Lieve Marilyn, Deze zomer werd ik ineens fan van je. Niet van je muziek, maar van je radicaliteit. Op een rare manier vond ik je ook aantrekkelijk.'
28/06/15
Gastbijdrage
normandie

Naar Normandië

In 1993 probeerde het gezin van Olga in een ruk naar Normandië te rijden. Dit mislukte.
25/06/15
Olga Kortz
unnamed

Gedicht:
Uitzicht op een park met enorme bomen

Mijn collega’s en ik lachen dan de lach van mensen die weten dat ze bevoorrecht zijn maar uit beleefdheid zwijgen.
21/06/15
Gastbijdrage
Meer Artistiek laden »

Journalistiek

zomercolumn 4

Zomercolumn:
Heiland

Religieus fanatisme werkt aanstekelijk, ontdekt Marijn op St. Eustatius. 'The spirits are angry because they want alcohol.'
26/08/15
Gastbijdrage
NIB-groente_xf&m

Nieuws in beeld:
Groentes in de ruimte

Aan boord van het ISS eten astronauten voor het eerst zelfgeteelde ruimtesla.
15/08/15
Beeldredactie
Depressed_(4649749639)

Hard//Talk:
Rode pepertijd

De staat van de wereld is niet best en lijkt ook niet beter te worden. Mirko ervaart weinig komkommertijd en wordt er maar wanhopig van.
13/08/15
Mirko van Pampus
AnneStaalNieuwsinBeeldgrijs

Nieuws in beeld:
Politiestakingen

De politiebonden voeren bij aanvang van het nieuwe voetbalseizoen, in het tweede weekend van augustus, opnieuw actie voor een betere cao.
08/08/15
Beeldredactie
extreem-weer-540

Nieuws in beeld:
trending weather

Het is een zomer van extremen.
04/08/15
Beeldredactie
is

Nieuws in beeld:
that’s a wrap

IS-leider al-Baghdadi wil dat de leden van de terreurbeweging stoppen met het verspreiden van executievideo’s. — Niek Pronk, muzikant en illustrator. Wonend en werkend in Utrecht.
25/07/15
Beeldredactie
Zelfrijdende-auto-Google-voor-het-eerst-betrokken-bij-ongeval-met-gewonden

Nieuws in beeld:
Google ongeval

Een zelfrijdende auto van Google is voor het eerst bij een ongeluk betrokken geraakt waarbij gewonden zijn gevallen. – Chiel te Bokkel is illustrator, cartoonist en grafisch ontwerper. In zijn beeld zoekt hij een combinatie van realiteit, fantasie en het onbewuste.
18/07/15
Beeldredactie
2898021822_95279b8d07_z

Hard//Talk:
Geen zorgen

Het klimaat dreigt op hol te slaan en niemand doet iets. Wester roept op tot hoofdredactioneel activisme.
16/07/15
Gastbijdrage
Genderneutraal

Hard//Talk:
Gendervrij toiletteren

Paula is groot voorstander van gendervrij toiletteren, maar vraagt zich af of je dit bereikt door aparte wc's te openen.
14/07/15
Paula Lina
Dove Muizen

Nieuws in beeld:
dove muizen

Het lukte de onderzoekers om de proefdieren met een luide knal te verrassen, zodat ze van schrik opsprongen. “Je kunt muizen niet vragen of ze kunnen horen, dus we moesten deze truc wel gebruiken om erachter te komen of hun gehoor goed werkte”, verklaart Holt op nieuwssite New Scientist. – Merlijn Bijsterveld is illustrator. Zijn illustraties zijn vaak humoristisch […]
11/07/15
Beeldredactie
twerking

Nieuws in beeld:
tweehonderd jaar twerken

Nieuws in beeld: twerken
04/07/15
Beeldredactie
4558923101_9a35f41827_o

Hard//Talk:
Niet van deze tijd

De grootste dooddoener in een discussie: stellen dat wat de ander zegt niet van deze tijd is. Suzanne vindt het vals spel.
30/06/15
Suzanne Schönbeck
openluchtmuseum

Hard//Talk:
Evacueer Amsterdam!

Amsterdam wordt bedreigd door een tsunami van toeristen. Mark stelt voor de evacuatie in gang te zetten.
25/06/15
Gastbijdrage
Wereldkaart

Keldercast:
Onbekende bestemmingen

Met alle vakantieplannen in het verschiet bespreken Emy, Miriam en Nikki boeken waarin de hoofdpersonen de aardbol afreizen.
24/06/15
Audioredactie
zorgrobot

Hard//Talk:
Eén wet

Miriam bezoekt een Belgische kustplaats en ontwikkelt een mantra: 'ik wil nooit wegkwijnen; ik wil nú voluit leven'
23/06/15
Miriam van Ommeren
Meer Journalistiek laden »



Geniet je met enige regelmaat van onze artikelen? Ben je fan van hard//hoofds geweldige illustratoren, audiomakers en dichters? Dacht je al jaren: hoe zou ik hard//hoofd kunnen steunen?

Goed nieuws. Je kunt vanaf nu je dank uitdrukken in keiharde euro's en vriend van hard//hoofd worden. Wat je daarvoor terugkrijgt? Ons, alles wat we maken en eeuwige dank.

Word vriend van hard//hoofd