24 juli 2012

Olympische stoten

Veel sporters kunnen zich achteraf wel voor hun kop slaan. Zeker boksers, die vaak hersenschade oplopen en bijvoorbeeld op vroege leeftijd dement worden. Aankomende zomer mogen vrouwelijke boksers in Londen voor het eerst meedoen aan de Olympische Spelen. Brankele legt uit wat boksen met je hoofd doet.

­Na 2500 jaar vindt deze zomer voor het eerst een Olympisch kampioenschap boksen voor vrouwen plaats. Een belangrijke mijlpaal voor alle million dollar babies van de wereld. Een erkenning van de professionaliteit van het vrouwenboksen, en een stap op de emancipatieladder. Of moeten we ons juist zorgen maken om hun gezondheid? Wat gebeurt er eigenlijk met de inhoud van je hoofd als erop geslagen wordt met de bevlogenheid van een dolle hond en de precisie van een kruisraket?

Zo lang stukken schedel je hersens niet perforeren, kan er niet veel kapot gaan. Dan zijn het gewoon blauwe plekken en wat hoofdpijn; niets onoverkomelijks – toch?

Je hersens worden inderdaad goed beschermd tegen klappen van buitenaf. Er zitten vliezen omheen die de boel bij elkaar houden, en de ruimte tussen de vliezen en de schedel is opgevuld met vloeistof die fungeert als schokdemper. Bokslegende Muhammed Ali is een goed voorbeeld van hoe het ondanks de schokdempers fout kan gaan.

Het klotsende brein

Wanneer je je hoofd schudt klotsen je hersens heen-en-weer, deinend op golven van hersenvocht. Maar als er rake klappen uitgedeeld worden, kunnen je hersens te hard tegen de schedel smakken en kapot gaan. Hersencellen worden verdrukt en er ontstaan een soort minilaesies. Boksen kan zo, de eventuele hoofdbescherming ten spijt, tot permanente hersenschade leiden.

Ongeveer twintig procent van de boksers ontwikkelt op den duur dementia pugilistica, ‘boksersdementie’, een verzamelnaam voor allerlei aan dementie grenzende aandoeningen, inclusief spraak- en concentratieproblemen. De ernst van de hersenschade is gerelateerd aan de gewichtsklasse (zwaargewichten slaan harder) en aan de hoeveelheid partijen die de bokser gevochten heeft. Als klapper op de vuurpijl krijgen boksers vaak last van oog- en oorproblemen.

Twee vrouwelijke boksers in Australië, 1895. Phillips Glass Plate Negative Collection, Powerhouse Museum.

Hoe zit dat met de vrouwen? Zo boksten Laila Ali en Jackie Frazier, dochters van Muhammad en Joe, op het hoogste niveau. En Lucia Rijker won eind jaren negentig namens Nederland nog de wereldtitel lichtgewicht. Krijgen deze dames (Laila 34, Jackie 49, Lucia 44) binnenkort ook last van bokserskwalen?
Behalve kruis- dragen vrouwen ook borstbescherming, en er worden maximaal tien in plaats van twaalf rondes gevochten. Over het algemeen zullen klappen minder hard aankomen, omdat vrouwen minder spierkracht hebben en lichter zijn. Ook zorgen de verschillen in lichaamsbouw ervoor dat vrouwen minder snel nekblessures oplopen.

Maar een minder ernstige vorm van de afwijkingen die bij mannelijke boksers optreden kan ook behoorlijk vervelend zijn. Muhammad Ali begon al op 38-jarige leeftijd symptomen van Parkinson te ontwikkelen (gemiddeld begint dat op 60-jarige leeftijd), een ziekte waarbij de hersencellen die dopamine produceren afsterven. Zijn vliegensvlugge voetbewegingen werden trillende stapjes en verstijfden vervolgens helemaal. Ook bokshelden Joe Louis en Sugar Ray Robinson kampten met Parkinson-verschijnselen.

Als de hersencellen knappen

De kans om de ziekte van Parkinson te krijgen is vier keer groter wanneer je ernstig hoofdletsel hebt opgelopen. De schuldige? Glutamaat. Normaal gesproken is glutamaat de belangrijkste en krachtigste signaalstof in het hoofd, en het kan bij suikertekort ook functioneren als energiebron. Tot zover erg nuttig. Maar wanneer er op je schedel wordt ingeslagen en hersencellen knappen, komt glutamaat vrij. Het desastreuze gevolg: de stof sijpelt als een lavastroom over andere hersencellen heen en laat ze oververhit achter. Ook de dopamine-producerende gebieden worden vernield, waarna Parkinson de kop kan opsteken.

Ach, het is geen breinbreker dat het niet helemaal gezond is als mensen uit volle overtuiging op je hoofd gaan rammen. De kracht en snelheid waarmee je een menselijk lichaam overmeestert, kunnen verworden tot je grootste zorg en hindernis. Vrouwen komen er wellicht beter van af, maar risicoloos is het niet. Veel artsenverenigingen pleiten ervoor boksen te verbieden. Maar als we hersenschade willen beperken, moeten we ook vrouwenrugby (Olympisch vanaf 2016) verbannen en rode kaarten uitdelen aan koppende voetballers. En de meeste doden vallen nog altijd bij paardrijden.

Columns & Commentaar

zwartvierkant

Hard//talk:
Kennis is onmacht

"'Wie mijn bevelen niet opvolgt, gaat het merken.' Hij wil voorkomen dat ze te dicht bij grote brokstukken komen. Ik heb zin om het beeld in te stappen en die vent opzij te duwen. In plaats daarvan probeer ik mezelf op te vrolijken met wat Youtube-filmpjes."
21/07/14
Rutger Lemm
zwartvierkant

Hard//talk:
Rouw

"Nieuws en boze en verwarde en verontwaardigde en wanhopige en droeve berichten, het is één grote kluwen."
21/07/14
Jan Postma
broek

TIP:
Onderbroek om je nek

Geneigd tot het doen van impulsaankopen op kledinggebied? Koop een mooie onderbroek. Je hoeft er de paskamer niet eens voor in.
16/07/14
Joyce de Badts
energieleveranciers

Column:
Energieleveranciers

"Ik zet mijn telefoon op de luidspreker en leg hem op tafel. Enkele seconden luisteren Buisman en ik samen naar het wachtmuziekje. Het is Céline Dion die zingt over haar hart."
15/07/14
Kasper van Royen
Deckschrubben

TIP:
Agressief schoonmaken

Schrobben en boenen kan ook een uiterst mannelijke bezigheid zijn. Het enige wat je nodig hebt, is testosteron. RAAAAAAH!
14/07/14
Rutger Lemm
Hans van den Boogaard

TIP:
Behoud wat gezien is

Vergeet pantervellen en opgezette roofvogels, er is een betere manier om mooie dingen die geleefd hebben te bewaren. Maak verhaal op sterk water.
09/07/14
Marieke Sleijpen
Paul_Fischer_Day_Dreams

TIP:
Dromendagboek

“Achtervolging in de opera door een evil cat met superkrachten (De Meester en Margarita!!). Ik verdrink in dikke fluwelen tapijten en spring over de hoofden van het publiek. Verscheur die rotkat in snippers, maar hij keert steeds terug in één stuk. Eng.”
07/07/14
Jana Antonissen
vangaal_kraaij_anp_0

Hard//talk:
Begrip voor Louis van Gaal

Van Gaal is een norse man, aldus de media. Of wordt hij gewoon onbeschoft behandeld?
04/07/14
Rutger Lemm
Old man looking over to the sea

TIP:
Verander even van nationaliteit

Geoffrey zong en vierde mee als één van de Grieken en was al vergeten dat zijn eigen land al na twee wedstrijden zeker was van de 2e ronde. "Dat je dit voor niets kan krijgen", zong Henny Vrienten ooit en gelijk had hij.
04/07/14
Gastbijdrage
558px-Elderly_swagman groot

TIP:
Lekker kinderlijk

Vanaf een bepaalde leeftijd wordt namelijk verwacht dat je begint na te denken voordat je iets doet, maar Coby is het beu om zich bezig te houden met wat er allemaal mis kan gaan. Aan een beetje rompslomp is nog nooit iemand doodgegaan.
02/07/14
Coby Hounjet
Illustratie festival HI

Column:
Kinderfestival

Ik stop langs het fietspad om het kaartje op mijn telefoon nog eens goed te bestuderen. ‘‘Zijn we verdwaald, papa?’’ ‘‘Natuurlijk, lieverd.’’
01/07/14
Kasper van Royen
MI0002748929

TIP:
Italoconcentratiedisco

Twee tips in één tip, die je helpen te ontspannen én je concentratievermogen vergroten.
30/06/14
Jan Postma
Blast2

TIP:
BLAST

Honderd jaar geleden richtte schrijver, schilder, tekenaar en zelfbenoemde ‘Vorticist’ Wyndham Lewis BLAST op, waarschijnlijk de heftigste typografische revolutieverklaring ooit. Lewis maakte schelden 'highbrow'.
26/06/14
Floris Solleveld
image

Column:
Met je ex

Met je ex naar een musical gaan. In Katwijk. Goed idee?
24/06/14
Laura van der Haar
theeceremonie groot

Eetweek TIP:
Thee zonder Yogi

Nu we het proberen zonder god zoeken we ons heil bij de wijsheid van de Yogithee. Geen nood: thee en wijsheid zijn ook elders te vinden.
19/06/14
Roos Euwe
Meer Columns & Commentaar laden »

Artistiek

beroemd

Killing the Radiostar:
Beroemd

Een verhaal bij een clipje. 'Ik draag verhalen voor en gebruik A4’tjes als wapenschild.'
Vandaag
Willem Claassen
Untitled-1

Ontmoetingen op papier VI

"Wie werkt in een boekhandel, ondervindt wat het betekent dat Engels de lingua franca van deze tijd is."
27/07/14
Gastbijdrage
BETER_prachtig

Ontmoetingen op papier V

Over boeken die je leven veranderen, al dan niet geschreven door Polen.
13/07/14
Gastbijdrage
keyboard

Killing the Radiostar:
Keyboard

Een verhaal bij een clipje. 'De nonchalance waarmee hij over de toetsen ging, de schalkse blikken naar het publiek, het let-op-wat-ik-nu-doe-vingertje.'
11/07/14
Willem Claassen
jerks

Killing the Radiostar:
Jerks

Een verhaal bij een clipje. 'Het lijkt alsof er niets verandert, we willen dat er niets verandert, maar ondertussen is alles anders.'
04/07/14
Willem Claassen
ReisgidsDenDolder-080uitsnede

Voorpublicatie:
Reisgids Den Dolder

Primeur op hard//hoofd: de voorpublicatie van een bijzondere reisgids, die het leven in een psychiatrische inrichting in beeld brengt in de woorden van haar bewoners.
01/07/14
Gastbijdrage
ijsbeerbluesirisdeppe300dpi

IJsbeerblues

Ik herinner me niet zoveel monsters en slechteriken. Is dit een afgesproken code?
30/06/14
Gastbijdrage
dik

Ontmoetingen op papier IV

Gaan er mannen dood, dan heb je te maken met een vrouwenboek. Check.
29/06/14
Gastbijdrage
Ante Timmermans 2010fabrication

Herhaling, controle, stilstand

Julia ziet overal gedachteloze herhalingen. In de tram, maar ook in het werk van Ante Timmermans.
27/06/14
Gastbijdrage
timbertimbre

Killing the Radiostar:
JFK

Een verhaal bij een clipje. 'Bij de dood van Diana zat ik op de bank in het huis van mijn oma.'
27/06/14
Willem Claassen
Mensen op Facebook weten dat - 600

Stiftgedicht:
Facebook

Wij weten het. U weet het.
26/06/14
Gastbijdrage
groen-cover

Eetweek:
Alleen maar groen kopen

Anne buurvrouw koopt bijna alleen maar dingen die groen zijn. Heel gek.
20/06/14
Gastbijdrage
de maagd_merelcremers

Eetweek:
De maagd

Dorien is in Tipón, het Peruaanse walhalla voor de avontuurlijke foodie, en eet haar eerste cavia. “Je moet hem bij kop en kont pakken, en dan breek je in één keer de ruggengraat in tweeën.”
18/06/14
Gastbijdrage
HARDHOOFD_eetweek_JVDV

Eetweek:
Oud vuil

Het begon met etenswaren en keukenmachines. Toen kwamen de beelden en een snufje hoopvol photoshop. Toch eindigde alles in de blender.
17/06/14
Maartje Smits
ipp

Eetweek:
Taalverwarringen: Otjo

OTJO riep haar grootvader na elke maaltijd. Maar wat betekent dat woord eigenlijk?
13/06/14
Paula Lina
Meer Artistiek laden »

Journalistiek

Sausage party

TIP:
Nodig alle vrouwen uit

Voorkom dat je fuif een sausage party wordt. Nodig alle vrouwen uit die je kent, en alle mannen die je leuk vindt.
Gisteren
Rutger Lemm
Naar de kerk V 600dpi 600pix jpeg

Naar de kerk (V)

Na de begeesterde dienst in Soweto denkt Nikki in Utrecht een wat lossere kerk te vinden. Maar daar zit haar toch iets, of eigenlijk iemand, in de weg.
17/07/14
Gastbijdrage
Etgar-keret-photo-by-moti-kikayon-1

Post van Keret:
Give Compromise a Chance

De Israëlische schrijver Etgar Keret vraagt zich af of vrede wel het juiste doel is: "What is it about that elusive peace so many people love to talk about, though no one has managed to bring us even a single millimeter closer to it?"
12/07/14
Gastbijdrage
640px-Dirck_van_Baburen_-_Prometheus_door_Vulcanus_geketend

Aantekeningen bij het Holland Festival:
Een podium in de ruimte

"Het publiek zat om het speelveld, volledig afgesloten door ramen. Als aapjes in een dierentuin of muizen in een laboratorium zaten de acteurs gevangen in die kooi."
10/07/14
Melle Kromhout
-1

De dubbelganger

Wat doet het met je als je ontdekt dat er iemand bestaat die op papier exact dezelfde identiteit heeft als jij? En dat zo iemand dan een crimineel is? Dave H. is… De Dubbelganger.
09/07/14
Redactie
hardhoofdberlijn3

Op zoek naar schoonheid III:
Die Nacht ist ohne Ende

Stampend en dampend rolt Berlijn zich feestend voort, van geheime kroegen naar duivelse torens en duistere feesten die het hele weekend duren.
08/07/14
Rutger Lemm
0_a23a2_a59e8336_XXXL

Post uit Moskou:
Zoals het hoort

"Ik ben inmiddels zo lang in Rusland dat ik soms vergeet dat dit asociaal gedrag is."
08/07/14
Redactie
IMG_6044

Anna bezoekt:
Stadsnomadeninformatiemiddag

Anna heeft een volkstuintje. Op een goede dag komen vreemdelingen het belendende parkeerterrein bezetten. Keep on rolling, dat is het beleid.
07/07/14
Anna van Leeuwen
Schermafbeelding 2014-07-03 om 07.56.17

Van de plank:
The Poseidon Adventure

Basje kijkt films die te lang zijn blijven. Ze valt tot drie keer toe in slaap, om vervolgens gewekt te worden door een mierzoet liedje of het gekrijs van stervende passagiers.
03/07/14
Basje Boer
berlijn2

Op zoek naar schoonheid II:
Terug in de tijd

Berlijn brengt vele herinneringe boven. Aan oorlog, verwoesting en blokuren Duits.
25/06/14
Rutger Lemm
HardhoofdJackfruit

Eetweek:
The Big Jackfruit

“'Als je iets typisch uit Yogyakarta wil proeven, moet je Gudeg proberen', zegt Erni."
21/06/14
Gastbijdrage
Foto: Mayken Craenen

Eetweek:
verliefd op een zwam

Kan een slijmerige symbiose van gisten en bacteriën je leven veranderen? Barbara denkt van wel, en deelt het recept voor een levenslange relatie met kombucha. Ik dwaal door de straten en houd een grote glazen bokaal gevuld met een amberkleurige vloeistof in m’n handen geklemd. Ik hou hem een eindje voor me uit en stap [...]
19/06/14
Gastbijdrage
2101360709_5dd6c2d9e6_o

Eetweek:
Wat zullen we vanavond geweten?

Wat te eten? Wie goed kijkt, ziet overal morele valkuilen. Maar de buurtsuper biedt soelaas.
18/06/14
Merel Kamp
cool-hand-luke

De Videotheek:
ETEN

De vijfde editie van De Videotheek, waarin de redactie sporadisch haar favoriete films tipt. Cinema à la carte voor iedereen die de IMDb top 250 al heeft doorgeploegd en op zoek is naar films die niet op ieder ‘best of’-lijstje staan. Deze keer selecteerden wij film(scène)s waarin eten – zij het een friszure appeltaart, vijftig hardgekookte [...]
17/06/14
Redactie
martijnmoedarspica

Eetweek:
Je bent wat je eet

Coby ontdekte dat er mensen zijn die nagellak drinken of graag knabbelen op de vulling van hun bank, en dat als je plastic wilt eten, de textuur van je afstandsbediening het lekkerst is.
16/06/14
Coby Hounjet
Meer Journalistiek laden »