7 augustus 2012

Het geluk van de eenzaamheid

We zijn op het koude en winderige platteland van Zuid-Korea in het stadje Gyeongju. Het straatbeeld wordt bepaald door een grote trommelende muis, neonlicht en voor ons staat een kom pingpongballensoep en een bakje gefermenteerde kool. Over surrealisme en eenzaamheid en een zoektocht naar geluk.

De Mongoolse ijswind, die eerst ook China tot ver onder het nulpunt bevriest, heeft alle inwoners van het Zuid-Koreaanse dorp Gyeongju hun huizen ingejaagd. Tussen de negende en dertiende eeuw was het plaatsje de hoofdstad van het machtige Silla-koninkrijk, maar daarna is het vrijwel volledig verwoest. Wat rest zijn metershoge grafheuvels die als puisten op het gelige landschap staan, een stapeltje stenen die een observatorium voorstellen en een museum met een leeg wit bord waarboven het woord ‘information’ staat. De rest van het dorp is van recenter datum. Dat deel van Gyeongju is een surrealistisch Koreaans lampjesfeest vol Hello Kitty-achtige eettentjes, een straat die ‘Street of Hangover Soup restaurants’ heet en waar verderop, in een verlaten winkelgebied, tussen een overdaad aan in- en uitfadende neonbakken, een gigantische trommelende muis staat – vermoedelijk om de voor de kou vluchtende bewoners naar binnen te lokken.

Ik zit in een restaurant achter een bord dampende soep met spierwitte, onwaarschijnlijk ronde balletjes, met daarnaast een bakje gefermenteerde kool. Ik ben tot het bot verkleumd en mijn voeten doen pijn. Buiten waaien sneeuwvlokjes tegen de ruit waardoor hier, ondanks de massief roze balken en tafels, een onwerkelijke kerstsfeer hangt. Koreaanse popmuziek schalt door de zaal. Op twee verliefde tieners na is het hier leeg. Naast wat halve woorden tegen de bediening van restaurants en guesthouses, heb ik al dagen geen woord meer gesproken. In dit land ben je als blanke namelijk een Amerikaan tot het tegendeel is bewezen, en alle Amerikanen zijn grofgebekt, gevaarlijk, hebben geslachtsziektes en kunnen beter vermeden worden. In de winter zijn hier bovendien nauwelijks toeristen.

Neonledigheid

De stilte is mij tot nu toe prima bevallen, maar in deze door alles en iedereen verlaten neonledigheid voel ik opeens de behoefte mijn verbazing te delen. Ik wil lachen. Ik wil het met iemand op een zuipen zetten en zwalkend door de vrieskou lallen. Ik wil met iemand terugdenken aan de bevroren grachten van Amsterdam, aan de boerenkool met worst, aan het schaatsen op slootjes tussen weilanden, de gehaaste zakenmensen, de files, de politiek. Aan alles eigenlijk, als het maar een ontsnapping biedt aan de voortdurende stilte, aan de steeds grotere ontheemding.

Illustratie: Sophia Simons

Natuurlijk, ik kan op zoek gaan naar andere mensen. Dé gelegenheid om anderen te ontmoeten is de jeugdherberg. Wie er wel eens als rugzaktoerist – met de Lonely Planet in de aanslag = op uittrekt kent het fenomeen. Voor alle anderen: het is een plek waar bezwete mensen, die al maanden onderweg zijn, ongeschoren samenkomen in afgetrapte slaapzalen en waar het heilige der heiligen een gemeenschappelijke ruimte is. Je kunt er verhalen uitwisselen, instantnoodles bestralen en je klem zuipen. De jeugd is er voornamelijk uit op feesten en geslachtsverkeer, waardoor er een permanent hormoon-, zweet-, karton- en bieraroma hangt. Een onmisbare ervaring, maar je moet er voor in de stemming zijn en bovendien trekt een moderne backpacker toch vooral naar plekken waar het warm en comfortabel is. Tot gisteren was ik de enige gast in het adembenemend mooie Sa Rang Chae Guesthouse. Een traditionele Hanok en rugzaktoeristwalhalla – de lokale vervanger van de jeugdherberg – met authentieke maar Spartaanse Ondol-kamers: klapperende houten deuren met ijzig grote gaten, een flinterdun matje, gloeiendhete vloerverwarming waardoor je buik peentjes zweet en je rug bevriest, geen ramen, schimmelige muren, laag plafond, bevroren badkamertje en in de verlaten gemeenschappelijke ruimte hangt een heimwee-opwekkende poster van Ajax aan de muur.

Bevlekt met geschiedenis

Ik verhuisde vanochtend dan ook – op zoek naar warmte en een écht bed – naar een Love Motel, dat door de reisgids als volgt werd aangeprezen: if your idea of a romantic getaway includes battery operated devices, this is it. Het Love Motel huur ik per uur, de receptie bestaat uit een piepklein gaatje waar twee verveelde en gelakte handen geld aannemen en een sleutel teruggeven en waar even verderop foto’s van vrouwen met telefoonnummers hangen. Op de muurgrote LCD-tv in de mierzoete slaapkamer is een televisiekanaal waarop meisjes zich uitkleden, pixelblokjes over wat ongezien moet blijven, met een telefoonnummer eronder. Een Love Motel wordt vooral gebruikt door zakenmannen en hun – al dan niet betaalde – minnaressen. Er is een discrete parkeerplek op de begane grond met een hoesjesdispenser zodat je je nummerbord kan bedekken. Reizigers zoals ik overnachten hier omdat het de enige plek in de omgeving is die in de buurt komt van de westerse standaard. De kans op een waardevolle ontmoeting is er natuurlijk nihil en een gemeenschappelijke ruimte is, godzijdank, niet aanwezig. Ook denk ik de hele tijd aan wat er allemaal in het kingsize bed gebeurde voordat ik het huurde. Het is comfortabel en schoon, maar bevlekt met geschiedenis.

Zo komt er elke reis een moment dat ik mijzelf en de eenzaamheid vervloek. In dit restaurant, boven mijn kom pingpongballensoep – waarvan ik maar niet durf te proeven. Maar ook eerder vandaag toen ik in het Love Motel met argusogen de zee van elektronische apparaten bekeek en in de lege winkelstraat, bij de reuzenmuis die stug doorging met trommelen. De eenzaamheid achtervolgde mij toen ik uren door de bevroren steegjes struinde, het ijs zag kruien in eeuwenoude vijvers, toen niemand Engels sprak, toen de onbestemde soep met een knal werd neergezet en ik nors werd toegeknikt, toen ik verdwaalde op de onmetelijke vlakte waar ooit een grote stad was, maar waar nu de ijskoude wind, die diep mijn botten in drong, vrij spel had. Die eenzaamheid is mij naar de keel gevlogen. Het gekke is dat het behalve onaangenaam, ook aanvoelt als bevrijding.

Mijn eenzame tocht door Zuid-Korea is gedwongen contemplatie. De continue stoom reclameboodschappen, de piepjes van telefoons, de nieuwsfeeds, ze zijn hier niet aanwezig of ze zijn niet voor mij bestemd. Er is hier niets dat mij afleidt, er zijn alleen mijn gedachten, de vervreemding en het besef dat alles wat hier absurd lijkt, voor de mensen die hier wonen normaal is. En omgekeerd, dat alles wat voor mij normaal is, de mensen hier even vreemd zal voorkomen – alle zekerheid lijkt willekeur.

Alleen-zijn tot het pijn doet

Troetelbeer Huub van der Lubbe zong al: een man weet pas wat ie mist, als ze er niet is. Zoiets is natuurlijk niet voorbehouden aan de man en niet voorbehouden aan de liefde. Door het reizen en de eenzaamheid kan ik beter onderscheiden wat voor mij van waarde is en vallen onbelangrijke dingen gemakkelijker van mij af. Hier, in deze surrealistische beeldenstroom, besef ik, terwijl ik – eindelijk dan toch – een hap van de soep durf te nemen, dat de eenzaamheid van het reizen een bijna zuiverende ervaring is.

De kou, de stilte, de hoesjesdispenser, de lege vlakte, de neonzee, de gepixeleerde lichaamsdelen op TV, al die dingen laten zien wat aangeleerd is en wat een gewoonte is geworden. En om dat écht te ervaren moet je alleen zijn, niet voor eventjes, maar zo lang dat het pijn gaat doen.

De soep is op, ik betaal en trek mijn jas aan. Als de deur met een knal open waait en de kou mij in mijn gezicht slaat, vraag ik mij af hoe lang ik nog zonder een gesprek kan dat verder gaat dan wat holle beleefdheidsfrasen. Of wanneer de vervreemding zo groot wordt dat ik breek. Of wanneer ik mijn vrienden en familie zo veel ga missen dat ik ze – liefst vier uur in de ochtend – wakker bel.

Buiten is het donker. Ik zwier door de winkelstraten, richting mijn Love Motel. Onderweg kom ik een langwerpige bak water tegen, op de bodem zijn op één meter van elkaar, vijf grote lampen gemonteerd. Ze veranderen van kleur, van exotisch roze, naar aquamarijn blauw, naar zonnebloem geel. Alleen maar licht. Ik blijf er minutenlang naar kijken. En terwijl ik de behoefte krijg om weg te rennen, te ontsnappen, weer onderweg te gaan, of gewoon om ergens aan te bellen, besef ik: dít is het geluk van de eenzaamheid.
-
Dit is een gastbijdrage van Sjoerd Jurkovich (Amsterdam, 1976). Sjoerd is internationaal koerier en schreef eerder De Avontuurlijken.

Columns & Commentaar

vvd4568-64

RE:
Kaartenhuis der Liberalen

"Mijn hemel, het houdt maar niet op." Als je dacht dat de VVD maar één bonnetjesschandaal had, lees dan gauw verder.
26/03/15
Mirko van Pampus
Illustratie Berber Teunissen

Column:
Foetsie

Of ze wil of niet, Laura blijft urenlang grasduinen in een site met ongeïdentificeerde doden. "Bij ieder gezicht - van het jaar 1960 tot 8 maart 2015 - dringt zich onmiddellijk een verhaal op."
25/03/15
Laura van der Haar
Koen_TIP_Woorden

TIP:
Woorden

Iemand gebruikt het woord 'gading'. Dit zet Koen aan het denken over woorden. Stromende woorden, sprekende woorden, uitgewoonde woorden.
23/03/15
Koen Alfons
eerste schooldag

Column:
Eerste schooldag

Over terugblikweigering en tompoezengekraak tussen melktanden.
18/03/15
Kasper van Royen
notwist

Alles vijf sterren:
Muziekalbums

Verhalen voor op een regenachtige dag, vlak voor het slapen gaan of 's middags in de zon. Ilona raadt drie podcasts aan.
17/03/15
Redactie
Maartje_Hommelen

TIP:
Hommelen

Maartje ontdekt hoe fijn 'hommelen' kan zijn. "Als twee lome hommels stapten we in een dubbeldekker, lieten ons, niet geheel expres, de verkeerde kant op rijden, namen de bus weer terug, dronken om 14:00 uur ons eerste glas wijn en lagen om 21:00 uur rozig in bed."
16/03/15
Maartje Smits
GW-Rotterdam-DSC_0218

Hard//talk:
Wilders’ besmettelijkheid

Jules mist het vuur van Wilders. "Het was als een woeste tirade van je racistische buurman: de taal is dreigend, maar de man erachter is volstrekt ongevaarlijk."
13/03/15
Gastbijdrage
hardhoofd_002_72

Column:
Slikken of spugen

Laura en haar vriendin Jackie tilden het begrip gezelschapsspel naar een extremer level. Van superlekker via supervies en ziekmakend naar bijna fataal.
11/03/15
Laura van der Haar
Laura_Museum Vrolik_DEF

TIP:
Museum Vrolik

Laura bezocht Museum Vrolik, de plek voor aangeboren afwijkingen op sterk water. "Hersenen met opgespoten bloedvaten, bijvoorbeeld. Of skeletten, waarop de verwoestende effecten van syfilis zich uiterst gedetailleerd aftekenen."
09/03/15
Laura van der Haar
179066848_d2b6420347_z

Hard//talk:
Het nieuwe feminisme

"Waarom las ik niets over situaties waarbij veiligheid, leven en clitoris van de vrouw op het spel staan? Over feminisme hoef je niet eindeloos te ouwehoeren en het is ook geen hobby."
06/03/15
Miriam van Ommeren
Drie oplichters

Column:
Drie oplichters

Het is nooit leuk om opgelicht te worden. Helemaal niet als er een zaal vol mensen op je wacht.
04/03/15
Kasper van Royen
Floris-Le_Serment_du_Jeu_de_paume

RE:
Democratie uitvinden

De bezetting van het Maagdenhuis, het bestuursgebouw van de Universiteit van Amsterdam, was spontaan. Eenmaal binnen rees bij de bezetters de vraag: wat nu? Het was fascinerende televisie, de livestream uit het Maagdenhuis afgelopen woensdag. Niet eens zozeer omdat het Maagdenhuis bezet werd; want zodra je eenmaal binnen bent, bestaat een bezetting vooral uit eindeloos [...]
03/03/15
Floris Solleveld
TIP_Maite_Lonely Monkey

TIP:
Lonely Monkey

Maite vindt troost bij een treurend aapje. "Kiek toch dat gezichtje, dacht ik in mijn moeders Achterhoekse accent. Kiek die knietjes. Dat kleine roze blommeke links van z’n pluizige oortje. Die opgetrokken wenkbrauwtjes en dat pruilende mondje."
02/03/15
Maite Karssenberg
Sanneke Duijf

Memory Machine:
Vertrouwd en o zo vreemd

Jan bekeek de serie van Wim Kayzer uit 1995. Over herinneren en vergeten. Over Thomas Rosenboom, joggend in spijkerbroek.
01/03/15
Jan Postma
Emy boek 2003

Bekentenissen van een mislukt model

Ze was veertien jaar, alto en onzeker en wilde dolgraag mooi gevonden worden. Voor Emy kwam de ultieme pubermeisjesdroom uit: ze werd model.
27/02/15
Emy Koopman
Meer Columns & Commentaar laden »

Artistiek

Alexei

Kort verhaal:
Wilma

Het is 1989 en de vader van Koen heeft een nieuwe vriendin. "Ik had zelf verkering. Ik wist wat dat betekende. Het beeld van mijn vaders friemelende vingers en een bh-bandje – nee."
26/03/15
Koen Alfons
een-man-loopt-het-strand-af-10 (gesleept)

Memory Machine:
dagen door webcams de zee

Het is een troostende gedachte dat je de meeste dagen toch weer vergeet, maar daar kun je beter niet te vaak aan denken.
22/03/15
Maartje Smits
op donderdag wandel ik met - 600

Stiftgedicht:
Niks nieuws

Geert Simonis leest de krant met een stift. Op hard//hoofd deelt hij iedere maand een artikel dat hij vakkundig van overbodige woorden heeft ontdaan. De Morgen, zaterdag 31 jan 2015, p. 2.
16/03/15
Gastbijdrage
kijken-waar-ik-niet-kijken-kan.i-do-feel-here

Hard//oog:
Kijken waar ik niet kijken kan

'Kijken waar ik niet kijken kan,' een poging om de psyche van iemand die dichtbij staat te doorgronden, zonder dat dit daadwerkelijk lukt. Korte film van Rachel Heemskerk.
15/03/15
Videoredactie
Memory Machine2

Memory Machine:
Janken geblazen

'Wat huilde ik toen J (de tweede J trouwens uit een fier rijtje J’s) schreef dat hij me nooit meer wilde zien. Én toen hij me direct daarna telefonisch smeekte om toch nog kerst bij zijn ouders te vieren.'
15/03/15
Laura van der Haar
HH2

Memory Machine:
Openbare executie (II)

Tijdens de manifestatie ‘Memory Machine‘ van culturele stichting Castrum Peregrini onderzoeken we de invloed die herinneringen hebben op onze identiteit. Paula vangt in een korte reeks audiocollages de herinneringen van afgenomen meubilair. Illustratie: Wies Paree   Bij een openbare executieverkoop worden spullen verkocht van mensen die failliet zijn gegaan, schulden hebben of om een andere [...]
15/03/15
Paula Lina
inboedel1_DEF

Memory Machine:
Openbare executie (I)

In een korte reeks audioverhalen vangt Paula de herinneringen van afgenomen meubilair.
08/03/15
Paula Lina
youandme

Hard//oog:
Me and you

'Me and you', een korte film van Jurian Strik
07/03/15
Videoredactie
waanzin

De Keldercast:
Waanzin

Nikki, Emy en Miriam bespreken waanzinnige boeken. De boekenpodcast voor wie wil horen wat er zoal te lezen valt en niet bang is om af en toe de diepte in te gaan.
07/03/15
Audioredactie
IMG_5419

AH-verhaal:
Beste Albert Heijn

Ik dool van de afdeling vlees, naar de afdeling kaas. Heb er elke dag zin in, maar telkens weer: helaas.
06/03/15
Anna van Leeuwen
14369385894_5a2e2254a3_o (1)

Taalverwarringen:
Langs

Langslopen betekent in Brabant alles behalve de standaarddefinitie. In Taalverwarringen gaat Paula op zoek naar de betekenis en herkomst van vreemde woorden. Foto: templelogic – P.S. Vond u dit een goed verhaal? Zou u graag willen dat hard//hoofd nog vele jaren bestaat? Steun ons dan, als een échte vriend, in keiharde euro’s.
02/03/15
Paula Lina
Je hoofd vergeten

Memory Machine:
Je hoofd vergeten

- Lasse Wandschneider (1989) is een Berlijnse illustrator en graphic novelist. Deze publicatie is onderdeel van de ‘vergeetzondagen’ in samenwerking met Castrum Peregrini.
01/03/15
Gastbijdrage
Schrijven over J

Schrijven over J.

'Ik kwam van een reis in Spanje met een man die in een bus woont, waardoor ik genoodzaakt was om mijn liefde uit te leven in een ruimte van drie vierkante meter.'
26/02/15
Julie Cafmeyer
Ill_Lasse_MarwinVos

Gedicht:
Tegelijk passeert ze, en keert ze terug

als je begint te lezen verwacht je dat het over geld gaat
24/02/15
Gastbijdrage
tekening van Duitse kat[wit]

Memory Machine:
De deserterende kat

Kunstenaar Robin Ferdinand Groot liet een groep ouderen vertellen over hun herinneringen terwijl ze tekenden. Een dementerende vrouw vertelt over een Duitse kat. – Deze publicatie is onderdeel van de ‘vergeetzondagen’ in samenwerking met Castrum Peregrini.
22/02/15
Audioredactie
Meer Artistiek laden »

Journalistiek

Schermafbeelding 2015-03-22 om 16.37.43

Hard//oog:
De eerste blik (III)

De ontmoeting ligt in het verleden en is zelfs met de geboorten van kinderen bezegeld. De vonk is overgesprongen, maar hoe ging het ook alweer? Voor de vergeetzondagen doken drie stellen in hun herinnering naar het moment van de eerste blik. Ingrid & Hans:
22/03/15
Videoredactie
Schermafbeelding 2015-03-21 om 17.25.59

Hard//oog:
De eerste blik (II)

De ontmoeting ligt in het verleden en is zelfs met de geboorten van kinderen bezegeld. De vonk is overgesprongen, maar hoe ging het ook alweer? Voor de vergeetzondagen doken drie stellen in hun herinnering naar het moment van de eerste samenkomst. Jetske & Maarten  
22/03/15
Videoredactie
Schermafbeelding 2015-03-21 om 17.32.51

Hard//oog:
De eerste blik (I)

De ontmoeting ligt in het verleden en is zelfs met de geboorten van kinderen bezegeld. De vonk is overgesprongen, maar hoe ging het ook alweer? Voor de vergeetzondagen doken drie stellen in hun herinnering naar het moment van de eerste blik. Simon & Meta  
22/03/15
Videoredactie
Gemma Pauwels

Nieuws in beeld:
Mechanische handen

‘Robothanden kunnen moeilijk omgaan met de diverse vormen van groente en fruit. Er ligt een enorme kans voor ondernemers om grijpers te maken die dat wel kunnen.’ – Gemma Pauwels is freelance illustrator en kunstenaar. Haar illustraties zijn als een bouwwerk: meerdere illustratieve elementen worden samengevoegd om zo een nieuw verhaal te vertellen.
21/03/15
Beeldredactie
6924666559_34a6363c72_z

Detroit Detour (III)

Detroit. Ooit de stad van de Amerikaanse auto-industrie, nu een omweg die niemand wil nemen. Detroit is een spookstad geworden, berucht door brandstichting en misdaadcijfers. Maar er lijkt iets te veranderen. Er zijn mensen die koppig vasthouden aan de schoonheid van het kapotte en doelbewust kunst inzetten om Detroit te verbeteren. Katharina Smets dwaalt alleen [...]
20/03/15
Audioredactie
Zaal_Halina_Reijn_Jan_Lievens_Vanitasstilleven_olieverf_op_paneel_CR__collectie_Museum_de_Fundatie_Zwolle__Heino-Wijhe

Tussen Kunst en Ko:
Onverwacht doordraaien in een pop-up museum

Ko van 't Hek bezoekt het DWDD Pop-up Museum. Lyrisch zijn is makkelijk, haten ook. De nuance vinden blijkt lastiger.
20/03/15
Gastbijdrage
ReVerzadiging

RE:
De verzadiging der dingen

"Lichtpuntje is dat de verzadiging van een dubbelhoornige neushoornvogel een uur duurt en de gruweldaden van IS zeven maanden."
19/03/15
Gastbijdrage
10985256_10203780962346063_7727132894598402738_n

Bildung heute?

“Ik moet nodig eens repolitiseren”, schreef Floris aan een bevriende politiek filosoof na de bezetting van het Maagdenhuis. Over hoe we lering kunnen trekken uit de onderwijsrevoluties van toen.
17/03/15
Floris Solleveld
Rokjesdag

Nieuws in Beeld:
Rokjesdag

Illustratie: Liesbeth de Feijter
14/03/15
Beeldredactie
9754169231_11f42331a7_z

Detroit Detour (II)

Detroit, ooit dé stad van de Amerikaanse auto-industrie, nu een omweg die niemand wil nemen. Detroit is een spookstad geworden, berucht door brandstichting en misdaadcijfers. Maar er lijkt iets te veranderen. Er zijn mensen die koppig vasthouden aan de schoonheid van het kapotte en doelbewust kunst inzetten om Detroit te verbeteren. Katharina Smets dwaalt alleen [...]
13/03/15
Audioredactie
3272425292_7c4fa01365_o

RE:
Familiedrama

“Enge man?”, bluf ik. Ik voel mijn wangen rood worden.
12/03/15
Paula Lina
tina_hardhoof

Memory Machine:
Een liefde lang (IV)

In een korte serie vertellen oudere echtparen over hun herinneringen aan de liefde. Deze keer: Tina en Herman. Tina Huybrechts (77) en Herman Oliviers (77) leerden elkaar in 1957 kennen en trouwden in 1961. Hun jongste zoon, Erwin, stierf op 17-jarige leeftijd in een auto-ongeluk. Ze wonen in Hove in het huis waar Herman geboren [...]
08/03/15
Joyce de Badts
Sorry - Merlijn Bijsterveld

Nieuws in beeld:
De gaskraan blijft lopen

“Afgelopen dinsdag heeft VVD Minister Kamp zijn excuses aangeboden aan de bevolking van Groningen. Kamp reageerde met zijn uitspraken op de conclusie van de Onderzoekraad voor Veiligheid (OVV), dat de veiligheid van de bewoners ondergeschikt is geweest aan de opbrengst van de gaswinning. ‘Kamp zegt sorry, maar laat de gaskraan open’” – Merlijn Bijsterveld is [...]
07/03/15
Beeldredactie
5083975322_2a01a77787_z

Detroit Detour (I)

"Een gebied, kaalgeslagen door de mono-industrie" Katharina dwaalt door de spookstad Detroit.
06/03/15
Audioredactie
Schermafbeelding 2015-03-03 om 17.56.41

Hard//oog:
Interview Spinvis

Op hard//hoofd festival Het Proces speelde Spinvis een akoestische liveset. Achter de schermen nam Lisa Doeland een interview af met frontman Erik de Jong. Over liedjes schrijven, toeval en fouten maken. Speeltijd: 24 minuten
04/03/15
Videoredactie
Meer Journalistiek laden »



Geniet je met enige regelmaat van onze artikelen? Ben je fan van hard//hoofds geweldige illustratoren, audiomakers en dichters? Dacht je al jaren: hoe zou ik hard//hoofd kunnen steunen?

Goed nieuws. Je kunt vanaf nu je dank uitdrukken in keiharde euro's en vriend van hard//hoofd worden. Wat je daarvoor terugkrijgt? Ons, alles wat we maken en eeuwige dank.

Word vriend van hard//hoofd