24 juli 2012

Olympische stoten

Veel sporters kunnen zich achteraf wel voor hun kop slaan. Zeker boksers, die vaak hersenschade oplopen en bijvoorbeeld op vroege leeftijd dement worden. Aankomende zomer mogen vrouwelijke boksers in Londen voor het eerst meedoen aan de Olympische Spelen. Brankele legt uit wat boksen met je hoofd doet.

­Na 2500 jaar vindt deze zomer voor het eerst een Olympisch kampioenschap boksen voor vrouwen plaats. Een belangrijke mijlpaal voor alle million dollar babies van de wereld. Een erkenning van de professionaliteit van het vrouwenboksen, en een stap op de emancipatieladder. Of moeten we ons juist zorgen maken om hun gezondheid? Wat gebeurt er eigenlijk met de inhoud van je hoofd als erop geslagen wordt met de bevlogenheid van een dolle hond en de precisie van een kruisraket?

Zo lang stukken schedel je hersens niet perforeren, kan er niet veel kapot gaan. Dan zijn het gewoon blauwe plekken en wat hoofdpijn; niets onoverkomelijks – toch?

Je hersens worden inderdaad goed beschermd tegen klappen van buitenaf. Er zitten vliezen omheen die de boel bij elkaar houden, en de ruimte tussen de vliezen en de schedel is opgevuld met vloeistof die fungeert als schokdemper. Bokslegende Muhammed Ali is een goed voorbeeld van hoe het ondanks de schokdempers fout kan gaan.

Het klotsende brein

Wanneer je je hoofd schudt klotsen je hersens heen-en-weer, deinend op golven van hersenvocht. Maar als er rake klappen uitgedeeld worden, kunnen je hersens te hard tegen de schedel smakken en kapot gaan. Hersencellen worden verdrukt en er ontstaan een soort minilaesies. Boksen kan zo, de eventuele hoofdbescherming ten spijt, tot permanente hersenschade leiden.

Ongeveer twintig procent van de boksers ontwikkelt op den duur dementia pugilistica, ‘boksersdementie’, een verzamelnaam voor allerlei aan dementie grenzende aandoeningen, inclusief spraak- en concentratieproblemen. De ernst van de hersenschade is gerelateerd aan de gewichtsklasse (zwaargewichten slaan harder) en aan de hoeveelheid partijen die de bokser gevochten heeft. Als klapper op de vuurpijl krijgen boksers vaak last van oog- en oorproblemen.

Twee vrouwelijke boksers in Australië, 1895. Phillips Glass Plate Negative Collection, Powerhouse Museum.

Hoe zit dat met de vrouwen? Zo boksten Laila Ali en Jackie Frazier, dochters van Muhammad en Joe, op het hoogste niveau. En Lucia Rijker won eind jaren negentig namens Nederland nog de wereldtitel lichtgewicht. Krijgen deze dames (Laila 34, Jackie 49, Lucia 44) binnenkort ook last van bokserskwalen?
Behalve kruis- dragen vrouwen ook borstbescherming, en er worden maximaal tien in plaats van twaalf rondes gevochten. Over het algemeen zullen klappen minder hard aankomen, omdat vrouwen minder spierkracht hebben en lichter zijn. Ook zorgen de verschillen in lichaamsbouw ervoor dat vrouwen minder snel nekblessures oplopen.

Maar een minder ernstige vorm van de afwijkingen die bij mannelijke boksers optreden kan ook behoorlijk vervelend zijn. Muhammad Ali begon al op 38-jarige leeftijd symptomen van Parkinson te ontwikkelen (gemiddeld begint dat op 60-jarige leeftijd), een ziekte waarbij de hersencellen die dopamine produceren afsterven. Zijn vliegensvlugge voetbewegingen werden trillende stapjes en verstijfden vervolgens helemaal. Ook bokshelden Joe Louis en Sugar Ray Robinson kampten met Parkinson-verschijnselen.

Als de hersencellen knappen

De kans om de ziekte van Parkinson te krijgen is vier keer groter wanneer je ernstig hoofdletsel hebt opgelopen. De schuldige? Glutamaat. Normaal gesproken is glutamaat de belangrijkste en krachtigste signaalstof in het hoofd, en het kan bij suikertekort ook functioneren als energiebron. Tot zover erg nuttig. Maar wanneer er op je schedel wordt ingeslagen en hersencellen knappen, komt glutamaat vrij. Het desastreuze gevolg: de stof sijpelt als een lavastroom over andere hersencellen heen en laat ze oververhit achter. Ook de dopamine-producerende gebieden worden vernield, waarna Parkinson de kop kan opsteken.

Ach, het is geen breinbreker dat het niet helemaal gezond is als mensen uit volle overtuiging op je hoofd gaan rammen. De kracht en snelheid waarmee je een menselijk lichaam overmeestert, kunnen verworden tot je grootste zorg en hindernis. Vrouwen komen er wellicht beter van af, maar risicoloos is het niet. Veel artsenverenigingen pleiten ervoor boksen te verbieden. Maar als we hersenschade willen beperken, moeten we ook vrouwenrugby (Olympisch vanaf 2016) verbannen en rode kaarten uitdelen aan koppende voetballers. En de meeste doden vallen nog altijd bij paardrijden.

Columns & Commentaar

oblomov3

Hard//talk:
Winterwachten

Tijd, niemand heeft het en je moet er vaak nog voor betalen ook. Een pleidooi voor traagheid.
27/01/15
Rutger Lemm
Maartje_Vereniging1

TIP:
Verenig je

Op dagen dat alles zonder aanleiding volkomen kut is, iedereen kut, en stom en lelijk, en er peuken drijven in de verstopte gootsteen van de stad ― op zulke dagen prijst Maartje zich gelukkig dat ze lid is van een vereniging.
26/01/15
Maartje Smits
Kunstmatige intelligentie

Nieuws in beeld:
zelfrijdende auto’s

Ontzettend handig zo’n zelfrijdende auto, zeggen ze, maar laten we goed onderzoeken hoe we die onder controle houden. – Merlijn van Bijsterveld is illustrator. Zijn illustraties zijn vaak humoristisch van aard waarbij hij een andere draai aan de context geeft.
24/01/15
Beeldredactie
1945 foto MOMA

2045

"Als ik bij de ingang in de rij ga staan voor de full body scan, denk ik aan 2014. Hoe machteloos agenten toen waren. "
23/01/15
Gastbijdrage
Het hek

Column:
Het hek

De man met het ringbaardje stak een harige hand omhoog en zuchtte met een zwaar Duits accent: ‘‘Zou ik misschien eerst even mogen weten waarom wij hier eigenlijk zijn?’’
21/01/15
Kasper van Royen
Jana_Passagierszetel

TIP:
De passagierszetel

In het leven heb je twee categorieën mensen – chauffeurs en passagiers. Jana is een passagier. Over de bevoorrechte positie van de passagierszetel.
19/01/15
Jana Antonissen
ezadeen_chieltebokkel-540x422

Nieuws in beeld:
Bootnood

‘Voor de tweede keer in een week tijd vaart een vrachtschip met honderden vluchtelingen stuurloos rond in de Middellandse Zee. [...] Het lijkt een nieuwe trend te zijn dat er vrachtschepen worden gebruikt in plaats van kleine bootjes.’ - Chiel te Bokkel is illustrator, cartoonist en grafisch ontwerper. In zijn beeld zoekt hij een combinatie [...]
17/01/15
Beeldredactie
Bron-De-Wereld-Draait-Door

Hard//talk:
Sensatie en de roes

En wat als die roes straks is uitgewerkt?
16/01/15
Mirko van Pampus
Tip_Fay

TIP:
Nonchalant je hand uitsteken

"Hoewel ik dus, inmiddels 30 jaar oud, nog steeds geen rijbewijs heb, heeft het autorijden me veel geleerd. Plots ben ik een voorbeeldige fietser."
16/01/15
Gastbijdrage
Bernard Picart The muses warming themselves (small) (1)

De eeuwig wederkerende crisis in de geesteswetenschappen

Het moet afgelopen zijn met het eindeloze geïnterpreteer in de geesteswetenschappen, schrijft Floris. Het gaat om argumenteren: uitleggen waarom iets belangrijk is, zonder in clichés te vervallen.
15/01/15
Floris Solleveld
pikneuken beeld

Column:
Pikneuken

Pikneukmomenten zijn de onaangekondigde hoogtepunten die je voortkabbelende dagelijks bestaan op positieve wijze omver beuken. Je moet er wel te allen tijde ontvankelijk voor zijn, want ze kunnen zich in allerijl voordoen.
14/01/15
Laura van der Haar
Tip_Denachtvertellen

TIP:
De nacht vertellen

“Je was vannacht zo lief. Op een gegeven moment pakte je me heel stevig vast." "Niet." "Jawel, en je aaide met je voet over mijn voet. Je mag je teennagels wel eens knippen.”
12/01/15
Joyce de Badts
Robbie Williams

TIP:
Pas op voor de muzikale vijand

Dat ene liedje dat je doet denken aan die zomer van 1999. Muziek kent vele helden, maar het zijn de vijanden waarvoor je moet opletten. Geef ze geen kans om onverwacht toe te slaan.
09/01/15
Gastbijdrage
Schermafbeelding 2015-01-07 om 15.24.44

Column:
Snackbarman

Terwijl mijn voeten van de zenuwen extra hard trappen, schraap ik mijn keel en bulder dan door de sportzaal: ‘‘Voor drie euro patat zonder, een frikandel speciaal met extra veel curry en een groentekroket.’’
07/01/15
Kasper van Royen
balloon2

TIP:
Tien verloren ballonnen

Het mooiste en tegelijk meest hartverscheurende dat Jan de afgelopen tijd zag. "Het is tien keer dezelfde levensles, die met een aan mishandeling grenzende regelmaat wordt herhaald: eerst wordt het allemaal alleen maar minder, en daarna komt aan alles ook nog eens een einde."
05/01/15
Jan Postma
Meer Columns & Commentaar laden »

Artistiek

2 schaatsers finaal

Kort verhaal:
Twee Schaatsers

Alfonds gilde dat ze sneller moesten gaan en dat ze beter langs de kant konden schaatsen. Een kort verhaal van Frank Bloem.
25/01/15
Gastbijdrage
flaneur_issue01_cover

Alles vijf sterren:
Lezen

Waarom zou je middelmatigheid beoordelen? In Alles vijf sterren recenseren redacteuren van hard//hoofd hun favoriete films, series, bandjes, albums, boeken, bundels, kiosken. Kiosken? Nou ja, alles wat vijf sterren waardig is. 21 januari 2015 Maite Karssenberg Een digitaal tijdschrift is leuk, maar je kunt het niet in de kast zetten en de rest van het jaar bewonderend bekijken. Daar [...]
21/01/15
Maite Karssenberg
wie heeft mijn kat gezien_balk

Een binnenkat

“Ja?” klinkt uit het donker. “Heeft u mijn kat gezien?” vraag ik. Een grote blanke hand trekt de deur naar binnen. De kier wordt breder. Een mannenlijf verschijnt in een beige kamerjas, beetje morsig, strak dichtgetrokken met een koord rond het middel.
20/01/15
Anna van Leeuwen
Stiftgedicht180115

Stiftgedicht:
anachronisch alleen

...de oude Belg...
19/01/15
Gastbijdrage
zilt-660px_xf&m

Kort verhaal:
Zilt

Voorzichtig pluk ik de makkelijkste woorden uit mijn tas en reik ze hem aan. Ik wil niet meer weten dan hij. Een kort verhaal van Ruth Koops van 't Jagt.
18/01/15
Gastbijdrage
pleinvrees in New York. september 2012. fotograaf Kevin J. Dotson (1)

Op het kruispunt van ruimten

Een theatervoorstelling heeft veel gemeen met de openbare ruimte in een stad. Ze bestaan allebei uit menselijke interactie. Het beweeglijke en het onverwachte vormen de basis van ons hedendaags leven.
14/01/15
Roos Euwe
illustratie-MLaater

Luisteren als spelen met jezelf

Floris laat zien dat Nieuwe Muziek zowel spannend als verwarrend kan zijn: 'Van mensen die mijn portiershok binnenkwamen kreeg ik wel eens verbaasde opmerkingen als: “O, is dat muziek, ik dacht dat dat geluid van buiten kwam.” Of: “Nou, die deur piept wel behoorlijk, zeg.” Dat was dus de klarinetsolo uit Messiaens Quatuor pour la Fin du Temps.'
13/01/15
Floris Solleveld
naaktloper

Verpleegpoëet:
De eerste naaktloper

Sander Ritman is Verpleegpoëet: hij wast, verzorgt en schrijft. Dit verhaal is met vele andere te vinden in zijn debuutbundel. “Ben je gek, ik zit altijd in de zon – maakt me niet uit hoe warm het is. Vroeger liep ik ook altijd met m’n shirt uit, maar tegenwoordig doe ik dat niet meer. Het [...]
13/01/15
Sander Ritman
strook1

Schuur van verdriet

Niels maakte de grootste reis van zijn leven in een meditatiezaaltje om de hoek van zijn huis. Daar nam hij ayahuasca. ‘Ik zie een heel dik lichaam, het klopt, bloedt en zweet olie. Het is het leven en de staart en de bek zijn de dood.’ Een goede vriend van me is net naar Peru [...]
12/01/15
Niels Gerson Lohman
palais de tokyo

Spreken ze Chinees in het Palais de Tokyo?

Yannick Dekeukelaere leert moderne kunst waarderen in het Palais de Tokyo, dat niks met Japan te maken heeft en ook geen paleis is. Dit is wat ik weet van kunst. Ik waardeer de oude meesters om hun techniek en bewonder de grensverleggende impressionisten. Ook met de hype omtrent naoorlogse kunstenaars ben ik mee, met dank [...]
08/01/15
Gastbijdrage
jonkvrouw-II

Verpleegpoëet:
Jonkvrouw II

Sander Ritman is Verpleegpoëet: hij wast, verzorgt en schrijft. Dit verhaal en vele andere zijn te vinden in zijn debuutbundel. “Nee, maar zo gaat het al mijn hele leven. Wat denk je van mijn ex, wat voor een botte lul dat was? Hoe vaak heb ik niet aan moeten horen dat er weer één of [...]
06/01/15
Sander Ritman
V_Young_HHformaat

[\/] – Young at heart

"Het piept, kraakt en knort."
24/12/14
Gastbijdrage
unnamed

Het proces:
Bestialiteit

"Bind het varken op het rad om een bekentenis af te dwingen."
22/12/14
Gastbijdrage
Merkwaardige liefde (width 540)

Merkwaardige liefde:
een pleidooi voor activistisch kijken

Niemand is gebaat bij braafpraat over Het Belang van Kunst. Het idee dat kunst iets goeds is, zijn we zelfs beter kwijt dan rijk.
19/12/14
Floris Solleveld
eenieder die in de schaduw - 600

Stiftgedicht:
in de schaduw

…geen nieuw doel in het leven…
18/12/14
Gastbijdrage
Meer Artistiek laden »

Journalistiek

Kunstmatige intelligentie

Nieuws in beeld:
zelfrijdende auto’s

Ontzettend handig zo’n zelfrijdende auto, zeggen ze, maar laten we goed onderzoeken hoe we die onder controle houden. – Merlijn van Bijsterveld is illustrator. Zijn illustraties zijn vaak humoristisch van aard waarbij hij een andere draai aan de context geeft.
24/01/15
Beeldredactie
tuymans

Hard//talk:
P-woord

Had Tuymans Van Giel even moeten bellen om te vragen of het oké was?
23/01/15
Miriam van Ommeren
1945 foto MOMA

2045

"Als ik bij de ingang in de rij ga staan voor de full body scan, denk ik aan 2014. Hoe machteloos agenten toen waren. "
23/01/15
Gastbijdrage
mastervarg0001

Post uit Moskou:
Kiev

Maite typt 'Donetsk' in en stuit op verrassende zoekresultaten: 'Hoe kun je in een totaal onoverzichtelijke en in een mist van propaganda gehulde crisis nog een neutraal artikel voor een encyclopedie schrijven, vraag ik me af. Wie houdt dat in de gaten?'
19/01/15
Redactie
benidorm

Met de camper naar Benidorm

Paula interviewt "Dan", een muzikant die met zijn camper naar Benidorm vertrok.
19/01/15
Paula Lina
GoneGirlFincerSpecialShoot

Hard//talk:
Gone Girls

De nominaties voor de Oscars zijn bekend. Mannen in crisis voeren - zoals zo vaak - de boventoon.
17/01/15
Basje Boer
ezadeen_chieltebokkel-540x422

Nieuws in beeld:
Bootnood

‘Voor de tweede keer in een week tijd vaart een vrachtschip met honderden vluchtelingen stuurloos rond in de Middellandse Zee. [...] Het lijkt een nieuwe trend te zijn dat er vrachtschepen worden gebruikt in plaats van kleine bootjes.’ - Chiel te Bokkel is illustrator, cartoonist en grafisch ontwerper. In zijn beeld zoekt hij een combinatie [...]
17/01/15
Beeldredactie
10915273_10152974379817836_1949322317011219761_n

Hard//talk:
Hebdo

"Maar iemand die wel snapt dat iets satire is, maar op een ander, basaler niveau niet begrijpt wat dat is, een grap, dat is oneindig veel angstaanjagender."
08/01/15
Jan Postma
10882179_10154941907040570_8668732116516497509_n

Kerst:
Tradities

"Minstens zoveel als naar de puddingtaart zelf, zie ik uit naar alle gesprekken die er steevast mee gepaard gaan. Zoals die over de vraag of er nou rozijnen in horen of niet en de schande die wordt gesproken over de Canadese tak, die het ook op verjaardagen durft te serveren en naar het schijnt godbetert met slagroom."
26/12/14
Redactie
SFdystopie-

De toekomstroman

Is het toeval dat in Nederland Efter met gejuich onthaald wordt, terwijl het Nederlandse parlement met de wet ‘fraudeaanpak bestandskoppelingen’ zonder noemenswaardig protest de burger uitlevert aan een niet meer te controleren staatsmacht?
10/12/14
Gastbijdrage
luc2

Levenslessen van Luc de Vos

"Als je geen mooie jonge vrouw bent, probeer er dan op zijn minst vrolijk en fris voor te komen: dat maakt de wereld aangenamer."
02/12/14
Joyce de Badts
unnamed

Het Proces:
De Ratten van Autun

"De ratten worden gesommeerd om zich naar het genoemde veldje te begeven, binnen 6 dagen. Een uitzondering wordt gemaakt voor de ratten die kinderen hebben of zwanger zijn."
02/12/14
Gastbijdrage
koers!

Koers!

"In tegenstelling tot Katendrecht is Scherpenzeel geen beruchte koers. Er zijn geen bordelen langs de kant. De renners zijn geen hipsters op fixies, maar mensen met fulltime banen."
27/11/14
Gastbijdrage
DSC_0410-2

La Goutte d’Or:
de blik van een ander II

"Ik ga zitten op de stoel, blader in de Koran. Plots wordt een kant van het gordijn opgeheven."
26/11/14
Gastbijdrage
charlottepeys_correspondentiekeretkashua2

Post van Keret:
Briefwisseling met Sayed Kashua II

Afgelopen oorlog trok de Arabisch-Israëlische schrijver Sayed Kashua richting het koude Illinois. Kashua brengt verslag uit in een briefwisseling met Etgar Keret.
25/11/14
Redactie
Meer Journalistiek laden »



Geniet je met enige regelmaat van onze artikelen? Ben je fan van hard//hoofds geweldige illustratoren, audiomakers en dichters? Dacht je al jaren: hoe zou ik hard//hoofd kunnen steunen?

Goed nieuws. Je kunt vanaf nu je dank uitdrukken in keiharde euro's en vriend van hard//hoofd worden. Wat je daarvoor terugkrijgt? Ons, alles wat we maken en eeuwige dank.

Word vriend van hard//hoofd